III SA/Wa 2196/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2012-04-27
NSApodatkoweWysokawsa
podatek dochodowykoszty uzyskania przychodówfundusz innowacyjnościcentrum badawczo-rozwojoweustawa o wspieraniu działalności innowacyjnejinterpretacja indywidualnaWSA

WSA w Warszawie uchylił interpretację Ministra Finansów, uznając, że wydatki finansowane z funduszu innowacyjności przez centrum badawczo-rozwojowe mogą stanowić koszty uzyskania przychodów.

Sprawa dotyczyła możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów przez centrum badawczo-rozwojowe (CBR) zarówno odpisów na fundusz innowacyjności, jak i faktycznych wydatków ponoszonych z tego funduszu. Minister Finansów uznał odpis za koszt, ale odmówił uznania wydatków. Sąd uchylił interpretację, stwierdzając, że odmowa uznania wydatków narusza zasadę równości podatkowej i cel wspierania innowacyjności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę K. S.A. na interpretację indywidualną Ministra Finansów dotyczącą podatku dochodowego od osób prawnych. Spór dotyczył dwóch kwestii: możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów odpisów na fundusz innowacyjności oraz wydatków ponoszonych z tego funduszu przez centrum badawczo-rozwojowe (CBR). Minister Finansów uznał stanowisko skarżącej za prawidłowe w zakresie odpisów, ale za nieprawidłowe w zakresie wydatków. Sąd uchylił zaskarżoną interpretację w części dotyczącej wydatków. Sąd argumentował, że odmowa zaliczenia wydatków do kosztów uzyskania przychodów, podczas gdy odpis na fundusz już został zaliczony, stawiałaby CBR w gorszej sytuacji niż zwykłych podatników, którzy mogliby zaliczyć wydatki na działalność badawczo-rozwojową do kosztów na zasadach ogólnych. Uznanie zarówno odpisów, jak i wydatków za koszty uzyskania przychodów zapewnia równość podatkową i realizuje cel wspierania innowacyjności. Sąd podkreślił, że przepisy dotyczące funduszu innowacyjności są specyficzne i mają na celu wsparcie działalności innowacyjnej, a nie są porównywalne z innymi funduszami tworzonymi w celu rozłożenia w czasie znaczących kosztów.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, wydatki te mogą stanowić koszty uzyskania przychodów.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że odmowa zaliczenia wydatków do kosztów uzyskania przychodów, podczas gdy odpis na fundusz został zaliczony, stawiałaby centrum badawczo-rozwojowe w gorszej sytuacji niż zwykłych podatników. Umożliwienie zaliczenia zarówno odpisów, jak i wydatków do kosztów zapewnia równość podatkową i realizuje cel wspierania innowacyjności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (10)

Główne

u.p.d.o.p. art. 15 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

u.p.d.o.p. art. 16 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

ustawa o wspieraniu działalności innowacyjnej art. 21 § 1

Ustawa o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej

Centrum badawczo-rozwojowe może tworzyć fundusz innowacyjności z comiesięcznego odpisu (nie więcej niż 20% przychodów), który obciąża koszty działalności. Środki gromadzone są na odrębnym rachunku i wykorzystywane na pokrywanie kosztów badań i prac rozwojowych oraz kosztów związanych z uzyskaniem patentu.

Pomocnicze

u.p.d.o.p. art. 16 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

Nie uważa się za koszty uzyskania przychodów odpisów i wpłat na różnego rodzaju fundusze tworzone przez podatnika; kosztem uzyskania przychodów są jednak między innymi podstawowe odpisy i wpłaty na te fundusze, jeżeli obowiązek lub możliwość ich tworzenia w ciężar kosztów określają odrębne ustawy.

u.p.d.o.p. art. 12 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

Za przychody podatkowe uznano w centrach badawczo-rozwojowych środki funduszu innowacyjności niewykorzystane w roku podatkowym lub w ciągu roku następującego, wykorzystane niezgodnie z przepisami, lub w przypadku utraty statusu CBR.

ustawa o wspieraniu działalności innowacyjnej art. 21 § 8

Ustawa o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 146 § 1

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 200

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 205 § 1

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 205 § 2

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wydatki finansowane z funduszu innowacyjności przez centrum badawczo-rozwojowe powinny stanowić koszty uzyskania przychodów, aby zapewnić równość podatkową z innymi podatnikami i realizować cel wspierania innowacyjności. Przyjęcie tezy Ministra Finansów, że wydatki z funduszu nie mogą być kosztem, jeśli odpis już był kosztem, stawia centrum badawczo-rozwojowe w gorszej sytuacji niż zwykłych podatników.

Odrzucone argumenty

Minister Finansów argumentował, że ten sam wydatek nie może być uwzględniony więcej niż jeden raz jako koszt uzyskania przychodów, a zaliczenie odpisu na fundusz wyklucza zaliczenie wydatku z tego funduszu.

Godne uwagi sformułowania

nie można pojęcia kosztu ograniczać do wydatku, który zawsze jest kosztem, lecz należy nim objąć również przewidziane prawem faktycznie zrealizowane (wykonane) odpisy CBR nie miałyby już po rozpoznaniu przychodu podatkowego [...] możliwości zaliczenia do kosztów podatkowych wydatków ze środków funduszu innowacyjności związanych z działalnością gospodarczą. zamiast uprzywilejowanej pozycji podatkowej, stawiałaby CBR w sytuacji gorszej od sytuacji zwykłych podatników

Skład orzekający

Alojzy Skrodzki

przewodniczący sprawozdawca

Dariusz Kurkiewicz

członek

Jarosław Trelka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kosztów uzyskania przychodów dla centrów badawczo-rozwojowych, w szczególności w kontekście funduszu innowacyjności i wspierania działalności innowacyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego statusu centrum badawczo-rozwojowego i przepisów ustawy o wspieraniu działalności innowacyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu wspierania innowacyjności w Polsce i pokazuje, jak sądy interpretują przepisy w celu zapewnienia równości podatkowej i promowania rozwoju technologicznego.

Czy innowacyjne firmy płacą podwójnie? Sąd wyjaśnia zasady kosztów uzyskania przychodów z funduszu innowacyjności.

Sektor

IT/technologie

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Wa 2196/11 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2012-04-27
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2011-07-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Alojzy Skrodzki /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
6560
Sygn. powiązane
II FSK 1863/12 - Wyrok NSA z 2014-07-04
Skarżony organ
Minister Finansów
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną interpretację
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alojzy Skrodzki (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz, Sędzia WSA Jarosław Trelka, Protokolant referent stażysta Paweł Jurczyński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi K. S.A. z siedzibą w W. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych 1) uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, 2) stwierdza, że uchylona interpretacja indywidualna nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Ministra Finansów na rzecz K. S.A. z siedzibą w W. kwotę 457 zł (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Zaskarżoną interpretacją Minister Finansów uznał stanowisko skarżącej za prawidłowe w zakresie zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów odpisów na fundusz innowacyjności. Natomiast za nieprawidłowe uznał zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów wydatków zgromadzonych na ww. funduszu.
Skarżąca wskazała we wniosku o interpretację, że jej przedmiotem działalności są prace badawczo-rozwojowe w dziedzinie nauk medycznych i farmacji. Na mocy przepisów ustawy z 30 maja 2008 r. o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej (Dz.U. z 2008 r., Nr 116 poz. 730) dalej: ustawa o wspieraniu działalności innowacyjnej, decyzją Ministra Gospodarki z [...] marca 2009 r. Skarżąca uzyskała status centrum badawczo-rozwojowego (dalej: CBR).
Po uzyskaniu statusu CBR, zgodnie z art. 21 ustawy o wspieraniu działalności innowacyjnej, Skarżąca utworzyła tzw. fundusz innowacyjności (począwszy od odpisu za okres 16-31 marca 2009 r. dokonanego i przekazanego na rachunek bankowy do 15 kwietnia 2009 r.). Fundusz innowacyjności tworzony jest z comiesięcznego odpisu wynoszącego nie więcej niż 20% przychodów uzyskanych przez Skarżącą w danym miesiącu. Odpis na fundusz innowacyjności obciąża koszty działalności Skarżącej. Równowartość odpisów przekazywana jest na odrębny rachunek bankowy funduszu innowacyjności w terminie do 15 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym został dokonany odpis. Odpis na fundusz innowacyjności jest zaliczany przez Skarżącą do kosztów uzyskania przychodów w momencie wpłaty środków pieniężnych na rachunek funduszu innowacyjności. Środki przekazane na fundusz innowacyjności są wykorzystywane przez Skarżącą w tym samym roku podatkowym do pokrycia kosztów prowadzenia badań i prac rozwojowych, głównie kosztów wynagrodzeń pracowników oraz badaczy zgodnie z zasadami określonymi w ustawie o wspieraniu działalności innowacyjnej i Rozporządzeniu Ministra Gospodarki z 26 sierpnia 2009 r. w sprawie funduszu innowacyjności (Dz.U. z 2009 r., Nr 143, poz. 1171) dalej: rozporządzenie Ministra Gospodarki. W przypadku odpisu za listopad 2009 r., środki pieniężne zostały wpłacone przez Skarżącą na rachunek funduszu innowacyjności w dniu 15 grudnia 2009 r. Odpis na fundusz innowacyjności został uznany przez Skarżącą za koszt podatkowy w grudniu 2009 r., jednakże, z uwagi na fakt, że środki pieniężne nie zostały w całości wydatkowane w tym samym roku zgodnie z art. 21 ust. 9 pkt 1 ustawy o wspieraniu działalności innowacyjnej, zostały zaliczone w odpowiedniej części do przychodów podatkowych Skarżącej. Jednocześnie dokumenty kosztowe, na podstawie których dokonywano wydatkowania środków zgromadzonych na wyodrębnionym rachunku bankowym funduszu księgowane były w ciężar funduszu innowacyjności i nie były ujmowane jako koszt podatkowy.
W 2010 r. i latach następnych Skarżąca zamierza kontynuować dokonywanie odpisów na fundusz innowacyjności, gromadzenie środków na rachunku bankowym funduszu innowacyjności i finansowanie z tego funduszu wydatków na działalność badawczą i rozwojową zgodnie z ustawą o wspieraniu działalności innowacyjnej i rozporządzeniem Ministra Gospodarki. Skarżąca zamierza skorzystać z możliwości uznawania za koszty podatkowe wydatków finansowanych ze środków zgromadzonych na wyodrębnionym rachunku bankowym funduszu innowacyjności.
W związku z tak przedstawionym stanem faktycznym Skarżąca zadała dwa pytania:
1. Czy zgodnie z art. 15 ust. 1 oraz 16 ust. 1 pkt 9 lit. a) ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (dalej: u.p.d.o.p.), Skarżąca jest uprawniona do zaliczania do kosztów uzyskania przychodów odpisów na fundusz innowacyjności, dokonywanych zgodnie z ustawą o wspieraniu działalności innowacyjnej, w momencie wpłaty środków pieniężnych na rachunek funduszu innowacyjności (w rozliczeniu za 2009 rok i w latach następnych)?
2. Czy zgodnie z art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p., wydatki ponoszone przez Skarżącą ze środków zgromadzonych na rachunku bankowym funduszu innowacyjności, zgodnie z zasadami wskazanymi w ustawie o wspieraniu działalności innowacyjnej i rozporządzeniu Ministra Gospodarki, będą stanowić koszty uzyskania przychodów Skarżącej (w rozliczeniu za 2009 rok i w latach następnych)?
Odnosząc się do pytania Nr 1 Skarżąca powołując się na art. 15 ust. 1 oraz art. 16 ust. 1 pkt 9 lit. a u.p.d.o.p. wskazała, że skoro środki funduszu innowacyjności przeznaczone są na cele związane z działalnością gospodarczą Skarżącej i służą generowaniu przychodów podatkowych, niewątpliwie odpis na fundusz innowacyjności spełnia przesłanki uznania go za koszt podatkowy.
Przedstawiając swoją ocenę prawną odnośnie pytania Nr 2 Skarżąca wskazała, że zgodnie z art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p., wydatki ponoszone przez Skarżącą ze środków zgromadzonych na rachunku bankowym funduszu innowacyjności, zgodnie z zasadami wskazanymi w ustawie o wspieraniu działalności innowacyjnej i rozporządzeniu Ministra Gospodarki, będą stanowić koszty uzyskania przychodów Skarżącej (w rozliczeniu za 2009 rok i w latach następnych).
Analiza przepisów u.p.d.o.p. (w powiązaniu z przepisami ustawy o wspieraniu działalności innowacyjnej) wskazuje jednoznacznie, że wydatki finansowane z funduszu innowacyjności mogą być zaliczane do kosztów podatkowych Skarżącej.
Powołując się na art. 21 ust. 7 ustawy o wspieraniu działalności innowacyjnej i rozporządzenie Ministra Gospodarki Skarżąca wskazała, że wynika z nich, iż kategorie wydatków kwalifikujących się do finansowania ze środków funduszu innowacyjności są bardzo ściśle związane z działalnością CBR, a więc z generowaniem przychodów podatkowych. Co istotne, treść powołanych przepisów wskazuje, iż nie jest możliwe, aby jakiekolwiek wydatki niezwiązane z działalnością gospodarczą Skarżącej mogły być finansowane z funduszu innowacyjności. W konsekwencji, każdy wydatek, który może być sfinansowany z funduszu innowacyjności (zgodnie z Ustawą o wspieraniu działalności innowacyjnej i Rozporządzeniem) niewątpliwie spełnia przesłanki określone w art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p., tj. służy osiągnięciu przychodów lub zachowaniu albo zabezpieczeniu źródła przychodów.
Ponadto, w niniejszej sprawie nie będzie miało miejsca podwójne zaliczenie wydatku do kosztu podatkowego, gdyż zaliczeniu do kosztów podlegałby najpierw odpis na fundusz innowacyjności, a następnie wydatek z tego funduszu.
Skarżąca podkreśliła, że nawet jeśli na gruncie prawa bilansowego podatnik mający status CBR nie obciążałby podwójnie swoich kosztów — w momencie dokonania odpisu na fundusz innowacyjności oraz w momencie dokonywania wydatku z tego funduszu, to odwołanie się do prawa bilansowego nie byłoby w przedmiotowej sprawie uprawnione. W doktrynie prawa podatkowego przyjmuje się bowiem jednoznacznie, że przy obliczaniu dochodu podatkowego przepisy prawa bilansowego można brać pod uwagę tylko w takim zakresie w jakim odwołują się do nich przepisy prawa podatkowego.
W interpretacji indywidualnej z dnia [...] kwietnia 2011 r. Minister Finansów uznał stanowisko Skarżącej odnośnie pytania Nr 1 za prawidłowe, zaś odnośnie pytania Nr 2 za nieprawidłowe.
W uzasadnieniu interpretacji dotyczącym pytania Nr 2 Minister Finansów wyjaśnił, że nie jest możliwe potwierdzenie stanowiska Skarżącej, zgodnie z którym oprócz zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów odpisów na fundusz, dodatkowo koszty podatkowe mogą być obciążone faktycznymi wydatkami ponoszonymi ze środków zgromadzonych na rachunku bankowym funduszu. Takie podejście naruszałoby bowiem podstawową zasadę wykładni systemowej w podatku dochodowym, zgodnie z którą ten sam wydatek nie może być uwzględniony więcej niż jeden raz jako koszt uzyskania przychodów u tego samego podatnika. Zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 9 lit. a) u.p.d.o.p., kosztem podatkowym mogą być - jako wyjątek od ogólnej zasady - podstawowe odpisy i wpłaty na różnego rodzaje fundusze tworzone przez podatnika, jeżeli obowiązek lub możliwość ich tworzenia w ciężar kosztów określają odrębne ustawy.
Z takim rozwiązaniem koresponduje m. in. art. 21 ustawy o wspieraniu działalności innowacyjnej, który w ust. 3 określa, iż ściśle wskazane odpisy obciążają koszty działalności centrum badawczo - rozwojowego. art. 16 ust. 1 pkt 9 lit. a) u.p.d.o.p. umożliwia podatnikom wcześniejsze dokonanie podatkowego zakwalifikowania wydatku - poprzez zaliczenie do kosztów podatkowych już samego odpisu na określony fundusz, a nie dopiero kosztu w momencie jego poniesienia (np. dokonania samego wydatku z utworzonego przez podatnika funduszu) na określony cel. Sam odpis na określony fundusz nie stanowi generalnie kosztu podatkowego i takiej kwalifikacji może podlegać w szczególnych przypadkach przewidzianych w przepisach prawa. Rozwiązanie umożliwiające podatnikom zaliczanie do kosztów uzyskania przychodów odpisu na określony fundusz, a nie wydatku sfinansowanego z funduszu, jest już zatem preferencją podatkową.
Również na gruncie prawa bilansowego podatnik mający status centrum badawczo - rozwojowego nie obciąża podwójnie swoich kosztów: raz w momencie dokonania odpisu, powtórnie w momencie dokonywania wydatku. Skoro sam odpis obciąża koszty działalności centrum badawczo - rozwojowego, to takim kosztem nie są już wydatki ponoszone ze środków zgromadzonych na rachunku bankowym funduszu.
Zaliczenie pewnej wartości w formie odpisu na fundusz innowacyjności do kosztów uzyskania przychodów stanowi obciążenie kosztów podatkowych (czyli obniżenie podstawy opodatkowania, tj. dochodu). Potwierdzeniem powyższego są również, zdaniem tut. organu stanowiska doktryny cytowane przez Skarżącą, a mianowicie "(..) nie można pojęcia kosztu ograniczać do wydatku, który zawsze jest kosztem, lecz należy nim objąć również przewidziane prawem faktycznie zrealizowane (wykonane) odpisy (np. na różne fundusze, rezerwy, odpisy amortyzacyjne i inne zmniejszenia aktywów albo zwiększenia strat." (I. Ożóg, Koszty uzyskania przychodów — podstawowe zagadnienia (1), Przegląd Podatkowy 5/2001, s. 18). Kosztem podatkowym są te spośród wymienionych kategorii, które u.p.d.o.p. za takie koszty pozwala uznać. Ale z cytowanego fragmentu nie można wysnuć wniosku, że kosztami podatkowymi mogą być zarówno wydatki jak i odpisy (np. odpisy na fundusz innowacyjności).
Na uznanie nie zasługują także argumenty Skarżącej wywodzące skutek w postaci możliwości zaliczenia do kosztów podatkowych zarówno odpisu na fundusz innowacyjności jak i wydatków pokrytych środkami tego funduszu, z treści innych przepisów u.p.d.o.p., w szczególności dotyczących odpisów i wydatków na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych czy odpisów amortyzacyjnych.
W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze Spółka wniosła o uchylenie interpretacji Ministra Finansów w części dotyczącej pytania Nr 2 oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Interpretacji zarzuciła naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, to jest art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż wydatki, które będą ponoszone przez Spółkę ze środków zgromadzonych na rachunku bankowym funduszu innowacyjności, zgodnie z zasadami wskazanymi w Ustawie o wspieraniu działalności innowacyjnej i rozporządzeniu Ministra Gospodarki nie będą stanowić kosztów uzyskania przychodów Spółki.
Skarżąca wyjaśniła, że konstrukcja preferencji podatkowych dla centrów badawczo-rozwojowych zakłada, iż kosztem podatkowym, poza odpisem na fundusz innowacyjności, mogą być także wydatki finansowane z tego funduszu. Jeżeli centrum badawczo-rozwojowe nie spełnia konkretnych rygorystycznych wymogów z ustawy o wspieraniu działalności innowacyjnej, musi ono zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 5c u.p.d.o.p. rozpoznać określony przychód podatkowy tak, aby korzyść w postaci ukosztowienia odpisu na fundusz innowacyjności zrekompensować budżetowi państwa. Konieczność rozpoznania powyższego przychodu nie wyłącza natomiast możliwości rozpoznawania jako kosztów podatkowych wydatków z funduszu innowacyjności na zasadach ogólnych przewidzianych dla wszystkich podatników. Przyjęcie tezy Ministra Finansów, iż rozpoznanie przez centrum badawczo-rozwojowe kosztu podatkowego w postaci odpisu na fundusz innowacyjności wyłącza możliwość zaliczenia do kosztów podatkowych wydatków finansowanych z tego funduszu stawiałoby w nieuzasadniony sposób w znacznie gorszej sytuacji podatkowej centrum badawczo - rozwojowe względem zwykłych podatników nie mających takiego statusu. W konsekwencji, Spółka powinna być uprawniona do rozpoznania jako kosztów podatkowych, zarówno odpisu na fundusz innowacyjności, jak i wydatków z niego finansowanych (przy założeniu, że w razie niespełnienia określonych wymogów, będzie zobowiązana do rozpoznania przychodu podatkowego na zasadach określonych w art. 12 ust. 1 pkt 5c u.p.d.o.p.).
Zdaniem Spółki, możliwość zaliczenia do kosztów podatkowych wydatków finansowanych z funduszu innowacyjności potwierdza także art. 19 ust. 1 pkt 2 lit. c Ustawy o wspieraniu działalności innowacyjnej.
Ponadto w ocenie Skarżącej w niniejszej sprawie nie ma miejsca podwójne zaliczenie wydatku do kosztu podatkowego, gdyż zaliczeniu do kosztów podlegają najpierw odpis na fundusz innowacyjności, a następnie wydatek z tego funduszu.
W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje;
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Poza sporem jest, że sam odpis na fundusz innowacyjności jest kosztem uzyskania przychodów. Strony tego nie kwstionują. Stanowisko Ministra Finansów w tym zakresie jest prawidłowe.
Nieprawidłowe jest w ocenie Sądu, stanowisko Ministra Finansów odnośnie odmowy zaliczenia wydatku z funduszu innowacyjności do kosztów uzyskania przychodów.
Zgodnie z art. 16. ust. 1. u.p.d.o.p.. nie uważa się za koszty uzyskania przychodów odpisów i wpłat na różnego rodzaju fundusze tworzone przez podatnika; kosztem uzyskania przychodów są jednak między innymi podstawowe odpisy i wpłaty na te fundusze, jeżeli obowiązek lub możliwość ich tworzenia w ciężar kosztów określają odrębne ustawy.
Z kolei zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy o wspieraniu innowacyjności centrum badawczo-rozwojowe może tworzyć fundusz innowacyjności. Fundusz innowacyjności tworzy się z comiesięcznego odpisu wynoszącego nie więcej niż 20 % przychodów uzyskanych przez centrum badawczo-rozwojowe w danym miesiącu. Odpis powyższy obciąża koszty działalności centrum badawczo-rozwojowego. Środki funduszu innowacyjności są gromadzone na odrębnym rachunku bankowym. Środki funduszu innowacyjności zgromadzone na rachunku, wykorzystuje się na pokrywanie kosztów prowadzenia badań i prac rozwojowych oraz kosztów związanych z uzyskaniem patentu na wynalazek.
Z kolei na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 5c p.d.o.p. za przychody podatkowe uznano w centrach badawczo-rozwojowych środki funduszu innowacyjności:
a) niewykorzystane w roku podatkowym, w którym zostały przekazane do tego funduszu, lub w ciągu roku podatkowego następującego po tym roku,
b) wykorzystane niezgodnie z przepisami wykonawczymi wydanymi na podstawie art. 21 ust. 8 ustawy o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej,
c) w przypadku utraty przez podatnika statusu centrum badawczo-rozwojowego.
Z punktu widzenia rozpoznawanego sporu, w ocenie Sądu, istotne w niniejszej sprawie ma brzmienie art. 12 ust. 1 pkt 5c ustawy o u.p.d.o.p.. Przepis ten odnosi się do wąskiej grupy podmiotów mających status CBR i stanowi element systemowy szczególnego reżimu opodatkowania przewidzianego dla tej grupy podmiotów. Z jednej bowiem strony podmioty mające status CBR są uprawnione do zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów odpisów na fundusz innowacyjności, a z drugiej mają obowiązek rozpoznać przychód podatkowy w przypadku, gdy odpisane uprzednio na fundusz innowacyjności środki zostały:
a) niewykorzystane w roku podatkowym, w którym zostały przekazane do tego funduszu, lub w ciągu roku podatkowego następującego po tym roku, lub
b) wykorzystane niezgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 21 ust. 8 ustawy z dnia 30 maja 2008 r. o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej, oraz
c) w przypadku utraty przez podatnika statusu centrum badawczo-rozwojowego.
Niewątpliwie, z punktu widzenia systemu opodatkowania podatkiem dochodowym na podatników mających status CBR nałożony został dodatkowy obowiązek, polegający na określonym sposobie wykorzystania środków odpisanych na fundusz innowacyjności. Obowiązek ten nie dotyczy innych kategorii podatników. Dodatkowo, w razie niespełnienia tego obowiązku, ustawodawca przewiduje swoistą sankcję w postaci konieczności rozpoznania dodatkowego przychodu podatkowego. Przyjmując tezę Ministra Finansów, iż wydatki ponoszone z funduszu innowacyjności nie mogą stanowić kosztu podatkowego, gdyż kosztem takim był już sam odpis na fundusz innowacyjności, CBR nie miałyby już po rozpoznaniu przychodu podatkowego, o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 5c ustawy o u.p.d.o.p. możliwości zaliczenia do kosztów podatkowych wydatków ze środków funduszu innowacyjności związanych z działalnością gospodarczą. Taka sytuacja miałaby miejsce nawet, pomimo że wydatki te spełniałyby wymogi art. 15 ust. 1 ustawy o u.p.d.o.p. (np. koszty na prace badawczo-rozwojowe poniesione w trzecim roku po utworzeniu funduszu innowacyjności). Powyższa sytuacja, będąca konsekwencją twierdzeń Ministra Finansów, zamiast uprzywilejowanej pozycji podatkowej, stawiałaby CBR w sytuacji gorszej od sytuacji zwykłych podatników - ci ostatni byliby bowiem uprawnieni do zaliczania do kosztów podatkowych wydatków na prace badawczo-rozwojowe na zasadach ogólnych, niezależnie od spełnienia czy też niespełnienia przesłanek z art. 12 ust. 1 pkt 5c ustawy o u.p.d.o.p.. Powyższa nierównowaga zostaje usunięta w sytuacji, gdy CBR mogą do kosztów uzyskania przychodów zaliczyć zarówno odpisy na fundusz innowacyjności, jak i wydatki sfinansowane ze środków tego funduszu. W razie bowiem konieczności rozpoznania przychodu podatkowego, o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 5c ustawy o u.p.d.o.p., CBR dalej mogłyby zaliczyć do kosztów podatkowych wydatki sfinansowane ze środków funduszu innowacyjności.
Podsumowując, obowiązek rozpoznania przez CBR przychodu podatkowego na mocy art. 12 ust. 1 pkt 5c ustawy o u.p.d.o.p., przy przyjęciu argumentacji Ministra Finansów, prowadziłby do sytuacji, w której CBR znajdowałyby się w gorszej sytuacji niż zwykły podatnik prowadzący działalność gospodarczą w sektorze badawczo-rozwojowym. Jedynie uznanie, że CBR może zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów zarówno odpisy na fundusz innowacyjności, jak i wydatki sfinansowane ze środków tego funduszu, stawia CBR na równi z innymi podatnikami sektora badawczo-rozwojowego.
Ponadto powoływane wyroki przez Miinistra Finansów dotyczyły innego stanu faktycznego, a zatem inna była też kwalifikacja prawna. Zatem należy zgodzić się ze stroną skarżącą o braku możliwości zastosowania powołanych przez Ministra Finansów orzeczeń sądów administracyjnych w niniejszej sprawie.
Zgodzić się trzeba ze stroną skarżąca, że wykorzystanie funduszu innowacyjności i finansowanie z niego kosztów działalności badawczo-rozwojowej stanowi instrument wsparcia działalności innowacyjnej przez państwo, w odróżnieniu od innych funduszy powołanych przez Ministra Finansów. Tytułem przykładu, fundusz likwidacji zakładu górniczego czy fundusz remontowy mają na celu rozłożenie w czasie znaczących kosztów likwidacji kopalni czy remontu budynku, a odpisy na te fundusze tworzy się w celu zgromadzenia środków na te właśnie cele tak, aby znaczące wydatki nie uderzyły w dany podmiot jednorazowo. Fundusze te nie są zatem instrumentami wsparcia przez państwo określonej działalności, dlatego nie powinny być porównywane do funduszu innowacyjności na gruncie przepisów podatkowych.
Reasumując, należy zauważyć, iż zarówno odpisy na fundusz innowacyjności, jak i wydatki poniesione z tego funduszu w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów stanowią koszty uzyskania przychodów w rozumieniu art. 15 ust. ustawy o u.p.d.o.p..
Nie sposób tez pominąć, że CBR jest w świetle prawa szczególną jednostką prowadzącą działania w zakresie innowacyjności, która została uznana za ważną z gospodarczego punktu widzenia funkcjonowania państwa. Skoro tak to ustawodawca przewidział szczególne przywileje ale też i obowiązki. Przepisy o wspieraniu działalności innowacyjnej bardzo rygorystycznie regulują tryb i przesłanki umożliwiające nabycie statusu centrum badawczo-rozwojowego oraz bardzo wąsko określają wydatki kwalifikujące do finansowania z funduszu innowacyjności. Powoduje to, że właściwe organy posiadają pełną kontrolę nad procesem korzystania ze statusu centrum badawczo-rozwojowego, dokonywanymi odpisami na fundusz innowacyjności i wydatkami finansowanymi z tego funduszu, co uniemożliwia czerpanie przez podmioty gospodarcze nieuzasadnionych korzyści podatkowych z tego tytułu.
Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 146 § 1ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji. O kosztach orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 i § 2 ww. ustawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI