III SA/WA 2283/18

III SA/Wa 2283/18 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2019-07-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-09-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Ewa Izabela Fiedorowicz
Justyna Mazur /przewodniczący sprawozdawca/
Konrad Aromiński
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
III FSK 1730/21 - Wyrok NSA z 2023-03-02
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 800
art. 116 par 1 pkt 1  lit. b
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j.
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Justyna Mazur (sprawozdawca), Sędziowie asesor WSA Konrad Aromiński, sędzia WSA Ewa Izabela Fiedorowicz, Protokolant referent stażysta Jolanta Replin, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lipca 2019 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności prezesa zarządu wraz ze spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2013 r. oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] lipca 2018 r., po rozpatrzeniu odwołania R. S. (dalej: "skarżący", "strona", "podatnik") Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej: "DIAS" lub "organ odwoławczy") na podstawie art. 233
§ 1 pkt 1 w zw. z art. 220 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2018r., poz. 800 ze zm.; dalej "Op"), utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego W. (dalej: "organ I instancji", "Naczelnik US" lub "NUS") z [...] lutego 2018 r. orzekającą o solidarnej z A. Sp. z o.o. z siedzibą
w W. (dalej: "Spółka") odpowiedzialności podatkowej skarżącego za zaległość podatkową Spółki w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2013r., w kwocie 349.322,97 zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie 119.172,00 zł i kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie 26.021,79 zł.
Decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Naczelnik Urzędu Skarbowego W. ww. decyzją z [...] lutego 2018 r., w wyniku przeprowadzonego postępowania podatkowego na podstawie art. 207, art. 21 § 1 pkt 2, art. 47 § 1, art. 51, art. 53 § 1, § 3 i § 4, art. 91, art. 107 § 1 i § 2 pkt 2 i 4, art. 108, art. 109 § 2 pkt 1 i art. 116 Op oraz § 2 i § 4 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 sierpnia 2005 r. w sprawie naliczania odsetek za zwłokę oraz opłaty prolongacyjnej, a także zakresu informacji, które muszą być zawarte w rachunkach (Dz. U. z 2005 r., Nr 165, poz. 1373 ze zm.) orzekł o solidarnej odpowiedzialności podatkowej skarżącego jako Prezesa Zarządu A. Sp. z o.o. (dalej także: "Spółka") za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług w kwocie 349.322,97 zł wraz
z odsetkami od ustawowych terminów płatności naliczonymi na dzień wydania decyzji
w kwocie 119.172,00 oraz kosztami egzekucyjnymi w kwocie 26.021,79 zł. Podstawę prawną należności objętej tytułem wykonawczym z dnia 25 listopada 2016 r. obejmującym ww. należność podatkową była ostateczna decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2016 r., utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Z. G. z dnia [...] lipca 2016r., określającą dla Spółki za III kwartał 2013 r. kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do odliczenia w następnym okresie rozliczeniowym w wysokości 23.296,00 zł, za IV kwartał 2013 r. kwotę zobowiązania podlegającego wpłacie do urzędu skarbowego - 524.052,00 zł oraz za listopad 2013 r. kwotę podatku do zapłaty z tytułu wystawiania faktur, o których mowa w art. 108 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r.
o podatku od towarów i usług w wysokości 1.601,00 zł.
W odwołaniu od tej decyzji, wnosząc o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania w sprawie lub przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, pełnomocnik skarżącego postawił szereg zarzutów związanych w szczególności
z dokonanymi w sprawie ustaleniami faktycznymi (art. 120, art. 121 § 1, art. 122 i art. 187 § 1, art. 191, art. 199, art. 200 i art. 210 § 1 pkt 6 § 4 Op), które uznał za wadliwe
i niewystarczające do prawidłowego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Organ I instancji nie wykazał bowiem wystąpienia przesłanek pozwalających na obciążenie skarżącego odpowiedzialnością za zaległości podatkowe Spółki wynikające z decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. z dnia [...] października 2016r., która nie jest prawomocna. Obecnie toczy się bowiem postępowanie sądowoadministracyjne
w sprawie ze skargi na ww. decyzję. Zdaniem pełnomocnika skarżącego okoliczność ta ma istotne znaczenie dla sprawy, gdyż w przypadku uznania skargi za zasadną prowadzone w niniejszej sprawie postępowanie byłoby bezprzedmiotowe. Organ podatkowy nie zbadał również, w jakim czasie działający z należytą starannością zarząd spółki mógł stwierdzić, że istnieją okoliczności dające podstawę do podjęcia działań zapobiegających upadłości lub ogłoszeniu upadłości. W ocenie strony w 2013 r. brak było również podstaw do złożenia stosownego wniosku o upadłość.
Autor odwołania wskazał także, iż organ naruszył art. 120, art. 121, art. 122, art. 187 § 1, art. 191 w zw. z art. 200 Op poprzez pozbawienie strony czynnego udziału
w sprawie w wyniku zaniechania prawidłowego wyznaczenia siedmiodniowego terminu do zapoznania i wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2018 r. wyznaczył siedmiodniowy termin
do zapoznania i wypowiedzenia się w związku ze zgromadzonym materiałem dowodowym. Strona po wszczęciu przedmiotowego postępowania ustanowiła
w sprawie pełnomocnika, któremu organ winien doręczać wszelkie pisma, w tym postanowienie o wyznaczeniu siedmiodniowego terminu do zapoznania się z aktami sprawy. Podniósł, iż w 2013 r. nie było jakichkolwiek przesłanek mogących wskazywać na zgłoszenie wniosku o upadłość lub wszczęcie postępowania układowego.
Zarzucił także naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest art. 116 § 1, § 2, § 4 w zw. z art. 107 § 1 i § 2 pkt 2 i 4, art. 108, art. 109 § 2 pkt 1 Op poprzez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, poprzez uznanie, iż w sprawie zostały spełnione przesłanki stanowiące podstawę do orzeczenia o odpowiedzialności skarżącego jako członka zarządu za zaległości podatkowe Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za IV kwartał 2013 r. oraz odsetki za zwłokę od tych zaległości.
Podatnik, działaniem pełnomocnika pismem z dnia 2 lipca 2018 r. wystąpił nadto o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu rachunkowości i finansów na okoliczność ustalenia sytuacji finansowej spółki w czasie powstania zaległości Spółki celem wykazania braku zawinienia strony w przedmiocie niezłożenia wniosku
o ogłoszenie upadłości w ustawowym terminie. W ocenie skarżącego w 2013 r. nie wystąpiły ku temu jakiekolwiek przesłanki. Autor pisma wniósł także o przesłuchanie skarżącego na okoliczność sytuacji finansowej spółki, osiąganych przez Spółkę przychodów, zawartych umów, negocjacji w przedmiocie przyszłych zleceń oraz negocjacji prowadzonych z ówczesnymi i potencjalnymi kontrahentami, co przemawiało za brakiem przesłanek przemawiających za zasadnością złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcia postępowania układowego. Spółka bowiem działała i posiadała majątek pozwalający na pozostanie strony w przekonaniu o stabilnej kondycji finansowej Spółki.
Postanowieniem z dnia [...] lipca 2018 r. organ odwoławczy odmówił przeprowadzenia wnioskowanych dowodów.
Dyrektor IAS, wskazaną na wstępie i zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją
z [...] lipca 2018 r. utrzymał w mocy ww. rozstrzygnięcie organu I instancji. Na wstępie przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie, wskazał na swoje obowiązki jako organu odwoławczego, zakreślił przedmiot sprawy oraz jej ramy prawne. Wyjaśnił, że podstawę przeniesienia odpowiedzialności podatkowej na skarżącego za zaległość Spółki stanowią przepisy Rozdziału 15 Działu III Op w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2015 r. Wskazał przy tym na art. 107 § 1, art. 107 § 2 pkt 2 i 4 oraz art. 108 § 2 i § 3 Op. Podniósł, że odpowiedzialność skarżącego dotyczy zaległości podatkowej Spółki w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2013 r., wynikającej z nieuregulowania kwoty podatku, której wysokość została określona ostateczną decyzją wymiarową DUKS z [...] lipca 2016r., doręczoną Spółce w dniu
1 sierpnia 2016 r. Dodał, że w sprawie spełniany został warunek wynikający z treści art. 108 § 2 pkt 2 lit. a) Op, albowiem postępowanie w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej skarżącego zostało wszczęte w dniu 28 grudnia 2017 r., z chwilą doręczenia postanowienia z dnia [...] grudnia 2017 r. W świetle treści tego przepisu ocenił, że istnieje podstawa do orzekania o odpowiedzialności skarżącego ze Spółką na podstawie art. 116 Op z uwagi na istnienie ostatecznej decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego. Przedstawił następnie charakter postępowania prowadzonego w trybie powołanego wyżej przepisu i uznał zasadność stanowiska organu I instancji o wystąpieniu przesłanek powołanych w tych przepisach. Zauważył
w szczególności, że zgodnie z wpisem w Rejestrze Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego (nr [...]) według stanu na 1 grudnia 2017r. skarżący został wpisany 13 listopada 2012r. i figuruje jednoosobowo jako Prezes Zarządu Spółki. Pełnił zatem funkcję członka jej zarządu w czasie upływu terminu płatności zobowiązania podatkowego Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za IV kwartał 2013r., to jest
w dniu 27 stycznia 2014 r. (okoliczność niekwestionowana).
W zakresie bezskuteczności egzekucji DIAS wskazał natomiast, że wobec majątku Spółki prowadzono postępowanie egzekucyjne, które nie doprowadziło jednak do zaspokojenia jej zaległości podatkowych, w związku z czym postanowieniem
z 30 października 2017r. zostało przez Naczelnika US umorzone. Z treści
ww. postanowienia wynika natomiast, że w ramach prowadzonego postępowania egzekucyjnego podjęto szereg bezskutecznych czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych oraz ustalenia majątku Spółki, do którego można by skierować skuteczną egzekucję. Pomimo podjętych przez organ egzekucyjny czynności zmierzających do pozyskania informacji o majątku Spółki, a w rezultacie do wyegzekwowania zaległości, prowadzone postępowanie nie doprowadziło do zrealizowania obowiązku objętego tytułami wykonawczymi (zob. str. 7 – 8 decyzji DIAS). Z tych względów, zdaniem Dyrektora IAS w sprawie spełniona została druga z pozytywnych przesłanek odpowiedzialności członka zarządu, wymienionych w art. 116 Op, których to ustaleń strona nie kwestionuje.
Organ odwoławczy wskazał także, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki egzoneracyjne wskazane w treści art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) i b) oraz w pkt 2 Op. Dokonując oceny zgromadzonych w tym względzie dowodów (str. 8 – 15 zaskarżonej decyzji) wskazał, że w sprawie nie został w ogóle złożony wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki, choć w ocenie organów podatkowych wystąpiły podstawy do wystąpienia z takim wnioskiem, w czasie gdy skarżący pełnił funkcję w zarządzie Spółki. Analiza kondycji finansowej Spółki wskazywała bowiem na jej stan niewypłacalności, który wystąpił w 2014r., tj. z upływem terminu płatności podatku VAT za IV kwartał 2013r. Stan ten został utrwalony w kolejnych okresach rozliczeniowych za okres od marca 2016r. do kwietnia 2017r. DIAS podniósł, iż z akt sprawy wynika, że Spółka posiadała zadłużenie wobec Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z tytułu podatku VAT za IV kwartał 2013 r. i podatku PIT za 03-12/2016 r. oraz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. na dzień 28 lutego 2016 r. za okres 03/2016 r. – 04/2017 r. Organ odwoławczy zauważył przy tym, że obowiązek złożenia wniosku o upadłość lub postępowanie układowe Spółki spoczywający na skarżącym wystąpił już w 2014r. i trwał w całym okresie, w którym strona funkcję tą sprawowała. Dodał, że w kwietniu 2016r. Spółka stała się dłużnikiem już co najmniej dwóch wierzycieli (ZUS oraz Naczelnik US). Zdaniem organu odwoławczego, bez wpływu na wynik sprawy pozostaje natomiast fakt, że do ujawnienia niewykonanych zobowiązań z tytułu podatku od towarów i usług doszło w toku przeprowadzonego wobec Spółki postępowania kontrolnego. Wydana w wyniku jego zakończenia decyzja wymiarowa Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Z. z dnia [...] lipca 2016 r. nie ukształtowała bowiem nowego obowiązku podatkowego, gdyż zobowiązanie powstało z mocy prawa. Stąd w postępowaniu w sprawie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej organ podatkowy miał obowiązek zbadania przesłanek egzoneracyjnych z uwzględnieniem kwot zobowiązań podatkowych wynikających z decyzji wymiarowej, a nie deklaracji podatkowych wykazujących inne wysokości zobowiązań niż to wynikało z przepisów prawa, na podstawie których powstały (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 sierpnia 2009 r., sygn. akt II FPS 3/09). Zdaniem organu odwoławczego skarżący nie wykazał istnienia również drugiej przesłanki egzoneracyjnej, tj. nie wskazał żadnego majątku, do którego można by skierować egzekucję. Organ odwoławczy wszystkie zarzuty odwołania uznał za niezasadne. Podniósł przy tym, iż przed organem I instancji strona nie wnosiła o przesłuchanie skarżącego, okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia zostały wyjaśnione innymi dowodami. Wskazał jednocześnie, iż postanowienie o wyznaczeniu terminu 7 dni zostało skarżącemu doręczone w dniu 27 stycznia 2018 r., zaś zgłoszenie się pełnomocnika nastąpiło w dniu 31 stycznia 2018 r. Obowiązek kierowania pism do pełnomocnika następuje dopiero z dniem wpływu do organu właściwego umocowania.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, występując o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego, pełnomocnik skarżącego postawił zarzuty naruszenia przepisów:
1. prawa procesowego, tj.:
- art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1, art. 191, art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 Ordynacji podatkowej, poprzez rozpatrzenie w sposób niewystarczający materiału dowodowego zebranego w sprawie, dokonanie jego dowolnej oceny, co doprowadziło do ustalenia błędnego stanu faktycznego, polegającego na uznaniu, iż w niniejszej sprawie zaistniały wszelkie przesłanki stanowiące podstawę do orzeczenia
o odpowiedzialności skarżącego jako członka zarządu za zaległości podatkowe Spółki
z tytułu podatku od towarów i usług za IV kwartał 2013 r., zaś w toku prowadzonego postępowania nie uzyskano żadnego dowodu zwalniającego stronę od odpowiedzialności za te zaległości;
- art. 122, art. 187 § 1, art. 191 Op, poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego niniejszej sprawy w wyniku nieprawidłowej analizy zgromadzonego materiału dowodowego oraz zaniechanie jego uzupełnienia i przyjęcie, że w 2014 r. ziściły się przesłanki upadłościowe, bowiem w ocenie organów stan niewypłacalności wystąpił
w 2014 r., z upływem terminu płatności podatku VAT za IV kwartał 2013 r., co stanowiło podstawę do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki, pomimo braku weryfikacji sytuacji finansowej Spółki we wskazanym okresie;
- art. 122, art. 187 § 1, art. 199 Op, poprzez zaniechanie podjęcia niezbędnych działań celem zebrania kompletnego materiału dowodowego, co doprowadziło
do błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy m. in. w wyniku zaniechania przeprowadzenia dowodu z przesłuchania strony;
- art. 122, art. 187 § 1, art. 197 Op poprzez zaniechanie podjęcia niezbędnych działań celem zebrania kompletnego materiału dowodowego i nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu rachunkowości i finansów na okoliczność ustalenia sytuacji finansowej Spółki w czasie powstania zaległości Spółki w podatku od towarów
i usług celem ustalenia zawinienia strony w przedmiocie niezłożenia wniosku
o ogłoszenie upadłości;
2. prawa materialnego, tj.:
- art. 116 § 1, § 2, w zw. z art. 107 § 1, § 2 pkt 2 i 4, art. 108, art. 109 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, poprzez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, poprzez uznanie, iż w sprawie zostały spełnione przesłanki stanowiące podstawę
do orzeczenia o odpowiedzialności skarżącego jako członka zarządu za zaległości podatkowe tej spółki z tytułu podatku od towarów i usług za IV kwartał 2013 r. oraz odsetki za zwłokę od tych zaległości;
- art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) i b) oraz art. 116 § 2 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 10, art. 11 ust. 1 i 2 art. 20 ust. 1 i 2, 4, 5, 7 w zw. z art. 21 ust. 1 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze, poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, w wyniku przyjęcia, iż w niniejszej sprawie istniały wszystkie przesłanki pozwalające na stwierdzenie odpowiedzialności solidarnej skarżącego, w szczególności poprzez błędne przyjęcie, iż w okresie pełnienia przez skarżącego funkcji członka zarządu Spółka znajdowała się w stanie uzasadniającym wystąpienie z wnioskiem o ogłoszenie upadłości.
Odpowiadając na skargę, Dyrektor IAS podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wystąpił o oddalenie skargi.
Pismem z dnia 11 lipca 2019 r. skarżący działaniem pełnomocnika, podtrzymując argumentację skargi i jej wnioski, uzupełnił uzasadnienie złożonych zarzutów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: "ppsa"), stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.), sprawowana jest w oparciu
o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) – c) ppsa). Przy czym, zgodnie z art. 134
§ 1 ppsa, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami, z zastrzeżeniem art. 57a, który w niniejszej sprawie nie ma zastosowania.
Badając sprawę w tak zakreślonych granicach kompetencji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji oraz postępowania poprzedzającego jej wydanie, Sąd nie stwierdził bowiem naruszenia przez organy podatkowe przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy lub prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, ani wystąpienia innych przesłanek przewidzianych w przepisach art. 145 § 1 i 2 ppsa. Zarzuty skargi uznał za chybione, a działając z urzędu, zgodnie z art. 134 § 1 ppsa, Sąd nie stwierdził także wystąpienia przesłanek powodujących konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. Wskazać także należy, że decyzja ta została uzasadniona w sposób odpowiadający wymogom z art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej.
Istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy zaistniały przesłanki do przypisania skarżącemu odpowiedzialności z art. 116 Ordynacji podatkowej za zaległości podatkowe Spółki. Skarżący zakwestionował bowiem prawidłowość ustalenia przez orzekające w sprawie organy, że w 2014 r. ziściły się przesłanki upadłościowe z uwagi na wystąpienie stanu niewypłacalności wraz
z upływem terminu płatności podatku VAT za IV kwartał 2013 r., pomimo braku weryfikacji sytuacji finansowej Spółki w tym okresie. W szczególności zaś autor skargi zakwestionował przyjęcie, iż w okresie pełnienia przez skarżącego funkcji członka zarządu Spółka znajdowała się w stanie uzasadniającym wystąpienie z wnioskiem
o ogłoszenie upadłości. Spółka bowiem w 2014 r. nie posiadała wymagalnych zadłużeń, zaś wszelkie należności publicznoprawne wynikające z deklaracji VAT – 7 zostały uregulowane. Stanowisko organów podatkowych, iż stan niewypłacalności powstał
w 2014 r. z upływem terminu płatności podatku VAT za IV kwartał 2013 r., co stanowiło podstawę do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki w ocenie strony skarżącej jest nieprawidłowe.
Zakreślając ramy prawne niniejszej sprawy wskazać należy, że granice odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe podatnika określają przepisy Rozdziału 15 Działu III Ordynacji podatkowej. W analizowanej sprawie przepisy tej ustawy znajdują zastosowanie w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2015 r. Zgodnie z art. 107 § 1 Ordynacji podatkowej, w przypadkach i w zakresie przewidzianym w tym rozdziale za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem również osoby trzecie. Zakresem tej odpowiedzialności objęte zostały również odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych, a także koszty postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy odnoszące się do odpowiedzialności osób trzecich stanowią inaczej (art. 107 § 2 pkt 2 i 4 powołanej ustawy).
Stosownie do art. 108 § 2 pkt 2 lit. a) Ordynacji podatkowej, postępowanie
w sprawie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej nie może zostać wszczęte przed dniem doręczenia decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego.
Zgodnie z art. 109 § 2 pkt 1 Op w razie niedotrzymania terminu płatności osoba trzecia odpowiada również za naliczone po dniu wydania decyzji o jej odpowiedzialności podatkowej odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych.
Solidarna odpowiedzialność skarżącego za zaległości podatkowe Spółki
w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2013 r. wynika z nieuregulowania tego podatku określonego ostateczną decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2016 r., doręczoną Spółce (pełnomocnikowi Spółki) w dniu 14 listopada 2016 r. (karta 211 – 212 akt podatkowych), którą to decyzją została utrzymana w mocy decyzja Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Z. z dnia [...] lipca 2016 r. Postępowanie w sprawie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej skarżącego ze Spółką za niewykonane zobowiązania Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za IV kwartał 2013 r. wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania egzekucyjnego zostało wszczęte w dniu 28 grudnia 2017 r., to jest
z chwilą doręczenia skarżącemu postanowienia o wszczęciu postępowania w tej sprawie z dnia 5 grudnia 2017 r. (karta 254 – 255 akt podatkowych).
Z powyższego wynika, iż w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia art. 107
§ 1 i § 2 pkt 2 i 4 oraz art. 108 § 2 pkt 2 lit. a) Ordynacji podatkowej, jak również art. 109 § 2 pkt 1 Op.
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie organ odwoławczy prawidłowo przyjął także, że w sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające przypisanie stronie odpowiedzialności określonej w art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z tym przepisem, za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu nie wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy, bądź nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Przy tym odpowiedzialność członków zarządu, określona w § 1, obejmuje między innymi, zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu (§ 2). Powyższe przepisy mają również zastosowanie do byłego członka zarządu, co zostało uregulowane w § 4 art. 116 Ordynacji podatkowej.
Z treści powołanego przepisu wynika, że przesłanki związane
z odpowiedzialnością osób trzecich można podzielić na dwie grupy:
a) przesłanki pozytywne orzeczenia odpowiedzialności członka zarządu, które muszą być spełnione, aby wydanie decyzji w tym przedmiocie było możliwe oraz
b) przesłanki negatywne (egzoneracyjne), które nie mogą zaistnieć, aby organ podatkowy mógł orzec o tej odpowiedzialności.
Pozytywną przesłanką obciążenia odpowiedzialnością członka zarządu jest nieskuteczna w całości lub w części egzekucja z majątku spółki. Stwierdzenie bezskuteczności egzekucji ustala się na podstawie każdego prawnie dopuszczalnego dowodu, przy czym może to nastąpić jedynie po przeprowadzeniu postępowania egzekucyjnego (uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 grudnia 2008r., sygn. akt II FPS 6/08 dostępna podobnie jak pozostałe powołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych CBOSA na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl,). Zatem o bezskuteczności postępowania egzekucyjnego, w rozumieniu art. 116 Ordynacji podatkowej, nie musi przesądzać wyłącznie umorzenie postępowania egzekucyjnego. Mogą za tym przemawiać inne działania organu egzekucyjnego, niekoniecznie zakończone postanowieniem o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Muszą one jednak nie pozostawiać żadnych wątpliwości co do tego, że egzekwowana wierzytelność nie może być zaspokojona z jakiejkolwiek części majątku spółki (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 lutego 2007 r., sygn. akt II FSK 233/06
i wyrok Sądu Najwyższego z 23 marca 2012 r., sygn. akt II UK 152/11).
Odnosząc się do tej przesłanki pozytywnej wskazać należy, iż przed wszczęciem postępowania w sprawie orzeczenia odpowiedzialności podatkowej zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne skierowane do majątku spółki. Postanowieniem z dnia
[...] października 2017 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. na podstawie art. 59 § 3 w zw. z art. 59 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017 r., poz. 1201; dalej: "upea") postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec majątku Spółki umorzył, wskazując, iż w toku tego postępowania dokonano skutecznego zajęcia rachunku bankowego Spółki. Zawiadomienia o zajęciu zostały przyjęte do realizacji, ale lecz brak jest środków na prowadzonym rachunku oraz nastąpił zbieg egzekucji administracyjnej i sądowej. Dokonano zajęcia innych wierzytelności pieniężnych, które nie zostały przyjęte do realizacji. Ustalono, że Spółka nie prowadzi działalności gospodarczej pod adresem ul. [...] w W. (adres widniejący w Rejestrze Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego jako adres podmiotu – dopisek Sądu), nie istnieje na terenie Gminy B. Nie ujawniono czynnych rachunków bankowych Spółki, nie odnaleziono nieruchomości do niej należących, nie ustalono majątku firmy, który stanowiłby podstawę skutecznej egzekucji. W bazie Urzędu odnotowano zajęcia wierzytelności z tytułu ewentualnych nadpłat zaistniałych
w tutejszym organie podatkowym dokonane przez Komornika Sądowego i Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Organ egzekucyjny stwierdził zatem, iż pomimo podjęcia czynności zmierzających do pozyskania informacji o majątku Spółki, a w rezultacie do wyegzekwowania zaległości, prowadzone postępowanie nie doprowadziło do zrealizowania obowiązku objętego tytułami wykonawczymi, (w tym tytułem wykonawczym nr [...] z dnia [...] listopada 2016 r. obejmującym należność z tytułu podatku od towarów i usług za IV kwartał 2013 r. – dopisek Sądu). Nie ulega zatem wątpliwości, iż została spełniona i wykazana przesłanka bezskuteczności egzekucji wobec Spółki.
W ocenie Sądu nie ulega także wątpliwości, iż została spełniona kolejna
z pozytywnych przesłanek solidarnej odpowiedzialności skarżącego ze Spółką, to jest pełnienie przez skarżącego obowiązków Prezesa Zarządu Spółki w dacie upływu terminu płatności objętego decyzją zobowiązania. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że skarżący pełnił funkcję członka zarządu w okresie, w którym upływał termin płatności powyższego zobowiązania przez Spółkę, to jest w dniu 25 stycznia 2014 r. Zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2018 r., poz. 2174 t.j. ze zm.; dalej: "ustawa o VAT"),
w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 października 2013 r. do 31 grudnia 2016 r., podatnicy, o których mowa w art. 99 ust. 2 i 3, są obowiązani, bez wezwania naczelnika urzędu skarbowego, do obliczania i wpłacania podatku za okresy kwartalne w terminie do 25. dnia miesiąca następującego po kwartale, w którym powstał obowiązek podatkowy, na rachunek urzędu skarbowego, z zastrzeżeniem ust. 2a-2g, 3 i 4 oraz art. 33. Tym samym Spółka była zobowiązana do zapłaty podatku za IV kwartał 2013 r.
w terminie do dnia 25 stycznia 2014 r. W dacie tej, a także w dacie 27 stycznia 2014 r., którą wskazuje organ odwoławczy jako datę upływu terminu płatności tego zobowiązania, jak prawidłowo ustaliły organy podatkowe skarżący sprawował jednoosobowo funkcję Prezesa Zarządu Spółki. Jak bowiem trafnie wskazuje organ odwoławczy, z Krajowego Rejestru Sądowego odpisu pełnego według stanu na
1 grudnia 2017 r. wynika, iż skarżący został wpisany do rejestru w dniu 13 listopada 2012 r., zarząd był jednoosobowy, a z rejestru nie wynika, aby zapisy te zostały wykreślone. Nie ulega zatem wątpliwości, iż skarżący odpowiada jako jedyny członek zarządu Spółki za jej zaległości podatkowe, o których mowa w zaskarżonej decyzji. Jak wynika z art. 116 § 2 Op odpowiedzialność członków zarządu, określona w § 1, obejmuje między innymi, zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu. Zgodnie
z art. 103 ust. 1 podatnicy oraz podmioty wymienione w art. 108 są obowiązani, bez wezwania naczelnika urzędu skarbowego, do obliczania i wpłacania podatku za okresy miesięczne w terminie do 25. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy, na rachunek urzędu skarbowego, z zastrzeżeniem ust. 1a-4 oraz art. 33 i art. 33b. Tym samym w świetle art. 103 ust. 1 i ust. 2 ustawy o VAT nie ulega wątpliwości, iż termin płatności zaległości podatkowej objętej zaskarżoną decyzją, dla Spółki upływał z dniem 25 stycznia 2014 r. Bez znaczenia przy tym pozostaje okoliczność, iż zobowiązanie to zostało określone decyzją wydaną w okresie późniejszym. Zobowiązanie to powstało z mocy prawa (art. 21 § 1 pkt 1 Op) i Spółka była zobowiązana do jego zapłaty w terminie wyznaczonym przez przepisy. Wydanie przez organ podatkowy decyzji na podstawie art. 21 § 3 Op nie zmienia oceny,
że zobowiązanie powstało wcześniej i powinno zostać wykonane w terminach przewidzianych w przepisach prawa (por. Uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie 7 sędziów z dnia 10 sierpnia 2009 r. sygn. akt II FPS 3/09). Bez wpływu na zaskarżoną decyzję pozostaje także fakt zaskarżenia decyzji
z dnia [...] października 2016 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Warszawie. W dacie wydawania zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji decyzja
z dnia [...] października 2016 r., jako decyzja ostateczna pozostawała bowiem w obrocie prawnym i stan ten dotychczas nie uległ zmianie, albowiem skarga Spółki na decyzję z dnia [...] października 2016 r., utrzymującą w mocy decyzję z dnia [...] lipca 2016 r. została oddalona. Wyrok w tej sprawie nie jest prawomocny. Zauważyć także należy,iż z treści art. 116 § 1 Op wynika, iż solidarna ze spółką odpowiedzialność członków zarządu dotyczy zaległości podatkowych spółki. W okolicznościach niniejszej sprawy organy podatkowe orzekły o solidarnej odpowiedzialności skarżącego za zaległość podatkową Spółki w podatku od towarów i usług (wraz z odsetkami i kosztami egzekucyjnymi), którego wysokość została określona decyzją Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Z. z dnia [...] lipca 2016 r., utrzymaną w mocy decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2016 r., która jest ostateczna. Tym samym dopóki decyzja pozostaje w obrocie prawnym, w takiej wysokości zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w decyzji obciąża Spółkę i w oparciu o treść art. 116 § 1 i § 2 Op skarżący za tą zaległość odpowiada solidarnie ze Spółką. Nie jest też możliwe w niniejszym postępowaniu podważanie, jak i dokonywanie oceny prawidłowości rozstrzygnięcia wydanego wobec Spółki. Art. 116 Op obliguje bowiem organy podatkowe do wykazania istnienia przesłanek pozytywnych odpowiedzialności członka zarządu i braku wystąpienia przesłanek uwalniających od tej odpowiedzialności. Z przepisu tego nie wynika, aby organy podatkowe w postępowaniu prowadzonym w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu ze Spółką za jej zaległości były uprawnione do badania prawidłowości ostatecznej decyzji określającej zobowiązanie podatkowe. Sąd podziela poglądy prawne prezentowane w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 16 listopada 2018 r. w sprawie sygn. akt I SA/Po 695/18 (LEX nr 2595589), z których wynika, iż w postępowaniu dotyczącym odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, w tym członka zarządu spółki kapitałowej, nie jest możliwe podnoszenie zarzutów dotyczących wysokości zobowiązań podatkowych wynikających z decyzji ostatecznych, a także uchybień procesowych, jakie zdaniem strony w tych postępowaniach wystąpiły, a osoba trzecia nie może skutecznie podważać ustaleń dokonanych w postępowaniu podatkowym prowadzonym w stosunku do podmiotu, za którego długi podatkowe odpowiada.
Jednocześnie nie zaistniały w sprawie przesłanki powodujące uwolnienie się skarżącego od odpowiedzialności za zaległości Spółki. Skarżący bowiem nie wykazał, że we właściwym czasie został zgłoszony wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) albo niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości miało miejsce bez jego winy, jak również nie wskazał mienia Spółki, z którego egzekucja umożliwiała zaspokojenie zaległości podatkowych Spółki w znacznej części.
Wykazanie okoliczności wyłączających odpowiedzialność obciąża stronę (np. wyroki NSA z 4 sierpnia 2017 r., II FSK 1955/15 i z 19 maja 2017 r., II FSK 1110/15, wyrok WSA w Warszawie z 9 stycznia 2017 r., sygn. akt III SA/Wa 3298/15).
Na podstawie art. 208 § 2 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz.U. 2013. 1030 j.t. ze zm., dalej: "ksh"), każdy członek zarządu spółki posiada prawo i obowiązek prowadzenia spraw spółki, co jednocześnie oznacza, że odpowiada za wszystkie istotne sprawy spółki, w tym również związane z jej sytuacją ekonomiczno-finansową. Natomiast zgodnie z art. 293 § 2 ksh, członek zarządu spółki
z ograniczoną odpowiedzialnością przy wykonywaniu swoich obowiązków powinien dołożyć szczególnej staranności będącej wynikiem zawodowego charakteru i w czasie trwania mandatu stale monitorować dokumentację spółki i stan jej finansów.
Wskazać przy tym należy, iż przesłanki upadłościowe w świetle odpowiedzialności z art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej należało w niniejszej sprawie analizować na gruncie przepisów ustawy z 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe
i naprawcze (Dz.U. 2003, nr 217, poz. 2125 ze zm.; także jako: "puin"), a zatem na podstawie ustawy upadłościowej w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2015 r. Obowiązują bowiem te przepisy prawa (materialnego), które obowiązywały w dniu zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa (upadłościowa) wiąże skutek prawny. Podstawy niewypłacalności spółki, jak prawidłowo przyjęły organy podatkowe, powstały przed 31 grudnia 2015 r. Natomiast od 1 stycznia 2016 r. weszła w życie ustawa z 15 maja 2015 r. Prawo restrukturyzacyjne (Dz.U. z 2015 r. poz. 978), która wprowadziła zmiany
w powołanej powyżej ustawie Prawo upadłościowe i naprawcze.
Naczelny Sąd Administracyjny w przywoływanej już uchwale z 10 sierpnia 2009 r., sygn. akt II FPS 3/09, podkreślił, że ocena, czy zgłoszenie upadłości nastąpiło w tzw. czasie właściwym, powinna być dokonywana w świetle przepisów dotyczących postępowania upadłościowego, które regulowane jest przepisami ustawy z 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze. Odpowiedzialność członka zarządu może wchodzić w rachubę tylko w sytuacji, gdy w stosunku do spółki wystąpiły przesłanki upadłości. Z kolei członek zarządu tylko wtedy ponosi odpowiedzialność, kiedy obowiązku w zakresie złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcia postępowania układowego nie wypełnił w terminie lub też, kiedy ponosi winę za jego niewypełnienie. W każdym przypadku należy ustalić, że taki obowiązek w ogóle na członku zarządu ciążył oraz kiedy powinien być dopełniony. Zbadanie przesłanek egzoneracyjnych powinno nastąpić z uwzględnieniem kwoty zobowiązania podatkowego określonej w decyzji, a nie w deklaracji podatkowej wykazującej inną wysokość zobowiązania podatkowego niż to wynikało z przepisów prawa, na podstawie których zobowiązanie powstało.
W uchwale powyższej omawiano stan prawny obowiązujący przed 1 stycznia 2003 r., jednakże stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażone w tej uchwale znajduje zastosowanie także w niniejszej sprawie, jako że zarówno w stanie prawnym w zakresie prawa upadłościowego, obowiązującym przed 1 stycznia 2003 r., jak i po tym dniu, przesłanki odpowiedzialności członka zarządu należy odnosić do przesłanek ogłoszenia upadłości jako takich. Trafnie podkreśla się w powołanej powyżej uchwale, że w każdym przypadku orzekania o odpowiedzialności członka zarządu organ podatkowy jest zobowiązany zbadać, czy i kiedy wystąpiły przesłanki ogłoszenia upadłości. Tylko bowiem niezłożenie wniosku o upadłość w terminie czyni otwartą kwestię odpowiedzialności członka zarządu na podstawie przepisu art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej. Do takiego wniosku prowadzi wnioskowanie a contrario: skoro członek zarządu nie odpowiada, jeśli we właściwym czasie zgłoszono wniosek
o ogłoszenie upadłości, to odpowiadać może tylko wtedy, kiedy wniosku takiego we właściwym czasie nie zgłoszono. Co istotne przesłanka egzoneracyjna z art. 116 § 1 pkt 1 Op odnosi się wyłącznie do zgłoszenia wniosku, a nie do skutku tego wniosku, jakim jest ogłoszenie upadłości. Badaniu zatem podlega także czas właściwy do złożenia wniosku w odniesieniu do czasu w jakim spółka przestała płacić swoje wymagalne zobowiązania. W sytuacji gdy spółka nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań, wniosek taki powinien zostać złożony, jego skuteczność podlega ocenie przez właściwy sąd upadłościowy. Bez znaczenia pozostaje przy tym ilu wierzycieli ma spółka, albowiem na gruncie art. 116 § 1 pkt 1 Op przyjęcie, że członek zarządu zwolniony jest z obowiązku złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości w przypadku gdy spółka zalega
z płatnościami jedynie w stosunku do jednego wierzyciela, stawiałoby
w uprzywilejowanej pozycji tych członków zarządu, których spółki miałyby tylko jednego wierzyciela, w stosunku do tych, których spółki miałyby co najmniej dwóch wierzycieli (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 grudnia 2018 r. w sprawie
II FSK 1686/18 - dostępny w Internecie).
Stosownie do art. 10 puin, upadłość ogłasza się do dłużnika, który stał się niewypłacalny. W myśl art. 11 ust. 1 puin, dłużnika uważa się za niewypłacalnego, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Natomiast zgodnie z art. 11 ust. 2 puin dłużnika będącego osobą prawną uważa się za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje.
Przez niewypłacalność rozumie się niewykonywanie przez dłużnika ciążących na nim wymagalnych zobowiązań pieniężnych, co stwarza podstawę ogłoszenia
w stosunku do niego wniosku o ogłoszenie upadłości, przy czym nieistotne jest, czy nie wykonuje on wszystkich zobowiązań, czy też tylko niektórych z nich, jak również nieistotny jest rozmiar niewykonywanych przez dłużnika zobowiązań, bowiem nawet niewykonywanie zobowiązań o niewielkiej wartości oznacza jego niewypłacalność (wyrok WSA w Lublinie z 29 stycznia 2008 r. sygn. akt I SA/Lu 717/07, wyrok WSA
w Bydgoszczy z 8 września 2009 r., sygn. akt I SA/Bd 203/09).
Nieistotne jest także to, z jakich przyczyn dłużnik tych zobowiązań nie wykonuje. Podkreślić należy także, że niewypłacalność istnieje nie tylko wtedy, gdy dłużnik nie ma środków pieniężnych na regulowanie swoich zobowiązań, lecz także wtedy, gdy możliwości płatnicze posiada, posiada zatem środki pieniężne, ale nie wykonuje zobowiązań pieniężnych. Pojęcie niewypłacalności jest zatem oderwane od posiadania środków na pokrycie zobowiązań, lecz zostało powiązane z rzeczywistym niespłacaniem zobowiązań pieniężnych wobec wierzycieli.
Uznać zatem należy, że organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji poczynił wystarczające ustalenia w przedmiocie powstania niewypłacalności spółki, stwierdzając prawidłowo, że taki stan zaistniał z uwagi na zaprzestanie w styczniu 2014 r. regulowania wymagalnych zobowiązań pieniężnych wobec Skarbu Państwa, to jest wystąpienie przesłanki określonej w art. 11 ust. 1 puin. Brak jest zatem podstaw do uznania, iż zaniechanie przesłuchania skarżącego i przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu rachunkowości i finansów dla ustalenia sytuacji finansowej Spółki
w dacie powstania zaległości stanowi naruszenie wskazanych w skardze przepisów postępowania i miało wpływ na wynik sprawy. Organy podatkowe obu instancji zgodnie jako stan niewypłacalności, a tym samym czas właściwy do wystąpienia z wnioskiem
o ogłoszenie upadłości wskazały 2014 r., odnosząc powyższe ustalenie do nieuregulowania zobowiązania wobec Skarbu Państwa z tytułu podatku od towarów
i usług za IV kwartał 2013 r., który upłynął w dniu 25 stycznia 2014 r. Zgodnie bowiem
z art. 103 ust. 1 ustawy o VAT Spółka była zobowiązana do samoobliczenia i zapłaty podatku, o którym mowa w decyzji. Tym samym zobowiązanie to z upływem terminu jego zapłaty było wymagalne i wobec jego nieuiszczenia w terminie wynikającym z art. 103 ust. 1 i 3 ustawy o VAT zaprzestała wykonywania wymagalnych zobowiązań wobec Skarbu Państwa. Prawidłowo zatem organy podatkowe czas właściwy do wystąpienia
z wnioskiem o ogłoszenie upadłości Spółki powiązały z terminem płatności zobowiązania w podatku od towarów i usług za trzeci kwartał 2013 r. Zgodnie z art. 21 ust. 1 puin, w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2015 r., dłużnik jest obowiązany, nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości. Nie ulega zatem wątpliwości, że podstawy do dokonania oceny zasadności zgłoszenia wniosku
o ogłoszenie upadłości Spółki wystąpiły w okresie pełnienia przez skarżącego funkcji Prezesa Zarządu. Brak wskazania przez organ odwoławczy konkretnej daty do której należało zgłosić wniosek o ogłoszenie upadłości nie wpływał na rozstrzygnięcie
w sprawie. Należy bowiem w całej rozciągłości podzielić w tej kwestii stanowisko NSA wyrażone w wyroku z 23 sierpnia 2012 r., sygn. akt II FSK 93/11, zgodnie z którym określenie od kiedy Spółka pozostaje w upadłości miałoby znaczenie w sytuacji, gdyby wniosek taki został złożony, a organ zarzucał skarżącemu, że zgłoszenie wniosku
o ogłoszenie upadłości nie nastąpiło we właściwym czasie. Badanie tzw. czasu właściwego musi mieć miejsce tylko w określonym stanie faktycznym - takim, w którym nastąpiło zgłoszenie tego wniosku. W okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy taka sytuacja nie wystąpiła. Organy podatkowe ustaliły bowiem, iż wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki nie został w ogóle złożony, a okoliczność ta nie jest przez skarżącego kwestionowana. Skarżący nie wykazał też okoliczności, które wskazywałyby na brak jego zawinienia w niezłożeniu tego wniosku. Okoliczności takiej nie stanowi fakt późniejszego wydania decyzji określającej kwotę podatku do zapłaty, w sytuacji gdy obowiązek zapłaty podatku powstaje z mocy prawa i w terminie przez prawo wskazanym, co miało miejsce w okresie pełnienia przez skarżącego funkcji Prezesa Zarządu. Przepis art. 116 § 1 pkt 1 lit. b) Ordynacji podatkowej umożliwia członkom zarządu uwolnienie się od odpowiedzialności za zobowiązania spółki, w sytuacji, gdy wykażą, że nie ponoszą oni winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęciu postępowania układowego. Powołany powyżej przepis nie wprowadza rozróżnienia, na winę umyślną czy też nieumyślną, a więc dotyczy obu wskazanych postaci winy, w tym również niedbalstwa. Członek zarządu należycie dbający o interesy spółki winien posiadać zdolność analizy stanu finansowego zarządzanego podmiotu
i możliwość przewidywania skutku w postaci trwałego zaprzestania płacenia istniejących zobowiązań w określonym terminie. Profesjonalizm wymagany od członka zarządu spółki kapitałowej, a także wynikająca z niego podwyższona staranność, pozwala na przyjęcie, że jest on obowiązany kontrolować sytuację w spółce przynajmniej z taką uwagą, która pozwala na zorientowanie się, że jest ona niewypłacalna i, że należy wystąpić z wnioskiem o ogłoszenie upadłości (wyrok Sądu Najwyższego z 16 września 2008 r., sygn. akt II UK 381/07). Natomiast w wyroku z 28 września 2012 r., sygn. akt I FSK 1899/11 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że brak winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości powinien być oceniany na podstawie wszystkich okoliczności sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie nie tylko
o swoje interesy, lecz także o interesy właściciela spółki jak i jej wierzyciela, w tym także z tytułu należności publicznoprawnych. W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, iż obowiązek zachowania należytej staranności dotyczy także prawidłowości dokonywanych rozliczeń podatkowych.
Skarżący w toku postępowania przed organami podatkowymi, jak i przed Sądem nie wskazał też na istnienie jakiegokolwiek majątku Spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych Spółki w jakiejkolwiek części.
Zasadnie zatem organy podatkowe przyjęły w okolicznościach niniejszej sprawy, że nie wystąpiły w sprawie przesłanki uwalniające skarżącego od odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki. Skarżący ich istnienia zarówno przed organami podatkowymi, jak i w skardze i uzupełnieniu uzasadnienia jej zarzutów nie wykazał.
Z tych względów w ocenie Sądu brak jest podstaw do uznania, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa, uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu prawnego
Wobec powyższego, na podstawie art. 151 ppsa Sąd oddalił skargę, orzekając, jak w sentencji wyroku.
-----------------------
18