III SA/Wa 2457/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił interpretację indywidualną Dyrektora KIS, uznając, że spółka cywilna może posługiwać się skróconą nazwą firmy na fakturach, bez konieczności podawania imion i nazwisk wszystkich wspólników.
Sprawa dotyczyła możliwości posługiwania się przez spółkę cywilną skróconą nazwą firmy (W. s.c.) na fakturach i innych dokumentach księgowych, zamiast pełnej nazwy zawierającej imiona i nazwiska wspólników. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał takie działanie za nieprawidłowe, nakazując wystawianie not korygujących. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną interpretację, stwierdzając, że spółka cywilna jako podatnik VAT ma prawo posługiwać się nazwą wynikającą z umowy spółki lub jej skróconą formą, a przepisy nie narzucają obowiązku podawania imion i nazwisk wspólników.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę spółki cywilnej (V. s.c.) na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (DKIS) dotyczącą nazewnictwa na fakturach VAT. Spółka cywilna, działająca pod nazwą W. spółka cywilna i posługująca się skróconą nazwą W. s.c., zarejestrowała się jako czynny podatnik VAT. Wnioskodawca pytał, czy może używać tej skróconej nazwy na dokumentach księgowych i przyjmować faktury z taką nazwą bez konieczności korekty. DKIS uznał, że spółka cywilna nie jest przedsiębiorcą, a przedsiębiorcami są jej wspólnicy, dlatego na fakturach powinny znajdować się imiona i nazwiska wszystkich wspólników. Sąd administracyjny nie zgodził się z organem. Podkreślił, że choć spółka cywilna nie ma osobowości prawnej, to na gruncie ustawy o VAT jest podatnikiem. Przepisy ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników nie narzucają spółce cywilnej obowiązku podawania imion i nazwisk wspólników w jej nazwie. Dane wspólników znajdują się w zgłoszeniu NIP-2. Sąd uznał, że DKIS arbitralnie narzucił obowiązek podawania imion i nazwisk, co nie znajduje odzwierciedlenia w przepisach. W konsekwencji, sąd uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną i zasądził od DKIS na rzecz spółki koszty postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, spółka cywilna może posługiwać się nazwą wynikającą z umowy lub jej skróconą formą na fakturach i innych dokumentach księgowych, bez konieczności podawania imion i nazwisk wspólników.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że spółka cywilna, będąc podatnikiem VAT, ma prawo do posługiwania się nazwą wynikającą z umowy lub jej skróconą formą. Przepisy prawa podatkowego i cywilnego nie narzucają obowiązku podawania imion i nazwisk wspólników w nazwie spółki cywilnej, a dane te znajdują się w zgłoszeniu identyfikacyjnym.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (8)
Główne
p.p.s.a. art. 146 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonej interpretacji indywidualnej.
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonej interpretacji indywidualnej w przypadku naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania.
u.p.t.u. art. 15 § 1 i 2
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Definicja podatnika VAT, wskazująca, że spółka cywilna jest podatnikiem.
Pomocnicze
k.c. art. 860-875
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
Regulacje dotyczące umowy spółki cywilnej.
u.NIP art. 5 § 1 i 3 pkt 2
Ustawa z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników
Obowiązek zgłoszenia identyfikacyjnego dla podatników, w tym spółek cywilnych, oraz dane zawarte w zgłoszeniu.
u.NIP art. 6 § 1
Ustawa z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników
Obowiązek dokonania zgłoszenia identyfikacyjnego przed pierwszą czynnością podlegającą opodatkowaniu.
u.NIP art. 9 § 1
Ustawa z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników
Obowiązek aktualizacji danych objętych zgłoszeniem identyfikacyjnym.
pr.przed. art. 4 § 2
Ustawa z dnia 30 kwietnia 2018 r. Prawo przedsiębiorców
Uznanie wspólników spółki cywilnej za przedsiębiorców w zakresie wykonywanej przez nich działalności.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Spółka cywilna jako podatnik VAT ma prawo posługiwać się nazwą wynikającą z umowy lub jej skróconą formą na fakturach. Przepisy nie nakładają obowiązku podawania imion i nazwisk wspólników w nazwie spółki cywilnej. Dane wspólników spółki cywilnej są dostępne dla organów podatkowych w zgłoszeniu NIP-2.
Odrzucone argumenty
Stanowisko Dyrektora KIS, że na fakturach spółki cywilnej muszą być podane imiona i nazwiska wszystkich wspólników.
Godne uwagi sformułowania
brak szczególnego znaczenia nazwy fantazyjnej zasada ostrożności w obrocie cywilnoprawnym konieczność prowadzenia dokumentacji podatkowej na potrzeby różnorodnych zobowiązań podatkowych znaczenia pojęcia "przedsiębiorcy" na gruncie prawa organ podatkowy przyjął więc w sposób arbitralny i nie znajdujący odzwierciedlenia w obowiązujących przepisach obowiązek podawania imion i nazwisk wspólników spółek cywilnych.
Skład orzekający
Jarosław Trelka
przewodniczący
Hanna Filipczyk
sędzia
Radosław Teresiak
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie prawa spółek cywilnych do stosowania skróconych nazw firm na dokumentach księgowych, w tym fakturach VAT, bez konieczności ujawniania imion i nazwisk wszystkich wspólników."
Ograniczenia: Dotyczy głównie kwestii identyfikacji podatkowej i fakturowania w kontekście spółek cywilnych. Interpretacja może być mniej bezpośrednio stosowalna do innych form prawnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu identyfikacji podatkowej i fakturowania w kontekście spółek cywilnych, które często posługują się skróconymi nazwami. Rozstrzygnięcie sądu jest praktyczne dla wielu przedsiębiorców.
“Spółka cywilna na fakturze: czy musisz podawać imiona i nazwiska wspólników?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Wa 2457/22 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2023-02-23 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2022-10-27 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Hanna Filipczyk Jarosław Trelka /przewodniczący/ Radosław Teresiak /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6110 Podatek od towarów i usług 6560 Hasła tematyczne Podatek od towarów i usług Skarżony organ Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 329 art. 146 § 1 ; art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2020 poz 1740 art. 860-875 Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Trelka, Sędziowie sędzia WSA Hanna Filipczyk, sędzia WSA Radosław Teresiak (sprawozdawca), Protokolant starszy referent Katarzyna Dorota Wielgosz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2023 r. sprawy ze skargi V. s.c. z siedzibą w W. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 2 września 2022 r. nr 0114-KDIP1-3.4012.311.2022.1.LK w przedmiocie podatku od towarów i usług 1) uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, 2) zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz V. s.c. kwotę 697 zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Pismem z 3 października 2022 r. W. Spółka Cywilna (zwana dalej: "Skarżąca", "Strona" lub "Wnioskodawca"), wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na interpretację indywidualną z dnia [...] września 2022 roku Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (zwany dalej: "Dyrektor KIS", "DKIS", "Organ") w poprawności danych spółki wystawianych na fakturach przez spółkę cywilną. Opis stanu faktycznego: Wnioskodawca wskazał, że 26 czerwca 2018 r. zawarł umowę spółki cywilnej pomiędzy K. J. (obecnie nazwisko po mężu L.), a B. J. Zgodnie z § 2 umowy spółka cywilna prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą W. spółka cywilna. Dodatkowo w treści umowy dodano postanowienie, że dopuszcza się posługiwanie w obrocie gospodarczym nazwą skróconą spółki w brzmieniu W. s.c. Jednocześnie od [...] lipca 2018 r. spółka dokonała rejestracji jako podatnika VAT czynnego. W zgłoszeniu rejestracyjnym VAT-R podana została również nazwa skrócona jako W. s.c. Z uwagi na postanowienia zawarte w treści umowy spółki cywilnej, dokonane zgłoszenie rejestracyjne VAT-R, na wystawianych oraz otrzymywanych przez spółkę fakturach oraz innych dokumentach księgowych Wnioskodawca posługuję się następującą nazwą: W. spółka cywilna lub W. s.c. Pytanie zadane we Wniosku: Czy Spółka Wnioskodawcy może posługiwać się w obrocie gospodarczym, na fakturach oraz wszelkich innych dokumentach księgowych nazwą firmy wynikającą z treści umowy spółki, tj. W. spółka cywilna lub jej nazwą skróconą W. s.c. oraz przyjmować takie faktury z wpisaną nazwą spółki od swoich kontrahentów bez konieczności wystawiania korekty lub noty korygującej? Stanowisko Wnioskodawcy: Zdaniem Wnioskodawcy, Spółka ma prawo posługiwać się nazwą spółki wynikającą z treści umowy, tj. W. spółka cywilna lub jej nazwą skróconą W. s.c., zamiast stosowania pełnej nazwy spółki z uwzględnieniem imion i nazwisk wspólników na wystawianych przez siebie fakturach VAT oraz innych dokumentach księgowych, a także przyjmować od swoich kontrahentów takie faktury zawierające skróconą firmę nabywcy bez konieczności wystawiania korekty czy noty korygującej na pełne brzmienie firmy. Stanowisko organu: Organ stwierdził, że stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego jest nieprawidłowe. Organ wskazał, że zgodnie z § 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej w sprawie wzorów formularzy zgłoszeń identyfikacyjnych i zgłoszeń aktualizacyjnych oraz zgłoszeń w zakresie danych uzupełniających z dnia 19 lipca 2021 r. (Dz. U. z 2021 r. poz. 1404): Określa się wzory formularzy zgłoszenia identyfikacyjnego/zgłoszenia aktualizacyjnego osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, będącej podatnikiem lub płatnikiem (NIP-2), stanowiący załącznik nr 1 do rozporządzenia. DKIS podniósł, że w części B1 tego zgłoszenia - "Dane identyfikacyjne", w poz. 6 należy podać nazwę pełną, natomiast w poz. 8 nazwę skróconą podatnika. Spółka cywilna jest instytucją prawa cywilnego, uregulowaną w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2022 r. poz. 1360 ze zm.). Zdaniem DKIS, zawarcie umowy spółki prowadzi do powstania trwałego stosunku o charakterze obligacyjnym pomiędzy wspólnikami, którzy zobowiązują się dążyć do osiągnięcia wspólnego celu, najczęściej zysku, przez prowadzenie działalności gospodarczej. Spółka cywilna jest niczym innym jak umową prawa cywilnego podobną do innych umów. Tym samym nie można umowie spółki cywilnej nadawać podmiotowości. Umowa nie może zaciągać zobowiązań, być stroną innej umowy, prowadzić działalności. W związku z tym, iż umowa spółki cywilnej nie posiada podmiotowości ustawodawca nie nadał jej osobowości prawnej. Stroną czynności cywilnoprawnych są wyłącznie wspólnicy spółki. Pomimo jednak utraty podmiotowości taka spółka podlega obowiązkowi ewidencyjnemu dla celów podatkowych z uwagi na przyznanie jej statusu podatnika w podatku od towarów i usług. W związku z powyższym spółce cywilnej przysługuje jeden numer identyfikacji podatkowej NIP nadany zgodnie z przepisami ustawy z 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (Dz. U. z 2022 r. poz. 166 ze zm.). Dyrektor KIS podniósł, że przez pełną nazwę spółki cywilnej należy rozumieć nazwę spółki wraz z imionami i nazwiskami jej wspólników. Powyższe wynika przede wszystkim z faktu, że spółka cywilna nie jest w świetle obowiązujących przepisów przedsiębiorcą i nie ma prawa posługiwania się własną firmą. Może jedynie posługiwać się nazwą, która w obrocie gospodarczym stanowi jej wyróżnik. Nazwa z kolei powinna wskazywać w sposób wyraźny i jednoznaczny przedsiębiorców działających w takiej właśnie formie. Zatem osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą, w tym również w formie spółki cywilnej, powinna działać pod własnym imieniem i nazwiskiem. DKIS podniósł, że z powołanego art. 15 ust. 1 i 2 ustawy wynika, że podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Tym samym na gruncie ustawy o podatku VAT, spółka cywilna wykonująca samodzielnie działalność gospodarczą, jako jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej jest podatnikiem. Natomiast Spółka cywilna na gruncie ustawy działa pod własnym numerem NIP, nadanym przez właściwego naczelnika urzędu skarbowego, odmiennym od numerów wspólników. Jednakże swoista podmiotowość spółki cywilnej na gruncie podatku od towarów i usług nie oznacza, że spółka ta nabywa osobowość prawną. Brak jednak podmiotowości prawnej nie stoi na przeszkodzie w traktowaniu przez odrębne przepisy spółki cywilnej jako podmiotu uregulowanych w nich stosunków prawnych. W ocenie Organu takie ujęcie spółki, w myśl ustawy o VAT, wynika z autonomicznego charakteru podatku od towarów i usług, umożliwiając wystawienie jednej faktury, możliwość ewidencjonowania sprzedaży jedną kasą rejestrującą, czy też możliwość odliczania podatku naliczonego z faktur wystawionych "na spółkę". W odmiennej sytuacji każdy ze wspólników spółki byłby zobowiązany do prowadzenia ewidencji samodzielnie, co doprowadziłoby np. do sytuacji, że jedna sprzedaż musiałaby być dokumentowana fakturą przez każdego ze wspólników w stopniu odpowiadającym jego wkładowi do spółki, czy też wynikającym z umowy spółki. Zdaniem DKIS powyższego stwierdzenia nie zmienia to, że wspólnicy spółki cywilnej są przedsiębiorcami, a nie spółka. Przemawia za tym również fakt, że spółka prowadzi działalność z wykorzystaniem majątku wspólników, ponieważ nie posiada majątku własnego. Jedynym jego "wydzieleniem" jest umowne oderwanie od majątku osobistego wspólników, bowiem wykorzystując ten majątek wspólnicy realizują określony w umowie wspólny cel gospodarczy i w tym zakresie stanowi on współwłasność łączną wspólników, zgodnie z art. 863 Kodeksu cywilnego. Dyrektor KIS przypomniał, że w niniejszej sprawie Wnioskodawca jest Spółką Cywilną. Zgodnie z § 2 umowy spółka cywilna prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą W. spółka cywilna. [... lipca 2018 r. spółka dokonała rejestracji jako podatnika VAT czynnego. W zgłoszeniu rejestracyjnym VAT-R podana została również nazwa skrócona jako W. s.c. Wnioskodawca wskazał, że posługiwanie się pełną nazwą z uwzględnieniu imion i nazwisk wspólników jest zbyt długie i w wielu dokumentach czy systemach księgowych nie możliwe do pełnego wprowadzenia. Natomiast wątpliwości w zaistniałej sytuacji budzi kwestia możliwości posługiwania się w obrocie gospodarczym, na fakturach oraz wszelkich innych dokumentach księgowych nazwą firmy wynikającą z treści umowy spółki oraz możliwość przyjmowania faktur z wpisaną nazwą spółki od swoich kontrahentów bez konieczności wystawiania korekty lub noty korygującej. Organ wskazał, że spółka cywilna nie jest przedsiębiorcą. Przedsiębiorcami są jej poszczególni wspólnicy, będący osobami fizycznymi. Natomiast danymi identyfikacyjnymi podatnika będącego osobą fizyczną jest imię i nazwisko. Prawidłowe oznaczenie spółki cywilnej składa się więc z wymienienia jej wszystkich wspólników i dodania wzmianki o spółce cywilnej. W ten sposób oznaczenie pozwala uniknąć posługiwania się nazwą spółki, która nie wskazywałaby, jacy faktycznie wspólnicy (podmioty prawa cywilnego) tj. osoby fizyczne lub osoby prawne są stronami stosunków prawnych wynikających z działalności gospodarczej z udziałem spółki. W żadnym wypadku bowiem oznaczenie przedsiębiorcy nie może mieć charakteru mylącego, niezgodnego z rzeczywistością lub niepozwalającego na określenie jego charakteru prawnego. Umieszczanie w oznaczeniu spółki cywilnej elementów abstrakcyjnych czy też fantazyjnych jest dozwolone, jednak mogą one mieć tylko charakter dodatkowy, znajdujący się obok podstawowego oznaczenia spółki. W ocenie DKIS za przyjęciem zaprezentowanego stanowiska przemawiają: brak szczególnego znaczenia nazwy fantazyjnej, zasada ostrożności w obrocie cywilnoprawnym, konieczność prowadzenia dokumentacji podatkowej na potrzeby różnorodnych zobowiązań podatkowych, znaczenia pojęcia "przedsiębiorcy" na gruncie prawa. W przypadku przedsiębiorców działających w ramach umowy spółki cywilnej - oznaczenie przedsiębiorcy - oznacza imiona i nazwiska wszystkich wspólników. Przy czym oprócz tych danych Spółka może również podawać nazwę lub nazwę skróconą firmy. Organ podniósł, że na gruncie prawa podatkowego nazwa spółki cywilnej powinna zawierać imiona i nazwiska wszystkich jej wspólników. W konsekwencji w niniejszej sprawie, za nieprawidłowe należy uznać twierdzenie Wnioskodawcy, że dopuszczalne jest umieszczanie na wystawianych przez nią fakturach jedynie jej nazwy skróconej bez imion i nazwisk wszystkich wspólników. W konkluzji organ podniósł, że wnioskodawca po otrzymaniu faktur z nazwą: W. Spółka cywilna lub W. s.c. jest zobowiązany do wystawienia not korygujących ze wskazaniem nazwy spółki wraz z imieniem i nazwiskiem wspólników. Skarga do sądu pierwszej instancji. W dniu 3 października 2022 r. Skarżący złożył skargę na interpretację Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia [...] września 2022 r. Działając w imieniu i na rzecz Skarżącego, pełnomocnik, zaskarżył w całości ww. interpretację indywidualną z dnia [...] września 2022 r. wydaną przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej. Powyższej interpretacji indywidualnej zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. art. 15 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług przez brak uznania, że na gruncie powołanej ustawy sama spółka cywilna, a nie jej wspólnicy jest podatnikiem podatku VAT. W związku z powyższym wniósł o oraz uchylenie w całości zaskarżonej interpretacji indywidualnej oraz zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Przedmiotem sporu jest ustalenie, czy Spółka Wnioskodawcy może posługiwać się w obrocie gospodarczym, na fakturach oraz wszelkich innych dokumentach księgowych nazwą firmy wynikającą z treści umowy spółki, tj. W. spółka cywilna lub jej nazwą skróconą W. s.c. oraz przyjmować takie faktury z wpisaną nazwą spółki od swoich kontrahentów bez konieczności wystawiania korekty lub noty korygującej? Wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej. Zgodnie z § 2 umowy spółka cywilna prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą W. spółka cywilna. W dniu 1 lipca 2018 r. spółka dokonała rejestracji jako podatnik VAT czynny. W zgłoszeniu rejestracyjnym VAT-R podana została również nazwa skrócona jako W. s.c. Zdaniem Wnioskodawcy, Spółka ma prawo posługiwać się nazwą spółki wynikającą z treści umowy, tj. W. spółka cywilna lub jej nazwą skróconą W. s.c., zamiast stosowania pełnej nazwy spółki z uwzględnieniem imion i nazwisk wspólników na wystawianych przez siebie fakturach VAT oraz innych dokumentach księgowych, a także przyjmować od swoich kontrahentów takie faktury zawierające skróconą firmę nabywcy bez konieczności wystawiania korekty czy noty korygującej na pełne brzmienie firmy. Zdanie natomiast organu jest przeciwne, DKIS uznał, że stanowisko Wnioskodawcy jest błędne. Zdaniem Sąd rację w sporze należy przyznać Skarżącemu. Przypomnieć należy, że spółkę cywilną można prowadzić osobiście lub w wiele osób. Jeżeli wybiera się tę drugą formę organizacyjną, tj. działalność spółki cywilnej jako firmy, podmiotowość nie będzie przysługiwała spółce, a tylko jej poszczególnym wspólnikom. Spółka cywilna nie jest podmiotem prawnym odrębnym (oderwanym) od wspólników, lecz jest wielostronnym stosunkiem zobowiązaniowym łączącym wszystkich tych wspólników. Należy też przy tym pamiętać, że w prawie publicznym, tj. ustawie z dnia 30 kwietnia 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2018 r. poz. 650 ze zm.) jako jednym z aktów prawnych regulujących podstawy prowadzenia działalności gospodarczej przesądzono w art. 4 ust. 2, że za przedsiębiorców uznaje się wspólników spółki cywilnej w zakresie wykonywanej przez nich działalności gospodarczej, a nie zaś samą spółkę. Obowiązek działania przedsiębiorcy pod firmą w przypadku spółki cywilnej oznacza, że firma nie przysługuje spółce cywilnej, lecz ich wspólnikom, z których każdy ma odrębną firmę, tj. imię i nazwisko. Posługiwanie się więc w obrocie nazwą przedsiębiorstwa prowadzonego przez wspólników nie oznacza powstania odrębnej od wspólników struktury działającej na zewnątrz. Z kolei w myśl przepisu art. 866 k.c. każdy wspólnik spółki cywilnej jest umocowany do jej reprezentowania w takich granicach, w jakich jest uprawniony do prowadzenia jej spraw. Należy przy tym mieć na względzie fakt, iż umocowanie to opiera się na przepisie ustawy, co oznacza, że mamy w tym zakresie do czynienia z przedstawicielstwem ustawowym, a nie pełnomocnictwem (art. 96 k.c.). W związku z powyższym pamiętać należy, że spółka cywilna, o której mowa w art. 860 k.c., a której ustawodawca nie przyznał osobowości prawnej, pozostaje według obowiązującego porządku prawnego spółką osobową, organizacją wspólników, związanych wspólnością w celu gospodarczym i współwłasnością łączną w odniesieniu do zgromadzonego majątku spółki. Podmiotowość prawna, o czym była już wyżej mowa, przysługuje w niej tylko wspólnikom. W tym miejscu wskazać jednak należy, że spółka cywilna utworzona i działająca na podstawie przepisów art. 860-875 k.c., której celem jest prowadzenie działalności gospodarczej, w myśl art. 15 ust. 1 ustawy o VAT jest podatnikiem podatku od towarów i usług (zatem podmiotem zobowiązanym do opłacenia podatku VAT jest sama spółka cywilna, a nie zaś poszczególni jej wspólnicy jako osoby fizyczne). Faktura VAT jest więc dowodem wykonania przez spółkę (a nie oddzielnie przez każdego ze wspólników tej spółki) konkretnej usługi, konkretnego dnia, na rzecz konkretnego podmiotu. Specyfika bowiem prowadzenia działalności gospodarczej wymaga wystawiania faktur przez nią jako jeden podmiot, posiadający przyznany mu numer NIP (identyfikacji podatkowej).(vide wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2007r. sygn. akt: I OSK 1087/06 LEX nr 355083). Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (tekst jedn.: - Dz. U. z 2012 r. poz. 1314; dalej: ustawa o NIP) podatnicy, z zastrzeżeniem ust. 2a, są obowiązani do dokonania zgłoszenia identyfikacyjnego do naczelnika urzędu skarbowego albo organu właściwego na podstawie odrębnych przepisów. Zgłoszenia identyfikacyjnego dokonuje się jednokrotnie, bez względu na rodzaj oraz liczbę opłacanych przez podatnika podatków, formę opodatkowania, liczbę oraz rodzaje prowadzonej działalności gospodarczej oraz liczbę prowadzonych przedsiębiorstw. Zgodnie z art. 5 ust. 3 pkt 2 ustawy o NIP zgłoszenie identyfikacyjne podatników niebędących osobami fizycznymi zawiera w szczególności pełną i skróconą nazwę (firmę), formę organizacyjno-prawną, adres siedziby, numer identyfikacyjny REGON, organ rejestrowy lub ewidencyjny i numer nadany przez ten organ, wykaz rachunków bankowych, adres miejsca przechowywania dokumentacji rachunkowej oraz przedmiot wykonywanej działalności określony według obowiązujących standardów klasyfikacyjnych, a ponadto w przypadku spółek cywilnych, osobowych spółek handlowych i podmiotów podlegających wpisowi do rejestru przedsiębiorców na zasadach określonych dla spółek osobowych - dane dotyczące wspólników, w tym również identyfikator podatkowy poszczególnych wspólników; Podatnicy podatku VAT lub podatku akcyzowego obowiązani są dokonać zgłoszenia identyfikacyjnego przed dokonaniem pierwszej czynności podlegającej opodatkowaniu jednym z tych podatków (art. 6 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy o NIP) oraz mają obowiązek aktualizowania danych objętych zgłoszeniem identyfikacyjnym przez dokonanie zgłoszenia aktualizacyjnego (art. 9 ust. 1 ab initio ww. ustawy - to samo dotyczy płatników). Stwierdzić należy, że powyższe przepisy ustawy o NIP dotyczą również spółek cywilnych, jeśli przepisy ustaw uznają je za podatników lub płatników. Spółka cywilna, jak już podkreślono, może być podatnikiem podatku VAT. W art. 15 ust. 1 ustawy o VAT wskazano bowiem, że podatnikiem są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Działalność gospodarcza, w rozumieniu ust. 2, obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych. Na gruncie zatem przepisów o podatku VAT spółce cywilnej jako organizacji wspólników (a nie wspólnikom) przyznano podmiotowość prawnopodatkową, o ile oczywiście realizuje wskazaną wyżej działalność gospodarczą. Tym samym wszelkie uprawnienia i obowiązki podatników podatku VAT wynikające z ustawy o VAT odnoszą się do spółek cywilnych a nie bezpośrednio wspólników tychże spółek. To sama spółka cywilna jest zobowiązana do prowadzenia rozliczeń w zakresie podatku VAT. Sąd podziela pogląd Skarżącej, że nie powinno budzić jakichkolwiek wątpliwości, że to spółka cywilna jako podatnik dokonuje zgłoszenia identyfikacyjnego oraz aktualizacyjnego. Nazwa pełna i skrócona dotyczy tegoż właśnie podatnika. Skoro przy tym brak jest w przepisach prawnych tak podatkowych, jak i pozostałych, regulacji kształtujących nazwę spółki cywilnej, to tym samym nie można jej narzucać reguł przewidzianych dla oznaczania osób fizycznych jako przedsiębiorców. Nieokreśloność prawna nazwy spółki cywilnej nie uprawnie więc do przyjęcia domniemania jej kształtowania według statusu podmiotów tworzących spółkę cywilną. W omawianym bowiem zakresie to nie osoby fizyczne wchodzące w skład spółki cywilnej mają jako podatnicy dokonać zgłoszenia identyfikacyjnego lub aktualizacyjnego, lecz sama spółka cywilna. Osoby fizyczne jako podatnicy realizują natomiast własne powinności w tym zakresie, także wówczas, gdy działają jako przedsiębiorcy (kwestia ta pozostaje jednak poza niniejszą sprawą). Nazwa spółki cywilnej jako podatnika VAT nie musi więc uzewnętrzniać imion i nazwisk wspólników ją tworzących. Dane ich dotyczące, w tym NIP każdego ze wspólników spółki cywilnej, zawiera zgłoszenie identyfikacyjne (albo aktualizacyjne) takiej spółki. Dzięki temu organy podatkowe dysponują zarówno danymi samego podatnika - spółki cywilnej, jak i danymi wszystkich wspólników spółki cywilnej i w zależności od potrzeb odpowiednio z nich korzystają (np. w postępowaniu o orzekaniu w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej wspólników spółki cywilnej). Skoro więc kwestia nazwy spółki cywilnej nie została jednoznacznie zdeterminowana przez ustawodawcę czego organ podatkowy nie kwestionuje to nie ma żadnych podstaw prawnych by w sposób nieuzasadniony narzucać wspólnikom spółki cywilnej nazwę w której muszą wskazywać swoje imiona i nazwiska. Należy również pamiętać o roli, jaką w spółce cywilnej pełni umowa spółki. Zgodnie z § 2 umowy spółka cywilna prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą W. spółka cywilna. [...] lipca 2018 r. spółka dokonała rejestracji jako podatnika VAT czynnego. W zgłoszeniu rejestracyjnym VAT-R podana została również nazwa skrócona jako W. s.c. Przywołane przez organy podatkowe przepisy nie wskazują na konieczność umieszczenia imion i nazwisk wspólników w nazwach spółek cywilnych zatem wymaganie od podatników podatku od towarów i usług by wskazali imiona i nazwiska jest nadużyciem. Organ podatkowy przyjął więc w sposób arbitralny i nie znajdujący odzwierciedlenia w obowiązujących przepisach obowiązek podawania imion i nazwisk wspólników spółek cywilnych. Mając powyższe na uwadze, wobec uznania za naruszającą prawo zaskarżoną interpretację indywidualną Sąd na podstawie art. 146 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. uchylił powyższą interpretację indywidualną. Konsekwencją uwzględnienia skargi stało się orzeczenie o kosztach postępowania sądowego zgodnie z art. 200 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI