III SA/Wa 2433/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2006-06-14
NSAAdministracyjneWysokawsa
egzekucja administracyjnaopłatylegalizacjawodomierzeprawo o miarachrozporządzenieutrata mocy obowiązującejKodeks postępowania administracyjnegoustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

WSA w Warszawie uchylił postanowienia dotyczące egzekucji opłat za legalizację wodomierzy, uznając, że rozporządzenie określające te opłaty straciło moc prawną.

Spółka z o.o. zaskarżyła postanowienia Prezesa Głównego Urzędu Miar dotyczące egzekucji opłat za legalizację wodomierzy. Spółka podnosiła zarzuty dotyczące m.in. nieistnienia obowiązku, niedopuszczalności egzekucji oraz utraty mocy obowiązującej rozporządzenia Ministra Finansów z 2002 r. Sąd uznał, że rozporządzenie to straciło moc prawną z dniem wejścia w życie nowelizacji ustawy Prawo o miarach, co skutkowało uchyleniem zaskarżonych postanowień.

Sprawa dotyczyła skargi F. sp. z o.o. na postanowienie Prezesa Głównego Urzędu Miar, które utrzymało w mocy postanowienie Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w B. w przedmiocie stanowiska wierzyciela w zakresie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym. Spółka kwestionowała zasadność egzekucji opłat za legalizację wodomierzy, przeliczników i przetworników przepływu, argumentując, że rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 26 listopada 2002 r., na podstawie którego naliczono opłaty, straciło moc prawną z dniem 6 lipca 2004 r. w związku ze zmianą ustawy Prawo o miarach. Organy administracji stały na stanowisku, że rozporządzenie obowiązywało do czasu wejścia w życie nowego rozporządzenia z dnia 14 października 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za zasadną. Sąd stwierdził, że zgodnie z zasadami techniki prawodawczej oraz orzecznictwem, zmiana przepisu upoważniającego do wydania aktu wykonawczego, polegająca na istotnej zmianie jego treści, powoduje utratę mocy obowiązującej przez dotychczasowy akt wykonawczy, jeśli jego treść nie odpowiada zmienionym warunkom. W ocenie Sądu, ustawa nowelizująca Prawo o miarach z dnia 27 maja 2004 r. istotnie zmieniła przepis upoważniający, co skutkowało utratą mocy obowiązującej przez rozporządzenie z 2002 r. z dniem 6 lipca 2004 r. W związku z tym, naliczenie opłat na podstawie tego rozporządzenia było bezpodstawne. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar, stwierdzając ich niewykonalność i zasądzając od organu na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, rozporządzenie to straciło moc obowiązującą z dniem 6 lipca 2004 r. w związku z wejściem w życie ustawy nowelizującej Prawo o miarach, która istotnie zmieniła przepis upoważniający do jego wydania.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na zasady techniki prawodawczej oraz orzecznictwo, zgodnie z którymi zmiana przepisu upoważniającego do wydania aktu wykonawczego powoduje utratę mocy obowiązującej przez dotychczasowy akt, jeśli jego treść nie odpowiada zmienionym warunkom. Ustawa nowelizująca Prawo o miarach istotnie zmieniła przepis upoważniający, co skutkowało utratą mocy rozporządzenia z 2002 r. z dniem wejścia w życie nowelizacji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (20)

Główne

u.p.e.a. art. 59 § § 1 pkt 3

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Rozporządzenie Ministra Finansów § z dnia 26 listopada 2002 r.

Rozporządzenie straciło moc prawną z dniem 6 lipca 2004 r.

Rozporządzenie Ministra Finansów § z dnia 14 października 2004 r.

Pomocnicze

Kpa art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Kpa art. 127 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Kpa art. 144

Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.e.a. art. 33 § § 1 pkt 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 33 § § 1 pkt 6

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 33 § § 1 pkt 10

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 27 § § 1 pkt 3

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 33 § § 1 pkt 8

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 27

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Ustawa Prawo o miarach art. 24 § ust. 2

Ustawa Prawo o miarach art. 24

Ustawa Prawo o miarach art. 5

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i 2

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a)

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 152

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów § z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej"

Sąd analizował § 32 ust. 2 i § 33 ust. 2 tych zasad.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 26 listopada 2002 r. straciło moc prawną z dniem 6 lipca 2004 r. w związku ze zmianą ustawy Prawo o miarach, co czyni naliczone opłaty bezpodstawnymi. Zmiana przepisu upoważniającego do wydania aktu wykonawczego powoduje utratę mocy obowiązującej przez dotychczasowy akt, jeśli jego treść nie odpowiada zmienionym warunkom.

Odrzucone argumenty

Argumentacja organów administracji, że rozporządzenie z 2002 r. obowiązywało do czasu wejścia w życie nowego rozporządzenia z 2004 r.

Godne uwagi sformułowania

zasada wyłączności ustawy zasada walidacyjna nie budzi wątpliwości, że z tą właśnie datą utraciło moc rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 26 listopada 2002 r.

Skład orzekający

Lidia Ciechomska-Florek

przewodniczący sprawozdawca

Wojciech Mazur

członek

Dariusz Turek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących utraty mocy obowiązującej rozporządzeń wykonawczych w przypadku zmiany przepisów upoważniających, a także zasady dotyczące egzekucji administracyjnej w przypadku braku podstawy prawnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany ustawy Prawo o miarach i powiązanych rozporządzeń, ale zasady interpretacji przepisów są uniwersalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii interpretacji przepisów prawa i utraty mocy obowiązującej rozporządzeń, co ma znaczenie praktyczne dla wielu podmiotów. Pokazuje, jak zmiany legislacyjne mogą wpływać na obowiązki finansowe.

Czy opłaty za legalizację wodomierzy były należne? Sąd rozstrzyga o mocy obowiązującej przepisów.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Wa 2433/05 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2006-06-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-09-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Dariusz Turek
Lidia Ciechomska-Florek /przewodniczący sprawozdawca/
Wojciech Mazur
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Sygn. powiązane
II FSK 1422/06 - Wyrok NSA z 2007-02-27
II FZ 882/05 - Postanowienie NSA z 2006-01-31
Skarżony organ
Prezes Głównego Urzędu Miar
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Lidia Ciechomska-Florek(spr.), Sędziowie Sędzia WSA Wojciech Mazur, Asesor WSA Dariusz Turek, Protokolant Urszula Hoduń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2006 r. sprawy ze skargi F. sp. z o. o z siedzibą w T. na postanowienie Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w zakresie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w B. z dnia [...] marca 2005 nr [...], 2) stwierdza, że postanowienia, o których mowa w punkcie pierwszym nie podlegają wykonaniu w całości, 3) zasądza od Prezesa Głównego Urzędu Miar na rzecz strony skarżącej kwotę 340 zł (trzysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] czerwca 2005 r., wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 2 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 99 poz. 1071 tj. - dalej Kpa), art. 12 ust. 6 ustawy z dnia 11 maja 2001 r. - Prawo o miarach (Dz.U. Nr 243, poz. 2441 ze zm.), art. 18 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm. - dalej u.p.e.a.), Prezes Głównego Urzędu Miar, po rozpatrzeniu zażalenia wniesionego przez F. Sp. z o.o., utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w B., w sprawie stanowiska wierzyciela w zakresie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym.
Z akt sprawy wynika, iż pismem z dnia 1 marca 2005 r., Spółka zgłosiła zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym, prowadzonym przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w T., w oparciu o tytuły wykonawcze; nr [...] z dnia [...] grudnia 2004 r., na kwotę należności głównej [...], zł, i nr [...] z dnia [...] grudnia 2004 r. na kwotę należności głównej [...], zł, wystawione przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar z B., dotyczące opłat za czynności legalizacji wodomierzy do wody zimnej, ciepłej i gorącej, przeliczników wskazujących do ciepłomierzy do wody i przetworników przepływu do ciepłomierzy do wody, wykonane na zlecenie Spółki w okresie od 31 sierpnia 2004r. do 28 października 2004 r.
W toku postępowania egzekucyjnego pełnomocnik Spółki zgłosił następujące zarzuty:
- nieistnienie egzekwowanego obowiązku ( art. 33 § 1 pkt 1);
- niedopuszczalność egzekucji administracyjnej( art. 33 § 1 pkt 6):
- niespełnienie wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. ( art. 33 § 1 pkt 10 w związku
art. 27 § 1 pkt 3);
- zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego ( art. 33 § 1 pkt. 8).
Postanowieniem z dnia [...] marca 2005 r. Dyrektor Okręgowego Urzędu Miar w B., odmówił zasadności zarzutom Spółki i podtrzymał wniosek o prowadzenie egzekucji na podstawie wyżej wymienionych tytułów wykonawczych.
Organ wyjaśnił, iż Spółka, wnioskiem z dnia 27 sierpnia 2004 r. i 25 września 2004r., zleciła Naczelnikowi Obwodowego Urzędu Miar w T., legalizację wodomierzy, przeliczników i przetworników przepływu do ciepłomierzy do wody. Realizacja wniosku nastąpiła w dniach od 31 sierpnia do 28 października 2004r. Po dokonaniu legalizacji, za powyższe czynności Urząd naliczył opłaty, które Spółka winna uiścić w terminie 14 dni od daty otrzymania rachunku. Wysokość opłaty ustalono na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z 26 listopada 2002 r. w sprawie wysokości i trybu pobierania opłat za czynności organów administracji miar i podległych im urzędów ( Dz. U. Nr 207, poz. 1757 ze zm.), które zdaniem Organu, nie zostało uchylone aż do zastąpienia go przez przepisy rozporządzenia Ministra Finansów z 14 października 2004 r. w sprawie opłat za czynności urzędowe wykonywane przez organy administracji miar i podległe im urzędy (Dz.U. Nr 229, poz. 2309 - dalej rozporządzenie. MF z 14 października 2004 r.)
W uzasadnieniu Organ wskazał, iż Spółka miała świadomość, że powyższe czynności podlegają opłacie. W ocenie Organu, konieczność uiszczenia opłat wynikała i wynika nadal, z art. 24 ustawy z dnia 11 maja 2001 r. - Prawo o miarach.
Dyrektor Okręgowego Urzędu Miar wskazał, iż ustawa z 27 maja 2004 r. o zmianie ustawy - Prawo o miarach (Dz.U. Nr 141, poz. 1493) nie zawiera przepisów uchylających rozporządzenie MF z dnia 26 listopada 2002 r. co oznacza, że przepisy te obowiązywały do czasu wejścia w życie nowych przepisów wykonawczych, regulujących tę samą materię. Ponadto przepis ustawy zawierający upoważnienie zawarte w art. 24 ustawy - Prawo o miarach, na podstawie którego zostało wydane rozporządzenie MF z dnia 26 listopada 2002 r. nie został uchylony lecz zmieniony ustawą nowelizującą.
W związku z powyższym, zdaniem Organu, bezpodstawny jest zarzut dotyczący niedopuszczalności egzekucji oraz niespełnienia wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. W ocenie Organu, nie do przyjęcia jest również zarzut Spółki dotyczący zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, gdyż zastosowany środek egzekucyjny, zajęcie rachunku bankowego, jest dopuszczalny w świetle prawa a Spółka nie wskazała wiarygodnych okoliczności, iż ten sposób egzekucji spowoduje jej upadłość. Składając wniosek o wykonanie legalizacji przyrządów pomiarowych, Spółka powinna liczyć się z koniecznością uiszczenia opłaty.
Na postanowienie Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar, Spółka wniosła zażalenie, zarzucając naruszenie: art. 33 § 1 pkt 1, pkt 6 u.p.e.a., art. 33 § 1 pkt 10 w zw. z art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. i art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a.
W uzasadnieniu Skarżąca powtórzyła argumentację zawartą w piśmie z dnia 1 marca 2005 r. zawierającym zarzuty na postępowanie egzekucyjne oraz podniosła dodatkowe argumenty przemawiające za tezą, że rozporządzenie MF z dnia 26 listopada 2002 r. nie obowiązywało w okresie od 6 lipca 2004 r. do 28 października 2004 r. Wskazała, że z dniem 6 lipca 2004 r. stracił moc art. 24 ustawy - Prawo o miarach, w tym również ust. 2 tego przepisu, zawierający upoważnienie do wydania rozporządzenia w sprawie wysokości i trybu pobierania opłat. Bezpośrednią tego konsekwencją była utrata mocy obowiązującej rozporządzenia MF z dnia 26 listopada 2002 r. W ocenie Spółki, po zmianie, art. 24 ust. 2 ustawy Prawo o miarach, nie zawiera upoważnienia do wydania jakiegokolwiek przepisu wykonawczego. Skarżąca wskazała, że przepis art. 24 ustawy przed nowelizacją i po nowelizacji to zupełnie różne teksty prawne. Ustawodawca przeniósł upoważnienie do wydania rozporządzenia do innego przepisu ustawy zmienionej. Zmienił również zakres spraw przekazanych do uregulowania w przepisach wykonawczych i szczegółowe wytyczne do ich wydania. Skarżąca podkreśliła, że celem jej nie jest uniknięcie zapłaty za wykonane czynności legalizacyjne, lecz naliczenie opłaty na podstawie obowiązującego przepisu prawa, a nie dowolnej interpretacji przepisów, dokonanej przez organy administracji państwowej. Kwestionując stanowisko Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w B., o braku okoliczności potwierdzających, iż zastosowany środek egzekucyjny może doprowadzić do jej upadłości wskazała, że znajduje się w postępowaniu układowym, a więc jakakolwiek utrata płynności finansowej może przyczynić się do jej upadłości. Zajęcie rachunku bankowego spowodowało niemożliwość wywiązania się przez Spółkę z wymagalnych płatności względem kontrahentów i zahamowało jej płynność finansową, ponieważ w tym czasie dysponowała środkami pieniężnymi, zgromadzonymi tylko na tym rachunku bankowym.
Prezes Głównego Urzędu Miar, utrzymując w mocy postanowienie organu I instancji oświadczył, że pogląd Skarżącej, iż skutkiem wejścia w życie ustawy nowelizującej było uchylenie przepisu upoważniającego do wydania rozporządzenia w sprawie wysokości i trybu pobierania opłat, nie jest trafny. Zgodnie z dyrektywą zawartą w § 32 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz. U. Nr 100, poz. 908, dalej " Z.T.P."), jeżeli zmienia się treść przepisu upoważniającego do wydania aktu wykonawczego w ten sposób, że zmienia się rodzaj aktu wykonawczego albo zakres spraw przekazanych do uregulowania aktem wykonawczym lub wytyczne dotyczące treści tego aktu, przyjmuje się, że taki akt wykonawczy traci moc obowiązującą z dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej treść przepisu upoważniającego. Organ wskazał, iż biorąc pod uwagę, że upoważnienie zawarte w art. 24 ustawy - Prawo o miarach, na podstawie którego wydane zostało rozporządzenie o opłatach nie zostało uchylone lecz zmienione ustawą nowelizującą, uznać należy, że rozporządzenie MF z dnia 26 listopada 2002 r. nie utraciło mocy obowiązującej z dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej treść przepisu upoważniającego, tj. z dniem 6 lipca 2004 r.
W ocenie organu nieuprawniony jest także pogląd, iż niewskazanie w art. 5 ustawy nowelizującej, że do czasu wydania nowych przepisów wykonawczych, rozporządzenie wydane na podstawie art. 24 ustawy nowelizowanej zachowuje moc, przesądza o utracie mocy obowiązującej rozporządzenia o opłatach. Wnioskowanie z przeciwieństwa jest bowiem dopuszczalne pod warunkiem, że jego rezultaty nie pozostają w sprzeczności z regułami konstytucyjnymi, wykładnią systemową i celowościową jak również nie są nieracjonalne.
Zdaniem Prezesa Głównego Urzędu Miar, organ I instancji prawidłowo ustalił, że rozporządzenie MF z dnia 26 listopada 2002 r. zostało uchylone dopiero wskutek wejścia w życie rozporządzenia MF z dnia 14 października 2004 r. Oznacza to, że rozporządzenie MF stanowiło podstawę do ustalenia przez organy administracji miar i podległe im urzędy, wysokości opłat za czynności wykonywane przez nie, zatem, odmowa uiszczenia przez Skarżącą opłaty za czynności legalizacyjne wykonane na jej wniosek była bezzasadna. W związku z powyższym, bezpodstawne są również pozostałe zarzuty Spółki, dotyczące niedopuszczalności egzekucji administracyjnej oraz niespełnienie przez tytuł wykonawczy wymogów określonych w art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. Brak jest także przesłanek do umorzenia egzekucji na podstawie art. 59 §1 pkt 3 tej ustawy, a także zawieszenia postępowania egzekucyjnego.
Także, zdaniem organu, bezpodstawny jest zarzut Spółki dotyczący zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (zajęcie rachunku bankowego). W jego ocenie, zarzut ten mógłby zostać uwzględniony, o ile Skarżąca wskazałaby inny środek egzekucyjny lub inną możliwość zaspokojenia Skarbu Państwa z tytułu dochodzonej wierzytelności. W aktach sprawy brakuje dowodu na to, by Spółka podjęła działania w tym kierunku. W tej sytuacji, argument Spółki, iż egzekucja z rachunku bankowego może doprowadzić do jej upadłości nie stanowił, zdaniem organu, wystarczającego uzasadnienia do uznania tego środka egzekucyjnego za zbyt uciążliwy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, z dnia z 25 lipca 2005 r., Spółka zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy poprzez:
a) niezastosowanie art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a., który uzasadnia umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego w przedmiotowej sprawie;
b) naruszenie art. 33 § 1 pkt 1, pkt 6, pkt 8 i pkt 10 u.p.e.a., poprzez błędne uznanie, iż przepisy te nie zostały naruszone, a w związku z tym postępowania egzekucyjnego nie umorzono;
c) błędną interpretację § 32 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej";
d) bezpodstawne zastosowanie rozporządzenia MF z dnia 26 listopada 2002 r., do naliczenia opłat za czynności urzędowe organów administracji miar w sytuacji, gdy zostało ono uchylone.
Skarżąca zarzuciła również naruszenie przepisów prawa procesowego tj. art. 35 § 1 - 3 w zw. z art. 144 K.p.a., poprzez nie załatwienie sprawy w terminie.
W uzasadnieniu skargi powtórzono argumentację przedstawioną w zażaleniu. Wskazano ponadto, iż racjonalny ustawodawca zmieniając brzmienie ustawy - Prawo o miarach ustawą z dnia 27 maja 2004 r., enumeratywnie wymienił tylko te rozporządzenia, które będą obowiązywać nadal, przez okres nie dłuższy niż 30 miesięcy, mimo zmiany przepisów na podstawie, których zostały one wydane. Nie wskazując na pozostałe rozporządzenia wydane na podstawie zmienionych już przepisów wyraźnie wskazał, iż rozporządzenia te tracą moc prawną wraz ze zmianą ustaw, na podstawie której zostały wydane. W ocenie Skarżącej, omawiane rozporządzenie utraciło moc prawną, albowiem zlikwidowano upoważnienie do wydania na jego podstawie rozporządzenia w sprawie opłat legalizacyjnych, w dotychczas obowiązującym art. 24 ustawy - Prawo o miarach.
W odpowiedzi na skargę, Prezes Głównego Urzędu Miar, podtrzymał argumentację przedstawioną w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia pod względem jego zgodności z prawem w świetle art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem sporu w rozpatrywanej sprawie, jest zagadnienie, czy w stanie prawnym obowiązującym w dacie zaistnienia zdarzenia tj. wykonania przez Okręgowy Urząd Miar w B., na zlecenie Skarżącej, czynności legalizacyjnych wodomierzy do wody zimnej, ciepłej i gorącej, przeliczników wskazujących do ciepłomierzy do wody i przetworników przepływu do ciepłomierzy do wody, w okresie od 31 sierpnia do 28 października 2004 r., Okręgowy Urząd Miar w B., mógł określić wysokość opłat za wykonane czynności, na podstawie stawek ustalonych w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 26 listopada 2002 r. w sprawie wysokości i trybu pobierania opłat za czynności organów administracji miar i podległych im urzędów. ( Dz. U. Nr 207, poz. 1757).
Zasadność pozostałych zarzutów naruszenia prawa materialnego, podniesionych w skardze, przesądza rozstrzygnięcie sporu głównego, dotyczącego czasu obowiązywania rozporządzenia MF z 26 listopada 2002 r. określającego wysokość opłat.
Zgodnie z twierdzeniem Skarżącej, obowiązywało ono do dnia 6 lipca 2004 r., zgodnie zaś ze stanowiskiem Prezesa Głównego Urzędu Miar, do dnia wejścia w życie nowego rozporządzenia MF z dnia 14 października 2004 r., tj. do dnia 29 października 2004r.
Przechodząc do rozstrzygnięcia tego sporu, Sąd zważył co następuje:
Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej", nie jest aktem normatywnym, ale odzwierciedla standardy kultury prawnej. Powoływany przez Strony § 32 zasad, nie zawiera wprost dyrektywy techniki prawodawczej ale tworzącemu prawo przypomina o regule walidacyjnej, odnoszącej się do obowiązywania norm. Przypomnienie tej reguły, pozwala zrozumieć niektóre dyrektywy techniki prawodawczej wskazujące:
a) w jakich przypadkach jest zbędne uchylanie przepisów wykonawczych((por. 126 Z.T.P.),
b) w jakich przypadkach ustawodawca musi zamieścić w ustawie postanowienia o zachowaniu mocy dotychczasowych przepisów wykonawczych, jeżeli nie chce stworzyć sytuacji, w której przepisy te przestaną obowiązywać, a nowe akty wykonawcze nie zostaną jeszcze wydane, czy też jeszcze nie wejdą w życie.
Ponieważ w polskim systemie prawnym obowiązuje zasada wyłączności ustawy, w sferze prawa powszechnie obowiązującego, to podustawowe akty prawne o charakterze powszechnie obowiązującym, mogą zawierać jedynie takie uregulowania, które stanowią dopełnienie regulacji zastrzeżonej dla materii ustawowej, pod warunkiem, że spełniają wymagania określone w art. 92 ust. 1 Konstytucji.
Przepis ten nie tylko określa warunki, jakim powinno odpowiadać upoważnienie ustawowe, ale jednocześnie pozwala ustalić przesłanki legalności aktu wykonawczego.
Aby rozporządzenie wykonawcze obowiązywało musi spełniać następujące wymagania:
1. musi być wydane przez organy wskazane w Konstytucji (a więc na podstawie upoważnienia prawnoustrojowego);
2. musi być wydane na podstawie i w celu wykonania szczegółowego upoważnienia ustawowego;
3. musi być wydane przez organy wyraźnie określone w upoważnieniu ustawowym;
4. musi regulować tylko i wyłącznie sprawy z zakresu spraw przekazanych w upoważnieniu do uregulowania;
5. musi regulować te sprawy zgodnie z wytycznymi ustawowymi zawartymi w upoważnieniu.
Jeżeli rozporządzenie nie spełnia któregokolwiek z tych warunków, to jest aktem sprzecznym z Konstytucją i nie może być uznane za akt obowiązujący.
Akt wykonawczy musi spełniać omówione powyżej warunki nie tylko w chwili jego wydania i początku obowiązywania. Jeżeli spełniał je w momencie wydania, a później w wyniku zmiany stanu prawnego przestał je spełniać, to konsekwentnie należy uznać, że akt ten nie obowiązuje z początkiem obowiązywania zmienionego stanu prawnego. Zarówno w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego, Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego jak i w doktrynie bezspornie przyjmuje się obecnie taką właśnie zasadę walidacyjną.
Zmianę stanu prawnego powodującą, że akt wykonawczy należy uznać za nieobowiązujący może być:
- uchylenie ustawy, na podstawie której akt wykonawczy był wydany,
- uchylenie przepisu ustawy upoważniającego do wydania tego aktu wykonawczego,
-zmiana treści przepisu upoważniającego do wydania aktu wykonawczego , polegająca na istotnej zmianie któregokolwiek z wymogów dotyczących tego aktu.
W tym ostatnim przypadku, należy uznać akt wykonawczy za nieobowiązujący, jeżeli jego dotychczasowa treść nie odpowiada warunkom określonym w zmienionym upoważnieniu.( por. J. Warylewski i in., Dom Wydawniczy ABC, s. 176 - 178).
W § 10 ust. 7 uchwały Rady Ministrów z 2002 r.- Regulamin pracy Rady Ministrów, przyjęto, że jeżeli projekt ustawy przewiduje wydanie aktów wykonawczych, należy dołączyć do projektu ustawy, projekty aktów wykonawczych o podstawowym znaczeniu dla proponowanej regulacji. Jak wynika chociażby z rozpatrywanej sprawy, często się zdarza, że tego postulatu nie udaje się zrealizować i wówczas powstaje luka w prawie. Ze względu na zasady opisane w § 32 Z.T.P. dotychczasowy akt wykonawczy już nie obowiązywał, a nowy jeszcze nie został opublikowany. W rozpatrywanej sprawie ustawodawca w przepisie art. 5 ustawy z dnia 27 maja 2004 r. - o zmianie ustawy - Prawo o miarach , niektórym aktom wykonawczym, wydanym na podstawie przepisów Prawo o miarach, w brzmieniu sprzed nowelizacji, przedłużył moc prawną przewidując wyraźnie, jakie akty wykonawcze, pod jakimi warunkami i na jak długo pozostają w mocy, a pominął akt wykonawczy wydany na podstawie art. 24 ustawy - Prawo o miarach z dnia 26 listopada 2002 r. Tak więc w sytuacji, gdy doszło do uchylenia ustawy, na podstawie której wydano akt wykonawczy, albo uchylono przepis ustawy upoważniający do wydania aktu wykonawczego, taki akt traci moc obowiązującą, odpowiednio z dniem wejścia w życie ustawy uchylającej, albo z dniem wejścia w życie przepisu uchylającego upoważnienie do wydania tego aktu ( § 33 ust. 2 Z.T.P.). Ustawa z dnia 27 maja 2004r. o zmianie ustawy - Prawo o miarach weszła w życie z dniem 6 lipca 2004 r. W rozpatrywanej sprawie nie budzi wątpliwości, że z tą właśnie datą utraciło moc rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 26 listopada 2002 r. w sprawie wysokości i trybu pobierania opłat za czynności organów administracji miar i podległych im urzędów, wydane na podstawie art. 24 ust. 2 przepisów Prawo o miarach, w brzmieniu sprzed nowelizacji. Właśnie nowelizacji tego przepisu, poprzez zastąpienie go inną treścią, dokonał ustawodawca. Zmienił się bowiem zakres spraw wymagających uregulowania aktem wykonawczym oraz wytyczne dotyczące wydania akty wykonawczego. Nie ulega też wątpliwości, że postępowanie w sprawie, nie zostało wszczęte przed wejściem w życie nowej ustawy. Nie ma więc możliwości by omawiane rozporządzenie nadal obowiązywało aż do dnia wejścia w życie nowego rozporządzenia wykonawczego z dnia 14 października 2004 r., jak twierdzą organy administracyjne, zajmujące stanowisko w przedmiocie zarzutów przedstawionych przez stronę skarżącą w postępowaniu egzekucyjnym. Dodać należy, iż wyjątkowo uchylenie ustawy albo przepisu zawierającego upoważnienie do wydania aktu wykonawczego nie będzie równoznaczne ze sprzecznością dotychczasowego aktu wykonawczego z nową ustawą lub dotychczasowym przepisem, gdy pojawi się zastępcza podstawa prawna ( § 33 Z.T.P.).W stosunku do nowelizowanej ustawy taką podstawą był przepis art. 5 ustawy o zmianie ustawy - Prawo o miarach. Nie wskazano w nim jednak, iż przepisy rozporządzenia, wydanego na podstawie art. 24 ust. 2 ustawy - Prawo o miarach, w brzmieniu sprzed nowelizacji, zachowują moc do czasu wydania nowych przepisów wykonawczych, czyli do dnia nowego rozporządzenia Ministra finansów w tym przedmiocie, wydanego stosownie do upoważnienia ustawowego zawartego w nowo uchwalonym art. 24 a ust. 4 ustawy zmieniającej ustawę - prawo o miarach, tj. do dnia 29 października 2004 r.
Powstały stan prawny nie może być zmieniony w drodze wykładni przepisów prawa i to w sposób sprzeczny z porządkiem prawnym obowiązującym w Konstytucji.
W tej sytuacji należy przyznać rację Skarżącej, iż zaskarżone postanowienie naruszyło przepisy prawa materialnego tj. art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a., poprzez jego nie zastosowanie i odmowę umorzenia postępowania egzekucyjnego, jak również art. 33 § 1 pkt 1, pkt 6, pkt 8 i pkt 10 u.p.e.a., poprzez nie uznanie zarzutów Skarżącej przedstawionych w postępowaniu egzekucyjnym. Zaskarżone postanowienie jest również wynikiem błędnej interpretacji § 32 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie Zasad techniki prawodawczej. W konsekwencji bezpodstawnie zastosowano rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 26 listopada 2002 r. w sprawie opłat, do naliczenia opłaty, za czynności wykonane przez organ administracji miar, po dacie utraty przez nie mocy prawnej. Jeżeli chodzi o zarzut naruszenia przepisów postępowania tj. art. 35 § 1-3 w związku z art. 144K.p.a., to Sąd stwierdza, iż naruszenie tych przepisów jest brane pod uwagę wówczas, gdy mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy ( art. 145 § 1 pkt 1 lit c), ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej P.p.s.a.).
W związku z powyższym, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a., Sąd uchylił oba wydane w sprawie postanowienia . O niewykonalności aktów z pkt 1 wyroku orzekł na podstawie art. 152 P.p.s.a, a o kosztach postępowania sądowego orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI