III SA/WA 2342/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie opodatkowania sieci kablowej podatkiem od nieruchomości, wskazując na błędy w ustaleniu przedmiotu i podmiotu opodatkowania oraz wadliwe stosowanie definicji budowli.
Sprawa dotyczyła wniosku Telewizji Kablowej "D." sp. z o.o. o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 1999-2002, wynikającej z opodatkowania sieci kablowych jako budowli. Organy podatkowe dwukrotnie odmawiały stwierdzenia nadpłaty, uznając sieci za budowle podlegające opodatkowaniu. WSA uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując na nieprawidłowe stosowanie definicji budowli, brak wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego oraz wadliwe rozpatrzenie materiału dowodowego, w tym sprzecznych opinii biegłych.
Telewizja Kablowa "D." sp. z o.o. wniosła o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 1999-2002, kwestionując opodatkowanie swoich sieci kablowych jako budowli. Spółka argumentowała, że jest jedynie posiadaczem zależnym dzierżawionej kanalizacji teletechnicznej, a same sieci kablowe nie powinny być uznawane za budowle. Organy podatkowe, w tym Prezydent Miasta R. i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R., wielokrotnie rozpatrywały sprawę, ostatecznie odmawiając stwierdzenia nadpłaty. Kolegium Odwoławcze powołało się na definicję budowli z języka polskiego oraz prawa budowlanego, uznając sieć kablową za trwale związaną z gruntem i tym samym podlegającą opodatkowaniu. WSA w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego. Sąd podkreślił, że ustawa o podatkach i opłatach lokalnych w analizowanym okresie nie definiowała pojęcia budowli, co prowadziło do rozbieżności w orzecznictwie. WSA przychylił się do poglądu, że definicję budowli należy odczytywać zgodnie z przepisami prawa budowlanego, a nie językiem potocznym. Sąd wskazał na wadliwe ustalenie przedmiotu opodatkowania, sprzeczne opinie biegłych, które nie zostały należycie przeanalizowane przez organy, oraz brak oceny umowy leasingu, która mogła wpływać na ustalenie podmiotu zobowiązanego do zapłaty podatku. WSA uznał, że organy nie zebrały i nie rozpatrzyły wyczerpująco materiału dowodowego, co skutkowało wadliwością decyzji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Sąd uznał, że organy podatkowe wadliwie stosowały definicję budowli, nie wyjaśniły wystarczająco, czy sieć kablowa stanowi część składową budowli (kanalizacji) czy jest samodzielnym urządzeniem, oraz nie dokonały oceny umowy leasingu w kontekście ustalenia podatnika.
Uzasadnienie
Sąd przychylił się do poglądu, że definicję budowli należy odczytywać zgodnie z prawem budowlanym, a nie językiem potocznym. Wskazał na potrzebę dokładnego ustalenia, czy sieć kablowa tworzy całość techniczno-użytkową z kanalizacją, co decyduje o jej opodatkowaniu jako budowli. Podkreślono również wagę prawidłowego ustalenia podmiotu zobowiązanego do zapłaty podatku.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (8)
Główne
upol art. 3 § 1 pkt 2
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
Przepis ten nie definiował pojęcia 'budowla' do celów opodatkowania podatkiem od nieruchomości w latach 1999-2002.
Pomocnicze
ord. pod. art. 79
Ordynacja podatkowa
Podstawa wniosku o stwierdzenie nadpłaty.
ord. pod. art. 122
Ordynacja podatkowa
Zasada prawdy obiektywnej - obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
ord. pod. art. 187 § 1
Ordynacja podatkowa
Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.
prawo budowlane art. 3 § 3
Ustawa - Prawo budowlane
Definicja budowli, która była przedmiotem sporu interpretacyjnego.
u. p. p. s. a. art. 145 § 1 pkt 1 lit.a) i c)
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji.
u. p. p. s. a. art. 200
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzeczenia o zwrocie kosztów postępowania.
u. p. p. s. a. art. 152
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzeczenia o zakresie wykonalności zaskarżonej decyzji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sieć kablowa nie stanowi budowli w rozumieniu prawa budowlanego, a jedynie urządzenie zainstalowane w budowli (kanalizacji). Organy podatkowe nieprawidłowo zinterpretowały pojęcie budowli, odwołując się do języka potocznego zamiast do definicji ustawowej. Organy nie ustaliły jednoznacznie, kto jest podatnikiem podatku od nieruchomości. Organy nie przeprowadziły należytego postępowania dowodowego, nie analizując sprzecznych opinii biegłych.
Odrzucone argumenty
Sieć kablowa, jako trwale związana z gruntem poprzez kanalizację teletechniczną, stanowi budowlę podlegającą opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Skarżąca jest samoistnym posiadaczem sieci kablowej i jako taka jest podatnikiem podatku od nieruchomości.
Godne uwagi sformułowania
Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, podziela drugi z wymienionych wyżej poglądów, z którego wynika, iż budowlą jest każdy obiekt budowlany nie będący budynkiem lub obiektem małej architektury stanowiący całość techniczno-użytkową wraz instalacjami i urządzeniami niezależnie od sposobu ich powiązania z gruntem (art.3 pkt 1prawa budowlanego). Obowiązek podatkowy wynika z ustaw, a umowa cywilnoprawna przenosząca obowiązek podatkowy z podatnika na inny podmiot nie wywołuje skutków prawnych na gruncie prawa podatkowego. Organy podatkowe zobowiązane są przeprowadzić własne postępowanie a jeżeli sprawa tego wymaga - powołać kolejnego biegłego, który zajął by stanowisko i odniósł się do wydanych już w sprawie opinii.
Skład orzekający
Barbara Kołodziejczak-Osetek
sprawozdawca
Bożena Dziełak
przewodniczący
Hieronim Sęk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'budowla' na potrzeby podatku od nieruchomości, zwłaszcza w kontekście instalacji technicznych (sieci kablowe, telekomunikacyjne) w obiektach budowlanych (kanalizacja). Ustalenie obowiązków organów w postępowaniu dowodowym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w latach 1999-2002, przed nowelizacją wprowadzającą definicję budowli do ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Jednakże zasady interpretacji pojęć prawnych i obowiązki organów pozostają aktualne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego podatku od nieruchomości i złożonej interpretacji pojęcia 'budowla' w kontekście nowoczesnych technologii (sieci kablowe). Pokazuje, jak ważne jest prawidłowe ustalenie przedmiotu i podmiotu opodatkowania oraz jak sądy korygują błędy organów administracji.
“Czy sieć kablowa to budowla? WSA wyjaśnia zasady opodatkowania nieruchomości.”
Dane finansowe
WPS: 874 042,15 PLN
Sektor
telekomunikacja
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Wa 2342/05 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2005-12-02 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-08-29 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Barbara Kołodziejczak-Osetek /sprawozdawca/ Bożena Dziełak /przewodniczący/ Hieronim Sęk Symbol z opisem 6115 Podatki od nieruchomości Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Dziełak, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek (spr.), Asesor WSA Hieronim Sęk, Protokolant Robert Powojski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi Telewizji Kablowej "D." sp. z o.o. z siedzibą w G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. na rzecz skarżącej kwotę 12 837 zł (dwunastu tysięcy ośmiuset trzydziestu siedmiu złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Pismem z dnia [...] października 2002 r. Telewizja Kablowa "D." sp. z o.o. zwana dalej Skarżącą wystąpiła, na podstawie art. 79 ord. pod., o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 1999-2002 w kwocie 874.042,15 zł. Wyjaśniła, że w złożonych przez nią deklaracjach w sprawie podatku od nieruchomości za wskazane wyżej lata, wykazała jako przedmiot opodatkowania sieci kablowe stanowiące własność Skarżącej, a usytuowane w dzierżawionej od T. SA kanalizacji teletechnicznej. Deklaracje sporządzono w wyniku zaleceń pokontrolnych Urzędu Kontroli Skarbowej. Wykazany w nich podatek został zapłacony. Tymczasem zdaniem Skarżącej brak było podstaw do uznania jej za podatnika podatku od nieruchomości, gdyż umowa dzierżawy zawarta z T. SA czyni z niej posiadacza zależnego, a nie samoistnego. Skarżąca podniosła ponadto, że zaliczenie przez organ kontroli skarbowej sieci kablowych do budowli było nieprawidłowe. Pogląd swój Skarżąca oparła na orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, opiniach technicznych biegłych sądowych oraz stanowisku Ministerstwa Finansów. Decyzją z dnia [...] listopada 2002 r. Prezydent Miasta R. umorzył postępowanie w sprawie, stwierdzając, że w okresie 1999-2002 Skarżąca nie była właścicielem budowli, której wniosek dotyczy i jako taka nie jest stroną postępowania podatkowego w sprawie podatku od tej nieruchomości. Organ zauważył, że właścicielem tym i w konsekwencji stroną postępowania jest B. sp. z o.o., od której sieć kablowa została przez Skarżącą wydzierżawiona. Wskutek rozpoznania odwołania Skarżącej od tej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. decyzją z dnia [...] lutego 2003 r. uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ nie podzielił poglądu organu I instancji i uznał, że Skarżąca ma interes prawny do występowania z żądaniem o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 1999-2002. Z akt sprawy wynika, że organ odwoławczy przekazywał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji jeszcze dwukrotnie, tj. 1. decyzją z dnia [...] września 2003 r., w której stwierdził, że postępowanie w sprawie przeprowadzone zostało nieprawidłowo, gdyż organ I instancji nie uwzględnił wskazówek organu odwoławczego zawartych w decyzji z dnia [...] lutego 2003 r. i wydał decyzję o odmowie stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości z tych samych, co uprzednio, przyczyn, nie wyjaśniając jednocześnie powodów, dla których to właśnie Skarżąca, a nie B. sp. z o.o. w latach 1997-2002 regulowała podatek od nieruchomości; 2. decyzją z dnia [...] maja 2004 r., w której stwierdził, że postępowanie w sprawie prowadzono z obrazą art. 75 § 2 ord. pod., podnosząc, że organ I instancji nie wezwał Skarżącej do uzupełnienia wniosku o stwierdzenie nadpłaty o korekty deklaracji za wskazane we wniosku lata. Organ I instancji nie wyjaśnił również przyczyn powstania różnicy między kwotą podatku zadeklarowaną i wpłaconą przez Skarżącą (563.634,90 zł) a kwotą, której zwrotu się domaga (874.042,15 zł). Ponadto organ odwoławczy zauważył, że organ I instancji nadal nie rozstrzygnął czy sieć kablowa telewizji przeciągnięta kanałami telekomunikacyjnymi jest budowlą czy też nie. Decyzją z dnia [...] stycznia 2005 r. Prezydent Miasta R. odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 1999-2002. W motywach uzasadnienia przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie oraz przypomniał, że w oparciu o ustalenia przeprowadzonego w okresie od [...] września 1998 r. do [...] stycznia 1999 r. postępowania kontrolnego Skarżąca złożyła deklaracje podatkowe, w których wykazała do opodatkowania podatkiem od nieruchomości sieci kablowe. Podatek ten Skarżąca uregulowała, wskutek czego zobowiązanie podatkowe wygasło. Organ I instancji zauważył, że wprawdzie w dniu [...] kwietnia 2004 r. Skarżąca złożyła korekty deklaracji za lata 1999-2002, jednakże, jak ustalono, zmian wynikających z tych korekt nie ujęła w swych dokumentach księgowych, czego potwierdzeniem jest pismo Skarżącej z dnia [...] maja 2004 r., w którym stwierdziła, że nie było zmian w ewidencji środków trwałych powodujących zmiany w naliczaniu podatku od nieruchomości, zaś jedyną przyczyną skorygowania deklaracji była odmowa stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości. Na tej podstawie organ I instancji uznał, że złożone przez Skarżącą w dniu [...] kwietnia 2004 r. korekty deklaracji nie są zgodne z zapisami ksiąg podatkowych przez nią prowadzonych, dlatego też nie stanowią one podstawy dokonania zmian w wysokości podatku od nieruchomości należnego za lata 1999-2002. Decyzją z dnia [...] maja 2005 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R., po rozpoznaniu odwołania Skarżącej, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy zauważył, że wprawdzie organ I instancji nie odniósł się wprost do kwestii opodatkowania sieci telewizji kablowej, jednakże przywołanie w decyzji ustaleń kontroli skarbowej dowodzi, że z ustaleniami tymi organ I instancji się zgodził. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. nie podzieliło przedłożonych przez Skarżącą opinii biegłych, zgodnie, z którymi kable telewizji prowadzone w budowli jaką jest kanalizacja telekomunikacyjna, będąca własnością innego niż Skarżąca podatnika, nie stanowią jako nie połączone samodzielnie z gruntem odrębnej budowli, ani też nie są częścią kanalizacji. Organ, opierając się na zawartym w uchwale NSA z dnia 29 listopada 1999 r. (sygn. akt FPK 3/99) rozumieniu pojęcia "budowla", wskazał, że bez wątpienia kanalizacja telekomunikacyjna jest podziemną budowlą, poprzez, którą pociągnięty w niej kabel telewizyjny został trwale związany z gruntem. Powołując się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29.11.1999 r. Sygn. Akt FPK 3/99 organ odwoławczy stanął na stanowisku, iż wobec braku legalnej definicji "budowli" w akcie prawnym, w którym się to pojęcie znajduje, należy odwołać się do słownika języka polskiego cytując definicję budowli zawartą w we wskazanym w decyzji słowniku. Jednocześnie jak wynika z dalszej części uzasadnienia decyzji organ odwoławczy pomocniczo zastosował definicję budowli zawartą w art.3 pkt 3 prawa budowlanego i stwierdził, że telewizyjna sieć kablowa jest niewątpliwie siecią techniczną stanowiącą samodzielną i wyodrębnioną całość związaną z prowadzeniem działalności gospodarczej innej niż rolnicza lub leśna. Skoro ułożenie sieci kablowej w obcej kanalizacji jest sposobem trwałego powiązania z gruntem, przyjąć należy, zdaniem organu odwoławczego, że sieć kablowa podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Stąd też nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 3 ust. 1 pkt 2 upol poprzez odmowę stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości. Na poparcie swojego stanowiska organ powołał pismo Ministerstwa Finansów z dnia [...] października 2001 r. oraz poglądy z piśmiennictwa. W skardze na tę decyzję Skarżąca zarzuciła naruszenie: 1. prawa materialnego, tj. art. 3 ust. 1 pkt 2 upol poprzez odmowę zwrotu nadpłaty i przyjęcie, że sieci telewizji kablowej stanowią budowle podlegające opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości; 2. przepisów postępowania, tj. art. 122 ord. pod. poprzez wadliwe rozpoznanie istoty sprawy oraz art. 187 § 1 ord. pod. poprzez wadliwą ocenę i rozpatrzenie zebranego w sprawie materiału dowodowego. Na tej podstawie Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Przytaczając pogląd wyrażony przez NSA w uchwale z dnia 5 listopada 2001 r. (sygn. akt FPK 8/01), zgodnie z którym rozstrzygnięcie kwestii opodatkowania podatkiem od nieruchomości sieci telewizji kablowej wymaga wyjaśnienia technicznego charakteru tej sieci, Skarżąca podniosła, że organy obu instancji nie dokonały stosownych wyjaśnień w tym względzie. Przy czym organ I instancji nie odniósł się w ogóle do tego zagadnienia, zaś organ odwoławczy poprzestał na opiniach biegłych, przedłożonych przez Skarżącą. Nie kwestionując kompletności zebranego w sprawie materiału dowodowego, Skarżąca nie zgodziła się jednocześnie z jego oceną dokonaną przez organy podatkowe. Wskazała, że w celu ustalenia definicji "budowla" Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. zastosowało zarówno interpretację językową, jak i systemową, co w ocenie Skarżącej jest sprzeczne z dotychczasowym orzecznictwem sądów administracyjnych. Skarżąca wyraziła pogląd, że w sprawie niniejszej należało kierować się wykładnią systemową, jako że na nią właśnie wskazał NSA w powołanej wyżej uchwale. Ponadto wprowadzony z dniem 1 stycznia 2003 r. do ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, przepis art. 1a, definiując pojęcie "budowli" wyraźnie odwołuje się do prawa budowlanego. Zmianie tej natomiast piśmiennictwo oraz Ministerstwo Finansów przypisuje charakter jedynie wyjaśniający. Poza tym sieć telewizji kablowej jest zagadnieniem specjalistycznym i może wymykać się potocznym definicjom budowli. Za pozbawione znaczenia dla sprawy Skarżąca uznała wskazaną przez organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji publikację książkową, będącą w istocie prywatną opinią jej autorów oraz pismo Ministerstwa Finansów, które nie dotyczy sieci telewizji kablowej. Jednocześnie Skarżąca zwróciła uwagę na wywody zawarte w artykule prof. L. Etela (Przegląd Podatków Lokalnych i Finansów Samorządowych 3/2003), z których wynika że budowlą podlegającą opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości jest sam obiekt, a nie urządzenia, które są z nim związane. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. podtrzymało swoje stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga jest zasadna. Zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa procesowego i materialnego w stopniu nakazującym jej uchylenie. Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych w stanie prawnym obowiązującym w latach 1999 –2002 nie definiowała pojęcia budowli do celów opodatkowania podatkiem od nieruchomości, nie odsyłała też do przepisów odrębnych. W orzecznictwie sądowym prezentowane były co do pojęcia budowli dwa odmienne poglądy. W uchwale NSA 5 sędziów z dnia 29.11.1999 r. Sygn. akt FPK 3/99 wyrażono pogląd, iż skoro ustawodawca podatkowy nie zdefiniował do celów podatku od nieruchomości pojęcia "budowla" ani też nie odsyła do innego aktu prawnego, w którym taka definicja ewentualnie się znajduje (np. prawa budowlanego), zgodnie z założeniami współczesnej pragmatycznej wykładni prawa wyjaśnienia tego terminu należy najpierw szukać w powszechnym języku polskim, a więc języku, którym posługują się przede wszystkim adresaci norm prawnych w danym państwie. Budowlę w świetle powszechnego języka polskiego zatem można określić jako efekt działalności ludzkiej, każdej działalności budowniczej stanowiący skończoną całość użytkową, wyodrębnioną w przestrzeni i połączoną z gruntem w sposób trwały, która służy do prowadzenia takiej lub innej działalności gospodarczej, także pod ziemią. Budowlą zatem, o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, jest każdy obiekt budowlany (nadziemny, naziemny i podziemny) nie będący budynkiem, wykonany przez człowieka w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Z kolei w uchwale NSA z dnia 2.07.2001r. Sygn. akt FPS 2/01Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że interpretowanie terminu "budowla" przez odwołanie się tylko do języka powszechnego, jak to uczynił Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu pięciu sędziów z dnia 29 listopada 1999 r. sygn. akt FPK 3/99, byłoby uzasadnione, gdyby termin ten nie funkcjonował w języku prawnym. Tymczasem pojęcie budowli zostało użyte w art. 3 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.) i zdefiniowane w punkcie 3 tego artykułu. Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych wprawdzie nie zawiera wyraźnego odesłania do prawa budowlanego, ale skoro nie nadaje temu terminowi innego znaczenia, to termin ten należy odczytywać zgodnie z prawem budowlanym. Naczelny Sąd Administracyjny w wymienionej wyżej uchwale powtórzył za przedstawicielami teorii prawa, iż język literatury prawniczej i język orzecznictwa sądowego mają pierwszeństwo przed językiem powszechnym. Tym bardziej język aktu prawnego ma pierwszeństwo przed językiem powszechnym. Nie ma tu znaczenia okoliczność, że Sąd i teoretycy prawa mówili o języku prawniczym danej gałęzi prawa. Wszak budowla jest terminem prawa budowlanego, podobnie jak "umowa pożyczki" jest terminem prawa cywilnego. Oba terminy stanowią jednocześnie przedmiot opodatkowania, co nie znaczy przecież, że skoro prawo podatkowe nie definiuje tych pojęć, to ich znaczenia należy poszukiwać w języku powszechnym. Na przykład nikt nie kwestionuje, że opłatę skarbową (obecnie podatek od czynności cywilnoprawnych) od umowy pożyczki oblicza się od wartości pieniędzy albo rzeczy oznaczonych co do gatunku (art. 720 k.c.), podczas gdy w języku potocznym powszechne jest pożyczanie książki, konia, roweru albo innej rzeczy oznaczonej co do tożsamości (w obiegu jest nawet termin "wypożyczalnia"). Podobnie znaczenia terminu "budowla" poszukiwać należy w prawie budowlanym, a nie w języku powszechnym. Pozostając na gruncie języka prawniczego, Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że w świetle art. 3 pkt 3 prawa budowlanego budowlą jest każdy obiekt budowlany nie będący budynkiem lub obiektem małej architektury. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, podziela drugi z wymienionych wyżej poglądów, z którego wynika, iż budowlą jest każdy obiekt budowlany nie będący budynkiem lub obiektem małej architektury stanowiący całość techniczno-użytkową wraz instalacjami i urządzeniami niezależnie od sposobu ich powiązania z gruntem (art.3 pkt 1prawa budowlanego). W piśmiennictwie wyrażony został pogląd, iż przyjęcie rozumienia budowli z języka potocznego uzasadnia twierdzenie, że budowlą podlegającą opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości był sam obiekt, a nie urządzenia, które są z nim związane. Urządzenia te, w przypadku gdy nie były trwale związane z samym obiektem, nie były też elementem składowym budowli, a przez to nie podlegały opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Odnosiło się to zwłaszcza do budowli typu sieć telekomunikacyjna. Tego typu sieci to, upraszczając, kabel, który jest prowadzony pod ziemią w kanalizacji telekomunikacyjnej. Kanalizacja telekomunikacyjna jest to zespół studzienek i łączących je rur poziomych, w których umieszczane są różnorakie kable i przewody. Kanalizacja ta jest niewątpliwie budowlą w rozumieniu wyżej przyjętym, a w związku z tym podatek powinien być opłacany przez właściciela tej budowli.(Prof. Leonard Etel – "Podatek od nieruchomości, rolny, leśny" Wydawnictwo C.H.BECK 2005). Natomiast definicja budowli zawarta w prawie budowlanym pozwalała na odróżnienie budowli jako obiektu budowlanego od urządzeń i instalacji, które często się w niej znajdują .Same urządzenia i instalacje były w rozpatrywanym okresie, wyłączone spod opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Jeżeli jednak zgodnie z definicją budowli w tym rozumieniu stanowiły całość techniczno-użytkową z danym obiektem budowlanym (część składową budowli)to stanowiły przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 28 czerwca 2002 r. Sygn. akt I CK 5/02, wyraził pogląd, iż o tym, czy określone elementy rzeczy złożonej stanowią części składowe jednej rzeczy, rozstrzyga obiektywna ocena gospodarczego znaczenia istniejącego między nimi fizycznego i funkcjonalnego powiązania, jeśli są one powiązane fizycznie i funkcjonalnie, tak, że tworzą razem gospodarczą całość, stanowią części składowe jednej rzeczy złożonej, choćby całość ta dała się technicznie łatwo zdemontować. Sąd podziela pogląd o zastosowaniu w sprawie do celów opodatkowania podatkiem od nieruchomości, definicji budowli zawartej w przepisach prawa budowlanego oraz wyżej wymieniony pogląd Sądu Najwyższego. Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy, stwierdzić należy, iż w zaskarżonej decyzji powołano się jak słusznie zarzuciła strona skarżąca na definicję budowli w rozumieniu słownika języka polskiego i jednocześnie na definicję budowli zawartą w art.3 pkt 3 prawa budowlanego czyli językową i systemową. Definicje budowli zawarte w słowniku języka polskiego i prawie budowlanym jak wskazano wyżej różnią się i konsekwencje ich zastosowania do celów podatkowych też są różne. Organy podatkowe orzekające w tego rodzaju sprawie miały obowiązek ustalić, czy kabel jest częścią składową kanalizacji i wraz z nią stanowi budowlę czy też jest samodzielnym urządzeniem, funkcjonującym niezależnie od obiektu budowlanego. Bez znaczenia jest przy tym okoliczność że kabel i kanalizacja telekomunikacyjna mają np. różnych właścicieli, ponieważ podatnikiem podatku od nieruchomości będzie właściciel lub posiadacz samoistny budowli, którą jest kanalizacja telekomunikacyjna jako całość. Sam kabel nie będzie więc podlegał opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Nie wystarczające jest tu wyrażenie opinii, przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, iż nie podziela stanowiska biegłych , na których powołała się strona, tym bardziej, że są to opinie ze sobą sprzeczne. Organy podatkowe zobowiązane są przeprowadzić własne postępowanie a jeżeli sprawa tego wymaga - powołać kolejnego biegłego, który zajął by stanowisko i odniósł się do wydanych już w sprawie opinii. Trudno więc przyjąć iż ustalono przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości, kiedy decyzja organu odwoławczego opiera się na stanie faktycznym wskazanym przez biegłych w opiniach przedłożonych przez stronę, sporządzonych na potrzeby innych postępowań. W decyzji posłużono się pojęciem "sieci kablowej" lub "kabla telewizyjnego pociągniętego w kanalizacji telekomunikacyjnej". Opinie biegłych jak wynika z ich treści posługują się pojęciem "przewody przesyłowe" Telewizji Kablowej "D." , lub sieć magistralna i dystrybucyjna ( opinia R. M. k-63)Z opinii tej wynika również, iż na sieć telewizji kablowej składać się może nie tylko sieć magistralna i dystrybucyjna ale również sieć w budynku lub instalacja abonencka. Teza powyższej opinii jest taka, że sieć przewodowa teletechniczna oraz sygnału telewizyjnego (kablowa) zainstalowana w kanalizacji teletechnicznej stanowi jednolitą całość techniczno-użytkową i jest urządzeniem zainstalowanym w obiekcie budowlanym. Z kolei opinia W. M. analizuje pojęcie kanalizacji technicznej i umieszczonego w nich kabla. W opinii tej stwierdzono, że kable teletechniczne są instalowane w kanalizacji jako urządzenie i stanowią samodzielną i wyodrębnioną całość funkcjonującą samoistnie i nie tworzą całości techniczno-użytkowej z kanalizacją teletechniczną. Opinie są ze sobą sprzeczne, a w decyzji brak jest jakiejkolwiek ich analizy jak i uzasadnienia przyjętego stanowiska . Za niedopuszczalne uznać również należy stwierdzenie organu odwoławczego, który w uzasadnieniu decyzji przyjął, iż bez znaczenia jest nie wyjaśnienie przez organ I instancji wszystkich okoliczności sprawy, jeżeli organ ten zgodził się z ustaleniami kontroli skarbowej, jak również nie odniesienie się w ogóle do argumentacji organu I instancji zawartego w uzasadnieniu decyzji.Za zasadny również należy uznać zarzut skargi, iż organ I instancji nie odniósł się w sposób wyczerpujący do wniosku strony. Przechodząc do następnej kwestii spornej pomiędzy stronami Sąd zważył, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w zaskarżonej do Sądu decyzji za podatnika podatku od nieruchomości uznało skarżącą jako samoistnego posiadacza sieci telewizji kablowej, opierając się właściwie na oświadczeniu stron, a w szczególności na niepoświadczonej kserokopii protokołu, z datą [...] czerwca 1999 r. spisanego przez Spółkę B. - i skarżącą (k-34), z którego wynika, iż w związku z zawartą pomiędzy stronami umową leasingu skarżąca zapłaciła podatek od nieruchomości jako samoistny posiadacz. Ponadto zobowiązuje się wykonać i wykonywać obowiązek podatkowy w całości i samodzielnie oraz negocjować z władzami miasta wysokość i terminy zapłaty tego podatku. Organ odwoławczy nie zbadał również umowy leasingu zawartej pomiędzy stronami (k-159) i nie dokonał jej oceny do celów opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Nie zgromadzono też na tę okoliczność innych dowodów. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji brak jest jakichkolwiek rozważań na ten temat, podobnie jak w decyzjach uchylających decyzje organu I instancji, w których arbitralnie przyjęto iż skarżąca jest posiadaczem samoistnym sieci telewizyjnej. Zwrócić również należy uwagę, iż obowiązek podatkowy wynika z ustaw, a umowa cywilnoprawna przenosząca obowiązek podatkowy z podatnika na inny podmiot nie wywołuje skutków prawnych na gruncie prawa podatkowego. Rozpatrując sprawę ponownie Samorządowe Kolegium Odwoławcze zobowiązane będzie rozważyć kwestię kto jest podatnikiem w niniejszej sprawie i stroną postępowania o stwierdzenie nadpłaty. Do postępowania podatkowego mają zastosowanie normy prawne zawarte w Dziale IV ord. pod., wiążące organ podatkowy prowadzący postępowanie w sprawie. Naruszenie powyższych przepisów rodzi określone w nich konsekwencje prawne w tym, tak jak ma to miejsce w niniejszej sprawie może powodować wadliwość decyzji podatkowej. Obowiązkiem każdego organu podatkowego orzekającego zarówno w I jak i II instancji, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, sformułowaną w art.122 ord. pod. jest podjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym, co znajduje odzwierciedlenie w art.187 par.1 ord. pod., w myśl którego organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Odnosząc powyższe do rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że zarzuty skargi są uzasadnione. Jak wynika z akt sprawy w trakcie dotychczasowego postępowania podatkowego nie dokonano w sposób pewny i jednoznaczny ustaleń faktycznych w zakresie określenia podmiotu jak i przedmiotu podatku od nieruchomości, a w konsekwencji podstaw prawnych do wydania decyzji przez organy podatkowe. Mając powyższe na uwadze na podstawie art.145 par.1 pkt 1 lit.a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 zwana u. p. p. s. a.) Sąd orzekł jak w sentencji. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art.200 u. p. p. s. a. , a o zakresie wykonalności zaskarżonej decyzji na podstawie art.152 u. p .p. s. a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI