III SA/Wa 2463/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2024-02-21
NSApodatkoweWysokawsa
podatek dochodowyPITinterpretacja indywidualnafundusz emerytalnySzwajcariaprzychód z kapitałów pieniężnychprzychód z innych źródełzwolnienie podatkowekoszty uzyskania przychoduorzecznictwo

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił interpretację Dyrektora KIS dotyczącą opodatkowania wypłaty środków z szwajcarskiego funduszu emerytalnego, uznając, że organ nie zastosował się do wcześniejszych wskazań sądu.

Skarżący Z.T. zakwestionował interpretację Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej dotyczącą opodatkowania wypłaty środków z funduszu emerytalnego w Szwajcarii. Sąd uchylił zaskarżoną interpretację, stwierdzając naruszenie przez organ przepisu art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, polegające na niewykonaniu wskazań zawartych w poprzednim wyroku sądu. Organ nie zbadał należycie charakteru nadwyżki wypłaconych środków i nie odniósł się do uzyskanych informacji, powtarzając swoje wcześniejsze stanowisko.

Sprawa dotyczyła opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych świadczenia pieniężnego otrzymanego przez Z.T. z funduszu emerytalnego z siedzibą w Szwajcarii. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wydał interpretację uznającą stanowisko skarżącego za nieprawidłowe, twierdząc, że wypłata nie realizuje celu programu emerytalnego i nie stanowi zwrotu składek w rozumieniu art. 30a ust. 1 pkt 11 ustawy o PIT, kwalifikując ją jako przychód z innych źródeł. Sąd administracyjny uchylił tę interpretację, wskazując na potrzebę doprecyzowania stanu faktycznego, w szczególności charakteru świadczenia i otrzymanej nadwyżki. Po postępowaniu uzupełniającym organ ponownie wydał interpretację, w której podtrzymał swoje stanowisko, nie odnosząc się jednak do uzyskanych informacji i zaleceń sądu. Sąd, rozpoznając kolejną skargę, uchylił zaskarżoną interpretację, uznając za zasadny zarzut naruszenia art. 153 PPSA przez organ, który nie wykonał wskazań poprzedniego wyroku sądu. Sąd podkreślił, że organ nie zbadał należycie charakteru nadwyżki i nie odniósł się do uzyskanych informacji, powtarzając swoje wcześniejsze, arbitralne stanowisko.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Sąd uchylił interpretację organu, uznając, że organ nie zastosował się do wskazań poprzedniego wyroku sądu i nie zbadał należycie charakteru wypłaty i nadwyżki.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził naruszenie przez organ przepisu art. 153 PPSA, ponieważ organ nie wykonał wskazań zawartych w poprzednim wyroku sądu, który nakazywał doprecyzowanie stanu faktycznego i zbadanie charakteru wypłaty oraz nadwyżki. Organ powtórzył swoje wcześniejsze stanowisko, nie odnosząc się do uzyskanych informacji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (17)

Główne

PPSA art. 153

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Organ interpretacyjny ma obowiązek uwzględnić w ponownym postępowaniu wykładnię prawa dokonaną w prawomocnym wyroku sądu.

PPSA art. 146 § 1

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania.

u.p.d.o.f. art. 10 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Katalog źródeł przychodów, w tym przychody z kapitałów pieniężnych (pkt 7) i przychody z innych źródeł (pkt 9).

u.p.d.o.f. art. 30a § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Opodatkowanie zryczałtowanym podatkiem dochodowym niektórych przychodów, w tym zwrotów z pracowniczych programów emerytalnych (pkt 11).

Pomocnicze

PPSA art. 145 § 1

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

PPSA art. 57a

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd jest związany zarzutami skargi oraz podstawą prawną orzeczenia.

PPSA art. 200

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zwrot kosztów postępowania na rzecz strony wygrywającej.

PPSA art. 205 § 2

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania.

PPSA art. 209

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzekanie o kosztach postępowania.

PPSA art. 170

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Organ jest zobowiązany do przestrzegania wytycznych sądu zawartych w wyroku.

PPSA art. 169 § 1

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Organ może wezwać stronę do uzupełnienia opisu stanu faktycznego.

Ord.pod. art. 14h

Ordynacja podatkowa

Przepisy PPSA stosuje się odpowiednio do postępowania w sprawach interpretacji indywidualnych.

Ord.pod. art. 14e § 1

Ordynacja podatkowa

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej może zmienić lub uchylić wydaną interpretację indywidualną.

u.p.d.o.f. art. 30b § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Opodatkowanie dochodów z kapitałów pieniężnych.

u.p.d.o.f. art. 21 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Wykaz zwolnień przedmiotowych od podatku dochodowego, w tym zwolnienie dla wypłat z pracowniczych programów emerytalnych (lit. b pkt 58).

u.p.d.o.f. art. 21 § 33

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Warunki stosowania zwolnień określonych w ust. 1.

Konwencja PL-CH art. 11 § 2

Konwencja między Rzecząpospolitą Polską a Konfederacją Szwajcarską w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku

Dotyczy opodatkowania odsetek.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ naruszył art. 153 PPSA, nie wykonując wskazań zawartych w poprzednim wyroku sądu dotyczących doprecyzowania stanu faktycznego i zbadania charakteru wypłaty oraz nadwyżki.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 21 ust. 1 pkt 58 lit. b ustawy o PIT (zwolnienie podatkowe) został wycofany przez pełnomocnika skarżącego na rozprawie.

Godne uwagi sformułowania

organ został zobowiązany do zbadania (doprecyzowania), jaki był charakter nadwyżki otrzymanej przez skarżącego ponad wpłacone składki do funduszu i po uzyskaniu jasnej i precyzyjnej odpowiedzi uznał w interpretacji, że dodatkowe informacje otrzymane od skarżącego są irrelewantne dla sprawy stanowisko organu jest nieuzasadnione dlatego, że dla przychodów z innych źródeł co do zasady nie rozpoznaje się kosztów uzyskania przychodów w PIT nie jest wiadome jaki był charakter otrzymanej nadwyżki w kwocie 11 077,47 USD, w szczególności czy były to odsetki, a jeśli tak, to z jakiego tytułu zostały wypłacone i w jaki sposób zostały ustalone organ interpretacyjny ma tymczasem normatywny obowiązek uwzględniać orzecznictwo sądów administracyjnych w ramach prezentowanego stanowiska

Skład orzekający

Agnieszka Baran

przewodniczący

Maciej Kurasz

członek

Tomasz Grzybowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Naruszenie przez organ interpretacyjny obowiązku wykonania wskazań sądu zawartych w poprzednim wyroku (art. 153 PPSA) oraz konieczność rzetelnego badania stanu faktycznego w sprawach podatkowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji opodatkowania wypłat z zagranicznych funduszy emerytalnych i procedury wydawania interpretacji indywidualnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie przez organy administracji orzecznictwa sądów i jak istotne jest dokładne badanie stanu faktycznego, nawet w sprawach dotyczących interpretacji przepisów podatkowych.

Sąd karze organ za ignorowanie wyroków: lekcja pokory dla Dyrektora KIS w sprawie funduszu emerytalnego.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Wa 2463/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-02-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-11-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Baran /przewodniczący/
Maciej Kurasz
Tomasz Grzybowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
6560
Skarżony organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną interpretację
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Agnieszka Baran, Sędziowie sędzia WSA Maciej Kurasz, asesor WSA Tomasz Grzybowski (sprawozdawca), Protokolant referent Klaudia Staręga, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lutego 2024 r. sprawy ze skargi Z.T. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 20 września 2023 r. nr 0114-KDIP3-1.4011.3.2022.2023.9.MZ w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych 1) uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, 2) zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz Z.T. kwotę 697 zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Interpretacją indywidualną z 20 września 2023 r. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał za nieprawidłowe stanowisko Z.T. (skarżący) w zakresie opodatkowania podatkiem dochodowym świadczenia pieniężnego z funduszu z siedzibą w Szwajcarii. Stan sprawy przedstawia się następująco.
Pierwotnie wydaną interpretacją indywidualną z 15 marca 2022 r. organ uznał za nieprawidłowe stanowisko skarżącego z ww. zakresie. Organ rozpatrywał następujący stan faktyczny. W ramach zatrudnienia u pracodawcy skarżący korzystał ze świadczeń dodatkowych, w tym dodatkowego pracowniczego programu emerytalnego zleconego do zarządzania przez fundusz emerytalny z siedzibą w Szwajcarii. Na tę okoliczność skarżący podpisał z funduszem umowę. Program emerytalny utworzony został i działał w oparciu o przepisy dotyczące pracowniczych programów emerytalnych obowiązujące w Konfederacji Szwajcarskiej. W okresie zatrudnienia u pracodawcy, od 5 czerwca 2013 r. do 8 września 2021 r., składki gromadzone na indywidualnym rachunku skarżącego były zasilane z jego wynagrodzenia (poprzez potrącenie) oraz ze środków własnych pracodawcy. Wraz z ustaniem zatrudnienia u pracodawcy rozwiązaniu uległa również umowa z funduszem. Zarówno na moment wypłaty środków, jak i złożenia wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, skarżący nie osiągnął wieku emerytalnego. W okresie zatrudnienia na indywidualnym koncie emerytalnym zgromadzone zostało 73 930,71 USD. W wyniku rozwiązania umowy z funduszem skarżący otrzymał kwotę 85 008,18 USD, w konsekwencji nadwyżka otrzymanej należności ponad sumę wpłaconych składek wyniosła 11 077,47 USD (s. 2 i n. interpretacji z 15.03.2022 r.). Na tym tle skarżący zadał pytania, (1) czy otrzymanie wypłaty stanowić będzie przychód zwolniony z podatku dochodowego od osób fizycznych (PIT)?, (2) czy w razie uznania stanowiska w ramach pytania nr 1 za nieprawidłowe otrzymanie wypłaty powinno podlegać opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 30a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2647 ze zm., dalej: "ustawa o PIT")?, (3) czy w razie uznania stanowiska w ramach odpowiedzi nr 2 za prawidłowe podstawę opodatkowania PIT stanowić będzie nadwyżka stanowiąca różnicę pomiędzy otrzymaną wypłatą, a sumą składek wpłaconych na rachunek przez skarżącego i pracodawcę?
Zdaniem skarżącego należy odpowiedzieć twierdząco na pierwsze pytanie, zaś w razie odpowiedzi negatywnej w tym przypadku organ powinien stwierdzić, że otrzymanie wypłaty powinno podlegać opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 30a ustawy o PIT przy założeniu, że dochodem jest różnica między kwotą stanowiącą wartość środków zgromadzonych na rachunku a sumą wpłat dokonanych na rachunek (s. 3 i n. interpretacji z 15.03.2022 r.).
Z kolei wg organu odpowiedź na pytanie pierwsze i drugie powinna być przecząca, bowiem: (1) otrzymana wypłata nie realizuje celu programu emerytalnego, tj. nie została dokonana w związku z przejściem na emeryturę, a ponadto (2) nie nastąpi zwrot środków zgromadzonych w ramach pracowniczego programu emerytalnego, w rozumieniu art. 30a ust. 1 pkt 11 ustawy o PIT, z uwagi na to że skarżący otrzymał także nadwyżkę ponad zgromadzoną kwotę. We wskazanej sytuacji otrzymaną wypłatę należy uznać za przychód z innych źródeł opodatkowany wg skali podatkowej (s. 13 i n. interpretacji z 15.03.2022 r.).
Powyższą interpretację uchylił tut. Sąd wyrokiem o sygn. III SA/Wa 1115/22. Sąd uznał, że przedstawienie negatywnej oceny stanowiska skarżącego przez organ było przedwczesne, ponieważ stan faktyczny wymagał doprecyzowania. W szczególności wątpliwość budzi to, jaki był charakter świadczenia dodatkowego, z którego korzystał skarżący w ramach zatrudnienia u pracodawcy w postaci z dodatkowego programu emerytalnego zleconego do zarządzania przez fundusz emerytalny z siedzibą w Szwajcarii, przy czym program emerytalny utworzony został i działał w oparciu o przepisy dotyczące pracowniczych programów emerytalnych obowiązujące w Konfederacji Szwajcarskiej. Skarżący twierdzi, że otrzymując wypłatę świadczenia osiągnął przychód z kapitałów pieniężnych w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 7 ustawy o PIT podlegający opodatkowaniu zgodnie z art. 30a ustawy o PIT. Nie jest wiadome na jakich zasadach działał omawiany fundusz i jaki był jego status prawny w okresie czasu mającym znaczenie dla rozpatrzenia wniosku skarżącego; z jakich przyczyn skarżący twierdzi, że otrzymane przez niego środki pieniężne stanowiły dochód z kapitałów pieniężnych, czyli zaliczane do katalogu przychodów z kapitałów pieniężnych; skarżący nie wskazał też jakie były postanowienia umowy łączącej go z funduszem. Skarżący wskazał, że do dnia rozwiązania stosunku pracy na indywidualny rachunek skarżącego w funduszu zostały wpłacone następujące kwoty: 29 572,28 USD – wpłacone przez skarżącego oraz 44 358,43 USD – wpłacone przez pracodawcę (stanowiące składnik wynagrodzenia skarżącego, od których pracodawca odprowadzał zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych). W okresie zatrudnienia na indywidualnym koncie emerytalnym skarżącego w funduszu zgromadzone zatem zostało 73 930,71 USD. W wyniku rozwiązania umowy z funduszem skarżący otrzymał kwotę 85 008,18 USD, w konsekwencji nadwyżka otrzymanej należności ponad sumę wpłaconych składek wyniosła 11 077,47 USD. Nie jest wiadome jaki był charakter otrzymanej nadwyżki w kwocie 11 077,47 USD, w szczególności czy były to odsetki, a jeśli tak, to z jakiego tytułu zostały wypłacone i w jaki sposób zostały ustalone. Doprecyzowanie charakteru wypłaconej nadwyżki jest o tyle istotne, że gdyby stanowiła ona odsetki, to zgodnie z art. 11 ust. 2 Konwencji między Rzecząpospolitą Polską a Konfederacją Szwajcarską w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku podatek nie może przekroczyć 5 procent kwoty brutto tych odsetek.
W następstwie wskazanego wyroku organ interpretacyjny przeprowadził postępowanie uzupełniające, w wyniku którego skarżący poinformował, że: (1) otrzymał wypłatę stanowiącą zwrot wpłaconych składek, która powiększona została o nadwyżkę, wynikającą z inwestowania zgromadzonych środków przez fundusz; umowa z funduszem dopuszczała możliwość dysponowania środkami wnioskodawcy w ten sposób, co jest zjawiskiem powszechnym i stanowi mechanizm rynkowy, (2) w okresie zatrudnienia fundusz dokonał inwestycji z podziałem na trzy kategorie (udziały/akcje spółek z siedzibą w różnych państwach, obligacje rządowe różnych państw, obligacje korporacyjne i papiery wartościowe wyemitowane przez spółki prawa handlowego z siedzibą w różnych państwach), (3) fundusz działał na podstawie lokalnych przepisów, regulujących funkcjonowanie funduszy emerytalnych i innych instytucji finansowych; fundusz podlegał nadzorowi lokalnego organu nadzoru – jest to działalność regulowana, (4) wszystkie uzyskiwane przychody z poczynionych przez fundusz inwestycji kwalifikują się do opodatkowania PIT według stawki 19% jako przychody z kapitałów pieniężnych; nadwyżką z otrzymanej wypłaty są bowiem odsetki od obligacji oraz przychody z odpłatnego zbycia udziałów (akcji) albo z tytułu udziału w zyskach osób prawnych (jako udział w zysku); wszystkie ww. kategorie bezspornie podlegają opodatkowaniu według stawki 19% PIT; dla takich kategorii przychodów nie znajdują zastosowania stawki PIT przewidziane dla przychodów (dochodów) opodatkowanych według skali podatkowej, (4) w umowie z funduszem zostało przewidziane prawo do inwestowania środków wpłacanych przez skarżącego oraz pracodawcę; umowa ulegała rozwiązaniu z dniem ustania stosunku pracy; umowa stanowiła również o sposobie gromadzenia środków na rachunku indywidualnym skarżącego, podziale zysków z praw majątkowych i instrumentów, w które inwestował fundusz i finansował ze środków pracownika i pracodawcy, sposobie i trybie wypłaty środków do beneficjentów, opłatach obciążających beneficjentów w związku z wypłatami, rodzajach świadczeń przysługujących w ramach umowy, (5) nadwyżka wynikała z prawa do udziału w zyskach związanych z inwestowaniem przez fundusz w udziały (akcje) oraz z odsetek wynikających ze spłaconych obligacji rządowych oraz obligacji korporacyjnych przez poszczególne państwa oraz spółki prawa handlowego z siedzibą w różnych państwach, z których fundusz uzyskiwał dywidendy albo zysk z odpłatnego zbycia tych udziałów (akcji); skarżący uzyskał zatem część udziału w zyskach z tych transakcji, w które fundusz inwestował zgromadzone środki.
Obecnie zaskarżoną interpretacją z 20 września 2023 r. organ interpretacyjny ponownie uznał stanowisko strony za nieprawidłowe. W motywach interpretacji zasadniczo podtrzymano pogląd, że z uwagi na fakt, że wypłata środków zebranych w funduszu emerytalnym w Szwajcarii nie została dokonana w związku z osiągnięciem wieku emerytalnego stwierdzić należy, że świadczenie to podlega opodatkowaniu w Polsce. Jednocześnie wg organu zamiarem ustawodawcy było, aby określenie "wypłata" dotyczyło świadczeń, które realizują cel programu emerytalnego, tj. zabezpieczenie źródła utrzymania osobie otrzymującej wypłatę po przejściu na emeryturę. A zatem, w analizowanej sprawie zwolnienie zawarte w art. 21 ust. 1 pkt 58 lit. b ustawy o PIT nie znajdzie zastosowania. Na moment wypłaty środków, jak i złożenia wniosku skarżący nie osiągnął bowiem wieku emerytalnego. Ponadto z uwagi na to, że skarżący otrzymał nie tylko zwrot składek, które zostały wpłacone przez niego oraz pracodawcę na rachunek, ale także nadwyżkę ponad powyższą kwotę, nie znajdzie zastosowania przepis art. 30a ust. 1 pkt 11 ustawy o PIT. W takiej sytuacji będzie to przychód z innych źródeł, opodatkowany wg skali podatkowej (s. 17 in fine, 20 i n. interpretacji z 20.09.2023 r.).
W skardze do tutejszego Sądu na ww. strona domagała się uchylenia zaskarżonej interpretacji w całości oraz zwrotu kosztów postępowania, zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego, tj.
1) art. 153 w zw. z art. 146 § 1 w zw. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi polegające na naruszeniu przez organ obowiązku uwzględnienia w ponownym postępowaniu ceny prawnej Sądu dokonanej w wyroku, czyli uznaniu przez organ, że wydając interpretację organ zastosował się do zaleceń wynikających z wyroku o sygn. III SA/Wa 1115/22, podczas gdy organ został zobowiązany do zbadania (doprecyzowania), jaki był charakter nadwyżki otrzymanej przez skarżącego ponad wpłacone składki do funduszu i po uzyskaniu jasnej i precyzyjnej odpowiedzi uznał w interpretacji, że dodatkowe informacje otrzymane od skarżącego są irrelewantne dla sprawy; w rezultacie organ wydał interpretację w takim samym brzmieniu jak uprzednio w interpretacji indywidualnej uchylonej przez Sąd, czym doprowadził wyłącznie do obstrukcji prowadzonego postępowania,
2) art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 11 ust. 1 ustawy o PIT poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że wypłata dokonana przez fundusz na rzecz skarżącego stanowi w przychód z innych źródeł w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o PIT oraz opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych z tego źródła podlega nadwyżka wypłaty ponad wpłacone składki do fundusz, podczas gdy wypłata otrzymana przez skarżącego nie była dla niego przychodem z innych źródeł w PIT; w ocenie wnioskodawcy dokonana wypłata stanowiła dla skarżącego przychód z kapitałów pieniężnych a podstawą obliczenia PIT była różnica pomiędzy równowartością dokonanej wypłaty a sumą wpłaconych do funduszu składek. Stanowisko organu jest nieuzasadnione dlatego, że dla przychodów z innych źródeł co do zasady nie rozpoznaje się kosztów uzyskania przychodów w PIT; jeżeli podstawa opodatkowania w PIT dla przychodów z innych źródeł uwzględnia koszty uzyskania przychodów, to następuje to na zasadzie wyjątku, co nie nastąpiło w przedmiotowej sprawie,
3) art. 30a ust. 1 pkt 11 w zw. z ust. 8-8e ustawy o PIT poprzez błędną wykładnię oraz art. 10 ust. 1 pkt 7 w zw. z art. 30a ust. 1 pkt 1-4 oraz art. 30b ust. 1 ustawy o PIT poprzez niewłaściwe (brak) zastosowania polegające na uznaniu, że wypłata dokonana przez fundusz na rzecz skarżącego nie stanowi przychodów z kapitałów pieniężnych w PIT oraz opodatkowaniu PIT z tego źródła nie podlega nadwyżka wypłaty ponad wpłacone składki do fundusz, zatem art. 30a ust. 1 pkt 11 ustawy o PIT nie znajduje w przedmiotowej sprawie zastosowania, podczas gdy wypłata otrzymana przez skarżącego była dla niego przychodem z kapitałów pieniężnych w PIT; w ocenie wnioskodawcy podstawą obliczenia PIT była w takim przypadku różnica pomiędzy równowartością dokonanej wypłaty a sumą wpłaconych do funduszu składek, ponieważ art. 30a ust. 1 pkt 11 w zw. z ust. 8-8e ustawy o PIT wprost stanowi o opodatkowaniu PIT dochodu, zatem przychód może zostać pomniejszony o koszty jego uzyskania; w szczególności gdy z opisu stanu faktycznego wynika, że na podstawę obliczenia w PIT dla skarżącego składają się dochody opodatkowane według 19% stawki PIT zgodnie z art. 30a i 30b ustawy o PIT,
4) art. 21 ust. 1 pkt 58 lit. b w zw. z ust. 33 ustawy o PIT poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że w przedmiotowej sprawie, w stosunku do wypłaty nie znajdzie zastosowanie zwolnienie podatkowe w PIT, ponieważ wypłata nie została zrealizowana po osiągnięciu przez skarżącego wieku emerytalnego, tj. 65-ego roku życia, podczas gdy żaden przepis prawa materialnego nie stawia tego wymogu dla wypłat z art. 21 ust. 1 pkt 58 lit. b w zw. z ust. 33 ustawy o PIT.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko (s. 7 i n.).
W piśmie z 7 listopada 2023 r., stanowiącym uzupełnienie skargi, strona przedstawiła dodatkowe uzasadnienie zgłoszonych zarzutów, odwołujące się do orzecznictwa sądów administracyjnych.
Na rozprawie przed tut. Sądem pełnomocnicy stron popierali dotychczasowe stanowiska w sprawie. Pełnomocnik skarżącego odstąpił przy tym od zarzutu związanego z twierdzeniem, że sporne środki podlegają zwolnieniu z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 58 lit. b ustawy o PIT (por. k. 78 akt sąd.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
W punkcie wyjścia Sąd odnotowuje, że pełnomocnik skarżącego na rozprawie przed tut. Sądem wycofał zarzut naruszenia art. 21 ust. 1 pkt 58 lit. b ustawy o PIT, co w świetle art. 57a Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należy uznać za wiążące. Stąd tylko na marginesie Sąd wskazuje, że orzecznictwo w ww. zakresie jest jednolite i zarazem niezgodne z pierwotnie prezentowanym przez stronę stanowiskiem, tzn. uznaje się że wypłata musi dojść do skutku w wyniku realizacji uprawnienia uczestnika programu związanego z celem programu emerytalnego (por. np. wyrok NSA o sygn. II FSK 1543/15, CBOSA).
Sąd podzielił natomiast przede wszystkim sformułowany w skardze zarzut procesowy, tj. naruszenia art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez niewykonanie przez organ interpretacyjny wskazań co do dalszego postępowania zawartych w prawomocnym wyroku tut. Sądu o sygn. III SA/Wa 1115/22. Na marginesie tylko, jako że strona nie podniosła takiego zarzutu, Sąd wskazuje że działanie organu w tym zakresie naruszało również art. 170 ww. ustawy.
W ww. wyroku Sąd wskazał konkretny kierunek działania i oceny organu, tj. ustalenie tak (1) charakteru świadczenia dodatkowego, z którego korzystał skarżący w ramach zatrudnienia u pracodawcy w postaci z dodatkowego programu emerytalnego zleconego do zarządzania przez fundusz emerytalny z siedzibą w Szwajcarii, jak i (2) charakteru otrzymanej nadwyżki w ramach wypłaty w kwocie 11 077,47 USD. Sąd wskazał również zakres niezbędnych ustaleń, które organ powinien poczynić w celu odpowiedzi na ww. pytania, tj. (1) uzyskanie informacji o zasadach działania funduszu i jego statusu prawnego w okresie czasu mającym znaczenie dla rozpatrzenia wniosku skarżącego, a także co do postanowień umowy łączącej skarżącego z funduszem oraz (2) powzięcie informacji czy nadwyżka wypłaconych środków stanowiła odsetki.
W spornej obecnie interpretacji organ wprawdzie wezwał skarżącego do uzupełnienia opisu stanu faktycznego sprawy w trybie art. 169 § 1 w zw. z art. 14h Ordynacji podatkowej (s. 13 i n.), tym niemniej z pozyskanych w ten sposób informacji nie uczynił żadnego użytku. Stanowisko zajęte przez organ w analizowanym tu zakresie sprowadza się bowiem do bezpośredniego powtórzenia dotychczasowego poglądu, tj. że "nie znajdzie zastosowania przepis art. 30 ust. 1 pkt 11" ustawy o PIT, ponieważ skarżący otrzymał "nie tylko zwrot składek, które zostały wpłacone przez niego oraz pracodawcę na rachunek, ale także nadwyżkę ponad powyższą kwotę". Tym samym wypłata środków z funduszu emerytalnego w Szwajcarii stanowi dla skarżącego przychód z innych źródeł opodatkowany wg skali podatkowej (zob. s.13 interpretacji z 15.03.2022 r. oraz s. 20 obecnie zaskarżonej interpretacji).
Organ nie odniósł się tym samym w żaden sposób do uzyskanych od skarżącego informacji dotyczących podstaw prawnych działania funduszu szwajcarskiego oraz stosunku prawnego łączącego skarżącego z funduszem. Nie nawiązano również do akcentowanej w wyroku o sygn. III SA/Wa 1115/22 kwestii źródła nadwyżki wypłaconych skarżącemu środków (w stosunku do tych zgromadzonych). Twierdzenie o (1) braku możliwości zakwalifikowania przychodu skarżącego jako pochodzącego z kapitałów pieniężnych w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 7 ustawy o PIT i wobec tego o (2) niemożności opodatkowania wypłaconej kwoty zryczałtowanym podatkiem dochodowym na zasadzie art. 30a ust. 1 pkt 11 ustawy o PIT jawi się tym samym jako arbitralne i bezpośrednio niezgodne z zaleceniami tut. Sądu (wbrew temu co twierdzi się w odpowiedzi na skargę, s. 8).
Zatem ponownie rozpatrując wniosek interpretacyjny skarżącego organ powinien odnieść się do zagadnień wskazanych przez tut. Sąd w wyroku o sygn. III SA/Wa 1115/22, uwzględniając uzupełnienie opisu stanu faktycznego. Organ powinien wziąć w tym zakresie pod uwagę, że tut. Sąd w ww. wyroku nie wykluczył opodatkowania wypłaty otrzymanej przez skarżącego na zasadzie art. 30a ust. 1 pkt 11 ustawy o PIT, a wręcz przeciwnie – nakazał rozważenie kwalifikacji dochodu skarżącego w świetle (m.in.) ww. unormowania przy uwzględnieniu doprecyzowanego opisu stanu faktycznego.
Mając to na względzie jako przedwczesną postrzegać należy analizę pozostałych zgłoszonych przez stronę zarzutów, materialnoprawnych (błędnej interpretacji przepisów ustawy podatkowej wymienionych w pkt 2 petitum skargi). Takowa nie może bowiem zostać dokonana bez wypowiedzi organu uwzględniającej zalecenia wynikające z ww. wyroku o sygn. III SA/Wa 1115/22.
Sąd przypomina jednak na marginesie, że proponowany przez stronę kierunek interpretacji znajduje prima facie potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych (nie tylko wskazanym w piśmie z 7 listopada 2023 r., lecz także przykładowo w wyroku tut. Sądu o sygn. III SA/Wa 3553/16). Organ interpretacyjny ma tymczasem normatywny obowiązek uwzględniać orzecznictwo sądów administracyjnych w ramach prezentowanego stanowiska, co wywodzić pośrednio należy z art. 14e § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej (vide np. wyrok NSA o sygn. I FSK 179/14, CBOSA). Przy czym utrwalona praktyka sądowa, zwłaszcza gdy jest dość jednoznaczna, wskazuje na treść stosowanego prawa (wolę prawodawcy), choćby teoretycznie istniała możliwość innej wykładni (vide wyrok TK o sygn. P 3/01, OTK 2001/6, poz. 163). Sąd zwraca na te uwarunkowania interpretacyjne uwagę zwłaszcza w kontekście argumentu organu o braku możliwości przyjęcia stanowiska sprzecznego z intencją ustawodawcy (s. 12 odpowiedzi na skargę).
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 146 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił kwestionowaną interpretację w zaskarżonej części. Sąd uznał bowiem – działając w granicach zarzutów skargi (art. 57a zdanie drugie ww. ustawy) – za zasadny zarzut zgłoszony w skardze w zakresie niewłaściwej oceny zastosowania art. 153 ww. ustawy.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 i § 4 oraz art. 209 ww. ustawy w związku z § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 sierpnia 2018 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. poz. 1687).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI