III SA/Wa 2457/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2014-02-28
NSApodatkoweWysokawsa
podatek dochodowyPITopcje na akcjeinstrumenty pochodnekapitały pieniężneinterpretacja podatkowaprogram motywacyjnyspółka zagraniczna

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę podatnika, uznając, że realizacja opcji na akcje spółki amerykańskiej stanowi przychód z kapitałów pieniężnych podlegający opodatkowaniu w momencie realizacji opcji, a nie dopiero w momencie sprzedaży akcji.

Skarżący, pracownik polskiej spółki, zakwestionował interpretację Ministra Finansów dotyczącą opodatkowania przychodu z motywacyjnego programu opcyjnego na akcje spółki amerykańskiej. Spór dotyczył momentu powstania przychodu – czy w momencie realizacji opcji (nabycia akcji po preferencyjnej cenie), czy dopiero w momencie sprzedaży tych akcji. Sąd uznał stanowisko Ministra Finansów za prawidłowe, stwierdzając, że realizacja opcji jest zdarzeniem rodzącym przychód z kapitałów pieniężnych, zgodnie z przepisami ustawy o PIT.

Sprawa dotyczyła skargi pracownika na indywidualną interpretację Ministra Finansów w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych, związaną z uczestnictwem w motywacyjnym programie opcyjnym na akcje spółki amerykańskiej. Skarżący uważał, że przychód podatkowy powstaje dopiero w momencie sprzedaży akcji nabytych w drodze realizacji opcji, kwalifikując go jako przychód z kapitałów pieniężnych. Minister Finansów uznał natomiast, że przychód powstaje już w momencie realizacji opcji, czyli nabycia akcji po cenie niższej od rynkowej, i jest to przychód z kapitałów pieniężnych podlegający opodatkowaniu 19% zryczałtowanym podatkiem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko organu interpretacyjnego. Sąd podkreślił, że zgodnie z przepisami ustawy o PIT, realizacja praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych (w tym opcji) stanowi odrębne zdarzenie rodzące przychód, a moment jego powstania jest ściśle określony w ustawie. Sąd uznał, że przysporzenie majątkowe wynikające z zakupu akcji po cenie niższej od rynkowej w momencie realizacji opcji podlega opodatkowaniu, a kosztami uzyskania przychodu są wydatki poniesione na nabycie akcji (cena realizacji opcji).

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, realizacja opcji na akcje stanowi przychód z kapitałów pieniężnych podlegający opodatkowaniu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 10 i ust. 1b ustawy o PIT, przychód powstaje w momencie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, czyli w momencie nabycia akcji po cenie wynikającej z opcji, a nie dopiero w momencie ich sprzedaży.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (20)

Główne

u.p.d.o.f. art. 17 § ust. 1 pkt 10

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 17 § ust. 1b

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Przychód z art. 17 ust. 1 pkt 10 powstaje w momencie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych.

Pomocnicze

u.p.d.o.f. art. 5a § pkt 13

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 9 § ust. 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 11 § ust. 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 17 § ust. 1 pkt 6

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 17 § ust. 1 pkt 9

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 10 § ust. 1 pkt 7

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Ustawa o obrocie instrumentami finansowymi art. 2 § ust. 1 pkt 2

Ustawa o obrocie instrumentami finansowymi

Opcje są pochodnymi instrumentami finansowymi.

u.p.d.o.f. art. 30b § ust. 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 30b § ust. 2 pkt 3

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 23 § ust. 1 pkt 38a

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 2

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 4a

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

O.p. art. 14 c § § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 121 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 14e § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Argumenty

Skuteczne argumenty

Realizacja opcji na akcje stanowi przychód z kapitałów pieniężnych w momencie realizacji opcji, zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 10 i ust. 1b u.p.d.o.f. Podstawą opodatkowania jest różnica między wartością rynkową akcji w dniu realizacji opcji a ceną realizacji opcji. Samo otrzymanie opcji nie rodzi przychodu, gdyż nie stanowi przysporzenia majątkowego.

Odrzucone argumenty

Przychód podatkowy powstaje dopiero w momencie sprzedaży akcji nabytych w drodze realizacji opcji. Realizacja opcji nie jest zdarzeniem rodzącym przychód, a jedynie potencjalną możliwością uzyskania korzyści w przyszłości.

Godne uwagi sformułowania

Przychód ze zrealizowania opcji stanowi przychód z kapitałów pieniężnych, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 10 ustawy podatkowej, gdyż powstaje w związku z realizacją praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych. Ustawa rozróżnia przychody z odpłatnego zbycia pochodnych instrumentów finansowych (takich jak opcje) oraz przychody z realizacji praw z nich wynikających. Moment rozpoznania tego przychodu jest wskazany wprost w art. 17 ust. 1b u.p.d.o.f.; przepis ten stanowi, że przychód określony w art. 17 ust. 1 pkt 10 powstaje w momencie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych.

Skład orzekający

Jolanta Sokołowska

przewodniczący

Małgorzata Długosz-Szyjko

sprawozdawca

Sylwester Golec

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie momentu powstania przychodu podatkowego z tytułu realizacji opcji na akcje w ramach programów motywacyjnych, zwłaszcza w kontekście spółek zagranicznych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i specyfiki programu opcyjnego. Interpretacja przepisów ustawy o PIT.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy popularnego tematu programów motywacyjnych opartych na akcjach, co jest istotne dla wielu pracowników i pracodawców. Wyjaśnia kluczowe kwestie podatkowe związane z opcjami.

Kiedy opcje na akcje stają się przychodem? Sąd rozwiewa wątpliwości podatkowe.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Wa 2457/13 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2014-02-28
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2013-09-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Jolanta Sokołowska /przewodniczący/
Małgorzata Długosz-Szyjko /sprawozdawca/
Sylwester Golec
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
6560
Hasła tematyczne
Interpretacje podatkowe
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Sygn. powiązane
II FSK 2243/14 - Wyrok NSA z 2016-11-10
Skarżony organ
Minister Finansów
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2010 nr 211 poz 1384
art. 5a pkt 13, art. 9 ust. 1, art. 11 ust. 1, art. 17 ust. 1 pkt 6, pkt 9, pkt 10
Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi - tekst jednolity.
Dz.U. 2010 nr 51 poz 307
art. 11 ust. 1, art. 17 ust. 1 pkt 10
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Jolanta Sokołowska, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko (sprawozdawca), sędzia WSA Sylwester Golec, Protokolant specjalista Robert Powojski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2014 r. sprawy ze skargi M.M. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych oddala skargę.
Uzasadnienie
Skarżący – M.M. zwrócił się do Ministra Finansów z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych.
Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, że Skarżący jest pracownikiem spółki F. Sp. z o.o. (dalej jako F.) zatrudnionym w oparciu o umowę o pracę przez tę Spółkę. Właścicielem F. jest spółka prawa holenderskiego (F. BV Sp. z o.o.), w której udziały posiada spółka F. CV (spółka komandytowa). Natomiast właścicielem tej ostatniej spółki jest F. Inc. (spółka akcyjna), spółka prawa amerykańskiego notowana na giełdzie papierów wartościowych w USA (indeks N.). Skarżący został objęty programem przyznawania akcji. Wyjaśnił, że w związku ze zmianą programu w 2011 r. we wniosku opisał dwie wersje tego programu.
1. Przyznanie akcji (R.).
W ramach przedmiotowego programu F. Inc. przyznaje nieodpłatnie wybranym pracownikom F. określoną ilość akcji zwykłych (nieuprzywilejowanych) F. Inc, przy czym przyznanie akcji ma charakter pełnej uznaniowości ze strony F. Inc. Skarżący zaznaczył, że przedmiotowe akcje objęte są szeregiem restrykcji, mianowicie:
a) Akcje objęte są zabezpieczeniem, zgodnie z którym akcji nie można przez określony czas zbywać,
b) Zabezpieczenie wygasa co roku w stosunku do 1/3 przyznanych akcji (oznacza to, że po pierwszym roku pracownik może zbyć 1/3 przyznanych akcji, po dwóch latach 2/3 przyznanych akcji, po trzech latach wszystkie akcje),
c) Jeśli stosunek pracy pomiędzy pracownikiem a F. Inc. lub jej spółką zależną (w tym F.) wygaśnie wskutek śmierci, zwolnienia z pracy po przepracowaniu 15 lat (6 lat w przypadku dyrektorów), niezdolności do świadczenia pracy lub rozwiązania umowy o pracę z winy F. Inc. lub jej spółki zależnej (w tym F. Poland) wszystkie jeszcze nieprzysługujące prawa do akcji stają się automatycznie przysługujące,
d) Jeśli stosunek pracy ulega rozwiązaniu z winy pracownika lub powodów innych, niż te wymienione w literze c) powyżej, wszystkie nieprzysługujące prawa do akcji wygasają, zaś akcje przepadają na rzecz F. Inc.,
e) F. Inc. przetrzymuje w depozycie certyfikaty reprezentujące akcje przez czas, w którym obowiązuje zabezpieczenie określone w literze b) powyżej,
f) Pracownik nie ma prawa do zbywania akcji podlegających zabezpieczeniu, o którym mowa w literze b) powyżej (zakaz nie dotyczy akcji dziedziczonych).
Należy przy tym zauważyć, że F. Inc. przyznaje akcje w danym roku kalendarzowym (o czym pisemnie informuje pracowników), lecz efektywnie akcje te zapisywane są na koncie maklerskim należącym do podatnika na przykład w roku następnym oraz w latach kolejnych i od tej daty liczone są terminy, o których mowa w literze b) powyżej.
Dla przykładu, zgodnie z ww. mechanizmem akcje przyznane formalnie w 2011 r. efektywnie zostały zapisane na koncie pracownika dopiero w kwietniu 2012 r. i w lutym 2013 r.
2. Przyznanie opcji (N.).
Od 2012 r. wybrani pracownicy F. Inc. oraz spółek zależnych objęci są programem opcji (N.). W ramach tego programu wybrani pracownicy F. Inc. oraz spółek zależnych (w tym F.) otrzymują prawo i opcję nabycia określonej ilości akcji F. o wartości 0,001 USD. Należy pamiętać, że przyznanie akcji ma charakter pełnej uznaniowości ze strony F. Inc. Cena realizacji opcji została określona na poziomie 4.25 USD. Prawo do wykonania opcji jest warunkowe i zależy od kilku warunków:
a) Po upływie roku od daty przyznania opcji pracownik może wykonać opcję do limitu 1/3 wszystkich przysługujących mu akcji (może nabyć maksymalnie 1/3 akcji), po upływie dwóch lat pracownik może wykonać opcję do limitu 2/3 wszystkich przysługujących mu akcji (może nabyć maksymalnie 2/3 akcji), zaś po upływie 3 lat pracownik może wykonać opcję w całości,
b) Prawo realizacji opcji wygasa po upływie dziesięciu lat od daty jej przyznania,
c) Jeśli stosunek pracy pomiędzy pracownikiem a F. Inc. lub jej spółką zależną (w tym F.) wygaśnie wskutek śmierci, zwolnienia z pracy po przepracowaniu 15 lat (6 lat w przypadku dyrektorów), niezdolności do świadczenia pracy lub rozwiązania umowy o pracę z winy F. Inc. lub jej spółki zależnej (w tym F.) wszystkie jeszcze nieprzysługujące prawa opcyjne stają się automatycznie przysługujące,
d) Opcja jest niezbywalna i może być zrealizowana tylko przez osobę, która otrzymała opcję (zakaz nie dotyczy zbycia w drodze spadku),
e) Jeśli stosunek pracy ulega rozwiązania z winy pracownika wszystkie nieprzysługujące prawa do zrealizowania opcji wygasają.
Skarżący wyjaśnił, że jest objęty jednocześnie dwoma wspomnianymi programami.
W uzupełnieniu wniosku Skarżący pismem z dnia 24 maja 2013 r., w którym wyjaśnił, iż w zakresie R.:
1. Skarżący poinformował, iż w 2011 r. otrzymał jedynie informacje w formie zawiadomienia o tym, że przyznana zostanie Skarżącej określona ilość akcji F. Inc. Po roku 1/3 puli tych akcji została zmaterializowana na rachunku maklerskim. Tym samym nie przyznano Wnioskodawcy prawa do otrzymania akcji.
2. Nie przyznano Wnioskodawcy prawa do otrzymania akcji. Tym samym Wnioskodawca nie otrzymał pochodnego instrumentu finansowego.
3. Na dzień zawiadomienia (zob. pkt 1) Wnioskodawca nie wchodzi w żadne prawa akcjonariusza. Prawa te materializują się dopiero wraz z fizycznym zapisem akcji na rachunku maklerskim (1/3 przyznanej puli każdego roku).
4. Właścicielem akcji w okresie zabezpieczenia jest F. Inc.
5. Skarżący uzyskuje prawo do czerpania korzyści z akcji z dniem fizycznego zapisu tych akcji na rachunku maklerskim.
6. Według najlepszej wiedzy Skarżący udział wartości nieruchomości w majątku F. Inc. jest niższy niż 50%.
7. Skarżący doprecyzował pytanie Nr 1 wniosku oraz doprecyzował stanowisko do ponownie sformułowanego pytania Nr 1.
W zakresie N. Skarżący wyjaśnił, że w pierwszej kolejności otrzymuje zawiadomienie o przyznaniu przedmiotowej opcji. Jednakże, fakt otrzymania zawiadomienia nie uprawnia go do nabycia akcji. Dopiero po roku od daty zawiadomienia na rachunku maklerskim materializuje się opcja dająca prawo do nabycia 1/3 przysługujących mu akcji po określonej cenie. Tym samym, zawiadomienie nie stanowi instrumentu pochodnego. Dopiero zmaterializowana opcja dająca prawo do nabycia akcji stanowi taki instrument pochodny.
W związku z tak przedstawionym stanem faktycznym Skarżący zapytał:
1. Czy otrzymanie opcji na akcje, o których mowa w stanie faktycznym w sekcji "Przyznanie opcji (N.)" powoduje po jego stronie powstanie przychodu do opodatkowania. Jeśli tak, jakie jest źródło tego przychodu, w jakim czasie przedmiotowy przychód powstaje oraz jaka jest stawka podatku dochodowego od osób fizycznych?
2. Czy w momencie zrealizowania opcji na akcje, o których mowa w stanie faktycznym w sekcji "Przyznanie opcji (N.)" po jego stronie powstaje dochód do opodatkowania? Jeśli tak, jakie jest źródło tego dochodu, w jakim czasie przedmiotowy dochód powstaje, jak go określić (co jest podstawą opodatkowania) oraz jaka jest stawka podatku dochodowego od osób fizycznych?
3. Czy sprzedaż akcji nabytych w drodze realizacji opcji powoduje po jego stronie powstanie dochodu do opodatkowania? Jeśli tak, jakie jest źródło tego dochodu, w jakim czasie przedmiotowy dochód powstaje, jak go określić (co jest podstawą opodatkowania) oraz jaka jest stawka podatku dochodowego od osób fizycznych?
Skarżący odnosząc się do pytania nr 1 stwierdził, że otrzymanie opcji na akcje nie powoduje powstania po jego stronie przychodu do opodatkowania.
W kwestii zawartej pytaniu nr 2, Skarżący wyjaśnił, że w momencie zrealizowania opcji nie powstaje przychód do opodatkowania po jego stronie. W jego opinii, dopiero zbycie zakupionych akcji będzie generowało przychód z kapitałów pieniężnych. Zrealizowanie opcji nie powiększa majątku Skarżącego, bowiem w momencie otrzymania akcji na preferencyjnych warunkach przysporzenie, jakie z tego tytułu uzyskuje dana osoba, niezależnie od źródła i przyczyny uzyskania tego przysporzenia, jest jedynie potencjalne. Cechą akcji jest to, iż generują one przychód dopiero w przyszłości w postaci dywidendy lub też w przypadku odpłatnego ich zbycia w postaci różnicy pomiędzy przychodem ze sprzedaży a kosztami poniesionymi na ich nabycie.
Odnośnie zaś pytania nr 3 Skarżący uznał, iż w momencie sprzedaży akcji po jego stronie powstanie przychód z kapitałów pieniężnych, przy czym podstawą opodatkowania będzie różnica pomiędzy osiągniętym przychodem zaś kosztami uzyskania przychodu będą wydatki poniesione na nabycie akcji (w przedmiotowym przypadku koszty wyznaczone będą przez cenę nabycia akcji).
Skarżący powołał się na art. 10 ust. 1 pkt 7 w związku z art. 17 ust 1 pkt 6 lit. a) ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. - o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2010 r. Nr 51, poz. 307 ze zm.) – dalej "updof" i wskazał, że samo przyznanie opcji nie rodzi skutku w postaci powstania przychodu zaś przychód powstanie dopiero w momencie ewentualnego zbycia przyznanych akcji i stanowić będzie zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 7 updof źródło przychodów z kapitałów pieniężnych.
Minister Finansów w interpretacji z [...] czerwca 2013 r. stanowisko Skarżącego uznał za nieprawidłowe w części dotyczącej braku powstania po stronie Skarżącego przychodu podlegającego opodatkowaniu w momencie realizacji opcji na akcje, natomiast w pozostałym zakresie za prawidłowe.
Organ powołał się na art. 5a pkt 13, art. 9 ust. 1, art. 11 ust. 1, art. 17 ust. 1 pkt 6 i 9 i 10, art. 10 ust. 1 pkt 7, art. 17 ust. 1 pkt 10 updof oraz na art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz. U. z 2010 r. Nr 211, poz. 1384 ze zm.) oraz wskazał, że w przedstawionym stanie faktycznym zastosowanie znajdą postanowienia powołanej powyżej umowy z dnia 8 października 1974 r. między Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej a Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki o uniknięciu podwójnego opodatkowania i zapobieżeniu uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu (Dz. U. z 1976 r. Nr 31, poz. 178).
Według Ministra w momencie sprzedaży akcji spółki amerykańskiej nabytych w ramach programu N., tj. realizacji opcji po stronie Spółki powstaje przychód podlegający opodatkowaniu, który należy zakwalifikować do przychodów z kapitałów pieniężnych. Opodatkowaniu 19% zryczałtowanym podatkiem podlega dochód stanowiący różnicę pomiędzy uzyskanym przychodem ze zbycia akcji a kosztami uzyskania przychodów poniesionymi na nabycie akcji (zapłaconą przez Wnioskodawcę cenę realizacji opcji).
Reasumując Minister Finansów stwierdził, iż otrzymanie opcji na akcje spółki prawa amerykańskiego nie stanowi nieodpłatnego świadczenia w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nie jest bowiem związane z jakimkolwiek przysporzeniem w majątku osoby otrzymującej opcję. W momencie otrzymania opcji nie powstaje po stronie Skarżącego obowiązek podatkowy w podatku dochodowym od osób fizycznych.
Według organu, uzyskane przez Skarżącego przysporzenie majątkowe związane z realizacją przyznanych pochodnych instrumentów finansowych, w postaci niezbywalnych opcji na akcje spółki prawa amerykańskiego wynikające z udziału w programie N. stanowi przychód z kapitałów pieniężnych, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 10 updof, opodatkowany 19% zryczałtowanym podatkiem w momencie realizacji instrumentu. Dochodem do opodatkowania będzie wartość rynkowa akcji spółki prawa amerykańskiego w dniu realizacji, pomniejszona o cenę realizacji opcji. Minister wskazał, że w momencie sprzedaży akcji spółki amerykańskiej nabytych w ramach programu N., tj. realizacji opcji po stronie Skarżącego powstaje przychód podlegający opodatkowaniu, który należy zakwalifikować do przychodów z kapitałów pieniężnych. Opodatkowaniu 19% zryczałtowanym podatkiem podlega dochód stanowiący różnicę pomiędzy uzyskanym przychodem ze zbycia akcji a kosztami uzyskania przychodów poniesionymi na nabycie akcji, tj. zapłaconą przez Wnioskodawcę cenę realizacji opcji.
Końcowo Minister Finansów odnosząc się do powołanych przez Skarżącego interpretacji organów podatkowych oraz wyroków sądów administracyjnych wskazał, iż orzeczenia te dotyczą tylko konkretnej, indywidualnej sprawy, jak również powołane wyroki dotyczą konkretnych spraw podatników osądzonych w określonym stanie faktycznym i w tych sprawach rozstrzygnięcia w nich zawarte są wiążące. Natomiast organy podatkowe mimo, że w ocenie indywidualnych spraw podatników posiłkują się wydanymi rozstrzygnięciami sądów i innych organów podatkowych, to nie mają możliwości zastosowania ich wprost, z tego powodu, iż nie stanowią materialnego prawa podatkowego.
Skarżący po wezwaniu Ministra Finansów do usunięcia naruszenia prawa wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając naruszenie art. 11 ust. 1 w zw. z art. 17 ust. 1 pkt 10 updof oraz art. 14 c § 2 oraz 121 § 1 w zw. z art. 14e § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) – dalej "O.p.".
Według Skarżącego przekazanie opcji na akcje dzięki którym uzyskał możliwość objęcia akcji po spełnieniu szeregu warunków określonych w planie nie będzie skutkować u niego powstaniem przychodu. Podkreślił, że przyznanie opcji na akcje stanowi jedynie potencjalną możliwość uzyskania korzyści w przyszłości. Trudno w takim przypadku mówić o powstaniu przychodu podatkowego. W jego opinii będzie on mógł dokonać zbycia objętych w ramach planu akcji, będących papierami wartościowymi. Środki pieniężne uzyskane z tego tytułu zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 7 w związku z art. 17 ust. 1 pkt 6 lit a) updof stanowią przychód z kapitałów pieniężnych. W konsekwencji samo przyznanie opcji nie rodzi skutku w postaci powstania przychodu zaś przychód powstanie dopiero w momencie ewentualnego zbycia przyznanych opcji lub nabytych w wyniku realizacji opcji akcji i stanowić będzie zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 7 updof źródło przychodów z kapitałów pieniężnych.
Zatem zdaniem Skarżącego, realne przysporzenie majątkowe może otrzymać dopiero w momencie sprzedaży akcji. Sprzedaż akcji będzie pierwszym i jedynym momentem, w którym należy rozpoznać dochód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych (nie licząc potencjalnych wypłat dywidend). Dochód ten, zgodnie z przepisem art. 30b ust. 1 updof będzie traktowany jako dochód z kapitałów pieniężnych opodatkowany 19% stawką podatku.
Skarżący zauważył, że Minister Finansów błędnie zastosował art. 17 ust. 1 pkt 10 updof, zgodnie z którym za przychody z kapitałów pieniężnych uważa się przychody z odpłatnego zbycia pochodnych instrumentów finansowych oraz z realizacji praw z nich wynikających. Skarżący wskazał, że nie uzyska przychodów z odpłatnego zbycia tychże opcji. Opcja bowiem, nie zostanie zbyta a jedynie zrealizowana. Tym samym Minister Finansów błędnie wskazał podstawę prawną swojej interpretacji.
W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o oddalenie skargi podtrzymując zaprezentowane wcześniej stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.
Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej również p.p.s.a., kontrola sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach.
Zaskarżona interpretacja dotyczy kwestii momentu powstania i źródła przychodu wynikającego z uczestnictwa (wnioskującej o wydanie interpretacji) osoby fizycznej w motywacyjnym planie opcyjnym - N. Ze stanu faktycznego przedstawionego we wniosku inicjującym postępowanie interpretacyjne wynika, że w ramach wspomnianego planu pracownik polskiej spółki kapitałowej otrzymuje nieodpłatnie opcje dające mu prawo zakupu akcji spółki amerykańskiej (należącej do tej samej grupy kapitałowej co zatrudniająca wnioskodawcę spółka polska) po określonej cenie z zastrzeżeniem, że prawo do ich realizacji uzyska z upływem kolejnych lat od daty otrzymania opcji (po 1/3 w kolejnych latach od daty otrzymania opcji). Realizacja opcji odbywa się poprzez zakup akcji spółki amerykańskiej w ustalonej cenie na poziomie 4.25 USD Po upływie roku od daty przyznania opcji pracownik może wykonać opcję do limitu 1/3 wszystkich przysługujących mu akcji (może nabyć maksymalnie 1/3 akcji), po upływie dwóch lat pracownik może wykonać opcję do limitu 2/3 wszystkich przysługujących mu akcji (może nabyć maksymalnie 2/3 akcji), zaś po upływie 3 lat pracownik może wykonać opcję w całości,
Zdaniem wnioskodawcy uczestnictwo w planie opcyjnym na opisanych powyżej zasadach skutkuje uzyskaniem przychodu podatkowego wyłącznie – w momencie zbycia akcji zakupionych po preferencyjnej cenie wynikającej z opcji – tj. przychodu z kapitałów pieniężnych, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 6 u.p.d.o.f.).
Natomiast w ocenie organu interpretującego beneficjent planu opcyjnego uzyskuje przychód ze źródła, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 10 w momencie realizacji opcji, tj. nabycia akcji po cenie wynikającej z opcji i jest on równy różnicy wartości rynkowej akcji nabytych w wyniku realizacji praw wynikających z opcji i ceny realizacji opcji. Ponadto ewentualne późniejsze zbycie akcji nabytych w wyniku realizacji opcji jest nowym zdarzeniem, które również generuje przychód z kapitałów pieniężnych, czyli ze źródła, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a u.p.d.o.f.
Koszt uzyskania tego przychodu stanowią wydatki poniesione przez podatnika na nabycie akcji (wynikające z ceny określonej w opcji oraz ewentualne opłaty związane ze sprzedażą tych akcji, czyli np. opłaty manipulacyjne).
Istota sporu w niniejszej sprawie koncentruje się zatem zasadniczo na problematyce skutków podatkowych związanych ze zrealizowaniem opcji na akcje spółki amerykańskiej. Strony są natomiast zgodne co do tego, że samo otrzymanie opcji w ramach planu motywacyjnego nie generuje przychodu, gdyż nie stanowi jakiegokolwiek przysporzenia w majątku beneficjenta tego planu.
Na mocy z art. 5 a pkt 13 u.p.d.o.f.w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (t.j. Dz.U. z 2010 r., Nr 211, poz. 1384) opcje są pochodnymi instrumentami finansowymi. Zapewniają one posiadaczowi prawo do zawarcia transakcji określonym instrumentem finansowym, w tym m.in. – tak jak wskazano to w analizowanym stanie faktycznym – nabycia w określonym momencie za z góry ustaloną cenę oznaczonej liczby akcji.
Przychód ze zrealizowania opcji stanowi przychód z kapitałów pieniężnych, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 10 ustawy podatkowej, gdyż powstaje w związku z realizacją praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych. Zaznaczyć należy, że ustawa rozróżnia przychody z odpłatnego zbycia pochodnych instrumentów finansowych (takich jak opcje) oraz przychody z realizacji praw z nich wynikających. Zatem przysporzenie w majątku podatnika wynikające z zakupu po preferencyjnych cenach akcji spółki amerykańskiej podlega opodatkowaniu.
Moment rozpoznania tego przychodu jest wskazany wprost w art. 17 ust. 1b u.p.d.o.f.; przepis ten stanowi, że przychód określony w art. 17 ust. 1 pkt 10 powstaje w momencie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych. Sąd jest związany przepisami ustawy i nie może zaakceptować stanowiska podatnika, że normę zawartą w art. 17 ust. 1 pkt 10 i ust. 1b u.p.d.o.f. należy pominąć z powodów ekonomicznych, tj. ewentualnej niekorzystnej dla podatnika relacji pomiędzy określoną w opcji ceną nabycia akcji, a ceną jaka uzyskana zostanie z ich sprzedaży.
Nie budzą także zastrzeżeń Sądu przyjęte przez organ interpretacyjny zasady ustalenia podlegającego opodatkowaniu dochodu z realizacji opcji (na mocy art. 30 b ust. 2 pkt 3 jest to różnica pomiędzy sumą przychodów uzyskanych z realizacji opcji a kosztami uzyskania przychodu określonymi na podstawie art. 23 ust. 1 pkt 38a ustawy podatkowej) oraz konstatacja organu, że w analizowanym stanie faktycznym wnioskodawca nie będzie mógł pomniejszyć przychodu o koszty nabycia opcji, gdyż z zawartych we wniosku informacji wynika, że nie zostały one przez niego poniesione (finansowanie całości planu opcyjnego zapewnia spółka amerykańska). Prawidłowo także wskazał organ interpretacyjny, że podstawą opodatkowania – dochodem z realizacji opcji - będzie różnica między wartością rynkową akcji nabytych w wyniku realizacji opcji, a ceną realizacji opcji czyli 4,25 USD za akcję.
Jak więc wykazano powyżej zaskarżona interpretacja zawiera prawidłową analizę prawnopodatkowych skutków uczestnictwa skarżącego w motywacyjnym planie opcyjnym. Analiza ta odnosi się, ze względu na istotę postępowania interpretacyjnego, do stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę we wniosku inicjującym postępowanie interpretacyjne. Wyodrębnienie dwóch zdarzeń skutkujących uzyskaniem przychodu z kapitałów pieniężnych, tj. realizacji opcji oraz zbycia akcji nabytych w ramach zrealizowania praw wynikających z tych opcji znajduje – jak wykazano we wcześniejszych rozważaniach Sądu - pełne oparcie w przepisach ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Stwierdzenie legalności zaskarżonej interpretacji nakazuje oddalić skargę, o czym orzeczono w oparciu o art.151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI