III SA/Wa 2377/15

III SA/Wa 2377/15 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2016-10-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2015-08-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Elżbieta Olechniewicz /sprawozdawca/
Ewa Radziszewska-Krupa /przewodniczący/
Waldemar Śledzik
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
6560
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ
Minister Finansów
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 749
art. 165a par. 1, art. 14b par. 5, art. 122, art. 127
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Sędziowie sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz (sprawozdawca), sędzia WSA Waldemar Śledzik, Protokolant referent stażysta Katarzyna Nartanowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2016 r. sprawy ze skargi J. S. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o udzielenie interpretacji indywidualnej 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) zasądza od Ministra Rozwoju i Finansów na rzecz J. S. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Skarżący, J.S., w dniu [...] marca 2015 r. zwrócił się do Ministra Finansów z wnioskiem, uzupełnionym pismem z dnia [...] maja 2015r., o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego w sprawie dotyczącej ustawy o zwrocie osobom fizycznym niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym w zakresie prawa do uzyskania zwrotu poniesionych wydatków na budowę budynku rekreacji indywidualnej.
Skarżący we wniosku przedstawił stan faktyczny, z którego wynika, iż wraz z żoną jest właścicielem działki rekreacyjnej o powierzchni 1000m2, na której buduje, zgodnie z pozwoleniem na budowę (decyzja Nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r.), budynek rekreacji indywidualnej (kategoria obiektu III), przeznaczony do użytkowania całorocznego - murowany z ogrzewaniem, zaopatrzony we wszystkie media. Skarżący podał, że kubatura budynku to 345 m2, powierzchnia zabudowy 63,90 m2, powierzchnia użytkowa 73,85 m2 oraz, że budynek ten będzie użytkowany naprzemiennie przez niego z żoną, jak i dzieci, z mieszkaniem własnościowym spółdzielczym w bloku.
Skarżący wyjaśnił, że nabywając działkę wraz z żoną nosił się z zamiarem pobudowania budynku, który będzie ich drugim mieszkaniem. Zgodnie z planem miejscowego zagospodarowania przestrzennego Gminy W. działka ta położona jest na terenach zabudowy letniskowej "N.". Wskazał, że wraz z żoną działkę ogrodzili, kupili projekt, który złożyli w Urzędzie Starosty Powiatowego w W. i wystąpili o pozwolenie na budowę. Projekt został zatwierdzony i udzielono im pozwolenia na budowę na działce (nabytej przez Skarżącego i żonę). Zgodnie z zatwierdzonym projektem jest to budynek murowany, wolnostojący - parterowy z poddaszem użytkowym niepodpiwniczony na fundamentach - ocieplony przystosowany dla potrzeb czteroosobowej rodziny wyposażony we wszystkie media, tj. prąd, woda, ogrzewanie - szambo, czyli wszystko to co potrzebne do zamieszkania i użytkowania.
W związku z tak przedstawionym stanem faktycznym, Skarżący zapytał:
1. Czy budynek rekreacji indywidualnej jest budynkiem mieszkalnym w rozumieniu ustawy z dnia 29 sierpnia 2005 r. o zwrocie osobom fizycznym niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym (Dz. U. Nr 177, poz. 1468 ze zm.)?
2. Czy przysługuje mu prawo do zwrotu części wydatków poniesionych na zakup materiałów budowlanych w związku z budową budynku rekreacji indywidualnej poniesionych do 1 stycznia 2014 r.?
Skarżący wskazał, że rozpoczynając budowę budynku rekreacji indywidualnej musiał spełnić wszystkie warunki, które wymagane są w przypadku budowy domu jednorodzinnego, od którego zgodnie z projektem budynek rekreacji indywidualnej Skarżącego niczym się nie różni i spełnia wymogi dla czteroosobowej rodziny. Zdaniem Skarżącego, budynek rekreacji indywidualnej związany na stałe z gruntem, posiadający wszystkie wymagane pozwolenia budowlane, tak jak dotyczące budynków mieszkalnych (pozwolenie na budowę, przyłącza wodne i elektryczne, kanalizację, nadzór budowlany, kierownik budowy, plany i projekty) i spełniający te wymagania, jest budynkiem mieszkalnym. W związku z tym powinien mu się należeć, tak jak w przypadku budynku mieszkalnego, zwrot części wydatków poniesionych na jego budowę.
W piśmie z dnia [...] maja 2015 r., uzupełniającym braki wniosku, Skarżący wskazał, że jest to wniosek uzupełniający, dotyczący sprawy [...] i związany jest z decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego w W., wydaną w zakresie wniosku o zwrot niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym.
Postanowieniem z dnia [...] maja 2015 r. Minister Finansów, działając na podstawie art. 165a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015r., poz. 613 ze zm.; dalej: "O.p."), odmówił wszczęcia postępowania wyjaśniając, iż zgodnie z art. 14b § 5 O.p., nie wydaje się interpretacji indywidualnej w zakresie tych elementów stanu faktycznego, które w dniu złożenia wniosku o interpretację są przedmiotem toczącego się postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, postępowania kontrolnego organu kontroli skarbowej albo gdy w tym zakresie sprawa została rozstrzygnięta co do jej istoty w decyzji lub postanowieniu organu podatkowego lub organu kontroli skarbowej.
W zażaleniu na powyższe postanowienie Skarżący zarzucił naruszenie art. 165a § 1 O.p. poprzez odmowę wszczęcia postępowania.
W uzasadnieniu wskazał, że postępowanie prowadzone przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w W., zostało prawomocnie umorzone na jego wniosek (art. 208 § 2 O.p.) co oznacza, że w sprawie nie nastąpił stan res iudicata i brak jest związania wydaną decyzją umorzeniową. Tym samym, zdaniem Skarżącego, brak jest przesłanki do odmowy wszczęcia postępowania zakończonego zaskarżonym postanowieniem.
Minister Finansów postanowieniem z dnia [...] lipca 2015 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że Skarżący w uzupełnieniu wniosku nie wskazał, że postępowanie prowadzone przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w W., zostało prawomocnie umorzone na jego wniosek, a jedynie, że "wniosek uzupełniający dotyczy sprawy [...] i związany jest z decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego w W.. Na podstawie art. 208 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa i art. 2 ust. 1 ustawy o zwrocie osobom fizycznym niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym w związku z art. 32 ustawy o pomocy państwa w nabyciu pierwszego mieszkania przez młodych nieuznania budynku rekreacji indywidualnej jako budynku mieszkalnego i odmowie zwrotu niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym".
Zdaniem Ministra Finansów z uzupełnienia wniosku jasno wynikało, że przedmiotowa decyzja dotyczyła nieuznania budynku rekreacji indywidualnej jako budynku mieszkalnego i odmowy zwrotu niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym.
W związku z powyższym, zdaniem Ministra Finansów, organ I instancji słusznie zastosował art. 165a § 1 w zw. z art. 14h O.p., bowiem zgodnie z przepisem art. 14b § 5 O.p., organ podatkowy nie może wydać interpretacji indywidualnej w zakresie tych elementów stanu faktycznego, które w dniu złożenia wniosku o interpretację są przedmiotem toczącego się postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, postępowania kontrolnego organu kontroli skarbowej albo gdy w tym zakresie sprawa została rozstrzygnięta co do jej istoty w decyzji lub postanowieniu organu podatkowego lub organu kontroli skarbowej.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia go poprzedzającego, zarzucając naruszenie:
1) art. 14b § 5 O.p. poprzez jego zastosowanie pomimo braku ku temu przesłanek oraz oparcie się przez organ jedynie na sformułowaniu zawartym w piśmie, bez zbadania istoty sprawy;
2) art. 14b § 1 O.p. poprzez odmowę wszczęcia postępowania oraz niezbadanie istotnych okoliczności sprawy.
W uzasadnieniu Skarżący zarzucił, iż organ całkowicie pominął fakt, że postępowanie prowadzone przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w W., o którym mowa w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, zostało prawomocnie umorzone na jego wniosek, co oznacza, że w sprawie nie nastąpił stan res iudicata i brak jest związania wydaną decyzją umorzeniową. Podkreślił, że zgłaszał ten fakt organowi w swoich pismach procesowych czym można stwierdzić, że wypełnił obowiązki z art. 14b § 4 O.p. Jednocześnie zarzucił, że organ, pomimo, iż posiadał powyższe informacje, bez dokładnego zbadania tej kwestii chociażby poprzez zwrócenie się do Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. o przesłanie akt przedmiotowej sprawy, wydał postanowienie opierając je na literalnej treści uzupełnienia wniosku złożonego przez Skarżącego.
W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie, podtrzymując zaprezentowane wcześniej stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy podkreślić, iż zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270), stanowiąc, w art. 1 § 1 i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145-150 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zmianami, dalej "p.p.s.a."). Powyższe oznacza, że zaskarżony akt administracyjny może zostać wzruszony przez sąd tylko wówczas, gdy narusza prawo w sposób określony w powołanej ustawie; w przeciwnym razie skarga podlega oddaleniu. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie, jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) p.p.s.a.
Przedmiotem sporu między stronami było ustalenie czy Minister Finansów miał prawo wydać, na mocy art. 165a § 1 O.p. w związku z art. 14b § 5 i art. 14h O.p. postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w zakresie objętym wnioskiem, czy też miał obowiązek merytorycznie rozpatrzyć wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej złożony przez Skarżącego w zakresie wykładni dotyczącej ustawy o zwrocie osobom fizycznym niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym.
Zdaniem Sądu, Minister Finansów, odmawiając w przedmiotowej sprawie wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o interpretację indywidualną w sposób nieuzasadniony zastosował art. 165a § 1 oraz art. 14b § 5 O.p.
Zgodnie z pierwszym z tych przepisów odmowa wszczęcia postępowania ma miejsce wówczas, gdy pisemny wniosek o udzielenie indywidualnej interpretacji został wniesiony przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte.
Zgodnie zaś z art. 14b § 5 O.p. nie wydaje się interpretacji indywidualnej w zakresie tych elementów stanu faktycznego, które w dniu złożenia wniosku o interpretację są przedmiotem toczącego się postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, postępowania kontrolnego organu kontroli skarbowej albo gdy w tym zakresie sprawa została rozstrzygnięta co do jej istoty w decyzji lub postanowieniu organu podatkowego lub organu kontroli skarbowej.
Dodać jeszcze należy, że zgodnie z art. 14b § 1 O.p. minister właściwy do spraw finansów publicznych, na pisemny wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną).
Zdaniem Sądu postępowanie zainicjowane wnioskiem Skarżącego mogło być wszczęte.
Jak wynika z treści zaskarżonego postanowienia Ministra Finansów oraz postanowienia pierwszoinstancyjnego, organ ten odmówił wszczęcia postępowania z uwagi na informację zawartą przez Skarżącego w uzupełnieniu wniosku o interpretację, z której wynikało, że wniosek o interpretację "dotyczy sprawy [...] i związany jest z decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego w W.. Na podstawie art. 208 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa i art. 2 ust. 1 ustawy o zwrocie osobom fizycznym niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym w związku z art. 32 ustawy o pomocy państwa w nabyciu pierwszego mieszkania przez młodych nieuznania budynku rekreacji indywidualnej jako budynku mieszkalnego i odmowie zwrotu niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym". Na podstawie tej informacji organ stwierdził, że przedmiotowa decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. dotyczyła nieuznania budynku rekreacji indywidualnej jako budynku mieszkalnego i odmowy zwrotu niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym, a więc dotyczyła tych elementów stanu faktycznego, które w dniu złożenia wniosku o interpretację są przedmiotem toczącego się postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, postępowania kontrolnego organu kontroli skarbowej albo gdy w tym zakresie sprawa została rozstrzygnięta co do jej istoty w decyzji lub postanowieniu organu podatkowego lub organu kontroli skarbowej.
Sąd nie podzielił tego stanowiska.
Po pierwsze z treści uzupełnienia wniosku, na które powołał się Minister Finansów, wynikało m.in., że została wydana decyzja w trybie art. 208 § 2 O.p., a więc decyzja o umorzeniu postępowania. Ten element pisma Skarżącego, stanowiącego uzupełnienie wniosku, choć mający kluczowe znaczenie dla niniejszej sprawy, został pominięty przez Ministra Finansów. Organ ten w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazał co prawda, że "Skarżący w uzupełnieniu wniosku nie wskazał, że postępowanie prowadzone przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w W., zostało prawomocnie umorzone na jego wniosek", ale twierdzenie to nie znajduje potwierdzenia w treści uzupełnienia wniosku, w którym - jak wskazano powyżej - Skarżący podał art. 208 § 2 O.p., a więc przepis stanowiący podstawę prawna umorzenia postępowania. Nie ma powodów sądzić, że Minister Finansów nie zna treści tego przepisu.
Jest to istotna okoliczność, gdyż wydanie decyzji umarzającej postępowanie w sprawie nadpłaty spowodowało, że w odniesieniu do zagadnienia poruszonego we wniosku o interpretację nie występują elementy stanu faktycznego, które w dniu złożenia wniosku o interpretację są przedmiotem toczącego się postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, postępowania kontrolnego organu kontroli skarbowej albo gdy w tym zakresie sprawa została rozstrzygnięta co do jej istoty w decyzji lub postanowieniu organu podatkowego lub organu kontroli skarbowej. Wobec powyższego brak jest rozstrzygnięcia "co do istoty", które uzasadniałoby odmowę wydania interpretacji na podstawie art. 14b § 1 O.p.
Po drugie Skarżący w zażaleniu wyjaśniał powyższą kwestię i załączył kopię decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w W., na którą się powołał. Z treści tej decyzji jasno wynika, że postępowanie w przedmiocie zwrotu niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym zostało na wniosek Skarżącego umorzone. Warto wskazać, że decyzja ta pochodzi z dnia [...] września 2014r., podczas gdy wniosek o interpretację pochodzi z dnia [...] marca 2015r. A więc do umorzenia postępowania doszło pół roku przed złożeniem wniosku o interpretację. Warto wobec tego ponownie przypomnieć, że elementy stanu faktycznego, o których mowa w art. 14b § 1 O.p., mają występować w dniu złożenia wniosku o interpretację. W niniejszej sprawie tak nie było.
Biorąc powyższe pod uwagę należy stwierdzić, że Minister Finansów, wydając zaskarżone postanowienie, dopuścił się naruszenia art. 127 O.p., zgodnie z którym postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne, co oznacza m.in., że obowiązkiem organu drugiej instancji jest ponowne rozpatrzenie sprawy w jej całokształcie. W tej sprawie tak się nie stało, gdyż Minister Finansów pomimo treści zażalenia i załączonej do niego kopii decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w W., nadal utrzymywał, że – najogólniej mówiąc – nie wiedział, że Skarżącemu idzie o decyzję umarzającą postępowanie.
Ponadto, zgodnie z art. 122 O.p. w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Powyższe wskazuje natomiast na naruszenie tej, podstawowej, zasady postępowania podatkowego.
Zdaniem Sądu wskazane przez Ministra Finansów okoliczności nie uzasadniały odmowy wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie z powodów wskazanych powyżej.
Reasumując, Sąd stwierdza, że rację należy przyznać Skarżącemu, że ma możliwość ubiegania się o uzyskanie w przedmiotowym zakresie interpretacji indywidualnej.
W związku z powyższym, zdaniem Sądu, nie było podstaw do zastosowania w niniejszej sprawie art. 165a § 1 w zw. z art. 14b § 5 O.p., co uzasadnia uchylenie zaskarżonego postanowienia. W niniejszej sprawie, jak wskazano powyżej, organ drugiej instancji dopuścił się także naruszenia zasady dwuinstancyjności wyrażonej art. 127 O.p. oraz zasady prawdy obiektywnej zawartej w art. 122 O.p.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ będzie zobowiązany uwzględnić przedstawione powyżej stanowisko Sądu.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd działając na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie. Natomiast o kosztach Sąd orzekł na mocy art. 200 p.p.s.a.