I SA/Kr 298/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2006-03-31
NSApodatkoweŚredniawsa
VATnierzetelność ksiągoszacowaniekontrola podatkowaOrdynacja podatkowadochód z najmurozliczenia podatkoweskarżącyorgan podatkowypostępowanie sądowe

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę podatnika, utrzymując w mocy decyzje organów podatkowych dotyczące określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za 1998 r. w drodze oszacowania z powodu nierzetelności prowadzonej dokumentacji.

Sprawa dotyczyła skargi K.S. na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej utrzymujące w mocy decyzje Urzędu Skarbowego w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za 1998 r. Organy podatkowe uznały prowadzoną przez podatnika dokumentację za nierzetelną z powodu nieewidencjonowania całości przychodu, błędów w chronologii zapisów oraz istnienia dwóch różnych ewidencji sprzedaży. W związku z tym, podstawę opodatkowania określono w drodze oszacowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę, uznając zarzuty podatnika za niezasadne i potwierdzając prawidłowość działań organów podatkowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał sprawę ze skarg K.S. na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej, które utrzymały w mocy decyzje Urzędu Skarbowego dotyczące określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 1998 roku. Organy podatkowe stwierdziły nierzetelność i wadliwość prowadzonej przez podatnika dokumentacji, w tym podatkowej księgi przychodów i rozchodów oraz ewidencji sprzedaży VAT, co polegało na nieewidencjonowaniu całości przychodu, błędach w chronologii, istnieniu dwóch różnych ewidencji (ręcznej i komputerowej) oraz braku możliwości porównania zapisów między nimi. W konsekwencji, organy podatkowe, działając na podstawie art. 193 § 4 i § 6 Ordynacji podatkowej, nie uznały ksiąg za dowód i dokonały oszacowania wartości sprzedaży za 1998 r. metodą równowagi kosztów i marży zarobkowej. Podatnik zarzucał naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym art. 23, 24, 29 i 54, a także brak podstaw do szacowania obrotu, twierdząc, że dostarczył komplet dokumentów i że to pracownicy urzędu zdekompletowali materiał dowodowy. Kwestionował również sposób oszacowania i dochody z najmu. Sąd oddalił skargę, uznając zarzuty podatnika za niezasadne. Sąd podkreślił, że podatnik nie przedstawił dowodów na poparcie zarzutu o zdekompletowaniu dokumentacji przez urzędników. Stwierdzono, że nierzetelność ksiąg została wykazana poprzez porównanie różnych ewidencji i ujawnione nieprawidłowości. Sąd uznał, że organy podatkowe zasadnie zastosowały szacowanie podstawy opodatkowania. Odnosząc się do dochodów z najmu, sąd wskazał na istnienie umowy najmu, dowodów zapłaty oraz wykazanie dochodu w zeznaniu rocznym, a także na fakt, że świadczenie usług najmu podlega opodatkowaniu VAT niezależnie od prowadzenia działalności gospodarczej w tym zakresie. Zarzuty dotyczące braku decyzji o wszczęciu kontroli i upoważnień również uznano za nieuzasadnione, wskazując na właściwe procedury kontrolne i protokół kontroli podpisany przez podatnika. Sąd nie stwierdził naruszeń prawa materialnego ani przepisów postępowania, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, nierzetelność ksiąg podatkowych, stwierdzona na podstawie porównania różnych ewidencji i ujawnionych nieprawidłowości, stanowi podstawę do określenia podstawy opodatkowania w drodze oszacowania zgodnie z art. 193 § 4 i art. 23 Ordynacji podatkowej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że podatnik nie przedstawił dowodów na poparcie zarzutu o zdekompletowaniu dokumentacji przez urzędników. Stwierdzona nierzetelność ksiąg, w tym istnienie dwóch różnych ewidencji sprzedaży VAT i brak możliwości ich porównania, uzasadniała zastosowanie szacowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (10)

Główne

O.p. art. 193 § 4

Ordynacja podatkowa

Nierzetelne księgi podatkowe nie mogą być uznane za dowód w postępowaniu podatkowym.

O.p. art. 23 § 1

Ordynacja podatkowa

W przypadku nierzetelności ksiąg podatkowych, organ podatkowy określa podstawę opodatkowania w drodze oszacowania.

u.p.t.u. i p.a. art. 5 § 1

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Podatnikami podatku od towarów i usług są osoby fizyczne, prawne i jednostki organizacyjne wykonujące czynności objęte ustawą, nawet jeśli zostały wykonane jednorazowo, jeśli wskazują na zamiar ich częstotliwego wykonywania.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd oddala skargę, jeżeli brak jest podstaw do jej uwzględnienia.

Pomocnicze

u.p.t.u. i p.a. art. 2

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Określa czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

u.p.t.u. i p.a. art. 18 § 1

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Określa stawkę podatku od towarów i usług dla najmu lokali użytkowych (22%).

p.p.s.a. art. 3 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uchyla zaskarżoną decyzję, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.

O.p. art. 200 § 1

Ordynacja podatkowa

Organ podatkowy zawiadamia strony o możliwości zapoznania się z aktami sprawy.

O.p. art. 283 § 1

Ordynacja podatkowa

Kontrola podatkowa przeprowadzana jest na podstawie imiennego upoważnienia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nierzetelność ksiąg podatkowych uzasadnia oszacowanie podstawy opodatkowania. Podatnik nie wykazał, że dokumentacja została zdekompletowana przez organ podatkowy. Dochody z najmu podlegają opodatkowaniu VAT, nawet jeśli podatnik nie prowadzi formalnie działalności gospodarczej w tym zakresie. Procedury kontrolne zostały przeprowadzone zgodnie z prawem, a zarzuty dotyczące formalnych uchybień są nieuzasadnione.

Odrzucone argumenty

Brak podstaw do szacowania obrotu, ponieważ dostarczono komplet dokumentów źródłowych. Pracownicy Urzędu Skarbowego zdekompletowali materiał dowodowy. Dochodów z najmu nie uzyskiwano, a należny czynsz odbierała żona. Nie otrzymano decyzji o wszczęciu kontroli ani upoważnienia dla osób ją przeprowadzających. Organ odwoławczy uniemożliwił zapoznanie się z całością materiału dowodowego.

Godne uwagi sformułowania

księgi podatkowe uważa się za rzetelne, jeżeli dokonywane w nich zapisy odzwierciedlają stan rzeczywisty Faktem dyskredytującym prowadzoną przez skarżącego dokumentacje podatkową jest istnienie dwóch urządzeń księgowych, w których zapisy różnią się od siebie. każda metoda szacunkowa wynikająca z art. 23 Ordynacji podatkowej nie ma nigdy cech metody doskonałej, ale jest to konieczność i konsekwencja wynikająca z nierzetelnego prowadzenia dokumentacji podatkowej. Świadczenie usług najmu podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług bez względu na to, czy podatnik prowadzi działalność gospodarczą w zakresie świadczenia usług najmu.

Skład orzekający

Anna Znamiec

przewodniczący

Stanisław Grzeszek

sprawozdawca

Jarosław Wiśniewski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasad stosowania oszacowania podstawy opodatkowania w przypadku nierzetelności ksiąg podatkowych oraz opodatkowania VAT usług najmu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych ustaleń faktycznych dotyczących nierzetelności ksiąg w konkretnym okresie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowe problemy z nierzetelnością ksiąg podatkowych i konsekwencje w postaci oszacowania podstawy opodatkowania, co jest istotne dla praktyków prawa podatkowego.

Nierzetelne księgi VAT? Sąd potwierdza: Urząd ma prawo oszacować Twój podatek!

Dane finansowe

WPS: 734 046,34 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Kr 298/04 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2006-03-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-03-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Anna Znamiec /przewodniczący/
Jarosław Wiśniewski
Stanisław Grzeszek /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Skarżony organ
Izba Skarbowa
Sentencja
Sygn. akt I SA/Kr 298/04 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 31 marca 2006r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Anna Znamiec, Sędziowie: WSA Stanisław Grzeszek (spr), Asesor WSA Jarosław Wiśniewski, Protokolant: Dominika Janik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 marca 2006r., sprawy ze skarg K. S., na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 22 grudnia 2003r. Nr [...], w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 1998r., - s k a r g i o d d a l a -
Uzasadnienie
Zaskarżonymi decyzjami z dnia [...] grudnia 2003 r. o numerach [...]Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzje Urzędu Skarbowego z dnia [...]sierpnia 2003 r. o numerach [...] w sprawie określenia:
1. za miesiąc styczeń 1998 r. zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług w wysokości 14.956,00 zł,
2. za miesiąc luty 1998 r. nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na miesiąc następny w wysokości 9.504,00 zł,
3. za miesiąc marzec 1998 r. zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług w wysokości 6.571,00 zł,
4. za miesiąc kwiecień 1998 r. zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług w wysokości 15.473,00 zł,
5. za miesiąc maj 1998 r. zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług w wysokości 16.543,00 zł,
6. za miesiąc czerwiec 1998 r. zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług w wysokości 1.459,00 zł,
7. za miesiąc lipiec 1998 r. zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług w wysokości 4.375,00 zł,
8. za miesiąc sierpień 1998 r. zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług w wysokości 1.604,00 zł,
9. za miesiąc wrzesień 1998 r. zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług w wysokości 816,00 zł,
10. za miesiąc październik 1998 r. zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług w wysokości 11.926,00 zł,
11. za miesiąc listopad 1998 r. zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług w wysokości 3.933,00 zł,
12. za miesiąc grudzień 1998 r. zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług w wysokości 33.636,00 zł.
Urząd Skarbowy przeprowadził kontrolę podatkową w firmie K. S. "A.", prowadzącej działalność gospodarczą w zakresie handlu i usług, pod kątem prawidłowości rozliczeń z budżetem z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych oraz podatku od towarów i usług za 1998 r.
W wyniku badania ksiąg podatkowych / podatkowej księgi przychodów i rozchodów, ewidencji sprzedaży i zakupu prowadzonych dla potrzeb podatku od towarów i usług / dokumentów źródłowych i innych dokumentów zebranych w sprawie, stwierdzono nierzetelność i wadliwość podatkowej księgi przychodów i rozchodów oraz ewidencji sprzedaży VAT. Nierzetelność polegała na nie ewidencjonowaniu całości przychodu /obrotu/ uzyskanego ze sprzedaży towarów i usług.
Ewidencje sprzedaży dla potrzeb podatku od towarów i usług za okres styczeń – grudzień 1998 r. zostały uznane za nierzetelne, ponieważ:
1/ stwierdzono, że nie zaewidencjonowano:
- sprzedaży o łącznej wartości 1.111,84 zł z faktur VAT: nr 123/98 z dnia 25 października 1998 r., wartość netto: 660,00 zł, nr [...] z dnia [...] października 1998 r., wartość netto: 409,84 zł, nr 125/98 z dnia 5 października 1998 r. wartość netto: 42,00 zł,
- sprzedaży dla celów podatku od towarów i usług we właściwym miesiącu, zgodnie z powstaniem obowiązku podatkowego z faktur VAT wynikających z oznaczeń chronologicznych: w lutym o numerach 33,35,36,40, w maju o numerach [...], i w październiku o numerze [...],
2/ stwierdzono, że nie ujęto otrzymanych lub należnych wpłat z tytułu czynszu za wynajem dla Ośrodka Diagnostyki i Terapii "Z." spółka cywilna, na cele użytkowe, lokalu w K. przy ul. K. 30 za okres od czerwca do grudnia 1998 r. na podstawie umowy z dnia [...]czerwca 1998 r.,
3/ stwierdzono, że zapisy w badanych księgach za okres luty, maj i październik 1998 r. nie były wprowadzone chronologicznie,
4/ stwierdzono, że w firmie "A." w okresie styczeń - sierpień 1998 r. były prowadzone dwie ewidencje sprzedaży dla celów podatku od towarów i usług ręczna i komputerowa,
5/ stwierdzono, że nie jest możliwe porównanie wartość sprzedaży wykazanej przez firmę "A." w podatkowych księgach przychodów i rozchodów z wartością sprzedaży z ewidencji sprzedaży dla potrzeb podatku od towarów i usług, ponieważ zapisy, które znajdowały się w jednej z prowadzonych ewidencji tj. w rejestrze VAT nie występowały w podatkowej księdze przychodów i rozchodów.
W konsekwencji organ podatkowy pierwszej instancji działając w trybie art. 193 § 4 i § 6 Ordynacji podatkowej nie uznał prowadzonych ksiąg w kontrolowanym okresie za dowód w postępowaniu podatkowym i w oparciu o przepis art. 23 § 1 Ordynacji podatkowej dokonał oszacowania wartości sprzedaży za 1998 r. stosując metodę równowagi kosztów i marżę zarobkową.
Przy zastosowaniu powyższej metody organ podatkowy ustalił w drodze oszacowania przychód netto i tym samym obrót za miesiące: styczeń – grudzień 1998 r. w wysokości 734.046,34 zł tj. wyższy od wykazanej w deklaracjach VAT-7 łącznej sprzedaży za 1998 r. w wysokości 264.957,00 zł o kwotę 469.089,34 zł.
Podstawa opodatkowania ustalona w drodze oszacowania w kwocie 734.046,34 zł została zwiększona o kwotę 6.064,74 zł z tytułu przychodu z najmu lokalu na cele użytkowe uzyskanego w okresie czerwiec – grudzień 1998r.
Obrót i podatek należny za poszczególne miesiące 1998 r. ustalono jako sumę obrotu i podatku od oszacowanej wartości sprzedaży i obrotu i podatku wykazanego w deklaracjach VAT-7 z uwzględnieniem wskaźnika procentowego wartości sprzedaży wykazanej w deklaracji za dany miesiąc do łącznej wartości sprzedaży wykazanej w deklaracjach za cały 1998 r. przy opodatkowaniu tą samą stawką podatku.
Kontrola ewidencji zakupu dla potrzeb podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 1998 r. wykazała, że podatek naliczony został zawyżony:
• za miesiąc luty 1998 r. o kwotę 4.974,42 zł,
• za miesiąc kwiecień 1998 r. o kwotę 209,00 zł,
• za miesiąc czerwiec 1998 r. o kwotę 177,48 zł,
• za miesiąc lipiec 1998 r. o kwotę 105,16 zł,
• za miesiąc wrzesień 1998 r. o kwotę 3.275,43 zł,
• za miesiąc październik 1998 r. o kwotę 4.601,32 zł
oraz został zaniżony:
• za miesiąc listopad 1998 r. o kwotę 110,00 zł,
• za miesiąc grudzień 1998 r. o kwotę 25,00 zł.
Na podstawie powyższych ustaleń organ podatkowy pierwszej instancji dokonał decyzyjnego rozliczenia podatku od towarów i usług za miesiące styczeń – grudzień 1998 r.
W uzasadnieniu swoich rozstrzygnięć organ podatkowy podkreślił, że decyzją Nr [...] z dnia[...] czerwca 2002 r. określił podatnikowi zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1998r.,przyjmując za podstawę opodatkowania oszacowany przychód netto w tej samej wysokości tj. 734,046,34 zł. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Izby Skarbowej w Krakowie Nr PD-2/4117-255/02 z dnia [...] grudnia 2002 r. i jest tą decyzją związany na podstawie art. 212 Ordynacji podatkowej.
Od decyzji organu pierwszej instancji zostały złożone odwołania z dnia [...] września 2003 r., w których zarzucono naruszenie art. 23, 24, 29 i 54 Ordynacji podatkowej oraz art. 178, 180, 181, 188, 191, 192 i 210 § 1 Ordynacji podatkowej.
W obszernym uzasadnieniu podatnik podniósł, że brak było podstaw do szacowania obrotu i przychodu, albowiem dostarczył organowi komplet dokumentów źródłowych i na ich podstawie powinno nastąpić ustalenie podstaw opodatkowania.
Podatnik postawił zarzut, że to pracownicy Urzędu Skarbowego zdekompletowali dostarczony przez niego materiał dowodowy, co uniemożliwiło prawidłowe obliczenie obrotu i przychodu. Zakwestionował również sposób oszacowania podstawy opodatkowania, wskazując, że wyliczone w ten sposób kwoty są kwotami abstrakcyjnymi, przewyższającymi rzeczywiste stany wynikające z dokumentacji. Podniósł także, że dochodów z wynajmu nie uzyskiwał, albowiem należny czynsz odbierała B.S. jego żona, z którą jednakże jest w faktycznej separacji i pozostaje w rozdzielności majątkowej.
Organ odwoławczy zarzutów podniesionych w odwołaniach nie uwzględnił i po rozpatrzeniu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, podzielił w całości stanowisko, co do ustaleń faktycznych i oceny prawnej zawarte w rozstrzygnięciach organu pierwszej instancji.
Na decyzje ostateczne Dyrektora Izby Skarbowej zostały złożone skargi z dnia [...]lutego 2004 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w których skarżący wnosi o uchylenie zaskarżonych decyzji jako niezgodnych z prawem.
Zdaniem skarżącego decyzje organów podatkowych zostały wydane z naruszeniem obowiązujących przepisów Ordynacji podatkowej, zawartych tam definicji oraz sprzeczne są z logiką w zakresie wnioskowania.
Zaskarżone decyzje oraz wyniki kontroli zostały wypatrzone poprzez pominięcie istotnych dokumentów podatnika zabranych przez pracowników Urzędu Skarbowego.
W związku z powyższym skarżący nie może odnieść się merytorycznie do ustaleń szacunkowych i przedstawionego materiału, gdyż są one niekompletne.
Skarżący zarzuca także, że nie otrzymał decyzji o wszczęciu kontroli oraz upoważnienia dla osób ją przeprowadzających, co stanowi naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej.
W skardze został również postawiony zarzut, iż organ odwoławczy uniemożliwił podatnikowi zapoznanie się z całością materiału dowodowego, gdyż nie dotrzymał terminów i już w dniu[...] grudnia 2003 r. wydał decyzje, choć termin zapoznania się z dokumentacją uzgodniony był na dzień [...]grudnia 2003 r.
W odpowiedziach na skargi z dnia [...] marca 2004 r. Dyrektor Izby Skarbowej w podtrzymał w całości stanowisko zawarte w zaskarżonych decyzjach i wniósł o ich oddalenie.
Sąd na rozprawie w dniu [...]listopada 2005 r. na podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. / postanowił połączyć sprawy o sygn. akt od I SA/Kr 298/04 do I SA/Kr 309/04 do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia i prowadzić je pod sygn. akt I SA/Kr 298/04.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Skargi nie są zasadne.
Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. /, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej m.in. poprzez badanie legalności, czyli zgodności z prawem wydawanych aktów w tym decyzji administracyjnych. Z treści art. 145 § 1 w/w ustawy wynika zaś, że sąd uchyla zaskarżoną decyzję, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, gdy naruszenie prawa daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz gdy sąd stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Jak wynika z uzasadnienia skarg oraz z uzasadnienia wcześniejszych odwołań, skarżący zakwestionował sam fakt ustalenia podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług w drodze oszacowania, jak również przyjętą przez organy podatkowe metodę oszacowania.
W ocenie skarżącego brak było przesłanek do szacowania obrotu/ przychodu/, ponieważ dostarczył organowi podatkowemu kompletne materiały źródłowe, na podstawie, których można było określić rzeczywistą wartość osiągniętego w 1998 r. przychodu. Skarżący w toku postępowania podatkowego jak również w skardze sądowej uporczywie stawiał zarzut, iż to pracownicy Urzędu Skarbowego zdekompletowali dokumentację źródłową, domagając się dołączenia do akt sprawy dodatkowych materiałów źródłowych znajdujących się posiadaniu Urzędu Skarbowego.
W ocenie Sądu powyższy zarzut nie mógł zostać uwzględniony albowiem skarżący nie przedstawił żadnych wiarygodnych dowodów, które wskazywałyby, że taka sytuacja miała miejsce.
Organy podatkowe wykazały, że prowadzona przez skarżącego dokumentacja podatkowa w tym dla celów rozliczenia podatku od towarów i usług była nierzetelna.
Księgi podatkowe uważa się za rzetelne, jeżeli dokonywane w nich zapisy odzwierciedlają stan rzeczywisty / art. 193 § 2 Ordynacji podatkowe /.
W przedmiotowej sprawie nierzetelność ksiąg podatkowych / podatkowej księgi przychodów i rozchodów, ewidencji sprzedaży VAT/ wykazana została przez porównanie jednej ewidencji z drugą, w wyniku, którego stwierdzono nie zaewidencjonowanie sprzedaży na łączną wartość 1.111,84 zł z faktur VAT o numerach [...], otrzymanych lub należnych wpłat z tytułu czynszu za wynajem lokalu na cele użytkowe. Ponadto ujawniono brak faktur dotyczących sprzedaży towarów handlowych wynikających z oznaczeń chronologicznych w lutym, maju i październiku 1998 r.
Faktem dyskredytującym prowadzoną przez skarżącego dokumentacje podatkową jest istnienie dwóch urządzeń księgowych, w których zapisy różnią się od siebie. Jak wykazały organy podatkowe istnieją zapisy zdarzeń gospodarczych dokonane w rejestrze VAT, których brak było w podatkowej księdze przychodów i rozchodów. Ponadto kontrola ustaliła, iż skarżący w okresie od stycznia 1998 r. do sierpnia 1998 r. prowadził dwie ewidencje sprzedaży dla celów podatku od towarów i usług: ręczną i komputerową.
Skarżący w toku postępowania podatkowego oraz przed sądem administracyjnym nie potrafił odnieść się do stwierdzonych konkretnych nieprawidłowości, koncentrując się w zasadzie do omówionego wyżej zarzutu o zdekompletowaniu dokumentów źródłowych przez pracowników organu podatkowego.
W związku z powyższym organy podatkowe, wobec stwierdzonej nierzetelności, zasadnie uznały, że zachodzą przesłanki do określenia podstawy opodatkowania w drodze oszacowania.
Skoro, bowiem księgi podatkowe prowadzone były nierzetelnie, nie mogły być zgodnie z art. 193 § 1 i § 4 Ordynacji podatkowej uznane za dowód w postępowaniu podatkowym. W tej sytuacji organ podatkowy określa podstawę opodatkowania w drodze oszacowania / art. 23 Ordynacji podatkowej /.
Z motywów skarg wynika, iż przyjęta metoda oszacowania przychodu za 1998 r. doprowadziła do ustalenia obrotu i dochodu w wysokości rażąco odbiegającej od danych w tym zakresie dotyczących jego przedsiębiorstwa, lecz oprócz tak ogólnikowo sformułowanych twierdzeń, skarżący nie postawił konkretnych zarzutów metodzie zastosowanej przez organy podatkowe do ustalenia podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług.
W skargach z dnia [...] lutego 2004 r. skarżący wprost stwierdza, że "dokonane ustalenia szacunkowe i niekompletne nie pozwalają odnieść się merytorycznie do przedstawionego materiału, gdyż są niekompletne"
Tego typu mało precyzyjne stwierdzenia, nie poparte żadnymi dowodami, które skarżący nie próbuje nawet uzasadnić, nie mogą być potraktowane jako istotne i poważne argumenty w sprawie.
Sąd z urzędu badając sposób ustalenia podstawy opodatkowania w drodze oszacowania nie znalazł podstaw do podważenia przyjętej metody szacunku, szczegółowo opisanej w uzasadnieniu zaskarżonych rozstrzygnięć.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że wybór metody oszacowania mieści się w zakresie działania organu podatkowego. Skoro organ podatkowy wybiera określoną metodę, to kontroli sądowej podlega nie wybór metody jako takiej, lecz, to, czy zastosowane w tej metodzie dane znajdują odzwierciedlenie w materiale dowodowym i czy prawidłowy jest wniosek końcowy w postaci ustalenia dochodu. Jeżeli organ podatkowy dysponuje uznanymi za wiarygodne dowodami podważającymi treść zapisów księgi, to dane zawarte w tych dowodach mogą, wraz zakwestionowanymi danymi z księgi służyć ustaleniu podstawy opodatkowania /por. wyrok NSA z dnia 23 maja 2000 r. sygn. akt SA/Bk 592/99/.
Należy przy tym podkreślić, że każda metoda szacunkowa wynikająca z art. 23 Ordynacji podatkowej nie ma nigdy cech metody doskonałej, ale jest to konieczność i konsekwencja wynikająca z nierzetelnego prowadzenia dokumentacji podatkowej. Ustalenie podstawy opodatkowania w drodze szacunku, polega na dokonaniu ustaleń przybliżonych do stanu rzeczywistego, ale nie tożsamego ze stanem rzeczywistym.
W tym miejscu należy wskazać, że w prawomocnym wyroku z dnia 24 listopada 2005 r. sygn. akt I SA/Kr 113/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał za zasadne stanowisko organów podatkowych, co do uznania prowadzonej dokumentacji podatkowej za nierzetelną i istnienia przesłanek do szacowania podstaw opodatkowania oraz nie zakwestionował przyjętej przez organy podatkowe metody oszacowania przychodu za 1998 r., oddalając skargę na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...] grudnia 2002 r. Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Urzędu Skarbowego z dnia [...] czerwca 2002 r. Nr [...] w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1998 r.
Odnosząc się do zarzutu podniesionego na rozprawie, a wcześniej w odwołaniach, że skarżący nie uzyskał przychodu z najmu, gdyż nie pobierał z tego tytułu należności, należy stwierdzić, że zarzut ten pozostaje w opozycji do dokumentów oraz ustaleń dokonanych przez organy podatkowe w trakcie postępowania wyjaśniającego. Skarżący przedmiotową umowę najmu zawarł w dniu 1 czerwca 1998 r. z Ośrodkiem Diagnostyki i Terapii "Z." spółka cywilna reprezentowanym przez P.R., który przedstawił dowody zapłaty należności za czynsz w łącznej kwocie 6.490,00 zł. Dodatkowo należy wskazać, że skarżący w zeznaniu rocznym PIT-32 wykazał dochód z najmu w kwocie 6.342,00 zł.
Sąd z urzędu zbadał zasadność stanowiska organów podatkowych, co do objęcia obowiązkiem podatkowym w podatku od towarów i usług, świadczonej usługi najmu lokali na cele użytkowe i doszedł do przekonania, iż organy podatkowe zasadnie opodatkowały podatkiem VAT należności z tytułu czynszu za wynajem za okres od czerwca do grudnia 1998 r.
Stosownie do art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym / Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm. / podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne nie mające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne mające siedzibę lub miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli wykonują we własnym imieniu i na własny rachunek czynności, o których mowa w art. 2 ustawy, w okolicznościach wskazujących na zamiar ich wykonywania w sposób częstotliwy, nawet, jeżeli zostały wykonane jednorazowo, a także wówczas, gdy czynności te polegają na jednorazowej sprzedaży w tym celu nabytej/.../.
Obrót z tytułu najmu lokalu na cele użytkowe opodatkowany jest zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym według stawki 22%.
Z treści przepisu art. 5 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług wynika, że podatnikiem podatku od towarów i usług jest podmiot, który wykonuje czynności objęte ustawą w okolicznościach wskazujących na zamiar ich wykonywania w sposób częstotliwy, nawet, jeżeli zostały wykonane jednorazowo.
Odpłatne świadczenie usług najmu w okolicznościach wskazujących na zamiar ich wykonania w sposób częstotliwy, nawet, jeżeli zostały wykonane jednorazowo, podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. W przedmiotowej sprawie niewątpliwie można dostrzec u skarżącego "zamiar świadczenia usług najmu" i osiągania z tego tytułu stałych i znaczących dochodów. Argumentem przemawiającym za przyjęciem, że zamiarem skarżącego było świadczenie usług najmu w sposób częstotliwy jest fakt, że w kamienicy przy ul. Krakowskiej nr 30 została wyodrębniona część użytkowa o powierzchni 93 m2, z przeznaczeniem pod wynajem. Zgodnie z umową najmu zawartą w dniu 1 czerwca 1998 r. lokal użytkowy został wynajęty Ośrodkowi Diagnostyki i Terapii "Z." s.c. na jego cele statutowe, na okres do 31 maja 2003 r. z możliwością jej prolongowania za porozumieniem stron.
Świadczenie usług najmu podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług bez względu na to, czy podatnik prowadzi działalność gospodarczą w zakresie świadczenia usług najmu.
Brzmienie przepisu art. 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym nie wskazuje na to, aby obowiązek podatkowy w tym podatku łączył się z prowadzeniem działalności gospodarczej /por. wyrok NSA z dnia 23 grudnia 1998 r. sygn. akt III SA 1530/97, LEX nr 37162/. Natomiast rozstrzygające o kwestii opodatkowania podatkiem od towarów i usług jest świadczenie określonej usługi w warunkach, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 cytowanej ustawy.
Ustawodawca bowiem w art. 5 ust. 1 ustawy podatkowej nie zawęża podmiotowego zakresu opodatkowania tylko do działalności gospodarczej. Podatek od towarów i usług dotyczy wykonywania czynności wymienionych w art. 2 ustawy o VAT, przy czym nie ma żadnego znaczenia to, czy są one związane z wykonywaniem działalności gospodarczej podatnika, czy też nie /por. wyrok NSA z dnia 16 lutego 2000 r. sygn. akt I SA/Lu 1256/98, LEX nr 42906/.
Skarżący podniósł również zarzut, że nie przekazano mu decyzji o wszczęciu kontroli ani też upoważnienia dla osób ją przeprowadzających, co w jego ocenie stanowi naruszenia Ordynacji podatkowej.
Rozliczenie podatku od towarów i usług za okres: styczeń 1998 r. – sierpień 1998 r. w firmie "A." było przedmiotem kontroli przeprowadzonej w dniach [...]październik 1998 r. Nieprawidłowości stwierdzone w czasie kontroli zostały opisane w protokole kontroli podpisanym przez skarżącego w dniu [...]grudnia 1998 r. Do powyższego protokołu zostały złożone zastrzeżenia z dnia [...] stycznia 1999 r., co do ustaleń kontroli, natomiast nie zgłoszono uwag i zastrzeżeń, co do uchybień formalnych kontroli. W postępowaniu w sprawie podatku od towarów i usług za 1998 r. wykorzystano także ustalenia kontroli podatkowej ksiąg podatkowych w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1998 r. na podstawie upoważnienia z dnia [...]kwietnia 1999 r. Nr [...] oraz ustalenia zawarte w protokole kontroli z badania ksiąg podatkowych z dnia [...]maja 2003 r., w którym nie uznano za dowód ewidencje sprzedaży prowadzone dla celu podatku od towarów i usług.
Skarżący nie wskazał, której kontroli zarzut dotyczy, jak również nie skonkretyzował, jakie przepisy Ordynacji podatkowej zostały naruszone.
Zasady przeprowadzania kontroli podatkowej zostały określone w Dziale VI Ordynacji podatkowej zatytułowanym "Kontrola podatkowa".
Stosownie do art. 283 § 1 Ordynacji podatkowej kontrola podatkowa przeprowadzana jest na podstawie imiennego upoważnienia. Natomiast żaden przepis Ordynacji podatkowej nie przewiduje wydawania i doręczania decyzji o wszczęciu kontroli podatkowej.
Skład orzekający uznał za nieuzasadniony także zarzut skargi o uniemożliwieniu skarżącemu przez organ odwoławczy zapoznania się z całością materiału dowodowego w sprawie.
Z analizy akt sprawy wynika, że pismem z dnia [...] października 2003 r. Nr -[...] Dyrektor Izby Skarbowej działając w oparciu o przepis art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej, zawiadomił skarżącego o możliwości zapoznania się skarżącego z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie, zakreślając siedmiodniowy termin. W dniu [...] listopada 2003 r. skarżący zapoznał się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym w rozpatrywanej sprawie, zgłaszając zastrzeżenie, że dokumentacja nie zawiera 2 skoroszytów z dokumentacją źródłową i prosi o ich dołączenie do akt celem porównania niektórych zapisów / adnotacja z dnia[...] listopada 2003 r. z podpisem skarżącego /. Do zastrzeżeń skarżącego w kwestii brakującej części dokumentacji podatkowej Dyrektor Izby Skarbowej ustosunkował się w piśmie z dnia [...] grudnia 2003 r. Nr [...]
Reasumując, należy stwierdzić, iż przeprowadzona sądowa kontrola przebiegu postępowania podatkowego w sprawie oraz treści zaskarżanych rozstrzygnięć nie wykazała naruszenia prawa materialnego oraz naruszenia przepisów postępowania w stopniu, mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. / orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI