III SA/WA 2414/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, uznając za prawidłowe wyłączenie z kosztów uzyskania przychodów kwot z faktur dokumentujących nierzeczywiste usługi.
Spółka Z. Sp. z o.o. zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która określiła jej zobowiązanie podatkowe w CIT za 2012 r. na kwotę 548.008 zł, wyłączając z kosztów uzyskania przychodów faktury na łączną kwotę ponad 2,7 mln zł, uznając je za nierzetelne. Spółka zarzucała naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym skuteczne zawieszenie biegu terminu przedawnienia. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że organy podatkowe prawidłowo oceniły materiał dowodowy i ustaliły, iż zakwestionowane faktury nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, a tym samym spółka nie była uprawniona do zaliczenia tych kwot w koszty.
Sprawa dotyczyła skargi Z. Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W., utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego w B. określającą zobowiązanie podatkowe spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za 2012 r. w kwocie 548.008 zł. Głównym zarzutem organów podatkowych było zaliczenie przez spółkę do kosztów uzyskania przychodów kwot z faktur wystawionych przez firmy E. Sp. z o.o., P. Sp. z o.o. i U. na łączną kwotę 2.727.457,40 zł, które zdaniem organów nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Spółka podnosiła również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych, w tym skuteczności zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo ustaliły stan faktyczny, wszechstronnie analizując zgromadzony materiał dowodowy, w tym zeznania świadków i dokumenty. Sąd stwierdził, że zakwestionowane faktury były nierzetelne i nie mogły stanowić podstawy do uwzględnienia wydatków w kosztach uzyskania przychodów, zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o CIT. Sąd odniósł się również do zarzutu przedawnienia, uznając, że bieg terminu przedawnienia został skutecznie zawieszony na skutek doręczenia zarządzenia zabezpieczenia. W konsekwencji, sąd uznał decyzję organu drugiej instancji za prawidłową.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, faktury dokumentujące nierzeczywiste zdarzenia gospodarcze nie mogą stanowić podstawy do uwzględnienia wydatków w kosztach uzyskania przychodów.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo oceniły materiał dowodowy, który wykazał, że zakwestionowane faktury nie dokumentowały rzeczywistych usług. W związku z tym, spółka nie była uprawniona do zaliczenia tych kwot w koszty uzyskania przychodów na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy o CIT.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (16)
Główne
u.p.d.o.p. art. 15 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
Koszty uzyskania przychodu to koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1. Wymaga to wykazania związku przyczynowego pomiędzy wydatkiem a przychodem oraz należytego udokumentowania poniesienia wydatku, a faktury muszą odzwierciedlać rzeczywiste zdarzenia gospodarcze.
O.p. art. 70 § 1
Ordynacja podatkowa
Zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.
O.p. art. 70 § 6
Ordynacja podatkowa
Bieg terminu przedawnienia ulega zawieszeniu w wypadku doręczenia postanowienia o przyjęciu zabezpieczenia lub doręczenia zarządzenia zabezpieczenia.
O.p. art. 70 § 5
Ordynacja podatkowa
Bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się, a po zawieszeniu biegnie dalej, od dnia następującego po dniu zakończenia postępowania zabezpieczającego.
O.p. art. 70c
Ordynacja podatkowa
Przepis dotyczący zawieszenia biegu terminu przedawnienia w przypadku wszczęcia postępowania karnego skarbowego.
Pomocnicze
u.r. art. 22 § 1
Ustawa o rachunkowości
Rzetelne dowody księgowe to te, które potwierdzają rzeczywiście zaistniałe zdarzenia gospodarcze i mają pełne odzwierciedlenie w stosownej dokumentacji.
k.p. art. 22
Kodeks pracy
Definicja stosunku pracy, istotna dla oceny, czy pracownicy formalnie zatrudnieni przez firmy zewnętrzne faktycznie świadczyli pracę na rzecz skarżącej spółki.
u.p.d.o.p. art. 18b § 7
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
Określa limit odliczeń związanych z nabyciem nowej technologii.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi, gdy nie stwierdzono naruszeń prawa.
p.p.s.a. art. 106 § 3
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Reguluje możliwość przeprowadzenia uzupełniającego dowodu z dokumentów w postępowaniu sądowym.
O.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
Zasada prawdy obiektywnej, nakazująca organom wyczerpujące badanie okoliczności faktycznych.
O.p. art. 191
Ordynacja podatkowa
Zasada swobodnej oceny dowodów przez organ podatkowy.
O.p. art. 187 § 1
Ordynacja podatkowa
Zasada oficjalności postępowania dowodowego, nakazująca organom dążenie do udowodnienia faktów za pomocą wszystkich dostępnych środków.
O.p. art. 188
Ordynacja podatkowa
Obowiązek uwzględnienia wniosków dowodowych istotnych dla sprawy.
O.p. art. 193 § 4
Ordynacja podatkowa
Księgi podatkowe prowadzone nierzetelnie lub w sposób wadliwy nie stanowią dowodu tego, co wynika z ich zapisów.
u.p.e.a. art. 154
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Reguluje przekształcenie zajęcia zabezpieczającego w zajęcie egzekucyjne.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy podatkowe prawidłowo oceniły materiał dowodowy, uznając faktury za nierzetelne. Spółka nie była uprawniona do zaliczenia kwot z nierzetelnych faktur do kosztów uzyskania przychodów. Bieg terminu przedawnienia został skutecznie zawieszony.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 70 § 6 pkt 1 O.p. poprzez nieskuteczne zawieszenie biegu terminu przedawnienia. Zarzut naruszenia art. 233 § 1 pkt Ordynacji podatkowej (utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji wydanej z naruszeniem przepisów proceduralnych i materialnych). Zarzut naruszenia art. 122 i art. 191 O.p. poprzez wybiórczą ocenę materiału dowodowego. Zarzut naruszenia art. 233 § 2 O.p. poprzez nieuwzględnienie wytycznych z decyzji organu odwoławczego w poprzedniej instancji. Zarzut naruszenia art. 187 § 1 i art. 188 O.p. poprzez nieuwzględnienie wniosków dowodowych. Zarzut naruszenia art. 193 § 4 i § 6 O.p. poprzez błędne przyjęcie wadliwości ksiąg podatkowych. Zarzut naruszenia art. 7 ust. 1 i ust. 2 w związku z art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. na skutek określenia podstawy opodatkowania z pominięciem kosztów uzyskania przychodów.
Godne uwagi sformułowania
faktury dokumentujące nierzeczywiste zdarzenia gospodarcze zasada prawdy obiektywnej zasada swobodnej oceny dowodów doręczenie zarządzenia zabezpieczenia było skuteczne i wywołało skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia kwestionowanie oceny dowodów nie może polegać na zaprezentowaniu przez skarżącego stanu faktycznego przyjętego przez niego na podstawie własnej oceny dowodów
Skład orzekający
Beata Sobocha
przewodniczący sprawozdawca
Maciej Kurasz
sędzia
Piotr Dębkowski
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kosztów uzyskania przychodów w kontekście nierzetelnych faktur, a także kwestii przedawnienia zobowiązań podatkowych i skuteczności zawieszenia jego biegu."
Ograniczenia: Konkretny stan faktyczny sprawy, oparty na szczegółowej analizie zeznań świadków i dokumentów, może ograniczać bezpośrednie zastosowanie orzeczenia w innych sprawach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy istotnych kwestii podatkowych związanych z kosztami uzyskania przychodów i nierzetelnymi fakturami, co jest częstym problemem w praktyce. Dodatkowo, porusza zagadnienie przedawnienia, które ma duże znaczenie praktyczne.
“Nierzetelne faktury na ponad 2,7 mln zł wykluczone z kosztów. WSA potwierdza stanowisko organów podatkowych.”
Dane finansowe
WPS: 548 008 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Wa 2414/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2020-09-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-10-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Beata Sobocha /przewodniczący sprawozdawca/
Maciej Kurasz
Piotr Dębkowski
Symbol z opisem
6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Sygn. powiązane
II FSK 603/21 - Postanowienie NSA z 2024-01-11
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Beata Sobocha (sprawozdawca), Sędziowie asesor WSA Piotr Dębkowski, sędzia WSA Maciej Kurasz, Protokolant sekretarz sądowy Michał Strzałkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2020 r. sprawy ze skargi Z. P. U. S. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2012 r. oddala skargę
Uzasadnienie
Jak wynika z akt sprawy Z. Sp. z o. o. z siedzibą w W. (dalej także: "Z.", "Spółka", "Skarżąca", "Strona") w zeznaniu podatkowym CIT-8 za 2012r. wykazała:
- przychody w kwocie 7.710.195,63 zł;
- koszty uzyskania przychodów w wysokości 7.534.435,58 zł;
- dochód w kwocie 175.760,05 zł;
- odliczenia z tytułu wydatków na nabycie nowej technologii w wysokości 44.998 zł;
- podstawę opodatkowania w kwocie 130.762 zł;
- podatek należny w wysokości 24.845 zł.
Postanowieniem z dnia [...] marca 2014 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej L. wszczął wobec Spółki Z. Sp. z o.o. postępowanie kontrolne w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku dochodowego od osób prawnych za 2012 r. oraz od towarów i usług za poszczególne miesiące 2012 r.
W wyniku przeprowadzonego postępowania, organ ten decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. określił Stronie wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2012 r. w kwocie 548.008 zł.
Kwestionując ustalenia zawarte w ww. decyzji, pismem z dnia 7 stycznia 2016 r., Spółka odwołała się do Dyrektora Izby Skarbowej w K.. Po rozpatrzeniu odwołania organ wyższej instancji decyzją z dnia [...] lipca 2017 r. uchylił w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Ponadto organ odwoławczy nakazał ustalić:
- czy pracownicy wykonujący obróbkę maszynową wyrobów metalowych byli faktycznie zatrudnieni w Z. Sp. z o. o. czy też w P. Sp. z o. o.;
- czy firmy mające wykonywać usługi remontu, napraw i przeglądu maszyn faktycznie prowadziły działalność gospodarczą, czy jedynie firmowały działania innych podmiotów;
- czy powiązania rodzinne właścicieli firm mających wykonywać usługi remontu, napraw i przeglądu maszyn z udziałowcami i członkami rady nadzorczej Spółki miały wpływ na zawieranie umów i fakturowanie sprzedaży usług;
- ilu pracowników, na jakich stanowiskach i na podstawie jakich umów zatrudniały firmy mające wykonywać usługi remontu, napraw i przeglądu maszyn;
- czy między firmami, a formalnie zatrudnionymi w nich pracownikami istniał stosunek pracy w rozumieniu art. 22 Kodeksu pracy;
- jakie jeszcze informacje o działalności Strony i firm mających świadczyć dla niej usługi przedstawili świadkowie przed Sądem Okręgowym w T.;
- czy wystawcy zakwestionowanych faktur dokonywali rozliczeń podatkowych, czy były prowadzone wobec nich kontrole lub postępowania podatkowe oraz co w ich wyniku ustalono;
- czy wystawcy zakwestionowanych faktur dokonywali rozliczeń jako płatnicy składek na ubezpieczenie społeczne, czy były prowadzone w tym zakresie kontrole oraz jakie były ustalenia tych kontroli.
W wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w B. decyzją z dnia [...] października 2018 r. określił Stronie wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2012 r. w kwocie 548.008 zł, przyjmując:
- przychody w kwocie 7.710.195,63 zł;
- koszty uzyskania przychodów w wysokości 4.780.962,96 zł;
- dochód w kwocie 2.929.232,67 zł;
- odliczenia z tytułu wydatków na nabycie nowej technologii w wysokości 44.977,50 zł;
- podstawę opodatkowania w kwocie 2.884.255 zł;
- podatek należny w wysokości 548.008 zł.
W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że Z. Sp. z o. o. zawyżyła:
- koszty podatkowe o 71.542 zł przez zaliczenie wartości netto faktur wystawionych przez U., w wyniku czego naruszyła art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych;
- koszty o 2.570.550 zł przez zaliczenie wartości netto faktur wystawionych przez P. Sp. z o. o., w wyniku czego naruszyła art. 15 ust. 1 ww. ustawy;
- koszty o 43.808,62 zł poprzez zaliczenie wartości netto faktur wystawionych przez E. Sp. z o. o. i naruszył art. 15 ust. 1 ustawy;
- koszty o 67.572 zł poprzez zaliczenie kwot wynagrodzeń i składek na ubezpieczenie społeczne J. P., C. S. i M. S., czym naruszyła art. 15 ust. 1 ustawy;
- kwotę odliczenia z tytułu wydatków na nabycie nowej technologii o 20,50 zł i naruszyła art. 18b ust. 7 ustawy.
Decyzja została doręczona M. A. jako pełnomocnikowi Strony, na adres kancelarii w dniu 14 listopada 2018 r.
Kwestionując ustalenia zawarte w ww. decyzji, pismem z dnia 23 listopada 2018 r., M. A. - pełnomocnik Podatnika - odwołał się do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, a jednocześnie o zaliczenie do materiału dowodowego:
- opinii uzupełniającej B. z 19 października 2018 r., która została załączona do decyzji określającej wysokość zobowiązania w podatku od towarów i usług za rok 2010;
- historii rachunku C. Sp. z o. o., znajdującego się w aktach sprawy o sygn. [...] toczącej się w Sądzie Okręgowym w T.;
- przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu mechaniki, napraw i remontów maszyn;
- przeprowadzenie dowodów z przesłuchań C. S., M. S. i Z. P., na okoliczność świadczenia pracy przez M. S. oraz zakresu usług doradczych.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. po rozpatrzeniu odwołania oraz analizie zebranego w sprawie materiału dowodowego nie znalazł podstaw do zmiany stanowiska Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w B. zawartego w decyzji z dnia [...] października 2018 r. i decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r. zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy.
W uzasadnieniu Dyrektor wskazał, że pismem z dnia 28 października 2016 r (doręczonym 8 listopada 2016 r.) Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. zawiadomił Podatnika, na podstawie art. 70c ustawy Ordynacja podatkowa, o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia z dniem 19 października 2016 r.
Zawiadomienie powyższe zostało doręczone do Z. Sp. z o.o. w dniu 18 listopada 2015 r.
Jak wynika z akt sprawy, Z. P., pełniącemu funkcję Prezesa Zarządu Z. Spółka z o.o., w dniu 25 listopada 2016 r. Urząd Kontroli Skarbowej L. przedstawił zarzuty w postępowaniu karnym skarbowym dotyczącym podania nieprawdy m.in, w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych za 2012 r. poprzez nierzetelne prowadzenie ksiąg rachunkowych, przez ujęcie w nich nierzetelnych faktur VAT za 2012 r. łącznie na kwotę 2.727.457.40 zł netto, które nie odzwierciedlały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych.
W związku z powyższym Dyrektor wskazał, iż z dniem 19 października 2016 r. doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania Strony w podatku dochodowym od osób prawnych za 2012 r.
Następnie Organ II instancji podniósł, że ustalono, iż między wystawcami zakwestionowanych faktur a formalnie zatrudnionymi przez nich pracownikami nie istniał stosunek pracy w rozumieniu art. 22 Kodeksu pracy.
Zdaniem Dyrektora, okoliczności sprawy wskazują, że usługi udokumentowane fakturami wystawionymi przez E. Sp. z o. o., P. Sp. z o. o. i U. nie dokumentują rzeczywistych zdarzeń.
Następnie Dyrektor wskazał, że skoro w niniejszej sprawie dowiedziono, że wystawcy zakwestionowanych faktur nie wykonali na rzecz Podatnika usług ujętych na tych fakturach, Strona nie była uprawniona do uwzględnienia w kosztach uzyskania przychodów kwot z nich wynikających (2,685.900.62 zł) na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Jednocześnie z ww. względów nie można uznać za słuszny zarzut naruszenia art. 122 i art. 191 ustawy Ordynacja podatkowa przez uznanie za nierzeczywiste usług świadczonych na rzecz Zakładu Produkcji Urządzeń Sterowych Sp. z o. o.
Organ II instancji podniósł ponadto, że okoliczności sprawy wskazują, że J. P., C. S. i M. S. nie wykonywali pracy na rzecz Spółki w roku 2012 i Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w B. zasadnie wyłączył z kosztów kwotę 67.572 zł, która miała dotyczyć wynagrodzeń i składek na ubezpieczenie społeczne tych osób.
Z. Sp. z o. o. w zeznaniu podatkowym CIT-8 odliczył kwotę 44.998 zł. W dniu 29 maja 2012 r. Spółka podpisała z C. Sp. z o. o. umowę wdrożenia pakietów wspomagających zarządzanie przedsiębiorstwem na łączną wartość 89.955 zł. Pakiety te wdrożono w ramach programu komputerowego, który otrzymał opinię innowacyjności. Zgodnie z art. 18b ust. 7 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych odliczenia związane z nabyciem nowej technologii nie mogą przekroczyć 50 % kwoty ustalonej zgodnie z ust. 4 i 5. Ponieważ 50 % z kwoty 89.955 zł wynosi 44.977,50 zł, należy stwierdzić, że kwota odliczenia została zawyżona o 20,50 zł (44.998,00 zł - 44.977,50 zł).
W odwołaniu Pełnomocnik zarzucił naruszenie art. 233 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa przez brak uwzględnienia i odniesienia się do wytycznych zawartych w uzasadnieniu decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K., w zakresie usług obróbki elementów metalowych, usług remontowo-naprawczych i doradczych. Zarzut ten nie ma podstaw, ponieważ Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w B. przeprowadził analizę w zakresie faktycznego zatrudnienia pracowników wykonujących obróbkę maszynową wyrobów metalowych w Z. Sp. z o. o. Przeanalizował również kwestię, czy między firmami, a formalnie zatrudnionymi w nich pracownikami istniał stosunek pracy w rozumieniu art. 22 Kodeksu pracy. Doszedł również do wniosku, że powiązania rodzinne właścicieli firm mających wykonywać usługi remontu, napraw i przeglądu maszyn z udziałowcami i członkami rady nadzorczej Spółki miały wpływ na zawieranie umów i fakturowanie sprzedaży usług. Organ pierwszej instancji wystąpił do Sądu Okręgowego w T. o przekazanie wszystkich protokołów rozprawy głównej, zawierających zeznania świadków, a także innych istotnych w sprawie dokumentów. Wreszcie wystosował pisma do właściwych naczelników urzędów skarbowych i dyrektorów oddziałów Zakładu Ubezpieczeń Społecznych zgodnie z wytycznymi wskazanymi przez Dyrektora Izby Skarbowej w K..
Ostatnim podniesionym w odwołaniu zarzutem było naruszenie art. 216 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa przez brak wydania postanowienia co do zgłoszonych wniosków dowodowych, zawartych w piśmie będącym wypowiedzeniem się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego. Odpowiadając na ten zarzut Dyrektor stwierdził, że w powyższym przepisie ustawodawca nie określił obowiązku wydawania postanowień w przypadku zgłoszonych przez stronę wniosków dowodowych. Ustosunkowanie się do takich wniosków dowodowych może zostać zawarte w decyzji kończącej dane postępowanie.
Pełnomocnik wnioskował w odwołaniu zaliczenie do materiału dowodowego opinii uzupełniającej B. z 19 października 2018 r., która została załączona do decyzji określającej wysokość zobowiązania w podatku od towarów i usług za rok 2010. Jednak z treści "celu analizy" wynika, że obejmuje ona lata 2006-2009, a więc okres poprzedzający rok 2012, którego dotyczy niniejsze postępowanie.
Kolejnym wnioskiem dowodowym było zaliczenie do materiału dowodowego historii rachunku C. Sp. z o. o., znajdującego się w aktach sprawy o sygn. [...], toczącej się w Sądzie Okręgowym w T.. Z całości materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowej sprawie wynika jednak, że w postępowaniu dotyczącym podatku dochodowego od osób prawnych za rok 2012 organy nie kwestionowały faktur wystawionych przez tę spółkę.
W odwołaniu Pełnomocnik wniósł o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu mechaniki, napraw i remontów maszyn na okoliczność ustalenia ekonomicznej i technicznej zasadności przeglądów i remontu parku maszynowego Strony, stopnia jego zużycia, częstotliwości awarii i wyceny wartości usług napraw i remontu. Ten wniosek jest bezzasadny, gdyż w toku postępowania nie kwestionowano samej konieczności przeglądów i remontu maszyn. Istotne natomiast było to, że usługi te nie zostały wykonane przez firmy zewnętrzne, lecz przez pracowników Podatnika.
Ostatnim wnioskiem Pełnomocnika było przeprowadzenie dowodów z przesłuchań C. S., M. S. i Z. P., na okoliczność świadczenia pracy przez M. S. oraz zakresu usług doradczych. Ustosunkowując się do tego zarzutu Dyrektor stwierdził , że M. S. była już przesłuchana w dniu 28 stycznia 2016 r. i przyznała, że celem jej zatrudnienia była chęć kontrolowania przez nią działalności firmy, w której miała udziały. Z treści jej zeznań wynika, że zatrudnienie to nie wynikało z potrzeb Spółki związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą i chęcią skorzystania ze specjalistycznych usług doradczych.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. uznał zatem ustalenia poczynione przez organ pierwszej instancji za prawidłowe i jednocześnie stwierdził, że zobowiązanie podatkowe zostało określone w prawidłowej wysokości.
Na ww. decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. Strona skarżąca pismem z dnia 18 września 2019 r. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
W złożonej skardze Strona zarzuciła zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na treść wydanej decyzji, a mianowicie:
I. naruszenie art. 70 § 6 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa, poprzez przyjęcie, że w niniejszej sprawie doszło do skutecznego przerwania biegu terminu przedawnienia na skutek wszczęcia postępowania o przestępstwo skarbowe i doręczenia podatnikowi zawiadomienia o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia z dniem 19 października 2016 r., podczas gdy dla skutecznego zawieszenia terminu przedawnienia konieczne jest doręczenie zawiadomienia o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi,
II. naruszenie art. 233 § 1 pkt Ordynacji podatkowej polegające na utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji, podczas gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem następujących przepisów:
1. art. 122 i art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez wybiórczą, jednostronną i wewnętrznie sprzeczną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego, polegającą na bezpodstawnym uznaniu za nierzeczywiste całości usług materialnych i niematerialnych świadczonych na rzecz Z. Sp. z o.o. przez wszystkie podmioty zewnętrzne, podczas gdy prawidłowa ocena całości zgromadzonego materiału dowodowego prowadzi do wniosku przeciwnego;
2. art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej poprzez nieuwzględnienie i nieodniesienie się do wytycznych zawartych w uzasadnieniu decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. w zakresie usług związanych z obróbką elementów metalowych, o charakterze remontowo-naprawczym oraz usług doradczych, w szczególności wskazujących na zasadność przeprowadzenia bezpośrednio dowodów osobowych,
3. naruszenie art. 187 § 1 i art. 188 Ordynacji podatkowej poprzez nieuwzględnienie wniosków dowodowych Strony zgłoszonych w odwołaniu od decyzji, podczas gdy okoliczności stanowiące przedmiot wnioskowanych dowodów mają istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy i zmierzają do udowodnienia tezy przeciwnej do ustaleń organu podatkowego, a to faktu świadczenia usług na rzecz Strony przez podmioty zewnętrzne;
4. art. 193 § 4 i § 6 Ordynacji podatkowej poprzez błędne przyjęcie, że księgi podatkowe Strony są prowadzone w sposób wadliwy, podczas gdy zdarzenia gospodarcze wskazane w kosztowych fakturach VAT zakwestionowanych przez organ podatkowy miały charakter rzeczywisty.
Ponadto zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 7 ust. 1 i ust. 2 w związku z art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych na skutek określenia podstawy opodatkowania z pominięciem zasadniczej części kosztów uzyskania przychodów wynikających z usług o charakterze produkcyjnym świadczonych na rzecz Strony przez P. Sp. z o.o.
Wskazując na powyższe naruszenia wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2019 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w B. z dnia [...] października 2018 r.
Strona wniosła ponadto o zasadzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych.
Jednocześnie w oparciu o przepis art. 106 § 3 p.p.s.a Strona wniosła o przeprowadzenie uzupełniająco dowodu z dokumentu w postaci decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2019 r. wydanej w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za 2012 r. umarzającej postępowanie z uwagi na przedawnienie zobowiązania podatkowego wynikające z bezskuteczności zawieszenia biegu terminu przedawnienia na skutek doręczenia zawiadomienia bezpośrednio Stronie, w sytuacji gdy była reprezentowana przez pełnomocnika.
Jednocześnie na podstawie art. 246 § 2 p.p.s.a. Skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi w całości, albowiem Z. Sp. z o.o. nie posiada jakichkolwiek środków na pokrycie tych kosztów.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, zwanej dalej "p.p.s.a."), sprawowana jest na zasadzie kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a)-c) p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w art. 247 O.p. (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Sąd, rozpoznając sprawę we wskazanym wyżej zakresie, stwierdza, że w sprawie nie zaszły przesłanki wskazane w ww. przepisach, a zarzuty podniesione w skardze nie zasługiwały na uwzględnienie.
Przed analizą prawidłowości decyzji organów podatkowych, należy rozpoznać podniesiony przez Skarżącą, zarzut przedawnienia, uznając go za niezasadny.
Stosownie do art. 70 § 1 O.p., zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.
Tutejszy Sąd aprobuje uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 marca 2019 roku sygn. akt I FPS 3/18, z której wynika, że dla skuteczności zrealizowania obowiązku wynikającego z art. 70c O.p. zawiadomienie, o którym mowa w tym przepisie należy doręczyć pełnomocnikowi, który został ustanowiony w postępowaniu kontrolnym lub podatkowym, nawet jeżeli zawiadomienia tego dokonuje organ podatkowy, przed którym nie toczy się żadne postępowanie z udziałem pełnomocnika strony, jak również pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 listopada 2014 roku sygn. akt I OSK 1855/13, że doręczenie decyzji stronie zamiast ustanowionemu przez nią pełnomocnikowi ma – w stosunku do tej strony - wymiar wyłącznie informacyjny. Czynność ta wywołuje jedynie ten skutek, że strona zostaje poinformowana o treści pisma (orzeczenia). Natomiast skutki prawne związane z doręczeniem rozpoczynają się dopiero z datą skutecznego doręczenia pisma (orzeczenia) ustanowionemu przez stronę pełnomocnikowi. Doręczenie decyzji stronie, jeżeli działa ona przez ustanowionego pełnomocnika jest bezskuteczne.
W niniejszej sprawie doszło jednakże do skutecznego zawieszenia biegu terminu przedawnienia na skutek doręczenia Skarżącej zarządzenia zabezpieczenia z dnia [...] września 2015 roku, na podstawie decyzji nr [...] ("zarządzenie zabezpieczenia"). Z pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. z dnia 30 kwietnia 2019 roku (karta 2576) wynika, że akta postępowania zabezpieczającego przekazano Naczelnikowi Urzędu Skarbowego W. w W. i Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. nie posiada potwierdzenia odbioru zarządzenia. Natomiast z systemu EGAPOLITAX wynika, że odpis zarządzenia doręczono stronie w dniu 25 września 2015 roku. Zarządzenie to zostało doręczone stronie bezpośrednio, lecz znajdujące się w aktach administracyjnych pełnomocnictwo strony dla adwokata jest datowane na dzień 31 sierpnia 2015 roku. Natomiast z treści skargi do sądu administracyjnego wynika, że pełnomocnictwo to zostało dołączone do zastrzeżeń do protokołu badania ksiąg i wpłynęło do organu I instancji w dniu 25 września 2015 roku. W konsekwencji doręczenie zarządzenia zabezpieczenia bezpośrednio stronie w dniu 25 września 2015 roku było skuteczne i wywołało skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia.
Zgodnie z art. 70 § 6 pkt 4 O.p. rozpoczęty termin przedawnienia ulega zawieszeniu w wypadku doręczenia postanowienia o przyjęciu zabezpieczenia, o którym mowa w art. 33d § 2, lub doręczenia zarządzenia zabezpieczenia w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji;
Zgodnie z art. 70 pkt 5 O.p. bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się, a po zawieszeniu biegnie dalej, od dnia następującego po dniu zakończenia postępowania zabezpieczającego w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Na podstawie art. 154 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 1438, dalej u.p.e.a.): § 4. Zajęcie zabezpieczające przekształca się w zajęcie egzekucyjne w określonych w tym przepisie przypadkach. W realiach sprawy żaden z przypadków wymienionych enumeratywnie w tym przepisie nie zaistniał.
Kolejno, do zakończenia postępowania zabezpieczającego, może dojść na skutek uchylenia zabezpieczenia przez organ egzekucyjny na podstawie art. 157a lub 159 u.p.e.a., co również w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca.
Ponadto wygaśnięcie decyzji o zabezpieczeniu na podstawie art. 33a § 2 O.p. na skutek doręczenia decyzji wymiarowej nie narusza zarządzenia zabezpieczenia. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Lublinie z dnia 9 stycznia 2019 roku sygn. akt I SA/Lu 763/18). Następnie, w przypadku przekształcenia zajęcia zabezpieczającego w zajęcie egzekucyjne organ egzekucyjny nie stosuje środka egzekucyjnego. Zastosowanie tego środka następuje z mocy prawa (ipso iure) tj. z dniem wygaśnięcia decyzji o zabezpieczeniu, co powoduje przerwanie biegu terminu przedawnienia i nie ma obowiązku zawiadamiania o tym fakcie podatnika (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 czerwca 2009 roku sygn. akt II FSK 129/08).
Zatem potwierdzić należy, iż z dniem 24 września 2015 roku doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania Strony w podatku dochodowym od osób prawnych za 2012 rok zgodnie art. 70 § 6 pkt 4 Ordynacji podatkowej, a termin ten nie zaczął biec dalej, stosownie do brzmienia art. 70 pkt 5 O.p.
Odnosząc się w tym miejscu do wniosku dowodowego zawartego w skardze podnieść należy, że na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym dopuszczalne jest przeprowadzenie uzupełniającego dowodu, ale tylko z dokumentów i tylko w sytuacji, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie powoduje nadmiernego przedłużenia postępowania sądowego. Art. 106 § 3 wyznacza zatem ścisłe granice wykorzystania w postępowaniu sądowo-administracyjnym nowych dowodów. Z regulacji tej wynika, że nie każdy dowód może być dopuszczony w tym postępowaniu, lecz jedynie dowód z dokumentów, przy czym ma to być dowód uzupełniający, a więc taki, który nie był przedstawiony i oceniony w postępowaniu administracyjnym zakończonym zaskarżoną decyzją. Z przepisu tego wynika także, że dopuszczenie dowodu z dokumentu jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem sądu. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, należy wskazać, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy z uwagi na zawieszenie biegu terminu przedawnienia na skutek doręczenia zarządzenia zabezpieczenia bez znaczenia dla kwestii przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2012 r., pozostaje fakt umorzenia postępowania w sprawie zobowiązania w podatku VAT za poszczególne miesiące 2012 r. (decyzja DIAS z [...] maja 2019 r.).
Skarżąca zarzuciła organom obu instancji wybiórczą, jednostronną i wewnętrznie sprzeczną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego, polegającą na bezpodstawnym uznaniu za nierzeczywiste całości usług materialnych i niematerialnych świadczonych na rzecz Skarżącej, niedopuszczenie dowodów przeciwnych i – w konsekwencji – naruszenie prawa materialnego przez błędne przyjęcie, że księgi podatkowe Skarżącej są prowadzone w sposób wadliwy. Zarzutem źródłowym, który legł u podstaw skargi, jest naruszenie art. 122 O.p. – zasady prawdy obiektywnej, skonkretyzowany przez zarzut naruszenia art. 187 O.p. – zasady oficjalności postępowania podatkowego, 188 O.p. – nieuwzględnienie dowodów istotnych dla sprawy, 191 O.p. – zasady swobodnej, a nie dowolnej, oceny dowodów.
Jak słusznie wskazuje się w orzecznictwie w art. 122 O.p. ustawodawca wprowadził zasadę prawdy obiektywnej, która wywiera ogromny wpływ na całe postępowanie, a zwłaszcza na rozłożenie ciężaru dowodu. Z zasady tej wynika dla organu obowiązek wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z daną sprawą, aby ustalić jej rzeczywisty obraz. Materiał dowodowy musi być kompletny. Organy podatkowe mają podejmować wszelkie działania, ale z drugiej strony jedynie działania niezbędne. Obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego ciąży na organie podatkowym. Z art. 187 § 1 oraz z art. 122 O.p. wynika ponadto zasada oficjalności postępowania dowodowego. Organ podatkowy dąży bowiem do udowodnienia każdego faktu za pomocą wszystkich dostępnych środków w celu wydania prawidłowego rozstrzygnięcia. Z zasadami oficjalności i zupełności postępowania dowodowego wiąże się obowiązek wyjaśniania wszystkich okoliczności faktycznych, istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy oraz zebrania kompletnego materiału dowodowego z urzędu. Nie powinno mieć zatem znaczenia, czy podejmowane czynności dowodowe służą udowodnieniu okoliczności korzystnych dla strony postępowania, czy przeciwnie - pozwalają na podjęcie rozstrzygnięcia dla niej niekorzystnego. Konieczność wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego stanowi kolejny etap postępowania po zebraniu całego materiału dowodowego. Rozpatrzenie całego materiału dowodowego oznacza zapoznanie się i przeanalizowanie całego materiału dowodowego. Ocena dowodów, o której mowa w art. 191 O.p. leży w gestii wyłącznie organu podatkowego. Stwierdzenie czy określony materiał jest dowodem w rozumieniu art. 180 § 1 O.p., czy też nim nie jest, także mieści się w ramach swobodnej oceny dowodów w rozumieniu art. 191 O.p. Swobodna ocena dowodów, aby nie przekształciła się w samowolę, musi być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz zachowaniem określonych reguł tej oceny Swobodna ocena dowodów to ocena obiektywna, która tak samo traktuje wszystkich podatników, niezależnie od tego, czy współpracowali z organem podatkowym przy odtwarzaniu stanu faktycznego w sprawie, czy też odmówili tej współpracy. Na ocenę dowodów nie może mieć wpływu stosunek oraz zachowanie strony w odniesieniu do organu podatkowego. Rozpatrzeniu podlegają więc nie tylko poszczególne dowody odrębnie, ale wszystkie dowody we wzajemnej łączności (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 18 maja 2017 roku i orzecznictwo tam wskazane).
Sąd stwierdził, że organy podatkowe wnikliwie i wszechstronnie przeanalizowały zgromadzony materiał dowodowy, a ocena tego materiału była swobodna, ale nie dowolna.
Z akt sprawy wynika, że w 2012 roku Skarżąca zaliczyła do kosztów kwoty netto, wynikające z faktur wystawionych przez:
- E. Sp. z o. o., o łącznej wartości 43.808,62 zł, które miały dokumentować świadczenie usług doradczych w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej;
- P. Sp. z o. o., o łącznej wartości 2.570.550,00 zł, które miały dokumentować świadczenie usług na podstawie umowy z 28 grudnia 2010 roku;
- U., o łącznej wartości 71.542,00 zł, które miały dokumentować świadczenie usług napraw i przeglądów maszyn pod względem elektrycznym, na podstawie umowy z 1 września 2009 roku.
Organ zasadnie oparł się w swoich ustaleniach na zeznaniach R. K., K. D. i D. L., który zeznał że stacja testowania jest praktycznie bezawaryjna. Czasami zdarzały się drobne naprawy, ale wówczas te usterki usuwali etatowi pracownicy spółki. R. K. Wyraził pogląd, że nie ma możliwości, aby naprawy na stacji testowania były wykonywane przez firmy zewnętrzne bez jego wiedzy, gdyż to on zajmował się z ramienia kontrahenta norweskiego wszystkimi urządzeniami tego kontrahenta. Pan K. D. i Pan D. L. również stwierdzili, że gdyby doszło do napraw przez firmy zewnętrzne, to oni wiedzieliby o tym.
Pan M. G. potwierdził, że zawierał umowy na naprawę maszyn i urządzeń z innymi firmami współpracującymi z Podatnikiem oraz otrzymywał wynagrodzenia. Jednocześnie jednak zaprzeczył, jakoby miał wykonywać prace z tego tytułu.
K. D. przekonująco zeznał, że polecenia otrzymywał od dyrektora produkcji D. L., który był pracownikiem Skarżącego. Pani A. W. ani Pani J. T. nie kierowały pracą formalnie zatrudnionych u nich pracowników, nie nadzorowały ich ani nie rozliczały z wykonanych zadań. Pracownicy zawsze wykonywali te same czynności i w tym samym zakładzie, położonym przy ul. [...] w T.. Nie znali powodów zmian pracodawcy. Mieli świadomość, że pod wyżej wymienionym adresem działa wiele firm zewnętrznych, lecz nie znali przyczyn ich powstania i zakresów działalności.
Nadto wiarygodni świadkowie S. S., K. D. J. K. nigdy nie widzieli innych osób naprawiających lub przeglądających maszyny i ich zdaniem grupa pracowników odpowiedzialnych za remonty i przeglądy była wystarczająca. Poza nielicznymi wyjątkami praca była wykonywana wyłącznie na pierwszej zmianie.
Skoro pracownicy stwierdzili, że pracowali jedynie na pierwszej zmianie, nie pracując poza godzinami i w dni wolne, to wykonywanie przez nich dodatkowych prac na umowy zlecenia było niemożliwe. Niektórzy z pracowników potwierdzili otrzymywanie umów zleceń, ale nie otrzymywali wynagrodzeń z nich wynikających. Inni otrzymywali informacje PIT-11, pomimo że żadnych umów zlecenia nie podpisali. Podejrzane jest również to, że wszyscy, którzy otrzymywali umowy zlecenia, podpisywali je dopiero po upływie okresu, na który te umowy opiewały.
Organ oparł się również na wiarygodnych w tej części zeznaniach K. W., która zeznała, że nie było potrzeby, aby Skarżąca korzystała z zewnętrznych firm świadczących usługi doradcze, ponieważ zatrudnione już były kompetentne osoby w odpowiednich działach.
Z wiarygodnych zeznań R. P. wynika, że testy wyprodukowanych urządzeń, drobne naprawy, okresowe przeglądy maszyn, usługi serwisowe były wykonywane przez pracowników oddelegowanych przez Skarżącą., a nie firmy zewnętrzne.
Na fikcyjność zleceń wskazują także zeznania J. T., z których wynika, że w spółce P. jest dwóch pracowników, tj. Z. U. i M. S.. Osoby te figurowały na odrębnych listach płac, nie przychodziły do pracy i nie wykonywały żadnej pracy. Nigdy jako prezes nie zlecała żadnych prac do wykonania tym osobom.
M. S. - właścicielka firmy P., nie posiadała żadnej wiedzy na temat świadczonych usług przez jej firmę na rzecz spółek z siedzibą w T., ul. [...]. Nie potrafiła wskazać danych personalnych osób zatrudnionych pomimo, że były to tylko 3 osoby, jak również zakresu wykonywanych prac.
G. G. zeznała, że nic jej nie wiadomo, aby Spółka czyniła starania o zaangażowanie firmy zewnętrznej do wykonania usług obróbki skrawaniem, czy też pozostałych prac dotyczących wyprodukowania steru dla odbiorcy.
Z kolei świadkowie zeznający, że były świadczone usługi przez firmy zewnętrzne (A. S., Z. P.) nie potrafili wskazać dokumentacji potwierdzającej wykonanie usług doradczych przez podmioty zewnętrzne oraz nie potrafili wskazać, co wchodziło w zakres rzekomo świadczonych usług (jak A. S.). J. T. zeznała natomiast, że doradztwo E. sp. z o.o. nie obejmowało żadnej określonej dziedziny. Organ prawidłowo ocenił też jako niewiarygodne zeznania A. W., z których miało wynikać, że cena usług świadczonych przez podmioty zewnętrzne podlegała stałym negocjacjom, podczas gdy faktury za te usługi opiewają na stałe kwoty.
Organ podatkowy prawidłowo, bazując na dokumentach i źródłach osobowych ustalił, że pracownicy w poszczególnych miesiącach otrzymywali na rachunek bankowy wynagrodzenia z tytułu zawartej umowy o pracę oraz z tytułu zawartej umowy zlecenia. Wykonywali jednak zawsze tę samą pracę, w ramach umowy o pracę, nie wykonując żadnej pracy dodatkowej. Niektórzy podpisywali umowy zlecenia, ponieważ było to warunkiem dalszego zatrudnienia. W przeciwnym wypadku pracownikowi groziło zwolnienie z pracy. Inni podpisywali umowy zlecenia nie otrzymując żadnego wynagrodzenia.
Zdaniem Sądu, organy podatkowe prawidłowo oceniły materiał dowodowy, nie naruszając zasady swobodnej oceny dowodów. Zauważyć należy, że co do zasady - kwestionowanie oceny dowodów nie może polegać na zaprezentowaniu przez skarżącego stanu faktycznego przyjętego przez niego na podstawie własnej oceny dowodów. Organy podatkowe prawidłowo ustaliły zespół faktów, które stały się podstawą faktyczną wydanej decyzji. Oceniając materiał dowodowy organy uwzględniły w pełni kontekst wydarzeń, a poczynione ustalenia zostały przekonywająco i logicznie uzasadnione. Podkreślić należy, że zasadność twierdzenia, że organ podatkowy naruszył zasadę swobodnej oceny dowodów wyrażoną w art. 191 O.p., wymaga wykazania, że uchybił on zasadom logicznego rozumowania, wiedzy lub doświadczenia życiowego, to bowiem może być przeciwstawione uprawnieniu organu do korzystania z mocy procesowej tej zasady. Nie jest natomiast wystarczające przekonanie strony o innej, niż przyjął organ, wadze (doniosłości) poszczególnych dowodów i ich odmienna ocena niż ocena organu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 stycznia 2017 roku, sygn. akt II FSK 3686/14).
Zarzuty Skarżącej stanowią tymczasem jedynie polemikę z ustaleniami organu podatkowego, który wszechstronnie przeanalizował materiał dowodowy, przekonująco wykazując, z jakich przyczyn niektórym z tych dowodów dał wiarę, a jakim odmówił przymiotu wiarygodności. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego ponad wszelką wątpliwość wynika, że wystawcy zakwestionowanych faktur nie wykonali na rzecz Skarżącej usług ujętych na tych fakturach, Skarżąca nie była uprawniona do uwzględnienia w kosztach uzyskania przychodów kwot z nich wynikających (2.727.457,40 zł) na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.
Organ podatkowy działał w granicach wyznaczonych przez art. 122 i 191 O.p.
Przechodząc do dalszych zarzutów skargi, należy wskazać, że zasada zupełności materiału dowodowego z art. 187 § 1 o.p. nie oznacza, że należy prowadzić postępowanie dowodowe nawet wówczas, gdy całokształt okoliczności ujawnionych w sprawie wystarcza do podjęcia rozstrzygnięcia, a także wówczas, gdy należyta ocena zebranego materiału dowodowego prowadziłaby do nieodmiennej konstatacji, iż z innych dowodów poza ujawnionymi nie należy oczekiwać zmiany ustalonego stanu faktycznego. Samo zgłoszenie wniosków dowodowych nie powoduje automatycznie konieczności ich uwzględnienia i przeprowadzenia. Nakaz taki nie wynika z brzmienia art. 188 o.p. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Lublinie z dnia 30 maja 2017 roku sygn. akt I Sa/Lu 223/17).
Z akt sprawy wynika, iż w odwołaniu z dnia 22 listopada 2018 r. Skarżąca wniosła o:
-zaliczenie w poczet materiału dowodowego opinii uzupełniającej B. z dnia 19 października 2018r. Nr [...]
-zaliczenie w poczet materiału dowodowego historii rachunku "C." Sp. z o.o., znajdującego się w aktach sprawy Sądu Okręgowego w T. sygn. akt [...],
-opinii biegłego z zakresu mechaniki, napraw i remontów maszyn
-zeznań świadków: C. S., M. S., Z. P.
na okoliczność tego, że usługi świadczone przez podmioty zewnętrzne miały charakter rzeczywisty, a nie fikcyjny.
Odnosząc się do powyższych wniosków dowodowych, wskazać należy, że opinia uzupełniająca B. L. z dnia 19 października 2018 r. Nr [...], obejmuje lata 2006-2009, a więc okres poprzedzający 2012 rok, którego dotyczy niniejsze postępowanie. Niezasadne było także zaliczenie do materiału dowodowego historii rachunku C. Sp. z o. o., albowiem w postępowaniu dotyczącym podatku dochodowego od osób prawnych za 2012 rok organy podatkowe nie kwestionowały faktur wystawionych przez tę spółkę. Także wnioskowany dowód z opinii biegłego z zakresu mechaniki, napraw i remontów maszyn na okoliczność ustalenia ekonomicznej i technicznej zasadności przeglądów i remontu parku maszynowego Strony Skarżącej, stopnia jego zużycia, częstotliwości awarii i wyceny wartości usług napraw i remontu. był bezzasadny, gdyż w toku postępowania nie kwestionowano samej konieczności przeglądów i remontu maszyn. Istotne natomiast było to, że usługi te nie zostały wykonane przez firmy zewnętrzne, lecz przez pracowników Skarżącej. Ostatnim wnioskiem Pełnomocnika było przeprowadzenie dowodów z przesłuchań C. S., M. S. i Z. P., na okoliczność świadczenia pracy przez Panią M. S. oraz zakresu usług doradczych. Ustosunkowując się do tego zarzutu stwierdzić należy, że organ podatkowy ocenił depozycje Z. P. i M. S.. Ponadto zgodzić się należy z organem podatkowym, że zeznania nie mogą być jedynym dowodem dokonania transakcji.
Jak wskazuje się w orzecznictwie, nie jest możliwa sytuacja, w której jedynym dowodem dokonania transakcji gospodarczej i poniesienia kosztu w określonej wysokości są ogólne oświadczenia ponoszącego koszt lub jego kontrahentów. Prowadziłoby to do sytuacji, w której podmioty prowadzące działalność gospodarczą - wbrew przepisom ustaw podatkowych - zwolnione byłyby z prowadzenia jakiejkolwiek dokumentacji, a ich przychód jak i koszty, ustalane byłyby na podstawie ich oświadczeń, czy zeznań (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 czerwca 2015 roku sygn. akt II FSK 1108/13).
W konsekwencji postępowanie dowodowe przeprowadzone przez organ podatkowy było kompletne i nie doszło do naruszenia art. 187 i 188 O.p.
Wbrew zarzutowi skargi naruszenia art. 233 § 2 O.p. organ uwzględnił i odniósł się do wytycznych zawartych w uzasadnieniu decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K., w zakresie usług obróbki elementów metalowych, usług remontowo-naprawczych i doradczych. W tym zakresie w ocenie Sądu, odniesienie się do wskazanych wytycznych polegało na tym, iż Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w B. przeprowadził analizę w zakresie faktycznego zatrudnienia pracowników wykonujących obróbkę maszynową wyrobów metalowych w Z. Sp. z o. o. Przeanalizował również kwestię, czy między firmami, a formalnie zatrudnionymi w nich pracownikami istniał stosunek pracy w rozumieniu art. 22 Kodeksu pracy. Doszedł również do wniosku, że powiązania rodzinne właścicieli firm mających wykonywać usługi remontu, napraw i przeglądu maszyn z udziałowcami i członkami rady nadzorczej Spółki miały wpływ na zawieranie umów i fakturowanie sprzedaży usług. Organ pierwszej instancji wystąpił do Sądu Okręgowego w T. o przekazanie wszystkich protokołów rozprawy głównej, zawierających zeznania świadków, a także innych istotnych w sprawie dokumentów. Wreszcie wystosował pisma do właściwych naczelników urzędów skarbowych i dyrektorów oddziałów Zakładu Ubezpieczeń Społecznych zgodnie z wytycznymi wskazanymi przez Dyrektora Izby Skarbowej w K..
W ocenie Sądu, postępowanie dowodowe poprzedzające rozstrzygnięcie organów zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, z zachowaniem reguł procedury administracyjnej i fundamentalnych zasad (art. 120-129 O.p.) a zakres postępowania dowodowego i zgromadzone w sprawie dowody były wystarczające do nieuznania (na podstawie art. 193 § 4 O.p.) za dowód (po stronie kosztów uzyskania przychodów) ksiąg rachunkowych Skarżącej, jako że zostały one oparte na nierzetelnych fakturach zakupu, dokumentujących zdarzenia, które w rzeczywistości nie miały miejsca (art. 193 § 1 i 2 O.p.). Poczynienie prawidłowych ustaleń faktycznych odnoszących się do istotnych okoliczności faktycznych sprawy, zostało następnie poddane prawidłowej ocenie i właściwemu zastosowaniu trafnie zinterpretowanych przepisów prawa materialnego.
Zgodnie ze stanowiącym materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. - kosztami uzyskania przychodu są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1 tej ustawy. Oznacza to, że podatnik może zaliczyć w ciężar kosztów uzyskania przychodów faktycznie poniesione wydatki, które mają lub mogą mieć wpływ na wysokość osiągniętego przychodu. Z przepisu tego wynika miedzy innymi konieczność wykazania związku przyczynowego pomiędzy wydatkiem a uzyskanym przychodem. W tym celu niezbędne jest należyte udokumentowanie poniesienia tego wydatku. Nie wystarczy jednak sama formalna poprawność dowodów księgowych (faktur), gdyż te - zgodnie z art. 20 ust. 2 i art. 22 ust. 1 ustawy o rachunkowości - powinny być zgodne ze stanem rzeczywistym (rzetelne), a zatem powinny odzwierciedlać faktyczne zdarzenia gospodarcze. W przeciwnym razie, gdy towar został wprawdzie nabyty, ale okoliczności tego nabycia nie znajdują potwierdzenia w istniejących dowodach księgowych (gdyż ich rzetelność została zakwestionowana), takie dowody księgowe (faktury) nie mogą stanowić podstawy do uwzględnienia opisanych w nich wydatków w kosztach uzyskania przychodów.
Obowiązek należytego dokumentowania poniesionych wydatków obciąża podatnika - jako obniżającego podstawę opodatkowania, przez ich uwzględnienie. O ile dla wykazania poniesienia kosztu w sensie ekonomicznym wystarczającym dowodem jest faktura, rachunek czy też dowód zapłaty (dokumenty stanowiące podstawę księgowania kosztu ekonomicznego), to dla udokumentowania kosztu podatkowego podatnik musi wykazać, że wydatek został poniesiony i że poniesiony został w celu uzyskania przychodów, tj. że podstawą poniesienia wydatku jest związane z działalnością gospodarczą podatnika, mające wpływ na wysokość osiągniętego lub potencjalnego przychodu rzeczywiste zdarzenie, gdyż (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 9 września 2004 r. sygn. akt III SA 1264/03) zgodnie z art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. kosztem uzyskania przychodu może być jedynie wydatek poniesiony w związku z rzeczywistą transakcją. W postępowaniu organy podatkowe udowodniły natomiast, że sporne faktury nie dokumentują rzeczywistych zdarzeń - są nierzetelne, a zatem - jako nierzetelne - nie mogą być uwzględnione w ewidencji księgowej. W myśl art. 193 § 2 O.p. tylko księgi podatkowe prowadzone rzetelnie i w sposób niewadliwy stanowią dowód tego, co wynika z zawartych w nich zapisów. Przepis ten stanowi, że księgi uważa się za rzetelne, jeżeli odzwierciedlają stan rzeczywisty. Przepis art. 9 u.p.d.o.p. zobowiązuje podatników do prowadzenia ewidencji zgodnie z odrębnymi przepisami, w sposób zapewniający określenie dochodu/straty, podstawy opodatkowania i wysokości należnego podatku za rok podatkowy. W świetle tych odrębnych przepisów - w myśl art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1994 r. rachunkowości (Dz. U. Nr 121, poz. 591 z późn. zm.) - rzetelne dowody księgowe to te, które potwierdzają rzeczywiście zaistniałe zdarzenia gospodarcze i mają pełne odzwierciedlenie w stosownej dokumentacji.
Konsekwentnie, skoro przedmiotowe faktury są nierzetelne, to także koszty wynikające z tych faktur, ujęte w księgach Skarżącej nie mogą zostać uznane za mające związek przyczynowo - skutkowy z przychodami. Stanowisko organów podatkowych znajduje odzwierciedlenie w całym zebranym w sprawie materiale dowodowym.
W ocenie Sądu - należy więc w pełni zaakceptować ustalenia organów w zakresie zmiany rozliczenia Skarżącej w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych za 2012 rok o kwoty ujęte w zakwestionowanych fakturach i w konsekwencji tej weryfikacji - zwiększenie podstawy opodatkowania w sposób przyjęty przez organ w zaskarżonej decyzji.
Sąd, mając powyższe okoliczności na względzie, na mocy art. 151 p.p.s.a., uznał, że zasadne było oddalenie skargi.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI