III SA/Wa 2253/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2005-05-30
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek dochodowyzwrot podatkunieodpłatne świadczeniaprzychóddziałalność gospodarczakontrola skarbowawłaściwość organówOrdynacja podatkowaustawa o PIT

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, stwierdzając, że organy podatkowe nie miały uprawnień do określania wysokości należnego zwrotu podatku, a jedynie zobowiązania podatkowego.

Skarżący R.W. zakwestionował decyzję Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w sprawie określenia zwrotu podatku dochodowego za 1998 rok. Głównym zarzutem było naruszenie właściwości organów, gdyż Dyrektor UKS miałby wydać decyzję z naruszeniem przepisów. Sąd uznał jednak, że organy kontroli skarbowej były uprawnione do wydawania takich decyzji. Kluczowym argumentem sądu było stwierdzenie, że przepisy Ordynacji podatkowej i ustawy o PIT nie przewidują uprawnień organu do określania wysokości należnego zwrotu podatku, a jedynie zobowiązania podatkowego, co stanowiło podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę R.W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w przedmiocie określenia wysokości należnego zwrotu podatku dochodowego za 1998 rok. Skarżący zarzucał nieważność decyzji z powodu naruszenia przepisów o właściwości, twierdząc, że organy kontroli skarbowej nie były uprawnione do prowadzenia postępowania podatkowego w tamtym okresie. Sąd uznał ten zarzut za niezasadny, wskazując, że przepisy ustawy o kontroli skarbowej w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji przyznawały organom kontroli skarbowej kompetencje do wydawania decyzji w sprawach podatków, których określenie należy do właściwości naczelników urzędów skarbowych. Sąd uchylił jednak zaskarżoną decyzję z innego powodu. Stwierdził, że organy podatkowe i kontroli skarbowej nie miały uprawnień do określania wysokości należnego zwrotu podatku. Zgodnie z art. 21 ust. 3 Ordynacji podatkowej i art. 45 ust. 6 ustawy o PIT, organy mogą określać wysokość zobowiązania podatkowego, ale nie zwrotu podatku. Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji, która naruszała te przepisy, stanowiło naruszenie art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Sąd odrzucił również zarzut dotyczący nieprawidłowego ustalenia przychodów z tytułu nieodpłatnych świadczeń (korzystanie z telefonu służbowego), uznając, że organy prawidłowo zebrały i oceniły dowody. Zarzut przewlekłości postępowania również został uznany za nieuzasadniony.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, organy kontroli skarbowej były uprawnione do wydawania decyzji w rozumieniu Ordynacji podatkowej, gdy ustalenia dotyczyły podatków, których określenie należy do właściwości naczelników urzędów skarbowych.

Uzasadnienie

Przepisy ustawy o kontroli skarbowej w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji przewidywały kompetencje organów kontroli skarbowej do wydawania decyzji w sprawach podatków, a zmiany redakcyjne w późniejszym okresie nie zmieniały tych kompetencji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (22)

Główne

u.k.s. art. 24 § 1

Ustawa o kontroli skarbowej

Kompetencja organów kontroli skarbowej do wydawania decyzji w rozumieniu Ordynacji podatkowej, gdy ustalenia dotyczą podatków, których określenie lub ustalenie należy do właściwości naczelników urzędów skarbowych.

O.p. art. 21 § 3

Ordynacja podatkowa

Organ podatkowy wydaje decyzję określającą wysokość zobowiązania podatkowego, gdy jest ona inna niż wskazana w deklaracji. Nie przewiduje uprawnień do określenia wysokości należnego zwrotu podatku.

u.p.d.o.f. art. 45 § 6

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Podatek dochodowy wynikający z zeznania jest podatkiem należnym, chyba że organ wyda decyzję określającą inną wartość podatku. Nie przewiduje uprawnień do określenia wysokości należnego zwrotu podatku.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia prawa materialnego lub istotnego naruszenia prawa procesowego.

Pomocnicze

O.p. art. 233 § 1

Ordynacja podatkowa

Organ odwoławczy orzeka o utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji, gdy stwierdzi, że jest ona prawidłowa. Ocena prawidłowości musi uwzględniać wszystkie przepisy prawa materialnego i procesowego.

O.p. art. 220

Ordynacja podatkowa

u.p.d.o.f. art. 9 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 14 § 2

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Za przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej uważa się również wartość otrzymanych świadczeń naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

u.p.d.o.f. art. 22 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.k.s. art. 31 § 2

Ustawa o kontroli skarbowej

Zawierał wyjaśnienie użytych w ustawie pojęć w nawiązaniu do Ordynacji podatkowej.

u.k.s. art. 31 § 1

Ustawa o kontroli skarbowej

Przewidywał odpowiednie zastosowanie Ordynacji podatkowej do postępowania kontrolnego.

u.s.g. art. 10 § 12

Ustawa o swobodzie gospodarczej

Zmiana redakcyjna art. 31 ust. 2 ustawy o kontroli skarbowej.

O.p. art. 191

Ordynacja podatkowa

Zasada swobodnej oceny dowodów.

u.k.s. art. 31 § 1

Ustawa o kontroli skarbowej

Włączenie materiałów z postępowania karnego do postępowania kontrolnego.

O.p. art. 181

Ordynacja podatkowa

Włączenie materiałów z postępowania karnego do postępowania podatkowego.

O.p. art. 140

Ordynacja podatkowa

Obowiązek informowania strony o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie.

P.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

P.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

p.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

p.p.s.a. art. 152

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Stwierdzenie, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy podatkowe nie miały uprawnień do określania wysokości należnego zwrotu podatku, a jedynie zobowiązania podatkowego.

Odrzucone argumenty

Organy kontroli skarbowej nie były uprawnione do wszczęcia i prowadzenia postępowania podatkowego. Przewlekłość postępowania.

Godne uwagi sformułowania

Przepisy nie przewidują uprawnień organu do określenia wysokości należnego zwrotu podatku. Decyzja określająca wysokość zobowiązania podatkowego jest decyzją deklaratoryjną. Zasada swobodnej oceny dowodów.

Skład orzekający

Małgorzata Jarecka

przewodniczący

Dariusz Dudra

członek

Maria Grabowska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kompetencji organów podatkowych w zakresie określania zwrotu podatku oraz przychodów z nieodpłatnych świadczeń."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w 2004 roku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej dotyczącej kompetencji organów podatkowych i kontroli skarbowej, a także interpretacji przychodu z nieodpłatnych świadczeń, co jest istotne dla praktyków prawa podatkowego.

Czy organ podatkowy może decydować o zwrocie podatku? WSA wyjaśnia.

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Wa 2253/04 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-05-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-12-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Dariusz Dudra
Małgorzata Jarecka /przewodniczący/
Maria Grabowska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jarecka, Sędzia WSA Dariusz Dudra, Sędzia WSA Maria Grabowska (spr.), Protokolant Karolina Zawadzka, po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2005 r. sprawy ze skargi R.W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...]września 2004 r. Nr [...] w przedmiocie określenia wysokości należnego zwrotu podatku dochodowego za 1998 rok 1. Uchyla zaskarżoną decyzję; 2. Stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; 3. Zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego kwotę 100,- zł (sto złotych, zero groszy) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego
Uzasadnienie
III SA/Wa 2253/04
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] września 2004 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 220 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( Dz.U. Nr 137, poz. 926, ze zm.) w związku z art. 9 ust.1, 14 ust. 2 pkt 8, art. 22 ust.1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych ( Dz.U. z 1993 r., Nr 90, poz. 416 ze zm. ) po rozpatrzeniu odwołania R. W. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2004 r. w sprawie określenia wysokości należnego zwrotu podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 1998.
Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji , że skarżący zaniżył przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej, bowiem nie zaliczył do przychodów z tej działalności wartości nieodpłatnych świadczeń uzyskanych w związku z korzystaniem z telefonu stacjonarnego należącego do PZU [...] Spółka z o.o. w W. Organ uznał za prawidłowe ustalenia Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej, że telefon stanowiący własność Spółki był wykorzystywany przez skarżącego, przy czym opłaty związane z korzystaniem z telefonu ponosiła Spółka . Organ zauważył , że w zaskarżonej decyzji nieprawidłowo został przywołany art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Wskazał, że przepisem właściwym
III SA/Wa 2253/04
jest art. 14 ust. 2 pkt 8 przywołanej ustawy, z tym, że w ocenie organu uchybienie to nie skutkowało koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.
W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie R. W. zarzucił nieważność decyzji Urzędu Kontroli Skarbowej w W. oraz decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w W. Zdaniem skarżącego, organy kontroli skarbowej do dnia [...] sierpnia 2004 r. nie były uprawnione do wszczęcia i prowadzenia postępowania podatkowego, prawo w tym zakresie przysługiwało wyłącznie organom podatkowym. Dopiero zmiana przepisu art. 31 ust. 2 pkt 1, 2, 3 i 4 ustawy o kontroli skarbowej przyznała organom kontroli skarbowej uprawnienie do wszczęcia i prowadzenia postępowania podatkowego. Skarżący podniósł, że wydanie w dniu [...] stycznia 2004 r. decyzji przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej nastąpiło z naruszeniem przepisów o właściwości, skutkującym nieważnością decyzji. Ponadto zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych i nieprawidłową ocenę dowodów, przez przyjęcie, iż nieodpłatnie korzystał z telefonu stacjonarnego będącego własnością PZU [...] Spółka z o.o. oraz przewlekłość postępowania.
Wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w W. oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej.
III SA/Wa 2253/04
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z dyspozycją art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ) oraz art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm. ), powoływaną dalej jako p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to konieczność ustalenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób, który mógł mieć wpływ na wynik sprawy.
Rozpoznając sprawę, w pierwszej kolejności należało zatem rozważyć zarzut nieważności decyzji. Skarżący wskazał jako podstawę nieważności, naruszenie przez organy przepisów o właściwości; zdaniem skarżącego Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej nie był organem uprawnionym do wydania decyzji w przedmiocie zobowiązania podatkowego.
W ocenie Sądu zarzut ten należy uznać za niezasadny. Przepisy ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej ( tj. Dz.U. z 1999 r. Nr 54, poz.
III SA/Wa 2253/04
572, ze zm. ) w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji, przewidywały w art. 24 ust. 1 pkt 1 kompetencję organów kontroli skarbowej do wydawania decyzji w rozumieniu ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, gdy ustalenia dotyczą podatków , których określenie lub ustalenie należy do właściwości naczelników urzędów skarbowych oraz podatku akcyzowego.
Art. 31 ust. 2 ustawy o kontroli skarbowej zawierał wyjaśnienie użytych w ustawie pojęć: organu kontroli skarbowej, inspektora kontroli skarbowej, postępowania kontrolnego, w nawiązaniu do ustawowych pojęć Ordynacji podatkowej, której odpowiednie zastosowanie do postępowania kontrolnego, prowadzonego w trybie ustawy o kontroli skarbowej, przewidywał art. 31 ust. 1. Wprowadzona przepisem art. 10 pkt 12 lit. b ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. przepisy wprowadzające ustawę o swobodzie gospodarczej ( Dz.U. z 2004 r. Nr 173, poz. 1808 ) zmiana art. 31 ust. 2 ustawy o kontroli skarbowej, na którą powołuje się skarżący, nie zawiera nowych unormowań w zakresie kompetencji organów kontroli skarbowej, lecz stanowi wyłącznie zmianę redakcyjną tego przepisu.
Z powyższych względów należy stwierdzić, że kompetencje organów kontroli skarbowej wynikały z upoważnienia ustawowego, a zatem zarzut wydania decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości należało uznać za
III SA/Wa 2253/04
niezasadny.
Decyzja Izby Skarbowej została wydana z naruszeniem prawa , jakkolwiek nie w sposób wskazany przez R. W.
Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję, w której organ pierwszej instancji określił wysokość należnego zwrotu podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 1998 w kwocie [...] zł zamiast zeznanego zwrotu w kwocie [...] zł. Przepis art. 21 ust. 3 Ordynacji podatkowej przewiduje, że w przypadku, gdy organ podatkowy stwierdzi, że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wskazana w deklaracji, organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego . Uszczegółowieniem tej normy jest przepis art. 45 ust. 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych ( Dz.U. z 1993 r., Nr 90, poz. 416 , ze zm. ) , który stanowi, że podatek dochodowy wynikający z zeznania podatkowego jest podatkiem należnym od dochodów podatnika uzyskanych w roku podatkowym, chyba że właściwy organ podatkowy, lub właściwy organ kontroli skarbowej, wyda decyzję , w której określi inną wartość podatku. Wskazane przepisy nie przewidują uprawnień organu do określenia wysokości należnego zwrotu podatku.
Decyzja określająca wysokość zobowiązania jest decyzją deklaratoryjną, stwierdzającą powstanie w przeszłości zobowiązania podatkowego, na skutek
III SA/Wa 2253/04
zaistnienia zdarzenia, z którym prawo łączy powstanie zobowiązania.
Decyzja Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej została zatem wydana z naruszeniem wskazanych wyżej przepisów. Dyrektor Izby Skarbowej jako organ odwoławczy, stosownie do treści art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, orzeka o utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji, gdy stwierdzi, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa. Ocena prawidłowości decyzji winna być dokonana z uwzględnieniem wszystkich przepisów prawa materialnego i procesowego, które mają zastosowanie w sprawie. Podnieść należy, że istota postępowania odwoławczego, nie ogranicza się do kontroli zarzutów w stosunku do decyzji organu pierwszej instancji, lecz obowiązkiem organu odwoławczego jest ponowne rozpoznanie sprawy i wydanie decyzji merytorycznej. Utrzymanie w mocy decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej, mimo wskazanej sprzeczności z dyspozycją art. 45 ust. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i art. 21 ust. 3 Ordynacji podatkowej, stanowi naruszenie art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Organ winien ponownie rozpatrzyć odwołanie i wydać decyzję zgodną z powołanymi wyżej przepisami.
Nie jest uzasadniony zarzut skarżącego kwestionujący prawidłowość ustalenia wysokości przychodów z tytułu nieodpłatnego świadczenia. Zgodnie z art. 14 ust. 2 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, za przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej uważa się również
III SA/Wa 2253/04
wartość otrzymanych świadczeń naturze i innych nieodpłatnych świadczeń obliczonych zgodnie z art. 12 ust. 2, 3 i 3 a.
W toku postępowania organy podjęły wszelkie działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy. Stosownie do art. 181 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 31 ust. 1 ustawy o kontroli skarbowej, włączyły do postępowania materiały zgromadzone w toku postępowania karnego – zeznania świadków. Zeznania świadków, dokumenty – faktury wystawione dla Spółki, w powiązaniu z niekwestionowanym przez skarżącego faktem korzystania przez niego w czasie prowadzenia działalności gospodarczej, z pomieszczenia Spółki, w której znajdował się telefon, pozwalały na ocenę , że R. W. nieodpłatnie korzystał z telefonu , koszty eksploatacji którego ponosiła Spółka. Ocena ta nie narusza określonej w art. 191 Ordynacji podatkowej zasady swobodnej oceny dowodów, zgodnie z którą organ prowadzący postępowanie dowodowe, przy ocenie wiarygodności zgromadzonych dowodów, nie jest ograniczony żadnymi regułami określającymi wartość poszczególnych rodzajów dowodów, dokonuje oceny w sposób swobodny, na podstawie własnego przekonania opartego na zebranym materiale dowodowym. Dla oceny dowodów nie bez znaczenia jest pismo R. W. , będące wyjaśnieniem do protokołu kontroli skarbowej z dnia [...] sierpnia 2003 r., w którym przyznał , że w trakcie realizacji
III SA/Wa 2253/04
zlecenia nie miał świadomości , że korzystanie z telefonu zleceniodawcy jest
przychodem podatnika.
Obliczając wysokość przychodów organ pierwszej instancji uwzględnił wyłącznie wartość faktur obciążających koszty Spółki oraz ilość potencjalnych użytkowników telefonu.
Odnosząc się do zarzutu strony skarżącej - przewlekłości postępowania - Sąd stwierdził, że organy stosownie do art. 140 Ordynacji podatkowej informowały stronę o przyczynach nie załatwienia sprawy w terminie. Przyczyny te były związane z koniecznością doręczania pism za pośrednictwem Naczelnika Aresztu Śledczego. Podnieść należy, że skarga dotyczy decyzji wymiarowej, na wymiar podatku nie ma wpływu czas trwania postępowania , lecz spełnienie przesłanek prawa materialnego. Z tych względów zarzut naruszenia art. 125 § 1 Ordynacji podatkowej, nie może być oceniany jako naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Z powyższych powodów, Sąd na podstawie art. 145 § 1 lit. a i c, art. 152 i art. 200 ustawy p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.