III SA/Wa 2254/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie uchylił postanowienie Dyrektora IAS w W. dotyczące zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, uznając je za oparte na wadliwym stanowisku wierzyciela, które zostało wcześniej prawomocnie uchylone przez WSA w Poznaniu.
Spółka P. S.A. wniosła zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym, twierdząc, że jej zobowiązania z tytułu opłat za odpady komunalne zostały uregulowane. Wierzyciel (Związek Międzygminny) i organy egzekucyjne oddaliły zarzuty, uznając stanowisko wierzyciela za wiążące. WSA w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie, wskazując, że zostało ono oparte na wadliwym stanowisku wierzyciela, które zostało prawomocnie uchylone przez WSA w Poznaniu w innej sprawie dotyczącej tych samych stron i przedmiotu.
Sprawa dotyczyła zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym wszczętym wobec P. S.A. z tytułu opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Spółka twierdziła, że uregulowała należności, jednak Naczelnik Urzędu Skarbowego, działając na podstawie wiążącego stanowiska wierzyciela (Związku Międzygminnego), uznał zarzuty za nieuzasadnione. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznając skargę P. S.A., uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu egzekucyjnego. Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na fakcie, że postanowienia wierzyciela i Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które stanowiły podstawę dla organu egzekucyjnego, zostały wcześniej prawomocnie uchylone wyrokiem WSA w Poznaniu (sygn. akt I SA/Po 422/21). WSA w Poznaniu uznał stanowisko wierzyciela za przedwczesne i niepoparte materiałem dowodowym, wskazując na brak należytego udokumentowania długu oraz niewydanie postanowienia o zaliczeniu wpłat. Sąd warszawski stwierdził, że skoro podstawowe rozstrzygnięcia wierzyciela i organu odwoławczego zostały uchylone jako wadliwe, to postanowienia organów egzekucyjnych oparte na tych wadliwych rozstrzygnięciach również są wadliwe. W konsekwencji, WSA uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora IAS oraz postanowienie Naczelnika US, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania na rzecz spółki.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, organ egzekucyjny nie może opierać swojego rozstrzygnięcia na stanowisku wierzyciela, które zostało prawomocnie uchylone przez sąd jako wadliwe.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że postanowienia wierzyciela i organu odwoławczego, które stanowiły podstawę dla organu egzekucyjnego, zostały prawomocnie uchylone przez WSA w Poznaniu. Sąd podkreślił, że prawomocne orzeczenia wiążą inne sądy i organy, a rozstrzygnięcia oparte na wadliwych podstawach są same w sobie wadliwe.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (14)
Główne
u.p.e.a. art. 33 § par. 1 pkt 1-7, 9 i 10
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Podstawa zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej.
u.p.e.a. art. 34 § par. 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Stanowisko wierzyciela w zakresie zarzutów z art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 jest wiążące dla organu egzekucyjnego.
O.p. art. 62 § § 1
Ordynacja podatkowa
Sposób zaliczenia wpłat podatnika.
O.p. art. 62 § § 4
Ordynacja podatkowa
Organ wydaje postanowienie w sprawie zaliczenia wpłaty na poczet zaległości podatkowych, odsetek za zwłokę oraz kosztów upomnienia, na które służy zażalenie.
p.p.s.a. art. 170
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie prawomocnym orzeczeniem.
Pomocnicze
u.c.p.g. art. 6o § ust. 1
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
W razie niezłożenia deklaracji lub wątpliwości co do danych, organ ma obowiązek określić wysokość opłaty w drodze decyzji.
u.p.e.a. art. 62 § par. 1, 4 i 4a
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Zaliczenie wpłat na poczet zaległości, odsetek i kosztów; wydawanie postanowień w tym zakresie.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Utrzymanie w mocy postanowienia organu pierwszej instancji.
p.p.s.a. art. 119 § pkt 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Granice kontroli sądu.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a-c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uchylenia zaskarżonego postanowienia.
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
p.p.s.a. art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie o kosztach.
p.p.s.a. art. 205 § §1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie o kosztach.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Stanowisko wierzyciela, na którym oparły się organy egzekucyjne, zostało prawomocnie uchylone przez sąd. Brak wydania przez wierzyciela postanowienia o zaliczeniu wpłat stanowi istotne uchybienie procesowe.
Godne uwagi sformułowania
organ egzekucyjny ma obowiązek uznać wzniesiony zarzut za nieuzasadniony, gdyż obowiązujące w tym zakresie uregulowania nie przyznają organowi egzekucyjnemu prawa dobrowolnego uznania. stanowisko wierzyciela jest dla organu wiążące. Wobec powyższego na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit a oraz c p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] czerwca 2021 r. Rozstrzygnięcia te oparte były – ze względu na wskazane wcześniej, przewidziane w art. 34 §1 u.p.e.a. związanie organu egzekucyjnego stanowiskiem wierzyciela w zakresie m.in. zarzutu na podstawie art. 33 §1 pkt 1 u.p.e.a. – na ww. stanowisku wierzyciela z dnia [...] listopada 2020 r. oraz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] stycznia 2021 r., które to stanowisko wierzyciela WSA w Poznaniu uznał za wadliwe ('przedwczesne i niepoparte materiałem dowodowym') i z tego powodu uchylił oba postanowienia.
Skład orzekający
Jacek Kaute
przewodniczący sprawozdawca
Maciej Kurasz
sędzia WSA
Adrianna Elżbieta Grzymska-Truksa
asesor WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wiążący charakter prawomocnych orzeczeń sądowych dla organów administracji i organów egzekucyjnych, nawet jeśli dotyczą innych postępowań, ale opierają się na tych samych podstawach prawnych i faktycznych. Znaczenie prawidłowego dokumentowania zaległości i wydawania postanowień o zaliczeniu wpłat w postępowaniu egzekucyjnym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyfiki postępowania egzekucyjnego w administracji i relacji między organem egzekucyjnym, wierzycielem a sądem. Konieczność uwzględnienia specyfiki danego przypadku i stanu faktycznego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak prawomocne orzeczenie sądu w jednej sprawie może wpłynąć na inne postępowania, nawet jeśli organy administracji próbują utrzymać swoje wcześniejsze stanowisko. Podkreśla znaczenie prawidłowości proceduralnej i dowodowej w egzekucji administracyjnej.
“Sąd administracyjny uchylił egzekucję, bo organ oparł się na wadliwym stanowisku wierzyciela, które już wcześniej zostało podważone przez inny sąd.”
Dane finansowe
WPS: 3252,9 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Wa 2254/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-09-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-09-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Adrianna Elżbieta Grzymska-Truksa
Jacek Kaute /przewodniczący sprawozdawca/
Maciej Kurasz
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 888
art. 6o ust. 1
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - t.j.
Dz.U. 2020 poz 1427
art. 33 par. 1 pkt 1-7, 9 i 10, art. 34 par. 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Dz.U. 2020 poz 1325
art. 62 par. 1, 4 i 4a
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jacek Kaute (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Maciej Kurasz, asesor WSA Adrianna Elżbieta Grzymska-Truksa, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 września 2022 r. sprawy ze skargi P. S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. na rzecz P. S.A. z siedzibą w W. kwotę 117 zł (słownie: sto siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. (dalej jako "Naczelnik") wszczął postępowanie egzekucyjne wobec majątku Skarżącej P. S.A. na podstawie wystawionego przez Zarząd Związku Międzygminnego – [...] tytułu wykonawczego z dnia 7 lipca 2020 r. nr [...], obejmującego należności z tytułu deklarowanej, nieuiszczonej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres: 11/2016, 04/2018, 05/2018. 01/2019 w łącznej kwocie należności głównej 3.252,90 zł, plus odsetki za zwłokę w wysokości 587,00 zł.
Naczelnik, zawiadomieniem z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...], działając na podstawie art. 80 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1437 ze zm., dalej jako u.p.e.a.), dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w [...], które zostało zrealizowane w całości. Bank odebrał zawiadomienie w dniu 28 sierpnia 2020 r., natomiast Zobowiązana Spółka wraz z odpisem tytułu wykonawczego odebrała w dniu 2 września 2020 r.
Spółka, działając poprzez pełnomocnika, pismem z dnia 3 września 2020 r. wniosła, na podstawie art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a., zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, wskazując wygaśnięcie obowiązku objętego tytułem wykonawczym z dnia 7 lipca 2020 r., nr [...]. Jego zdaniem, zaległości ujęte w przedmiotowym tytule wykonawczym zostały uregulowane odpowiednio w dniach:
- 20 grudnia 2016 r. oraz 9 lutego 2017 r. - opłata za 11/2016 w łącznej kwocie 1.055,10 zł.
- 15 maja 2018 r. - opłata za 04/2018 w łącznej kwocie 1.070,10 zł,
- 15 czerwca 2018 r. - opłata za 05/2018 w łącznej kwocie 1.070.10 zł,
- 15 lutego 2019 r. - opłata za 01/2019 w łącznej kwocie 891,10 zł.
Spółka podniosła, że w dniu 7 sierpnia 2019 r. otrzymała upomnienie z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...], dotyczące zaległości z tytułu opłat za odpady komunalne w okresie: 11/2016, 06/2017, 04/2018, 05/2018, 01/2019 w Gminie B., natomiast w wystawionym w dniu 07 lipca 2020 r. tytule wykonawczym nr [...], wierzyciel nie wskazał zaległości z czerwca 2017 r. Strona zasygnalizowała wynikające nieścisłości między upomnieniem, a tytułem wykonawczym, poddając wątpliwości wskazane w tytule kwoty, z których nie wynika jakiej lokalizacji dotyczy zaległość. Zarzucono także utrudnienie związane
z przydzieleniem jednego rachunku bankowego do wszystkich nieruchomości. Wywodząc zarzut wygaśnięcia obowiązku, podniosła jednocześnie, że nie posiada zaległości z tytułu nieuiszczonej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za ww. okresy i po otrzymaniu upomnienia poczyniła kroki w celu wyjaśnienia przedmiotowej sprawy. Zarzuciła wierzycielowi, iż fakt istnienia rozbieżności
w rozrachunkach z wierzycielem powinien stanowić argument do niewszczynania egzekucji w stosunku do pozycji niewyjaśnionych.
Naczelnik przekazał te zarzuty do Wierzyciela, tj. do Zarządu Związku Międzygminnego – [...] (dalej także jako "Z."), by ten zajął stanowisko w sprawie.
Wierzyciel, postanowieniem z [...] listopada 2020 r., nr [...], oddalił zarzuty w całości. Jego zdaniem, na dzień wystawienia ww. tytułu wykonawczego, na koncie Zobowiązanej Spółki widniały zaległości, dlatego też wierzyciel miał podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. Zaznaczył jednocześnie, że wpłaty wskazane przez Stronę zostały odnotowane, jednak zostały dokonane w wysokości, która nie pozwoliła na pokrycie wszystkich zobowiązań za dany miesiąc. Nadto, dokonane przez zobowiązaną Spółkę wpłaty, wierzyciel zaliczał na zaległości, zgodnie z art. 62 § 1 oraz la ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r. poz. 1325 ze zm., dalej jako "O.p."). Co do kwestionowanego tytułu wykonawczego, w którym nie został uwzględniony miesiąc 06/2017, a który był ujęty w upomnieniu nr [...], Wierzyciel wskazał w swoim rozstrzygnięciu, że na dzień wystawienia tytułu wykonawczego, opłata za ww. miesiąc nie była już zaległością. Zaznaczył też, że wykazywane zaległości w upomnieniach, zawsze opiewają na łączne kwoty zaległości z danej gminy bez podziału na lokalizację, zaś jeden rachunek nie stanowi przeszkody w regulowaniu opłat w pełnej wysokości za wszystkie zgłoszone nieruchomości.
Skarżąca zażaliła się na to postanowienie Wierzyciela z [...] listopada 2020 r.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. (dalej jako "Kolegium"), ostatecznym postanowieniem z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] utrzymało w mocy postanowienie Zarządu Związku Międzygminnego [...] z dnia [...] listopada 2020 r.
Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W., z uwagi na dyspozycje zawarte w Rozporządzeniu Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 29 grudnia 2020 r., zmieniającym rozporządzenie w sprawie wyznaczenia organów Krajowej Administracji Skarbowej do wykonywania niektórych zadań Krajowej Administracji Skarbowej oraz określenia terytorialnego zasięgu ich działania (Dz. U. z 2020 r., poz. 2444), z dniem 1 stycznia 2021 r. wstąpił w prawa
i obowiązki organu egzekucyjnego - Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W.
Organ egzekucyjny w związku z postanowieniem w sprawie stanowiska wierzyciela, wydał postanowienie z [...] czerwca 2021 r. nr [...] uznając zarzuty złożone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. za nieuzasadnione. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano m.in. że "[z] uwagi na ostateczne postanowienie wierzyciela w kwestii zgłoszonych zarzutów w trybie art 233 §1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji uznające zarzut nieistnienia obowiązku za nieuzasadniony organ egzekucyjny ma obowiązek uznać wzniesiony zarzut za nieuzasadniony, gdyż obowiązujące w tym zakresie uregulowania nie przyznają organowi egzekucyjnemu prawa dobrowolnego uznania. (...) W zakresie zarzutów, o których mowa w artykule 33 §1 punkt 1-5 i 7 stanowisko wierzyciela jest dla organu wiążące. Powyższe implikuje stwierdzenie że wiążącą moc ostatecznego postanowienia wierzyciela wyklucza ponowną ocenę zarzutu przez organ egzekucyjny.".
Skarżąca, zażaleniem z 24 czerwca 2021 r., zakwestionowała postanowienie organu egzekucyjnego z [...] czerwca 2021 r. Zdaniem Spółki, wbrew stanowisku organu egzekucyjnego, zarzuty są uzasadnione i zarzuciła naruszenie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., wskazując, że egzekwowany obowiązek został wykonany przed wszczęciem egzekucji. Nadto, podniosła naruszenie art. 36 § 1 u.p.e.a. poprzez brak podjęcia czynności wyjaśniających w zakresie niezbędnym dla dokładnego ustalenia stanu faktycznego w ramach prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Zarzucono także naruszenie art. 6, art. 7 i art. 8 oraz art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. poprzez brak podjęcia wszelkich niezbędnych czynności w celu wyczerpującego wyjaśnienia okoliczności stanu faktycznego, nieuwzględnienie przedstawionych przez stronę informacji wskazujących jednoznacznie na brak istnienia po jej stronie obowiązku. Według Skarżącej, pogwałcona została zasada równego traktowania, poprzez uprzywilejowane potraktowanie wyjaśnień przedstawionych przez wierzyciela i pominięcie wyjaśnień Spółki.
W związku z powyższym Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia organu z dnia [...] grudnia 2020 roku umorzenie postępowania egzekucyjnego.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej jako "Dyrektor"), postanowieniem z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 735, dalej k.p.a.) oraz art. 18 i art. 33 § 1 pkt 1 w związku z art. 34 § 4 i § 5 u.p.e.a. i art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym
w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 2070), utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z [...] czerwca 2021 r. W uzasadnieniu wskazał, że organ egzekucyjny, będąc związany stanowiskiem Wierzyciela, był zobowiązany uznać zarzut wygaśnięcia obowiązku zgłoszony w postępowaniu egzekucyjnym w trybie art. 33 § 1 pkt. 1 u.p.e.a., prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 7 lipca 2020 r. nr [...] za nieuzasadniony, albowiem nieuwzględnienie stanowiska wierzyciela przez organ egzekucyjny, stanowiłoby rażące naruszenie prawa, tj. dyspozycji art. 34 § 1 i 4 u.p.e.a. W konsekwencji należy uznać, że obowiązek badania okoliczności związanych
z zarzutem zobowiązanej opartym o ww. przepisy, spoczywa na wierzycielu
i następstwem tego nieuzasadnione są zarzuty przedstawione w ww. zażaleniu naruszenia art. 6, art. 7 i art. 8 oraz art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. oraz art. 36 § 1 u.p.e.a. dot. braku podjęcia czynności wyjaśniających w zakresie niezbędnym dla dokładnego ustalenia stanu faktycznego w ramach prowadzonego postępowania egzekucyjnego.
Spółka, skargą z 24 sierpnia 2021 r., zakwestionowała postanowienie Dyrektora, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie kosztów postępowania. Skarżąca zarzuciła naruszenie:
1. art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a. w związku z art. 62 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez bezpodstawne uznanie, że:
a) P. S.A. nie dokonała zapłaty zobowiązań wskazanych w tytule wykonawczym, stanowiącym podstawę prowadzenia egzekucji wobec Spółki,
b) Z. udowodniła fakt posiadania przez P. S.A. zaległości i zaliczenia wpłat dokonanych przez P. S.A. zgodnie z art. 62 § 1 Ordynacji podatkowej,
c) P. S.A. miało wiedzę o faktycznym sposobie zaliczenia wpłaty oraz, że sposób ten był prawidłowy i zasadny,
d) działania Z. polegające na bezpodstawnej zmianie kwalifikacji dokonanych przez P. S.A. wpłat z tytułu zobowiązań wskazanych w tytule wykonawczym, bez poinformowania o tym fakcie P. S.A. oraz bez wskazania sposobu ich zaliczenia, a tym samym uniemożliwienie Spółce odniesienie się do zasadności sposobu zaliczenia wpłat przez Z. i wyjaśnienia oraz uregulowanie ewentualnej zaległości były zgodne z prawem a tym samym Z. miał prawo przyjąć, iż za okres wskazany w tytule wykonawczym Spółka nie dokonała zapłaty
i miała prawo wszcząć wobec Spółki egzekucję.
2. art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 11, art. 14, art. 77 § 1, art. 80, art. 97 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak uwzględnienia, iż działania Z. w sprawie, rażąco naruszały ogólne zasady prawa oraz wyjaśnieniu podstaw takiego stanowiska.
Dyrektor, w odpowiedzi na skargę, wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sąd na wstępie wskazuje, że złożoną w sprawie skargę rozpoznał na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej: "p.p.s.a."). Zgodnie z tym przepisem sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a. zaskarżone postanowienie podlega uchyleniu w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego lub procesowego, w sposób odpowiednio - mający lub mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak też w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania. W przypadku stwierdzenia braku podstaw do uwzględnienia skargi, sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddala. Zgodnie natomiast z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną w niej podstawą prawną.
Realizując wyżej określone granice kontroli, Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie bowiem zaskarżone postanowienie oraz postanowienie je poprzedzające naruszają prawo.
Tytułem wstępu należy zauważyć, że zasadnie wskazano w zaskarżonym postanowieniu, że w przedmiotowej sprawie wszczęcie postępowania egzekucyjnego nastąpiło w dniu 13 lipca 2020 r., tj. w dniu wpływu do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. wniosku wraz z tytułem wykonawczym nr [...] z dnia 07 lipca 2020 r. wystawionym przez Zarząd Związku Międzygminnego – [...] (k. 1 akt egzekucyjnych). Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 2070) do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 (tj. w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2019 r. poz. 1438, z późn. zm.)) i niezakończonych przed dniem 30 lipca 2020 r. stosuje się przepisy dotychczasowe. Tym samym w rozpatrywanej sprawie winny mieć zastosowanie przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w brzmieniu obowiązującym do dnia 29 lipca 2020 r.
Zaskarżonym w niniejszej sprawie rozstrzygnięciem Dyrektor utrzymał w mocy postanowienie wydane w pierwszej instancji przez Naczelnika w sprawie zarzutów wniesionych do postępowania egzekucyjnego.
Zgodnie z art. 33 §1 pkt 1 u.p.e.a. (ustawa przywołana w tym miejscu i dalej w brzmieniu na dzień 29 lipca 2020 r.) podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku. Zgodnie z art. 34 §1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące.
Organ egzekucyjny postanowieniem z dn. [...] czerwca 2021 r. uznał zarzut wygaśnięcia obowiązku (art. 33 §1 pkt 1 u.p.e.a.) za nieuzasadniony, które to rozstrzygnięcie Dyrektor utrzymał w mocy zaskarżonym postanowieniem, bazując na stanowisku wierzyciela w formie postanowienia Zarządu Związku Międzygminnego [...] w P. z dn. [...] listopada 2020 r. nr [...], które to postanowienie zostało utrzymane w mocy postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dn. [...] stycznia 2021 r., nr [...]. W ww. postanowieniu Zarządu Związku Międzygminnego [...] w P. z dn. [...] listopada 2020 r. (utrzymanym w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P.) oddalono podniesiony przez Skarżącą zarzut w całości, co z racji przewidzianego w art. 34 §1 u.p.e.a. wiążącego dla organu egzekucyjnego charakteru stanowiska wierzyciela w zakresie zarzutów, o których mowa m.in. w art. 33 §1 pkt 1 u.p.e.a., skutkowało koniecznością uznania przez organ egzekucyjny (w niniejszej sprawie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W.) nieuzasadnienia podniesionego przez Skarżącą zarzutu wygaśnięcia obowiązku zgodnie z art. 33 §1 pkt 1 u.p.e.a., a co za tym idzie koniecznością utrzymania tego postanowienia w mocy zaskarżonym postanowieniem.
Należy jednak zwrócić uwagę na to, że jak wiadomo tut. Sądowi z urzędu (notoria urzędowa) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dn. 18 sierpnia 2021 r., sygn. akt I SA/Po 422/21 uchylił postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne oraz poprzedzające je postanowienie Zarządu Związku Międzygminnego [...] z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...]. Wskazany wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu jest prawomocny.
We wskazanym wyroku wskazano, że "przedmiotem postępowania jest stanowisko wierzycie w przedmiocie złożonego zarzutu na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Spór zaś dotyczy istnienia samej zaległości P. S.A. względem Związku Międzygminnego [...] oraz wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego w dniu 7 lipca 2020 roku. Sąd uznał stanowisko wierzyciela oraz SKO w P. w sprawie zarzutów złożonych przez P. S.A. pismem z dnia 3 września 2020 roku za przedwczesne i niepoparte materiałem dowodowym.
Brak należytego udokumentowania w aktach administracyjnych istnienia oraz wysokości długu podlegającego egzekucji, a w szczególności niewydanie postanowienia w sprawie zaliczenia wpłat na poczet zaległości podatkowych, odsetek za zwłokę oraz kosztów upomnienia, o którym mowa w art. 62 § 4 Ordynacji podatkowej, stanowi uchybienie, które uniemożliwia sądową kontrolę zaskarżonego postanowienia wierzyciela.
Zgromadzony materiał dowodowy oraz treść zaskarżonego postanowienia i postanowienia organu I instancji nie pozwala na ocenę zarzutu skarżącej spółki, że spółka nie ma zaległości wobec Z.
Treść art. 62 § 1 Ordynacji podatkowej cytowana w zaskarżonej decyzji wskazuje na sposób zaliczenia wpłat podatnika. Jednak zacytowanie przepisu nie wyjaśnia, na jakie należności wpłaty skarżącej były zaliczane.
Zgodzić się należy ze stanowiskiem SKO, że postanowienie o zaliczeniu wpłaty na poczet zaległości podatkowej wydane na podstawie art. 62 § 4 Ordynacji podatkowej jest jedynie aktem formalnym, deklaratoryjnym, informującym o wysokości zadłużenia. Organ w swoich rozważaniach pomija jednakże oczywiste uchybienie procesowe w postaci niewydania tego postanowienia, mimo że wyżej wskazany przepis nie pozostawia w tym zakresie dowolności. Zgodnie z treścią art. 62 § 4 Ordynacji podatkowej organ wydaje postanowienie w sprawie zaliczenia wpłaty na poczet zaległości podatkowych, odsetek za zwłokę oraz kosztów upomnienia, na które służy zażalenie. Przepis art. 62 § 4a Ordynacji podatkowej wskazuje, w jakich przypadkach to postanowienie wydaje się na wniosek. Organ w zaskarżonym postanowieniu nie wskazał, że zaistniał jakikolwiek przypadek wskazany w powołanym przepoisz w niniejszej sprawie.
Z uwagi na niewydanie wskazanego wyżej postanowienia w sprawie zaliczenia wpłat na poczet konkretnych zaległości podatkowych, strona została pozbawiona prawa do złożenia zażalenia na to postanowienie i w ten sposób nie mogła przed wszczęciem egzekucji zakwestionować wysokości zaległości. W niniejszej sprawie okazało się to istotne o tyle, że podlegające egzekucji zadłużenie ma charakter sporny.
Sąd nie podziela również stanowiska wierzyciela w zakresie, w jakim ustosunkowując się do zarzutów wskazał, że jeżeli doszło do nieuwzględnienia jakiejkolwiek korekty deklaracji, to z winy strony, która złożyła ją po terminie i mogłaby uniknąć jakichkolwiek nieścisłości co do wysokości opłat, gdyby terminowo zgłaszała wszelkie zmiany. Twierdzenia te pozostają w sprzeczności z treścią art. 6o ust. 1 Ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 888), zgodnie z którym w razie niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Tym samym ustawodawca zobowiązuje organ do określenia wysokości opłaty, jeśli właściciel nieruchomości nie wykonuje ciążącego na nim obowiązku samoobliczenia opłaty.
Przy ponownym rozpoznaniu zarzutów organ winien uwzględnić uwagi poczynione w niniejszym wyroku.
Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a i c Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.) Sąd uchylił zaskarżone postanowienie SKO z dnia [...] stycznia 2021 r. oraz poprzedzające je postanowienie Związku Międzygminnego [...] z dnia [...] listopada 2020 r. O kosztach orzeczono na mocy art. 200 p.p.s.a.".
Jak wynika z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Jak orzekł Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dn. 26 listopada 2020 r., sygn. akt II FSK 1935/18 "w sytuacji, gdy zachodzi związanie prawomocnym orzeczeniem sądu i ustaleniami faktycznymi, które legły u jego podstaw, niedopuszczalne jest w innej sprawie o innym przedmiocie dokonywanie ustaleń i ocen prawnych sprzecznych z prawomocnie osądzoną sprawą. Rozstrzygnięcie zawarte w prawomocnym orzeczeniu stwarza stan prawny taki, jaki z niego wynika. Sądy rozpoznające między tymi samymi stronami inny spór muszą przyjmować, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak przyjęto w prawomocnym, wcześniejszym wyroku." Podobnie orzekł również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dn. 26 stycznia 2022 r., sygn. akt I FSK 1260/18, wskazując, że "sądy rozpoznające między tymi samymi stronami inny spór muszą przyjmować, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak przyjęto w prawomocnym, wcześniejszym wyroku.".
Mając na uwadze treść art. 170 p.p.s.a. oraz okoliczność uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu prawomocnym wyrokiem z dn. 18 sierpnia 2021 r., sygn. akt I SA/Po 422/21 ww. postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] stycznia 2021 r. oraz poprzedzającego je postanowienia Zarządu Związku Międzygminnego [...] z dnia [...] listopada 2020 r., zasadne jest uchylenie zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dn. [...] lipca 2021 r. oraz poprzedzającego go postanowienia Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] czerwca 2021 r. Rozstrzygnięcia te oparte były – ze względu na wskazane wcześniej, przewidziane w art. 34 §1 u.p.e.a. związanie organu egzekucyjnego stanowiskiem wierzyciela w zakresie m.in. zarzutu na podstawie art. 33 §1 pkt 1 u.p.e.a. – na ww. stanowisku wierzyciela z dnia [...] listopada 2020 r. oraz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] stycznia 2021 r., które to stanowisko wierzyciela WSA w Poznaniu uznał za wadliwe ("przedwczesne i niepoparte materiałem dowodowym") i z tego powodu uchylił oba postanowienia. Skoro zatem postanowienie z dn. [...] listopada 2020 r. oraz z dnia [...] stycznia 2021 r. okazały się wadliwe (podstawę ich uchylenia stanowił art. 145 §1 pkt 1 lit. a oraz c p.p.s.a. tj. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy oraz inne, niż naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy) i WSA w Poznaniu je uchylił, to w konsekwencji wadliwe jest – jako oparte na ww. postanowieniach/stanowisku wierzyciela – postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] czerwca 2021 r. i w konsekwencji zaskarżone postanowienie utrzymujące w mocy to ostatnie. Naruszenia stwierdzone przez WSA w Poznaniu zostały bowiem "powielone" w ww. postanowieniu Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] czerwca 2021 r. oraz zaskarżonym postanowieniu (skoro opierały się one na rozstrzygnięciach uchylonych przez WSA w Poznaniu).
Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit a oraz c p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] czerwca 2021 r.
Ponownie rozpoznając sprawę organ egzekucyjny oraz organ odwoławczy (o ile rozstrzygnięcie organu egzekucyjnego zostanie zaskarżone) uwzględnią stanowisko wierzyciela (i o ile zostanie ono zaskarżone, stanowisko organu odwoławczego) wydane po wyroku WSA w Poznaniu z dn. 18 sierpnia 2021 r., sygn. akt I SA/Po 422/21.
O kosztach orzeczono zgodnie z art. 200 w zw. z art. 205 §1 p.p.s.a. – na zasądzoną kwotę 117 złotych składał się uiszczony wpis od skargi w kwocie 100 zł (k. 42 akt sądowych) oraz równowartość opłaty skarbowej od dokumentu pełnomocnictwa w kwocie 17 zł (k. 11 akt sądowych).Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI