III SA/Wa 2139/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2022-02-28
NSApodatkoweŚredniawsa
postępowanie egzekucyjneczynność egzekucyjnaskargaodsetki za zwłokękoszty egzekucyjnezajęcie wierzytelnościprawo podatkoweWSAegzekucja administracyjna

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na czynność egzekucyjną, uznając, że błąd w naliczeniu odsetek został naprawiony przez organ egzekucyjny przed wniesieniem skargi i nie wywołał negatywnych skutków.

Sprawa dotyczyła skargi spółki P. sp. z o.o. na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu wierzytelności z rachunku depozytowego urzędu. Skarżąca zarzucała błąd w naliczeniu odsetek i kosztów egzekucyjnych. Organ egzekucyjny pierwszej instancji oddalił skargę, a Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał to postanowienie w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, stwierdzając, że choć błąd w naliczeniu odsetek miał miejsce, został on naprawiony przez organ egzekucyjny przed wniesieniem skargi i nie wywołał negatywnych skutków dla zobowiązanej.

Sprawa rozpatrywana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dotyczyła skargi spółki P. sp. z o.o. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W., które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. o oddaleniu skargi na czynność egzekucyjną. Czynność egzekucyjna polegała na zajęciu wierzytelności z rachunku depozytowego urzędu na poczet zaległości podatkowych w VAT za lata 2011. Skarżąca podnosiła, że czynność egzekucyjna została dokonana z naruszeniem przepisów, w szczególności poprzez błędne naliczenie kwoty odsetek za zwłokę oraz kosztów egzekucyjnych. Naczelnik Urzędu Skarbowego pierwotnie oddalił skargę, wskazując, że błąd w naliczeniu odsetek został naprawiony przez organ egzekucyjny zawiadomieniem z 12 lutego 2021 r., które zaktualizowało wysokość zajęcia i odsetek. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej podtrzymał to stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznając skargę, uznał ją za niezasadną. Sąd podkreślił, że choć w pierwotnym zawiadomieniu o zajęciu wystąpił błąd w naliczeniu odsetek (zawyżenie o ponad 1,8 mln zł), to został on naprawiony przez organ egzekucyjny jeszcze przed wniesieniem skargi przez spółkę. Aktualizacja ta została doręczona skarżącej, która posiadała wiedzę o prawidłowości naliczonych odsetek i kosztów egzekucyjnych w momencie składania skargi. Sąd uznał, że takie działanie organu egzekucyjnego, polegające na usunięciu wady czynności jeszcze przed rozpoznaniem skargi, jest zgodne z art. 54 § 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i nie stanowi naruszenia prawa, ponieważ wada nie wywołała negatywnych skutków prawnych ani finansowych dla zobowiązanej. W związku z tym sąd oddalił skargę.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, błąd w naliczeniu odsetek, który został naprawiony przez organ egzekucyjny przed wniesieniem skargi i nie wywołał negatywnych skutków prawnych ani finansowych dla zobowiązanego, nie stanowi podstawy do uchylenia czynności egzekucyjnej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że art. 54 § 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji pozwala na usunięcie wady czynności egzekucyjnej zamiast jej uchylenia. Skoro organ egzekucyjny sam naprawił błąd w naliczeniu odsetek przed rozpoznaniem skargi, a wadliwa czynność nie wywołała negatywnych skutków, skarga na tę czynność jest niezasadna.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (18)

Główne

u.p.e.a. art. 54 § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 89 § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 1a § pkt 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 54 § § 3

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 54 § § 4

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 54 § § 6

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 54 § § 7

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 67 § § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 89 § § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 89 § § 3

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

P.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 3 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 119 § pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 120

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 1 grudnia 2020 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Błąd w naliczeniu odsetek został naprawiony przez organ egzekucyjny przed wniesieniem skargi i nie wywołał negatywnych skutków dla zobowiązanej.

Odrzucone argumenty

Czynność egzekucyjna została dokonana z naruszeniem przepisów, w szczególności poprzez błędne naliczenie kwoty odsetek za zwłokę i kosztów egzekucyjnych. Organ odwoławczy odwołał się do pozaustawowych przesłanek nieuwzględnienia skargi, takich jak aktualizacja zmiany wysokości zajęcia i brak negatywnych skutków.

Godne uwagi sformułowania

uchybienia w zawiadomieniu z dnia 4 lutego 2021 r. nie wywołały żadnych negatywnych skutków prawnych i finansowych wobec Skarżącej, nie doszło również do wyegzekwowania środków w zawyżonej kwocie.

Skład orzekający

Marta Waksmundzka-Karasińska

przewodniczący

Matylda Arnold-Rogiewicz

sprawozdawca

Piotr Przybysz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących skargi na czynność egzekucyjną w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym, w szczególności w kontekście błędów formalnych, które zostały naprawione przez organ egzekucyjny."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której błąd został naprawiony przez organ egzekucyjny przed rozpoznaniem skargi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną zasadę proceduralną w postępowaniu egzekucyjnym: błędy formalne mogą zostać naprawione przez organ, a ich skutki prawne zależą od tego, czy wywołały negatywne konsekwencje dla strony. Jest to istotne dla praktyków prawa egzekucyjnego.

Błąd w odsetkach podatkowych naprawiony przez urząd: czy to wystarczy, by uniknąć uchylenia czynności egzekucyjnej?

Dane finansowe

WPS: 4 660 479 PLN

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Wa 2139/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-02-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-09-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Marta Waksmundzka-Karasińska /przewodniczący/
Matylda Arnold-Rogiewicz /sprawozdawca/
Piotr Przybysz
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 479
art. 1a pkt 2, art. 54 § 1, art. 54 § 3, art. 54 § 4, art. 54 § 6, art. 54 § 7, art. 89 § 1, art. 89 § 2, art. 89 § 3, art. 67 § 2 pkt 5,
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska, Sędziowie sędzia WSA Matylda Arnold-Rogiewicz (sprawozdawca), sędzia WSA Piotr Przybysz, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 lutego 2022 r. sprawy ze skargi P. sp. z o.o z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę.
Uzasadnienie
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. postanowieniem z [...] czerwca 2021 r. – po rozpatrzeniu zażalenia P. Sp. z o.o. (dalej: "Skarżąca", "Spółka", "Zobowiązana") na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z [...] marca 2021 r. w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną dokonaną zawiadomieniem o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej z 4 lutego 2021 r. nr [...] – utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
Z akt sprawy wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego W. prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec majtku Skarżącej na podstawie tytułu wykonawczego z 28 stycznia 2021 r. nr [...], wystawionego przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W., obejmującego należności w podatku od towarów i usług za miesiące 11 i 12/2011 r. w łącznej kwocie należności głównej 4.660.479,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę na dzień wystawienia tytułu wykonawczego w wysokości łącznej 1.929.717,70 zł. Podstawę prawną obowiązku stanowi decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z [...] grudnia 2020 r., którą utrzymano w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w W. z [...] listopada 2019 r. określającą Zobowiązanej Spółce zobowiązania podatkowego za listopad i grudzień 2011 r.
W toku prowadzonego postępowania, działając na podstawie art. 89 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1427 ze zm., dalej: "u.p.e.a."), zawiadomieniem z 4 lutego 2021 r. nr [...] organ egzekucyjny dokonał skutecznych zajęć wierzytelności z tytułu środków będących na koncie depozytowym urzędu. Zawiadomienie wraz z odpisem ww. tytułu wykonawczego doręczono na adres Spółki 15 lutego 2021 r.
Zawiadomieniem z 12 lutego 2021 r. nr [...], doręczonym na adres Spółki 17 lutego 2021 r., organ egzekucyjny poinformował o zmianie wysokości zajęcia.
Pismem z 22 lutego 2021 r. pełnomocnik Spółki wniósł zarzuty do postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie przedmiotowego tytułu wykonawczego, które aktualnie są przedmiotem odrębnego postępowania przed Wierzycielem - Naczelnikiem [...] Urzędu Skarbowego w W.
Postanowieniem z [...] marca 2021 r., z uwagi na wniesione zarzuty, organ egzekucyjny zawiesił postępowanie egzekucyjne. Postanowienie doręczono na adres Pełnomocnika Spółki 22 marca 2021 r.
Odrębnym pismem z 22 lutego 2021 r., w ustawowym terminie, pełnomocnik Spółki wniósł na podstawie art. 54 § 1 pkt 1, § 2, § 3 oraz § 6 pkt 1 u.p.e.a. skargę na czynność egzekucyjną dokonaną zawiadomieniem z 4 lutego 2021 r. nr [...]. W uzasadnieniu wskazał, że czynność dokonana została w sposób sprzeczny z tytułem wykonawczym, w wyniku czego doszło do naruszenia art. 67 § 2 pkt 5 i 6 u.p.e.a. poprzez błędne określenie kwoty należności oraz kwoty odsetek. W efekcie czego w sposób sprzeczny z prawem doszło do ustalenia kwoty kosztów egzekucyjnych w zawyżonej wysokości. Wobec powyższego pełnomocnik Spółki wniósł o uchylenie zaskarżonej czynności egzekucyjnej w całości.
Postanowieniem z [...] marca 2021 r., Naczelnik Urzędu Skarbowego W. oddalił skargę z 22 lutego 2021 r. na czynność egzekucyjną dokonaną zawiadomieniem z 4 lutego 2021 r. W uzasadnieniu organ egzekucyjny wskazał, że czynność egzekucyjna została dokonana zgodnie z przepisami art. 89 § 1 u.p.e.a. Natomiast pod względem formalnym zawiadomienie o zajęciu zostało na dzień dokonania zaskarżonej czynności sporządzone prawidłowo, zgodnie z wzorem druku, ustalonym w rozporządzeniu Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 1 grudnia 2020 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz. U. z 2021 r,. poz. 26). Ponadto organ, powołując się na orzecznictwo w sprawie, wyjaśnił, iż uchybienia z art. 67 § 2 pkt 5 u.p.e.a nie stanowią naruszenia prawa w stopniu uzasadniającym uchylenie dokonanej czynności. Organ wskazał, iż kwota należności głównej w tytule wykonawczym oraz zawiadomieniu o zajęciu była tożsama z kwotą wynikającą z tytułu wykonawczego i wynosiła 4.660.479,00 zł. Natomiast w zawiadomieniu o zmianie wysokości zajęcia figuruje wysokość odsetek za zwłokę naliczonych na dzień dokonania zawiadomienia, tj. 12 lutego 2021 r.
Odnosząc się natomiast do zarzutów błędnego wykazania kwoty kosztów egzekucyjnych w zawiadomieniu o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej wyjaśnił, iż w ramach skargi na czynność egzekucyjną nie można kwestionować wysokości kosztów egzekucyjnych. Kwestie te mogą być przedmiotem odrębnego postępowania, które powinna zainicjować Spółka, stosownie do przepisu art. 64c § 9 u.p.e.a. W ramach tego postępowania mogą być podnoszone zarówno zarzuty dotyczące podstawy do naliczenia kosztów egzekucyjnych, jak i ich wysokości. Postanowienie doręczono na adres pełnomocnika Strony 12 kwietnia 2021 r.
Nie godząc się z treścią powyższego rozstrzygnięcia, pismem z 16 kwietnia 2021 r., Spółka wniosła zażalenie, w którym wskazała na naruszenie:
– art. 54 § 4 pkt 2 lit. a) u.p.e.a. poprzez niezastosowanie tego przepisu w sytuacji, gdy czynność egzekucyjna została dokonana w sposób sprzeczny z tytułem wykonawczym z 28 stycznia 2021 r. nr [...], w wyniku czego doszło do naruszenia art. 89 § 1 w zw. z art. 67 § 2 pkt 5 i 6 u.p.e.a. poprzez błędne określenie kwoty należności oraz kwoty odsetek. W efekcie dokonania czynności egzekucyjnej w sposób sprzeczny z prawem doszło do ustalenia kwoty kosztów egzekucyjnych w zawyżonej wysokości;
– art. 6, art. 7, art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez bezpodstawne przyjęcie, że nastąpiło w sprawie przekształcenie postępowania zabezpieczającego prowadzonego wobec Spółki na podstawie zarządzenia zabezpieczenia nr [...] z 17 maja 2016 r. w zajęcie egzekucyjne na mocy art. 154 § 4 pkt 1 u.p.e.a. w sytuacji, gdy zarządzenie zabezpieczenia nie wywoływało żadnych skutków prawnych, gdyż zostało dokonane na podstawie wadliwej decyzji o zabezpieczaniu, tj. decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. z [...] maja 2016r. (decyzja o zabezpieczeniu), co zostało stwierdzone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 kwietnia 2021 r., sygn. akt I FSK 1805/19, którym uchylono m.in. decyzję o zabezpieczeniu.
W uzasadnieniu wymienionej na wstępie zaskarżonej decyzji Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. powołał się na art. 54 § 1-2, art. 89 § 1-3 u.p.e.a. i stwierdził, że organ egzekucyjny podejmując zaskarżoną czynność wypełnił wyżej wskazane normy prawne. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. działając na podstawie art. 89 § 1 u.p.e.a. zawiadomieniem nr [...] z 4 lutego 2021 r. dokonał zajęcia innej wierzytelności pieniężnej - środków będących na koncie depozytowym we własnym organie podatkowym. Zawiadomienie o zajęciu doręczono Zobowiązanej wraz z odpisem tytułu wykonawczego 15 lutego 2021 r.
Organ II instancji wskazał, że do zajęcia wykorzystano druk "Zawiadomienie o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej", który odpowiadał wzorowi określonemu dla druków tego rodzaju w rozporządzeniu Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 1 grudnia 2020 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 26). i zawierał elementy określone w art. 67 § 2 u.o.e.a.
Organ odwoławczy wskazał, że w zawiadomieniu o zajęciu z 4 lutego 2021 r. organ egzekucyjny wskazał, zgodnie z tytułem wykonawczym wystawionym przez Wierzyciela, kwotę należności głównej: za okres 11/2011 - 2.000.000,00 zł i 1.128.471,00 zł oraz za okres 12/2011 r. - 1.532.008,00 zł. Bezsprzecznie natomiast w ww. zawiadomieniu o zajęciu wysokość wskazanych odsetek za zwłokę została naliczona błędnie, w zawyżonej wysokości. W tytule wykonawczym Wierzyciel wskazał, że od należności naliczane są odsetki za zwłokę - stawka odsetek 8% i wyliczył, że na dzień wystawienia tytułu wykonawczego, tj. 28 stycznia 2021 r., wynoszą łącznie: 1.929.717,70 zł. Tym samym odsetki w zawiadomieniu o zajęciu powinny zawierać sumę odsetek naliczonych na dzień wystawienia tytułu wykonawczego oraz naliczone od 29 stycznia 2021 r. do dnia wystawienia zawiadomienia, tj. do 4 lutego 2021 r., co winno stanowić dodatkowo kwotę 7.150,32 zł. Zatem wskazana w zawiadomieniu kwota odsetek za zwłokę w łącznej wysokości 3.788.368,08 zł, co stanowi wzrost za okres ww. 8 dni o kwotę 1.858.650,38 zł, została naliczona błędnie, w wysokości znacznie przekraczającej rzeczywistą wysokość należnych odsetek. Wskazany błąd w wyliczeniu stanowi naruszenie przepisów art. 67 § 2 pkt 5 u.p.e.a., nie stanowi jednak podstawy do uchylenia ww. czynności egzekucyjnej. Zgodnie bowiem z aktami sprawy Naczelnik Urzędu Skarbowego W. zawiadomieniem z 12 lutego 2021 r. zmienił wysokość zajęcia, wskazując już poprawnie wyliczoną kwotę odsetek za zwłokę na dzień 12 lutego 2021 r., tj. 1.945.126,27 zł, jednocześnie zaktualizował kwoty należności głównej w oparciu o kartę kontową zaległości. Aktualizacja zmiany wysokości zajęcia została dokonana jeszcze przed wniesieniem skargi na czynność egzekucyjną, a organ powiadomił o powyższym fakcie Zobowiązaną Spółkę doręczając na jej adres w dniu 17 lutego 2021 r. zawiadomienie z 12 lutego 2021 r. Tym samym w dacie złożenia skargi na czynność egzekucyjną (pismo z 22 lutego 2021 r. ) Zobowiązana Spółka posiadała wiedzę o aktualizacji zajęcia i prawidłowości naliczonych odsetek za zwłokę.
Organ odwoławczy zauważył, że uległa zmianie wysokość kosztów egzekucyjnych, jednak wysokość naliczonych kosztów egzekucyjnych nie podlega zaskarżeniu w ramach skargi na czynności egzekucyjne.
Wobec powyższego, w ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W., organ egzekucyjny zasadnie uznał, że skarga na ww. czynność egzekucyjną jest niezasadna. Nie zostały bowiem spełnione przesłanki wskazane przez ustawodawcę w art. 54 § 1 pkt 1 u.p.e.a., stanowiące, że podstawą skargi jest dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca wniosła o uchylenie postanowień obu instancji, którym zarzuciła naruszenie:
1) art. 89 § 1 w zw. z art. 67 § 2 pkt 5 u.p.e.a. poprzez dokonanie czynności egzekucyjnej w sposób sprzeczny z tytułem wykonawczym z 28 stycznia 2021 r., tj. określenia kwoty należności oraz kwoty odsetek w innej wysokości aniżeli w tytule wykonawczym;
2) art. 7 ustawy k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez odwołanie się w zaskarżonym postanowieniu do pozaustawowych przesłanek uzasadniających nieuwzględnienie skargi Spółki na czynność egzekucyjną, tj. do aktualizacji zmiany wysokości zajęcia dokonanej w piśmie z 12 lutego 2021 r. oraz braku wywarcia przez wadliwą czynność egzekucyjną negatywnych skutków prawnych i finansowych wobec Zobowiązanej.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik Spółki wskazał, że przyznanie wprost w zaskarżonym postanowieniu, że w związku z dokonaniem czynności egzekucyjnej doszło do zawyżenia kwoty odsetek o 1.858.650,38 zł, świadczy o wadliwości dokonanej czynności egzekucyjnej, tj. naruszenia art. 67 § 3 pkt 5 u.p.e.a. i stwierdzone naruszenie może stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonej czynności w trybie art. 54 § 1 pkt 1, § 4 pkt 2 lit. a), § 6 pkt 1 u.p.e.a. Natomiast aktualizacja zmiany wysokości zajęcia nie może prowadzić do naprawy wadliwości czynności egzekucyjnej.
Swoje stanowisko Skarżąca rozwinęła pismem z 30 listopada 2021 r.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej-P.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przepis art. 3 § 2 pkt 3 P.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu.
W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych niepodnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Na podstawie art. 135 P.p.s.a. Sąd podejmuje środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a P.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b P.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c P.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 P.p.s.a.).
Sąd wydał wyrok na podstawie akt sprawy na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym (art. 133 § 1 w zw. z art. 119 pkt 3 i art. 120 P.p.s.a). Zgodnie z art. 119 pkt 3 oraz art. 120 P.p.s.a., jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny, czy Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. prawidłowo utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W., uznające skargę Skarżącego na czynność egzekucyjną dokonaną zawiadomieniem z dnia 4 lutego 2020 r. za nieuzasadnioną, a w szczególności czy organy te dochowały zasad przewidzianych zarówno w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego, jak i ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w kontekście zarzucanych przez Skarżącego naruszeń.
W przepisie art. 1a pkt 2 u.p.e.a. zdefiniowano czynności egzekucyjne jako wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Zatem na te właśnie działania przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego. Przy czym chodzi tu nie tylko o działania jako czynności faktyczne, wykonawcze organu egzekucyjnego, ale i czynności egzekucyjne, które mają charakter aktów prawnych i od których nie przysługuje inny środek ochrony jak zażalenie czy zarzuty.
Skargę na czynność egzekucyjną normuje art. 54 § 1 u.p.e.a. Zgodnie z tym przepisem zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu. Skargę na czynności egzekucyjne, o której mowa w § 1, wnosi się nie później niż w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu dokumentu stanowiącego podstawę dokonania zaskarżonej czynności egzekucyjnej (art. 54 § 3 u.p.e.a.). W myśl art. 54 § 4 u.p.e.a. w sprawie skarg, o których mowa w § 1, postanowienie wydaje organ egzekucyjny. Na postanowienie w sprawie skargi na czynność egzekucyjną przysługuje zażalenie. W przypadku uwzględnienia skargi na czynności egzekucyjne organ egzekucyjny uchyla zakwestionowaną czynność egzekucyjną lub usuwa stwierdzoną wadę czynności egzekucyjnej (art. 54 § 6 u.p.e.a.). Wniesienie skargi, o której mowa w § 1, nie wstrzymuje postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny w uzasadnionych przypadkach może jednak, w drodze postanowienia, wstrzymać w prowadzenie postępowania egzekucyjnego (art. 54 § 7 u.p.e.a.).
Określony w art. 54 § 1 u.p.e.a. środek ochrony prawnej zobowiązanego, jakim jest skarga na czynności egzekucyjne, stanowi samoistną instytucję postępowania egzekucyjnego. Ma charakter subsydiarny, komplementarny wobec innych środków prawnych i nie może mieć zastosowania do tych przypadków, w których przewidziano inne środki zaskarżenia, jak zarzuty, zażalenie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa spod egzekucji, czy skargę do sądu powszechnego. Skarga w tym trybie przysługuje na dokonane przez organ egzekucyjny czynności natury wykonawczej, czy czynności faktyczne podejmowane już w toku prowadzonej egzekucji przez organ egzekucyjny, a także na wydawane w toku egzekucji akty (postanowienia i zarządzenia), na które nie przysługuje inny środek zaskarżenia, jak np. zażalenie czy zarzuty. Kontroli w tym trybie mogą bowiem podlegać wyłącznie czynności egzekucyjne, którymi są zgodnie z definicją legalną z art. 1a pkt 2 u.p.e.a. wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. W ramach środka zaskarżenia, jakim jest skarga na czynność egzekucyjną, można wnosić wyłącznie zarzuty formalnoprawne, odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego przez pryzmat przepisów regulujących sposób i formę dokonywania czynności egzekucyjnych w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym, jak również można wnosić zarzuty odnoszące się do zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej. W postępowaniu skargowym z art. 54 § 1 u.p.e.a. dopuszcza się zatem badanie jedynie tych czynności, które przynależą organowi egzekucyjnemu, a nie są objęte zakresem innego środka prawnego, w tym zarzutów na prowadzenie egzekucji administracyjnej, zaś sam proces badania obejmuje wyłącznie zgodność z prawem i prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych.
W orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się pogląd, zgodnie z którym w ramach postępowania prowadzonego na podstawie art. 54 u.p.e.a., kognicja organów jest ograniczona, zgodnie ze wskazanym przepisem, wyłącznie do dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych (por. wyrok NSA z dnia 2 kwietnia 2015 r., sygn. akt II FSK 778/13; wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2015 r., sygn. akt II FSK 1688/13; wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 października 2015 r., sygn. akt III SA/Wa 3396/14).
Podkreślenia wymaga również, że w ramach skargi na czynności egzekucyjne można podnosić kwestie formalnoprawne, które odnoszą się jedynie do prawidłowego przebiegu postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora w oparciu o przepisy regulujące sposób i formę dokonania tych czynności. Nie jest natomiast możliwe podnoszenie zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia służącego ochronie praw zobowiązanego, w tym zarzutów na podstawie art. 33 u.p.e.a. (por. Przybysz P.M., Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Wolters Kluwer 2015r., wyd. VII, komentarz do art. 54).
W niniejszej sprawie organ pierwszej instancji, mając na celu doprowadzenie do wykonania przez Skarżącego obowiązku o charakterze pieniężnym, zawiadomieniem z dnia 4 lutego 2021 r. dokonał skutecznego zajęcia wierzytelności z tytułu środków będących na koncie depozytowym urzędu. Zawiadomieniem z dnia 12 lutego 2021 r. organ egzekucyjny poinformował natomiast o zmianie wysokości zajęcia.
Sąd wskazuje, że egzekucję z innych wierzytelności pieniężnych regulują przepisy art. 89 u.p.e.a. Zgodnie z art. 89 § 1 ww. ustawy, organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności pieniężnej innej niż określona w art. 72-85 tej ustawy, przez przesłanie do dłużnika zobowiązanego zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego i jednocześnie wzywa dłużnika zajętej wierzytelności, aby należnej od niego kwoty do wysokości egzekwowanej należności wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi bez zgody organu egzekucyjnego nie uiszczał zobowiązanemu, lecz należną kwotę przekazał organowi egzekucyjnemu na pokrycie należności. W myśl zaś art. 89 § 2 ww. ustawy, zajęcie wierzytelności jest dokonane z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1 (...). Z kolei na podstawie 89 § 3 u.p.e.a jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa w § 1, organ egzekucyjny 1) wzywa dłużnika zajętej wierzytelności, aby w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia złożył oświadczenie dotyczące tego, czy: a) uznaje zajętą wierzytelność zobowiązanego, b) przekaże organowi egzekucyjnemu z zajętej wierzytelności kwoty na pokrycie należności lub z jakiego powodu odmawia tego przekazania, c) i w jakim sądzie lub przed jakim organem toczy się albo toczyła się sprawa o zajętą wierzytelność; 2) zawiadamia zobowiązanego, że nie wolno mu zajętej kwoty odebrać ani też rozporządzać nią lub ustanowionym dla niej zabezpieczeniem: 3) doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, a także odpis wniosku, o którym mowa w art. 90 § 1 tej ustawy.
W ocenie Sądu organ egzekucyjny podejmując zaskarżoną czynność wypełnił wyżej wskazane normy prawne. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. działając na podstawie art. 89 § 1 u.p.e.a. zawiadomieniem z dnia 4 lutego 2021 r. dokonał zajęcia innej wierzytelności pieniężnej - środków będących na koncie depozytowym we własnym organie podatkowym. Zawiadomienie o zajęciu doręczono Skarżącemu wraz z odpisem tytułu wykonawczego w dniu 15 lutego 2021 r.
Natomiast odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego dokonania czynności egzekucyjnej w sposób sprzeczny z tytułem wykonawczym z dnia 28 stycznia 2021 r., tj. określenia kwoty należności oraz kwoty odsetek w innej wysokości niż w tytule wykonawczym, Sąd stwierdza, że zarzut ten jest niezasadny.
Zgodnie z art. 67 § 2 pkt 5 u.p.e.a. zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności zawiera kwotę należności, okres, za który należność została ustalona lub określona, termin płatności należności, rodzaj i stopę odsetek z tytułu niezapłacenia należności w terminie oraz kwotę odsetek naliczonych do dnia wystawienia zawiadomienia oraz zgodnie z punktem 6 omawianego przepisu, kwotę kosztów egzekucyjnych (...).
Z akt sprawy wynika natomiast, że w zawiadomieniu o zajęciu z dnia 4 lutego 2021 r. organ egzekucyjny wskazał, zgodnie z tytułem wykonawczym wystawionym przez Wierzyciela, kwotę należności głównej: za okres 11/2011 - 2.000.000,00 zł i 1.128.471,00 zł oraz za okres 12/2011 r. - 1.532.008,00 zł. Bezsprzecznie natomiast w przedmiotowym zawiadomieniu o zajęciu wysokość wskazanych odsetek za zwłokę została naliczona błędnie, w zawyżonej wysokości. W tytule wykonawczym Wierzyciel wskazał, że od należności naliczane są odsetki za zwłokę - stawka odsetek 8% i wyliczył, że na dzień wystawienia tytułu wykonawczego, tj. 28 stycznia 2021 r. wynoszą łącznie: 1.929.717,70 zł. Tym samym odsetki w zawiadomieniu o zajęciu powinny zawierać sumę odsetek naliczonych na dzień wystawienia tytułu wykonawczego oraz odsetki naliczone od dnia 29 stycznia 2021 r. do dnia wystawienia zawiadomienia, tj. do 4 lutego 2021 r., co winno stanowić dodatkowo kwotę 7.150,32 zł. Zatem wskazana w zawiadomieniu kwota odsetek za zwłokę w łącznej wysokości 3.788.368,08 zł, co stanowi wzrost za okres ww. 8 dni o kwotę 1.858.650,38 zł, została naliczona błędnie, w wysokości znacznie przekraczającej rzeczywistą wysokość należnych odsetek.
W ocenie Sądu rację należy przyznać Dyrektorowi Izby Administracji Skarbowej, że wskazany błąd w wyliczeniu stanowi naruszenie przepisów art. 67 § 2 pkt 5 u.p.e.a., nie stanowi jednak podstawy do uchylenia ww. czynności egzekucyjnej.
Zgodnie bowiem z aktami sprawy Naczelnik Urzędu Skarbowego W. zawiadomieniem z dnia 12 lutego 2021 r. zmienił wysokość zajęcia, wskazując już poprawnie wyliczoną kwotę odsetek za zwłokę na dzień 12 lutego 2021 r., tj. 1.945.126,27 zł, jednocześnie zaktualizował kwoty należności głównej w oparciu o kartę kontową zaległości. Aktualizacja zmiany wysokości zajęcia została dokonana jeszcze przed wniesieniem skargi na czynność egzekucyjną, a organ powiadomił o powyższym fakcie Zobowiązaną Spółkę, doręczając na jej adres w dniu 17 lutego2021 r. zawiadomienie z dnia 12 lutego 2021 r. Zatem w dacie złożenia skargi na czynność egzekucyjną (pismo z dnia 22 lutego 2021 r.) Zobowiązana Spółka posiadała wiedzę o aktualizacji zajęcia i prawidłowości naliczonych odsetek za zwłokę. Zmianie uległa wysokość kosztów egzekucyjnych, jednak wysokość naliczonych kosztów egzekucyjnych nie podlega zaskarżeniu w ramach skargi na czynności egzekucyjne.
Przepis art. 54 § 6 u.p.e.a. stanowi, że w wypadku uwzględnienia skargi na czynność egzekucyjną organ egzekucyjny: 1) uchyla zaskarżoną czynność egzekucyjną w całości albo w części, 2) usuwa stwierdzoną wadę czynności egzekucyjnej. Cytowany przepis wyraźnie świadczy, że nie każde naruszenie przepisów podczas dokonywania czynności egzekucyjnej skutkuje uchyleniem tej czynności. W ocenie Sądu przepis ten należy wykładać tak, że jeżeli tylko jest możliwe usunięcie stwierdzonej wady czynności egzekucyjnej, to organ powinien to uczynić rozpoznając taką skargę na czynność egzekucyjną, która zasługuje na uwzględnienie.
Sąd ma świadomość, że w przedmiotowej sprawie organ I instancji oddalił skargę na czynność egzekucyjną, co zostało utrzymane w mocy przez organ odwoławczy. Było to skutkiem dostrzeżenia przez organ I instancji popełnionej nieprawidłowości jeszcze przed złożeniem przez Zobowiązaną skargi na czynność egzekucyjną. Zniwelowanie omawianej wady było w pełni zgodne z powołanym powyżej i jednoznacznym przepisem art. 54 § 6 u.p.e.a., a dokonana czynność egzekucyjna stała się tym samym całkowicie prawidłowa. W związku z tym w chwili rozpoznawania przez organ odwoławczy skargi na czynność egzekucyjną, wada czynności wskazywana w tej skardze oraz w zażaleniu była już usunięta. Jednakże w ocenie Sądu wcześniejsze, dokonane z inicjatywy samego organu egzekucyjnego, usunięcie zaistniałej wady, nie może różnicować sytuacji Zobowiązanej w stosunku do sytuacji, gdy usunięcie takiej wady byłoby skutkiem uwzględnienia wniesionej skargi na czynność egzekucyjną.
W ocenie Sądu takie działanie organu oraz odwołanie się przez organ odwoławczy do dokonanej aktualizacji, przy jednoczesnym wskazaniu, że skorygowana wadliwość podanej wysokości dochodzonych odsetek nie wywarła negatywnych skutków prawnych i finansowych wobec Zobowiązanej, nie stanowi zarzucanego w skardze naruszenia art. 7 k.p.a.
Reasumując, w ocenie Sądu, w sprawie wykazano, że organ egzekucyjny prawidłowo zastosował wobec majątku Skarżącej środek egzekucyjny wymieniony w art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a. w postaci zajęcia innej wierzytelności pieniężnej zgodnie z trybem przewidzianym w przepisach art. 89 u.p.e.a., przy zastosowaniu druku "Zawiadomienie o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej", który odpowiadał wzorowi określonemu dla druków tego rodzaju w rozporządzeniu Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 1 grudnia 2020 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 26). Natomiast stwierdzone wady czynności w zakresie naruszenia przepisów art. 67 § 2 pkt 5 i pkt 6 u.p.e.a. zostały usunięte jeszcze przed wniesieniem skargi. Organ egzekucyjny we własnym zakresie w dniu 12 lutego 2021 r. zweryfikował poprawność naliczonych odsetek za zwłokę oraz kosztów egzekucyjnych, o czym powiadomił Skarżącą oraz dłużnika zajętej wierzytelności. Natomiast wskazane uchybienia w zawiadomieniu z dnia 4 lutego 2021 r. nie wywołały żadnych negatywnych skutków prawnych i finansowych wobec Skarżącej, nie doszło również do wyegzekwowania środków w zawyżonej kwocie.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 119 pkt 3 i art. 120 P.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI