III SA/WA 2147/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi spółki B. sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego odmawiającą spółce prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z trzech faktur VAT dotyczących zakupu nieruchomości. Organy podatkowe uznały, że faktury te stwierdzają czynności, które nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego, naruszając art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. c) ustawy o VAT. W ocenie organów, transakcje te zostały zawarte w warunkach nadużycia przepisów prawa podatkowego w celu uzyskania przez skarżącego korzyści w postaci zwrotu podatku od towarów i usług. Sąd pierwszej instancji, rozpoznając skargę, podzielił stanowisko organów podatkowych. Sąd stwierdził, że całokształt okoliczności towarzyszących transakcjom, w tym powiązania osobowe między podmiotami, sposób finansowania, ustanowione hipoteki przewyższające wartość nieruchomości oraz ustanowienie służebności, wskazuje na nadużycie prawa podatkowego. Sąd podkreślił, że prawo do odliczenia podatku naliczonego nie przysługuje w odniesieniu do faktur dokumentujących czynności sprzeczne z ustawą, mające na celu obejście przepisów, sprzeczne z zasadami współżycia społecznego lub pozorne. W ocenie sądu, spółka nie wykazała gospodarczego uzasadnienia dla zakupu nieruchomości, a jedynym celem transakcji było uzyskanie korzyści podatkowej. W związku z tym, sąd oddalił skargę.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie stanowiska sądów administracyjnych w zakresie stosowania art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. c) ustawy o VAT w przypadkach nadużycia prawa podatkowego, zwłaszcza w transakcjach nieruchomościowych.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, w którym kluczowe były powiązania osobowe, sposób finansowania i obciążenia nieruchomości.
Zagadnienia prawne (3)
Czy prawo do odliczenia podatku naliczonego VAT od zakupu nieruchomości przysługuje, gdy transakcja została uznana za mającą na celu nadużycie prawa podatkowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, prawo do odliczenia podatku naliczonego nie przysługuje w przypadku nadużycia prawa podatkowego, nawet jeśli formalne przesłanki do odliczenia są spełnione.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że całokształt okoliczności transakcji, w tym powiązania osobowe, sposób finansowania i ustanowione obciążenia, świadczy o braku gospodarczego uzasadnienia i celu uzyskania korzyści podatkowej, co stanowi nadużycie prawa w rozumieniu art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. c) ustawy o VAT.
Czy organy podatkowe mogą kwestionować skutki cywilnoprawne transakcji dla celów podatkowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organy podatkowe mają prawo oceniać transakcje pod kątem ich bezskuteczności na gruncie prawa podatkowego, nawet jeśli są one ważne na gruncie prawa cywilnego.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że organy podatkowe nie kwestionują ważności umów cywilnoprawnych, ale ich skutki podatkowe, w szczególności prawo do odliczenia VAT, jeśli transakcja stanowi nadużycie prawa podatkowego.
Czy organy podatkowe prawidłowo zastosowały art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. c) ustawy o VAT w sytuacji zakupu nieruchomości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd uznał zastosowanie tego przepisu za prawidłowe, ponieważ transakcja została uznana za mającą na celu nadużycie prawa podatkowego.
Uzasadnienie
Sąd podzielił stanowisko organów, że okoliczności transakcji wskazują na jej sztuczność i brak ekonomicznego uzasadnienia poza uzyskaniem korzyści podatkowej, co uzasadnia odmowę prawa do odliczenia VAT.
Przepisy (18)
Główne
u.p.t.u. art. 88 § 3a pkt 4 lit. c
Ustawa o podatku od towarów i usług
Przepis ten stanowi, że faktury dokumentujące czynności sprzeczne z ustawą, mające na celu obejście ustawy, sprzeczne z zasadami współżycia społecznego lub pozorne, nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego ani zwrotu podatku naliczonego.
Pomocnicze
u.p.t.u. art. 86 § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Przepis określający prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
u.p.t.u. art. 87 § ust. 1 i 2
Ustawa o podatku od towarów i usług
Przepisy dotyczące zwrotu różnicy podatku.
k.c. art. 58 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Przepisy dotyczące nieważności czynności prawnych sprzecznych z ustawą, mających na celu obejście ustawy lub sprzecznych z zasadami współżycia społecznego.
k.c. art. 83 § § 1
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący pozorności czynności prawnej.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis dotyczący oddalenia skargi.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis określający zakres kontroli sądu.
o.p. art. 120
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Zasada działania organów na podstawie i w granicach prawa.
o.p. art. 121 § § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie.
o.p. art. 122
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Obowiązek podejmowania działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
o.p. art. 187 § § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
o.p. art. 191
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Zasada swobodnej oceny dowodów.
o.p. art. 193 § § 1, 2, 4
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Przepisy dotyczące rzetelności i dowodowej wartości ksiąg podatkowych.
o.p. art. 197 § § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Obowiązek powołania biegłego.
o.p. art. 210 § § 1 pkt 6 i § 4
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.
u.p.t.u. art. 99 § ust. 12
Ustawa o podatku od towarów i usług
Przyjmowanie zobowiązania podatkowego w kwocie wynikającej z deklaracji.
u.p.t.u. art. 103 § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Obowiązek obliczania i wpłacania podatku.
u.p.t.u. art. 108 § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Obowiązek zapłaty podatku wykazanego na fakturze.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Transakcje zakupu nieruchomości przez spółkę B. sp. z o.o. stanowiły nadużycie prawa podatkowego w celu uzyskania zwrotu VAT. • Brak gospodarczego uzasadnienia dla zakupu nieruchomości przez spółkę. • Powiązania osobowe, sposób finansowania i obciążenia hipoteczne świadczą o sztuczności transakcji.
Odrzucone argumenty
Skarżący zarzucał naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędną wykładnię art. 86 i 88 ustawy o VAT oraz naruszenie zasad Ordynacji podatkowej. • Skarżący kwestionował ustalenia faktyczne organów dotyczące ceny, finansowania, zabezpieczeń rzeczowych i powiązań osobowych. • Skarżący domagał się dopuszczenia dowodu z opinii biegłego.
Godne uwagi sformułowania
całokształt okoliczności towarzyszących zakwestionowanym transakcjom wskazuje, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z nadużyciem prawa podatkowego • brak było uzasadnienia gospodarczego do jej zawarcia • jedynym celem stworzenia określonej konstrukcji obrotu nieruchomościami było zaś osiągnięcie korzyści podatkowej • nie można powoływać się na prawo wspólnotowe w celach nadużycia lub oszustwa
Skład orzekający
Ewa Izabela Fiedorowicz
przewodniczący sprawozdawca
Elżbieta Olechniewicz
przewodniczący
Radosław Teresiak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie stanowiska sądów administracyjnych w zakresie stosowania art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. c) ustawy o VAT w przypadkach nadużycia prawa podatkowego, zwłaszcza w transakcjach nieruchomościowych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, w którym kluczowe były powiązania osobowe, sposób finansowania i obciążenia nieruchomości.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak organy podatkowe i sądy walczą z próbami wyłudzenia VAT poprzez skomplikowane transakcje nieruchomościowe, co jest istotne dla przedsiębiorców i doradców podatkowych.
“Jak skomplikowane transakcje nieruchomościowe mogą prowadzić do odmowy odliczenia VAT?”
Dane finansowe
WPS: 1 138 680,96 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.