III SA/Wa 2149/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2017-06-19
NSApodatkoweWysokawsa
PFRONwpłatyterminyzaliczki na podatekprzedawnienieustawa o rehabilitacjiOrdynacja podatkowasankcjekontrola skarbowa

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej dotyczącą wpłat na PFRON, uznając, że organ błędnie określił dzień uzyskania środków z zaliczek na podatek dochodowy, nie uwzględniając terminu ich płatności.

Sprawa dotyczyła określenia wysokości zobowiązania z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON) za grudzień 2014 r. Skarżący zarzucił m.in. przedawnienie roszczenia oraz błędne określenie dnia uzyskania środków z zaliczek na podatek dochodowy. Sąd administracyjny, opierając się na uchwale NSA, uznał, że dzień uzyskania środków należy utożsamiać z ostatnim dniem terminu przekazania zaliczek na podatek dochodowy, a nie z dniem ich faktycznego uzyskania przez pracodawcę. W konsekwencji uchylono zaskarżoną decyzję.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę D. N. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, która utrzymała w mocy decyzję Prezesa Zarządu PFRON określającą skarżącemu zobowiązanie z tytułu wpłat na PFRON za grudzień 2014 r. w kwocie 69.577 zł. Skarżący podniósł zarzuty dotyczące przedawnienia roszczenia, przekroczenia uprawnień organu oraz błędnego określenia dnia uzyskania środków z zaliczek na podatek dochodowy i podatku od nieruchomości. Sąd administracyjny, odwołując się do uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 grudnia 2016 r. (II FPS 4/16), uznał za zasadny zarzut dotyczący błędnej wykładni art. 33 ust. 3 pkt 3 ustawy o rehabilitacji. Sąd stwierdził, że za dzień uzyskania środków, o których mowa w tym przepisie, w przypadku zaliczek na podatek dochodowy pobranych przez płatnika, należy rozumieć ostatni dzień terminu przekazania tych zaliczek na konto urzędu skarbowego, zgodnie z art. 38 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Sąd podkreślił, że do upływu terminu wpłaty zaliczek na podatek, płatnik ma prawo dysponować pobranymi środkami, a dopiero niewykonanie obowiązku odprowadzenia podatku w terminie powoduje odpowiedzialność. W związku z tym, że organy błędnie określiły dzień uzyskania środków, co miało wpływ na ustalenie terminu wpłaty na PFRON i potencjalne przedawnienie, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Rozstrzygnięto również o kosztach postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Za dzień uzyskania środków należy rozumieć ostatni dzień terminu przekazania zaliczek na podatek dochodowy na konto urzędu skarbowego, zgodnie z art. 38 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na uchwale NSA, która systemowo interpretuje przepisy ustawy o rehabilitacji i ustawy o PIT, wskazując, że płatnik ma prawo dysponować pobranymi zaliczkami do terminu ich wpłaty na konto urzędu skarbowego, a dopiero niewykonanie tego obowiązku powoduje odpowiedzialność.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (16)

Główne

u.r.z.s.z.o.n. art. 33 § ust. 3 pkt 3

Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych

u.r.z.s.z.o.n. art. 33 § ust. 4a pkt 2

Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych

u.r.z.s.z.o.n. art. 49 § ust. 1

Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych

u.p.d.o.f. art. 38 § ust. 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

O.p. art. 70 § § 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Pomocnicze

u.r.z.s.z.o.n. art. 33 § ust. 2 pkt 2

Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych

u.r.z.s.z.o.n. art. 33 § ust. 4a pkt 1

Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych

u.p.d.o.f. art. 38 § ust. 2 pkt 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.o.l. art. 6 § ust. 7

Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych

O.p. art. 21 § § 1 pkt 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 21 § § 3

Ustawa - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 120

Ustawa - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 210 § § 4

Ustawa - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 240 § § 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 8

Ustawa - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 30 § § 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Argumenty

Skuteczne argumenty

Błędne określenie przez organ dnia uzyskania środków pochodzących z zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych w sposób nieuwzględniający terminu płatności tych zaliczek. Niewłaściwa wykładnia art. 33 ust. 3 pkt 3 ustawy o rehabilitacji w związku z art. 38 ust. 1 i 2a ustawy o PIT.

Odrzucone argumenty

Zarzut przedawnienia roszczenia (choć pośrednio uwzględniony przez zmianę wykładni terminu uzyskania środków). Przekroczenie uprawnień do wydania decyzji określającej sankcję z tytułu wpłat na PFRON, gdy właściwy urząd skarbowy nie stwierdził nieprawidłowości.

Godne uwagi sformułowania

Za dzień uzyskania środków, o których mowa w art. 33 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721 ze zm.), w przypadku zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych pobranych przez płatnika, należy rozumieć ostatni dzień terminu przekazania zaliczek, o którym mowa w art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2012 r., poz. 361 ze zm.) Płatnik ma obowiązek wpłacenia pobranego podatku, to do upływu tego terminu ma prawo dysponować pobranymi środkami. Dopiero niewykonanie obowiązku odprowadzenia podatku – w określonym przepisami prawa – terminie powoduje odpowiedzialność płatnika.

Skład orzekający

Anna Sękowska

przewodniczący sprawozdawca

Grzegorz Nowecki

sędzia

Waldemar Śledzik

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja terminu uzyskania środków z zaliczek na podatek dochodowy dla celów wpłat na PFRON oraz stosowanie przepisów Ordynacji podatkowej do sankcji PFRON."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego do 30 czerwca 2016 r. w zakresie interpretacji terminu uzyskania środków.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii interpretacji przepisów dotyczących wpłat na PFRON, która ma bezpośrednie przełożenie na obowiązki pracodawców zatrudniających osoby niepełnosprawne. Kluczowa jest tu zmiana wykładni terminu uzyskania środków, która wpływa na ocenę przedawnienia.

Kiedy faktycznie uzyskano środki z zaliczek na podatek? Kluczowa interpretacja NSA dla wpłat na PFRON.

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Wa 2149/16 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2017-06-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2016-07-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Sękowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II FSK 755/18 - Wyrok NSA z 2020-01-31
Skarżony organ
Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2011 nr 127 poz 721
art. 33 ust. 2 pkt 2, art. 33 ust. 3 pkt 3, art. 33 ust. 4a pkt 1 i 2, art. 49 ust. 1
Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych - tekst jednolity.
Dz.U. 2012 poz 361
art. 38 ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Anna Sękowska (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Nowecki, sędzia WSA Waldemar Śledzik, Protokolant referent stażysta Grażyna Dmitruk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2017 r. sprawy ze skargi D. N. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za grudzień 2014r 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] września 2015r. nr [...] 2) zasądza od Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej na rzecz D. N. kwotę 8.717 zł (słownie: osiem tysięcy siedemset siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych decyzją z [...] września 2015 r. określił D.N. prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą I. w C. (dalej "skarżący", "podatnik" lub "strona") wysokość zobowiązania za 12/2014 z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w związku z niedotrzymaniem terminu do przekazania środków zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych na rachunek bankowy tego funduszu w kwocie 69.577 zł.
Od powyższej decyzji strona złożyła odwołanie, wnosząc o jej uchylenie w całości i zarzuciła jej naruszenie:
1. art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 49 ust. 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, poprzez określenie decyzją zobowiązania, wobec którego uprawnienie do jego określenia decyzją wygasło na skutek przedawnienia;
2. art. 33 ust. 6 w związku z art. 33 ust. 1-4a ustawy o rehabilitacji poprzez przekroczenie uprawnień do wydania decyzji określającej sankcję z tytułu wpłat na PFRON, odnośnie środków przekazanych na ZFRON, wobec których urząd skarbowy, jako organ wyłącznie właściwy do kontroli terminowości przekazania środków na zakładowy fundusz rehabilitacji nie stwierdził nieprawidłowości w wysokości określonej zaskarżoną decyzją.
3. art. 208 § 1 w zw. z art. 212 Ordynacji podatkowej poprzez wydanie decyzji w sprawie rozstrzygniętej decyzją ostateczną oraz art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez jego niezastosowanie.
4. art. 120 i 210 § 4 Ordynacji podatkowej poprzez fakt, że decyzja jest nieprecyzyjna co do zobowiązań za poszczególne miesiące i nieuzasadniona co do przyjętych przez decyzję zobowiązań za grudzień 2014 r., podczas gdy faktycznie decyzja dotyczy innych okresów, a przekazywanie środków ZFRON za grudzień 2014 r. w ogóle nie stanowiło przedmiotu postępowania Prezesa Zarządu PFRON.
5. art. 33 ust. 3 pkt 3 ustawy o rehabilitacji w związku z przepisem art. 38 ust. 1 i 2a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 361 ze zm., dalej "u.p.d.o.f.") poprzez jego błędne zastosowanie, tj. określenie dnia uzyskania środków pochodzących z zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych w sposób nieuwzględniający terminu płatności zaliczek na podatek dochodowy zgodnie z przepisami ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz nieuwzględniający źródła pochodzenia środków, z których pochodzą zaliczki na podatek dochodowy.
Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej decyzją z [...] maja 2016 r., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu wskazał, że decyzja organu I instancji została wydana w wykonaniu decyzji Ministra Pracy i Polityki Społecznej z [...] marca 2014 r. uchylającej w całości decyzję Prezesa Zarządu PFRON z [...] września 2013 r. i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
W dalszej części organ wyjaśnił, że pismem z 5 grudnia 2014 r. (doręczonym 9 grudnia 2014 r.), Fundusz zawiadomił stronę o ujawnionych w toku prowadzonej przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w O. kontroli nieprawidłowościach, polegających na m.in. naruszeniu art. 33 ust. 3 pkt 3 ustawy o rehabilitacji, poprzez nie przekazanie w obowiązującym terminie środków z tytułu zwolnień z podatku dochodowego od osób fizycznych na rachunek bankowy ZFRON za okres 12/2008-09/2011 oraz nie przekazaniu w obowiązującym terminie środków z tytułu zwolnień z podatku od nieruchomości na rachunek bankowy ZFRON za 05/2009 r., 03/2010 r., 05/2010 r. i 11/2010 r., jak również wezwał ją do złożenia deklaracji DEK-II-a w związku z ujawnieniem tych nieprawidłowości oraz do zapłaty zobowiązania. Organ zauważył, że w momencie doręczenia zawiadomienia z 5 grudnia 2014 r. doszło do faktycznego ujawnienia nieprawidłowości w terminowym przekazywaniu środków na rachunek bankowy ZFRON, o którym mowa w art. 33 ust. 4a pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.
Pismem z 13 stycznia 2015 r. strona poinformowała, że nie znajduje podstaw do złożenia deklaracji, o której mowa w wezwaniu z dnia 5 grudnia 2014 r., gdyż w sprawie określenia wysokości zobowiązania z tytułu ZFRON, organ I instancji wydał już decyzję z [...] grudnia 2014 r. umarzającą postępowanie jako bezprzedmiotowe.
Organ uznał, że organ pierwszej instancji w sposób prawidłowy ustalił, iż strona nieterminowo przekazywała na rachunek ZFRON środki pochodzące z zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych od wynagrodzeń wypłacanych w okresie od grudnia 2008 r. do września 2011 r. w łącznej wysokości 201.824,10 zł, co na podstawie art. 33 ust. 4a pkt 2 ustawy o rehabilitacji zobowiązywało stronę do złożenia do PFRON deklaracji i dokonania wpłaty w wysokości 30% ww. kwoty. Organ odwoławczy podkreślił, że jak wynika z pisma Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w O. z 16 października 2014 r., w wyniku weryfikacji dokumentów źródłowych wraz z zestawieniami sporządzonymi i przedłożonymi przez kontrolowanego stwierdzono, iż kontrolowany, zarówno w kolumnie określającej termin przekazania środków na wyodrębniony rachunek bankowy pochodzący ze zwolnień (PIT-4) jak i podatku od nieruchomości, określił termin ich przekazania równoznaczny z terminem do zapłaty zaliczki na podatek dochodowy od wypłaconych wynagrodzeń do urzędu skarbowego.
Organ wyjaśnił, że dniem uzyskania środków ze zwolnienia z podatku od nieruchomości, o którym mowa w art. 33 ust. 3 pkt 3 ustawy o rehabilitacji jest dzień, w którym podatnik musiałby dokonać wpłaty kwot na konto urzędu, gdyby nie korzystał ze zwolnienia. Zgodnie bowiem z art. 6 ust. 7 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 849 z późn. zm.) podatek od nieruchomości na rok podatkowy od osób fizycznych, z zastrzeżeniem ust. 11, ustala w drodze decyzji organ podatkowy właściwy ze względu na miejsce położenia przedmiotów opodatkowania. Podatek jest płatny w ratach proporcjonalnych do czasu trwania obowiązku podatkowego, w terminach: do dnia 15 marca, 15 maja, 15 września i 15 listopada roku podatkowego. Środki z tytułu zwolnień z podatku od nieruchomości za okresy 05/2009 r., 03/2010 r., 05/2010 r. i 11/2010 r. strona przekazała na rachunek ZFRON ustawowo, ale nie w pełnej wysokości. W związku z powyższym organ stwierdził, że strona nie przekazała w terminie 7 dni od dnia ich uzyskania na rachunek bankowy ZFRON środków pochodzących ze zwolnień podatkowych w łącznej kwocie 30.099,36 zł, co zobowiązywało ją do złożenia deklaracji i dokonania wpłaty sankcji również z tego tytułu. Nieprawidłowości w tym zakresie zostały wykazane przez organ I instancji w decyzji. Podsumowując strona zgodnie z art. 33 ust. 4a pkt 2 ustawy o rehabilitacji była zobowiązana do wpłaty sankcji w wysokości 30% kwoty 231.923,46 zł tj. w wysokości 69 577,00 zł. Momentem powstania tego zobowiązania jest dzień, w którym ujawniono fakt naruszenia przez pracodawcę warunków określonych w art. 33 ust. 4 ustawy o rehabilitacji.
Jednocześnie organ podkreślił, że skoro wynikający z art. 33 ust. 3 pkt 3 ustawy o rehabilitacji obowiązek wpłaty na ZFRON środków funduszu rehabilitacji, nie został wymieniony w art. 49 ust. 1 tej ustawy, oznacza to, że obowiązek tych wpłat pozostaje poza zakresem stosowania przepisów O.p., w tym także przepisów dotyczących przedawnienia zobowiązania.
W skardze do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję skarżący wniósł o jej uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji Prezesa Zarządu PFRON z dnia [...] września 2015 r.. Ponadto wniósł o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
1. Przepisu art. 21 § 1 pkt 1 i § 3 Ordynacji podatkowej, poprzez niezgodne z tym przepisem określenie zdarzenia, z którym ustawa wiąże powstanie zobowiązania podatkowego, a w konsekwencji błędne ustalenie okresu zobowiązania objętego decyzją oraz przepisu art.120 i 210 § 4 Ordynacji podatkowej poprzez fakt, że decyzja jest nieprecyzyjna co do zobowiązań za poszczególne miesiące i nieuzasadniona co do przyjętych przez decyzję zobowiązań za grudzień 2014 r., podczas gdy faktycznie decyzja dotyczy innych okresów, a przekazywanie i wykorzystywanie środków ZFRON za grudzień 2014 r. w ogóle nie stanowiło przedmiotu kontroli podatkowej, ani też postępowania Prezesa Zarządu PFRON.
2. Przepisu art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej w związku z przepisem art.49 ust. 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2011 r. Nr 127, poz.721 ze zm. - zwanej dalej "ustawą o rehabilitacji"), poprzez wydanie decyzji określającej sankcję odnośnie środków ZFRON, wobec których możliwość dochodzenia sankcji z tytułu ich rzekomo nieterminowego przekazywania na rachunek bankowy wygasła na skutek przedawnienia.
3. Przepisu art. 33 ust. 6 w związku z przepisem art.33 ust. 1 - 4a ustawy o rehabilitacji poprzez przekroczenie uprawnień do wydania decyzji określającej sankcję z tytułu wpłat na PFRON, w przypadku gdy właściwy terenowo urząd skarbowy, wyłącznie właściwy do kontroli terminowości wpłat na rachunek bankowy ZFRON nie stwierdził nieprawidłowości w zakresie określonym decyzją.
4. Naruszenie przepisu art. 33 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji w związku z przepisem art. 38 ust. 1 i 2a u.p.d.o.f., poprzez jego błędne zastosowanie, tj. określenie dnia uzyskania środków pochodzących z zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych w sposób nieuwzględniający terminu płatności zaliczek na podatek dochodowy zgodnie z przepisami ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz nieuwzględniający źródła pochodzenia środków, z których pochodzą zaliczki na podatek dochodowy, a także dokonanie interpretacji powyższych przepisów w sposób naruszający zasadę in dubio pro tributario.
W odpowiedzi na skargę Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej podtrzymał argumentacje podniesioną w skarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Skargę należało uwzględnić.
Podstawowym zarzutem, który zasłużył na uwzględnienie jest twierdzenie Skarżącego, iż Minister błędnie określił dzień uzyskania środków pochodzących z zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych w sposób nie uwzględniający terminu płatności tych zaliczek. Jak wynika bowiem z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, Minister uznał, że pracodawca prowadzący zakład pracy chronionej jest obowiązany do przekazania środków uzyskanych ze zwolnień ustawowych na rachunek ZFRON w terminie 7 dni od dnia, w którym środki te uzyskano.
Zauważyć trzeba, że uchwałą z dnia 19 grudnia 2016 r., II FPS 4/16, Naczelny Sąd Administracyjny wyraził następujący pogląd: "W stanie prawnym obowiązującym do dnia 30 czerwca 2016 r. za dzień uzyskania środków, o których mowa w art. 33 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721 ze zm.), w przypadku zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych pobranych przez płatnika, należy rozumieć ostatni dzień terminu przekazania zaliczek, o którym mowa w art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2012 r., poz. 361 ze zm.)".
Sąd w uchwale tej wyjaśnił, iż wykładnia systemowa norm zawartych w art. 33 ust. 2 pkt 2 i ust. 3 pkt 3 oraz w art. 38 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 u.p.d.o.f. prowadzi do wniosku, że pojęcie "dzień, w którym uzyskano środki" w przypadku obowiązku odprowadzania pobranych zaliczek na podatek na ZFRON należy utożsamiać z terminem wpłaty pobranych zaliczek na konto urzędu skarbowego, o jakim mowa w art. 38 ust. 1 u.p.d.o.f., tj. 20 dniem miesiąca następującego po miesiącu pobrania zaliczek. Pogląd wywodzący wykładnię analizowanego pojęcia wyłącznie w oparciu o normę wynikającą z art. 33 ust. 3 pkt 3 u.r.z.s.z.o.n. jest nietrafny, ponieważ pomija jednoznaczne regulacje wynikające z art. 38 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 u.p.d.o.f. W ust. 2 ust. 1 tego przepisu ustawodawca nie określił innego terminu do dokonywania wpłaty pobranych zaliczek. W związku z tym brak jest racjonalnych argumentów dla przyjęcia, że w sytuacji przewidzianej w ust. 2 pkt. 1 lit. a) płatnik będący zakładem pracy chronionej odprowadza pobrane zaliczki na ZFRON w terminie 7 dni od dnia wypłaty wynagrodzenia pracownikowi, zaś w przypadku przewidzianym w ust. 2 pkt 1 lit. b) - dokonuje ich wpłaty na konto właściwego urzędu skarbowego w terminie do 20 dnia następnego miesiąca.
Sąd wskazał również, że zgodnie z art. 8 Ordynacji podatkowej, obowiązkiem płatnika jest obliczenie i pobranie od podatnika podatku oraz wpłacenie go we właściwym terminie organowi podatkowemu. Skoro płatnik ma obowiązek wpłacenia pobranego podatku, to do upływu tego terminu ma prawo dysponować pobranymi środkami. Dopiero niewykonanie obowiązku odprowadzenia podatku – w określonym przepisami prawa – terminie powoduje odpowiedzialność płatnika zgodnie z art. 30 § 1 O.p. Uprawnione jest w związku z tym wnioskowanie, że płatnik dopiero w terminie odprowadzenia zaliczki organowi podatkowemu uzyskuje środki z zaliczki, skoro dopiero w tej dacie traci uprawnienie do dalszego posiadania środków stanowiących równowartość pobranego podatku. W związku z tym, że podmiot prowadzący zakład pracy chronionej część pobranych zaliczek odprowadza na fundusz rehabilitacji, a nie do właściwego urzędu skarbowego (art. 38 ust. 2 pkt 1 u.p.d.o.f.), nie traci statusu płatnika wynikającego z regulacji zawartych w ustawie – Ordynacja podatkowa. Do momentu ich przekazania na fundusz środki te nie tracą charakteru pobranych zaliczek na podatek. W ocenie NSA brak wystarczających argumentów, aby przypisać ustawodawcy zamiar ukształtowania obowiązku odprowadzania na fundusz pobranych przez podmioty prowadzące zakłady pracy chronionej zaliczek na podatek w terminie odrębnym od terminu odprowadzania pobranych z tego tytułu kwot do urzędu skarbowego.
Mając na uwadze pogląd wyrażony w uchwale, że za dzień uzyskania środków, o którym mowa w art. 33 ust. 3 pkt 3 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych w przypadku zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych pobranych przez płatnika, należy rozumieć ostatni dzień terminu przekazania zaliczek, o którym mowa w art. 38 ust. 1 u.p.d.o.f., Sąd rozpoznający niniejszą sprawę, uznał, iż organy będą zobowiązane pogląd ten zastosować w postępowaniu, w szczególności w zakresie sposobu pojmowania treści art. 33 ust. 3 pkt 3 u.r.o.n. i zastosowania w sprawie art. 38 ust. 1 i 2 a u.p.d.o.f.
Wskazać również należy, że w orzecznictwie wyrażany jest pogląd, który Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, iż przepis art. 33 ust. 4a pkt 2 traktuje o dwóch różnych sytuacjach skonkretyzowania obowiązku wpłaty 30% sankcji na PFRON: 1) ujawnienia niezgodnego z ustawą przeznaczenia środków funduszu rehabilitacyjnego oraz 2) niedotrzymania określonego w art. 33 ust. 3 pkt 3 terminu przekazania środków na ZFRON. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lutego 2017 r., sygn. akt II FSK 3604/14).
W drugiej ze wskazanych powyżej sytuacji, zobowiązanie do wpłaty 30% na PFRON powstaje z dniem opóźnienia w dokonaniu obowiązkowej wpłaty na PFRON, i staje się wymagalne w terminie do dnia 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiło niedotrzymanie terminu (opóźnienie). Są to terminy powstania zobowiązania i zaległości zapadające z mocy prawa i nie zależą od ujawnienia tego opóźnienia. Ujawnienie, o jakim mowa w art. 33 ust. 4a pkt 2 u.r.z.s.z.o.n., może dotyczyć tylko sytuacji przeznaczenia środków funduszu rehabilitacji niezgodnego z art. 33 ust. 4. Gdyby "niedotrzymanie terminu, o którym mowa w ust. 3 pkt 3" uznać za równoznaczne z "niezgodnym z ustawą przeznaczeniem środków funduszu rehabilitacji" – to przy przyjęciu, że w obu tych sytuacjach obowiązek zapłaty sankcji wywołuje ujawnienie byłoby nielogiczne, nie do pogodzenia z zasadą racjonalnego ustawodawcy.
Powyższe rozważania są o tyle istotne, że w myśl z art. 49 § 1 u.r.z.s.z.o.n. do wpłat, o których mowa, m.in. w art. 33 ust. 4a) stosuje się odpowiednio przepisy ustawy – Ordynacja podatkowa. W enumeratywnym wyliczeniu zawartym w tym przepisie nie ma wymienionego "art. 33 ust. 3 pkt 3 u.r.z.s.z.o.n.", który mówi o wpłatach. To oznaczałoby, że nie mają do tych wpłat zastosowania przepisy ustawy – Ordynacja podatkowa. Jednak brak w tym wyliczeniu tego przepisu nie prowadzi do takiego wniosku (por. wyrok wskazany powyżej). Wniosek taki wynika stąd, że art. 33 ust. 3 u.r.z.s.z.o.n. nie mówi o wpłatach jako należności, lecz o obowiązku przekazywania środków funduszu rehabilitacji na rachunek, w terminie 7 dni. O wpłacie mówi natomiast wprost art. 33 ust. 4a pkt 2 u.r.z.s.z.o.n. To zaś oznacza obowiązek stosowania do tej sankcji przepisów ustawy – Ordynacja podatkowa. Na gruncie art. 49 ust. 1 u.r.z.s.z.o.n. pojęcie "wpłata" ma szersze znaczenie, niż tylko sankcja z art. 33 ust. 4a pkt 2 u.r.z.s.z.o.n., który mówi wprost o wpłacie. Trudno bowiem uznać, że racjonalny ustawodawcę, co do części należności odsyła do stosowania ustawy – Ordynacja podatkowa, a co do innych należności tej kwestii nie reguluje. W konsekwencji odpowiednie – zgodnie z art. 49 ust. 1 u.r.z.s.z.o.n. - zastosowanie przepisu art. 70 ust. 1 ustawy – Ordynacja podatkowa dotyczy wpłat, o których mowa zarówno w art. 33 ust. 4a pkt 1 jak i pkt 2 u.r.z.s.z.o.n. Okoliczność tę muszą uwzględnić organy przy ponownym rozpatrywaniu sprawy.
Jeśli chodzi zaś o zarzut nieprecyzyjności decyzji co do zobowiązań za poszczególne miesiące to Sąd zgadza się, że zobowiązania do wpłat określonych w art. 33 ust. 4a pkt 2 powstają w poszczególnych miesiącach dla wpłat wymaganych i tak powinien być określony w decyzji czas za jaki określono zobowiązanie.
Pozostałe zarzuty Sąd uznał za niezasadne. W szczególności, nie jest prawdą, iż organ nie miał uprawnienia do stwierdzenia, że wystąpiły nieprawidłowości. Kontrola prawidłowości realizacji przepisów art. 33 ust. 1-4a wykonywana jest przez właściwe terenowo urzędy skarbowe. Nie oznacza to jednak, że mają one zastępować Prezesa PFRON w postępowaniu wymiarowym (odpowiadającym postępowaniu podatkowemu) co do określenia zobowiązań określonych w art. 33 ust. 4a ustawy o rehabilitacji. Ta kompetencja Prezesa PFRON wynika z art. 49 ust. 1 ustawy o rehabilitacji, który ma również prawo dokonywać oceny materiału zgromadzonego w postępowaniu poprzedzającym wydanie decyzji.
W ponownie przeprowadzonym postępowaniu organy będą zobowiązane uwzględnić treść uchwały NSA z dniu 19 grudnia 2016 r. wskazanej powyżej oraz będą zobowiązane uwzględnić wykładnię prawa materialnego przedstawioną wyżej przez Sąd. Uwzględniając to organy rozważą ewentualną konieczność ponownego przeprowadzenia bądź uzupełnienia postępowania dowodowego w sprawie.
W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję. Z uwagi na taką samą wadliwość decyzji organu I instancji, należało ją uchylić na podstawie art. 135.p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 i § 2 ww. ustawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI