III SA/Wa 2126/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę podatniczki na decyzję Izby Skarbowej dotyczącą podatku od towarów i usług, uznając, że obowiązek podatkowy powstał z chwilą otrzymania zapłaty za linię technologiczną, mimo wystawienia faktury pro forma i późniejszego żądania zwrotu pieniędzy.
Skarżąca kwestionowała decyzję Izby Skarbowej dotyczącą podatku VAT za 1997 rok, która określiła jej zobowiązanie podatkowe i zaległość. Spór dotyczył głównie faktury VAT na sprzedaż linii technologicznej, wystawionej jako 'pro forma', która została później skorygowana, a pieniądze zwrócone. Organy podatkowe uznały, że obowiązek podatkowy powstał z chwilą otrzymania co najmniej połowy ceny, zgodnie z art. 6 ust. 8 ustawy o VAT. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów, że faktura 'pro forma' nie zwalnia z obowiązku ewidencjonowania transakcji, a zwrot pieniędzy nie został należycie udokumentowany.
Sprawa dotyczyła skargi A. A. na decyzję Izby Skarbowej w W., utrzymującą w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w C. określającą zobowiązanie podatkowe i zaległość w podatku od towarów i usług za wrzesień, październik i grudzień 1997 roku. Kontrola wykazała nieprawidłowości w ewidencjonowaniu zakupów od podatników zwolnionych oraz nieprawidłowe udokumentowanie transakcji sprzedaży linii technologicznej za 338.000 zł, która została udokumentowana fakturą VAT 'pro forma', a następnie skorygowana. Organy podatkowe uznały, że rejestr zakupów nie odpowiadał wymogom, a faktura korygująca była nieuzasadniona, ponieważ nie udokumentowano zwrotu zapłaty. Obowiązek podatkowy z tytułu sprzedaży linii technologicznej powstał z chwilą przyjęcia co najmniej połowy ceny, zgodnie z art. 6 ust. 8 ustawy o VAT. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów materialnych i proceduralnych, twierdząc, że faktura miała charakter pro forma, transakcja nie doszła do skutku, a zwrot zaliczki był uzasadniony. Sąd administracyjny, po wcześniejszym uchyleniu przez NSA wyroku WSA z powodu wadliwego uzasadnienia, rozpoznał sprawę ponownie. Sąd uznał, że obowiązek podatkowy powstał z chwilą otrzymania całej kwoty 338.000 zł, traktując ją jako przedpłatę, niezależnie od oznaczenia faktury jako 'pro forma', które nie jest przewidziane w przepisach VAT. Sąd podkreślił, że zwrot pieniędzy nie został należycie udokumentowany, a twierdzenia o rezygnacji z zakupu były nieprzekonujące. W związku z tym, skarga została oddalona.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą otrzymania zapłaty (co najmniej połowy ceny), jeśli przed wydaniem towaru pobrano zaliczkę lub przedpłatę, niezależnie od oznaczenia faktury jako 'pro forma', która nie jest przewidziana w przepisach VAT.
Uzasadnienie
Przepisy ustawy o VAT nie przewidują faktur 'pro forma'. Faktura taka, jeśli dokumentuje otrzymanie zapłaty za towar, który nie został jeszcze wydany, stanowi podstawę do powstania obowiązku podatkowego zgodnie z art. 6 ust. 8 ustawy o VAT.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (26)
Główne
uptu art. 6 § ust. 8
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Obowiązek podatkowy powstawał z chwilą przyjęcia zapłaty, jeżeli przed wydaniem towaru lub wykonaniem usługi pobrano co najmniej połowę ceny z tytułu np. przedpłaty, zaliczki, zadatku lub raty.
Pomocnicze
uptu art. 27 § ust. 4
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Dotyczy wymogów rejestru zakupów VAT niezbędnych do sporządzenia deklaracji podatkowej.
uptu art. 33 § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Dotyczy odpowiedzialności podatnika za wystawienie faktury, jej podpisanie oraz określenie kwoty podatku należnego. Sąd stwierdził, że przepis ten nie stanowił podstawy wydania zaskarżonej decyzji.
uptu art. 15 § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Podstawą opodatkowania jest obrót, czyli kwota należna z tytułu sprzedaży towarów, pomniejszona o kwotę należnego podatku. W przypadku pobrania zaliczek, obrotem jest również kwota otrzymanych zaliczek, pomniejszona o przypadający od nich podatek.
uptu art. 15 § ust. 2
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Obrotem zmniejsza się o kwoty udokumentowanych, prawnie dopuszczalnych i obowiązkowych rabatów, zwrotów towarów oraz korekt faktur.
rozporządzenie art. 41 § ust. 1
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 21 grudnia 1995 roku w sprawie wykonania ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Dotyczy terminu wystawienia faktury po otrzymaniu należności.
rozporządzenie art. 43 § ust. 3 pkt 2
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 21 grudnia 1995 roku w sprawie wykonania ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Dotyczy możliwości wystawienia faktury korygującej.
Op art. 193
Ordynacja podatkowa
Jeśli księgi podatkowe wadliwie prowadzone nie stanowią dowodu, organ podatkowy określa wysokość zobowiązania podatkowego.
Op art. 120
Ordynacja podatkowa
Zasada praworządności.
Op art. 122
Ordynacja podatkowa
Zasada prawdy obiektywnej.
Op art. 123 § § 1
Ordynacja podatkowa
Zasada wysłuchania strony.
Op art. 180 § § 1
Ordynacja podatkowa
Dowody w postępowaniu podatkowym.
Op art. 187
Ordynacja podatkowa
Ciężar dowodu.
Op art. 188
Ordynacja podatkowa
Dopuszczalność dowodów.
Op art. 192 § § 4
Ordynacja podatkowa
Czynności sprawdzające.
Op art. 192 § § 6
Ordynacja podatkowa
Czynności sprawdzające.
Op art. 210
Ordynacja podatkowa
Uzasadnienie decyzji.
PSA art. 97 § § 1
Ustawa – Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Określa właściwość sądów administracyjnych.
ppsa art. 145 § § 1 pkt 1 i 2
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy do wyeliminowania aktu administracyjnego z obrotu prawnego.
ppsa art. 151
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd orzeka na podstawie art. 151 ppsa.
ppsa art. 190
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd związany wykładnią dokonaną przez NSA.
PSA art. 1
Ustawa – Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji.
ppsa art. 3 § § 2
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przedmiot kontroli sądów administracyjnych.
ppsa art. 141 § § 4
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego. Zarzut naruszenia tego przepisu był podstawą uchylenia wyroku WSA przez NSA.
PSA art. 100
Ustawa – Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sąd pierwszej instancji nie jest związany treścią uchwał NSA wydanych przed 1 stycznia 2004 roku, ale powinien odnieść się do argumentacji stanowiącej podstawę ich podjęcia.
sygn. K 17/97
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego
Dotyczy przepisów dotyczących ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego w VAT, które straciły moc prawną.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Faktura VAT na sprzedaż linii technologicznej miała charakter 'pro forma' i nie dokumentowała rzeczywistej transakcji. Firma B. odstąpiła od umowy zakupu linii technologicznej przed jej zawarciem. Zwrot kwoty 338.000 zł na rzecz firmy B. był uzasadniony. Naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 32 ust. 1, art. 33 i art. 27 ust. 4 uptu) oraz zasad postępowania (art. 120, 122, 123 § 1, 180 § 1, 187, 188, 192 § 4 i § 6, 210 Op). Naruszenie art. 141 § 4 ppsa przez wadliwe uzasadnienie wyroku WSA z 9 stycznia 2004 r.
Godne uwagi sformułowania
Faktura 'pro forma' nie jest przewidziana w przepisach dotyczących podatku od towarów i usług. Obowiązek podatkowy powstawał z chwilą przyjęcia zapłaty, jeżeli przed wydaniem towaru lub wykonaniem usługi pobrano co najmniej połowę ceny z tytułu np. przedpłaty, zaliczki, zadatku lub raty. Faktury korygujące muszą odzwierciedlać rzeczywisty przebieg procesów gospodarczych. Nie można mieć pełnej dowolności w wystawianiu faktur korygujących.
Skład orzekający
Jakub Pinkowski
przewodniczący sprawozdawca
Małgorzata Jarecka
członek
Ewa Radziszewska-Krupa
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obowiązku podatkowego w VAT w przypadku otrzymania przedpłaty/zaliczki, znaczenia faktury 'pro forma' oraz dokumentowania zwrotu zapłaty."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 1997 roku i przepisów uchylonych lub zmienionych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu interpretacji faktur 'pro forma' i momentu powstania obowiązku podatkowego w VAT, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców.
“Faktura 'pro forma' a VAT: Kiedy powstaje obowiązek podatkowy, mimo zwrotu pieniędzy?”
Dane finansowe
WPS: 338 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Wa 2126/05 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2005-09-20 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-08-04 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Ewa Radziszewska-Krupa Jakub Pinkowski /przewodniczący sprawozdawca/ Małgorzata Jarecka Symbol z opisem 6110 Podatek od towarów i usług Sygn. powiązane I FSK 667/06 - Wyrok NSA z 2007-04-18 Skarżony organ Izba Skarbowa Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Pinkowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Jarecka, Asesor WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Protokolant Urszula Hoduń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2005 r. sprawy ze skargi A. A. na decyzję Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2002 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług oddala skargę. Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2002 roku o nr [...] Izba Skarbowa w W. utrzymała w mocy decyzję z dnia [...] listopada 2001 roku o nr [...], na mocy której Urząd Skarbowy w C. określił A. A., dalej zwanej Skarżącą, zobowiązanie podatkowe i zaległość podatkową w podatku od towarów i usług za wrzesień, październik i grudzień 1997 roku, odsetki od tych zaległości i nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc za listopad 1997 roku, a także ustalił dodatkowe zobowiązanie podatkowe w tym podatku za miesiąc listopad 1997 roku. Uzasadniając decyzję organ podatkowy II instancji wskazał, że Skarżąca w 1997 roku prowadziła działalność gospodarczą w zakresie sprzedaży kwiatów, artykułów przemysłowych i rolno-spożywczych, przy czym, począwszy od dnia 1 września 1997 roku, po uprzednim złożeniu oświadczenia o rezygnacji ze zwolnienia w opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, Skarżąca zarejestrowała się jako podatnik tego właśnie podatku. Przeprowadzona przez Urząd Skarbowy w C. kontrola prawidłowości rozliczeń Skarżącej w zakresie podatku od towarów i usług wykazała, że Skarżąca w sposób nieprawidłowy ewidencjonowała zakupy od podatników zwolnionych podmiotowo z podatku od towarów i usług, co miało te następstwa, że rejestr zakupów VAT za miesiące wrzesień, październik oraz listopad 1997 roku nie zawierał prawidłowych danych niezbędnych do sporządzenia deklaracji podatkowej i tym samym nie odpowiadał wymogom stawianym przez art. 27 ust 4 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 roku o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. nr 11, poz. 50, ze zm. – dalej uptu). Zdaniem Izby Skarbowej w W., organ podatkowy I instancji w sposób uzasadniony uznał, że zgodnie z art. 193 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Ordynacja podatkowa (t.j. z 2005r. Nr 8, poz. 60, dalej Op) rejestr taki nie mógł stanowić dowodu w sprawie i - po przeprowadzeniu wyliczenia struktury zakupów - określił wysokość podatku należnego. Nadto, w toku kontroli dokumentacji podatkowej za miesiąc grudzień 1997 roku ustalono, że Skarżąca w dniu [...] grudnia 1997 roku wystawiła dla spółki cywilnej B. fakturę VAT na sprzedaż linii technologicznej do przemiału zboża o wartości 338.000 zł brutto, natomiast już w dniu [...] grudnia tego roku fakturę korygującą znoszącą poprzednią fakturę w całości. Ponieważ transakcji tej nie udokumentowano we właściwy sposób, to i rejestr sprzedaży VAT za grudzień 1997 roku nie został uznany za dowód w sprawie. Zdaniem organu podatkowego II instancji, Urząd Skarbowy w C. w sposób zasadny przyjął, że Skarżąca nie miała podstawy do wystawienia faktury korygującej, gdyż w żaden sposób nie udokumentowała dokonania zwrotu wpłaconej przez nabywcę kwoty, szczególności, zdaniem organów podatkowych, zwrotu takiego nie dokumentował przelew kwoty 72.902,20 złotych na rzecz spółki B.. W tej sytuacji organ podatkowy I instancji był na mocy art. 6 ust 8 uptu uprawniony przyjąć, że faktura z dnia [...] grudnia 1997 roku dokumentowała pobranie co najmniej połowy ceny z tytułu sprzedaży linii technologicznej a obowiązek z podatkowy wynikający z tego tytułu powstał z chwilą przyjęcia zapłaty. Izba Skarbowa w W. stwierdził również, że nie jest uzasadniony zarzut naruszenia art. 33 ust. 1 uptu, gdyż przepis tego artykułu nie znajduje w sprawie zastosowania. Co prawda organ I instancji odwołał się także do treści art. 33 ust 1 uptu i stwierdził, że podatnik ponosi odpowiedzialność za wystawienie faktury, jej podpisanie oraz określenie kwoty podatku należnego, jednakże w badanej sprawie decydujące znaczenie miała okoliczność przyjęcia całej należnej kwoty w wysokości 338 tysięcy złotych, wynikającej z faktury wystawionej w dniu [...] grudnia 1997 roku. Izba Skarbowa w W. podkreślił, że tak organ I, jak i organ podatkowy II instancji oparły swe decyzje o art. 6 ust. 8 uptu, zgodnie z którym obowiązek podatkowy powstał w momencie przyjęcia co najmniej połowy ceny za należny towar. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego A. A. wniosła o uchylenie decyzji Izby Skarbowej z dnia [...] lutego 2002 roku i podniosłą zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego - art. 32 ust. 1, art. 33 i art. 27 ust. 4 uptu oraz § 41 ust 1 i § 43 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 21 grudnia 1995 roku w sprawie wykonania ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. nr 154 poz., 797 – dalej przytaczane jako rozporządzenie) a także naruszenie zasad postępowania określonych w art. 120, art. 122, art 123 § 1, art. 180 § 1, art. 187, art. 188, art. 192 § 4 i § 6 oraz art. 210 Op. W motywach skargi wskazała, że wystawiona faktura miała charakter faktury pro forma i była wystawiona nie jako dowód zawarcia transakcji handlowej ale przed jej zawarciem. Tymczasem podniosła Skarżąca, do zawarcia transakcji nie doszło, ponieważ firma B. odstąpiła od umowy. To zdaniem Skarżącej przesądzało o tym, że art. 33 ust. 1 uptu nie mógł mieć w niniejszej sprawie zastosowania i równocześnie uzasadniało wystawienie korekty faktury pro forma oraz dokonanie zwrotu zaliczki, w tym m.in. na konto firmy B. na rzecz której spółka cywilna B. dokonała przelewu wierzytelności. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w W. wniosła o jej oddalenie. Powtarzając co do zasady argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, organ podatkowy wskazał, że zarzut naruszenia art. 33 ust. uptu nie jest trafny, gdyż tak organ I instancji, jak i sama Izba Skarbowa w W. wydały swoje decyzje w oparciu o art. 6 ust. 8 uptu a nie na podstawie art. 33 tej ustawy. W przedmiotowej sprawie obowiązek podatkowy powstał zdaniem obu organów w dniu [...] grudnia 1997 roku z chwilą wpłaty kwoty 338.000 zł na rzecz Skarżącej, tj. z chwilą wpłaty co najmniej połowy ceny towaru będącego przedmiotem umowy sprzedaży. Rozpatrując skargę A. A. Wojewódzki Sąd Administracyjny, właściwy w sprawie na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271), wyrokiem z dnia 9 stycznia 2004 roku o sygn. III SA 842/02 uznał ją za częściowo uzasadnioną. Odwołując się do treści art. 27 ust. 4, 5 i 6 uptu oraz wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 29 kwietnia 1998 roku o sygn. K 17/97 (OTK z 1998 roku nr 3 poz. 30), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że przepisy te straciły moc prawną w zakresie dopuszczającym ustalenie dodatkowego zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług. W pozostałej części Sąd skargę oddalił, uznając ją za nieuzasadnioną. W skardze kasacyjnej od tego wyroku A. A. zarzuciła Sądowi naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 33 ust. 1 uptu oraz art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.; dalej ppsa) i podniosła, że doręczony wyrok w sentencji wskazywał Naczelny Sąd Administracyjny jako sąd rozpoznający skargę a w uzasadnieniu Wojewódzki Sąd Administracyjny. Powstały w ten sposób wątpliwości, czy w sprawie orzekał sąd właściwy na podstawie art. 13 i art. 14 ppsa. Ponadto w uzasadnieniu wyroku Sąd ograniczył się wyłącznie do wyjaśnienia przyczyn częściowego uchylenia decyzji, nie wyjaśnił jednak motywów, którymi się kierował oddalając skargę w pozostałym zakresie. Naczelny Sąd Administracyjny uznał ta skargę za uzasadnioną i wyrokiem z dnia [...] maja 2005 roku uchylił zaskarżony wyrok w części oddalającej skargę i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. W uzasadnieniu NSA podkreślił, że w sprawie orzekł właściwy sąd administracyjny, a zatem nie było podstaw do stwierdzenia nieważności postępowania. Na tą ocenę nie mógł – zdaniem NSA – mieć wpływu fakt, że stronom postępowania wydano odpis wyroku zawierający oczywiste błędy pisarskie. Uzasadniony był jednak zarzut, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku pozbawiło stronę informacji tak o przesłankach rozstrzygnięcia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W., jak i o jego podstawie prawnej. W szczególności - jak podkreślił NSA - uzasadnienie zaskarżonego wyroku uniemożliwiało kontrolę kasacyjną w zakresie podniesionego zarzutu naruszenia art. 33 ust. 1 uptu. Ta kwestia zdecydowała o ostatecznej ocenie, że wyrok ten naruszył przepis art. 141 § 1 ppsa oraz o jego uchyleniu. Naczelny Administracyjny przypomniał także, że Sąd pierwszej instancji nie jest – na mocy art. 100 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271) związany treścią uchwał Naczelnego Sądu Administracyjnego wydanych przed dniem 1 stycznia 2004 roku, lecz jego obowiązkiem jest jednak odniesienie się do argumentacji, która stanowiła podstawę do jej podjęcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.; dalej ppsa), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ppsa, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Dokonując w tym zakresie oceny zaskarżonego postanowienia należy stwierdzić, że skarga nie jest zasadna. Jednocześnie należy przypomnieć, iż zgodnie z art. 190 ppsa Sąd, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania jest związany wykładnią dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Zdaniem Sądu decydujące znaczenie dla oceny przedmiotowej sprawy ma fakt, że - co zresztą pomiędzy stronami jest bezsporne – Skarżąca jako sprzedawca linii technologicznej do przemiału zbóż, która miała być sprowadzana z D., wystawiła w dniu [...] grudnia 1997 roku dla B.s.c. R. P., W. S. z siedzibą w W. fakturę na kwotę 338.000 zł tytułem sprzedaży linii technologicznej do przemiału zboża. Pomiędzy stronami jest także bezsporne, że Skarżąca uzyskała całość należnej jej z tego tytułu kwoty, albowiem na jej konto w dniu [...] grudnia 1997 roku wpłynęła właśnie suma 338 tys. zł. Należność tą należało traktować jako przedpłatę na poczet transakcji sprzedaży linii technologicznej, gdyż w dniu wystawienia faktury jej przedmiot nie został wydany nabywcy. Zgodnie natomiast z art. 6 ust. 8 uptu w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 1998 roku obowiązek podatkowy powstawał z chwilą przyjęcia zapłaty, jeżeli przed wydaniem towaru lub wykonaniem usługi pobrano co najmniej połowę ceny z tytułu np. przedpłaty, zaliczki, zadatku lub raty. Zdaniem Sądu nie ma znaczenia fakt, że omawianą fakturę z dnia [...] grudnia 1997 roku Skarżąca opatrzyła określeniem "pro forma". Takiego rodzaju faktur VAT nie przewidują przepisy dotyczące podatku od towarów i usług. Z tego też względu organy podatkowe zasadnie potraktowały ją jako dokument, na którego podstawie należało dokonać stosownych zapisów w ewidencji podatkowej prowadzonej przez skarżącą – zgodnie § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 grudnia 1995 roku w sprawie zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych oraz od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. Nr 148, poz. 719). Skoro Skarżąca tego obowiązku nie wypełniła, to organy podatkowe zasadnie uznały, że skarżąca nie prowadziła rzetelnie ewidencji podatkowej, a więc ewidencja ta nie była zgodna ze stanem rzeczywistym. Pogląd taki wyraził również Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 stycznia 2004 roku w/s III SA 638/02 (Lex nr 108609). Pamiętać jednak należy, że zgodnie z postanowieniami umowy zawartej pomiędzy Skarżącą a firmą B. w dniu [...] grudnia 1997 roku (k.7-8 t. III akt pod.), firma B. była obowiązana wpłacić całość należnej z tytułu tej umowy kwoty na konto Skarżącej do dnia [...] grudnia 1997 roku, Skarżąca natomiast była obowiązana wystawić w tym celu fakturę. W tym kontekście trudno zrozumieć zarzut sformułowany w skardze, że Skarżąca miała zgodnie z § 41 pkt 1 rozporządzenia 7 dni czasu, licząc od daty otrzymania należności, na wystawienie swojemu kontrahentowi faktury, skoro na mocy zawartej umowy była obowiązana uczynić to wcześniej, co więcej, wystawienie tej faktury było warunkiem dokonania wpłaty należnej kwoty przez firmę B. Jeżeli zaś Skarżąca w wykonaniu zawartej umowy sprzedaży wystawiła tą fakturę i otrzymała całą z tego tytułu wynikającą należność, to transakcję, którą ta faktura dokumentowała, winna była odnotować w stosownym rejestrze. Należy przypomnieć, że - jak trafnie wskazał organ podatkowy II instancji, odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 33 ust. 1 uptu, że przecież nie chodziło o transakcję nieistniejącą. Wystawiona przez Skarżącą faktura stanowiła dla jej kontrahenta, spółki B., jedną z podstaw do ubiegania się o kredyt na zakup linii technologicznej do przerobu zboża. Co więcej firma ta kredyt ten uzyskała, a pieniądze należne Skarżącej z tytułu zakupu tej linii przelała na jej konto (k. 65 t.III akt pod.). Istotny jest także fakt, że w celu realizacji tej umowy Skarżąca zawarła umowę kupna – sprzedaży przedmiotowej linii do przemiału zboża z d. firmą S. S. A/S w dniu [...] grudnia 1997 roku (k.14-15 t. III akt pod.). Zgodnie z art. 15 ust. 1 uptu podstawą opodatkowania jest obrót. Obrotem zaś, z zastrzeżeniem art. 16 i 17, jest kwota należna z tytułu sprzedaży towarów, pomniejszona o kwotę należnego podatku. W przypadku gdy pobrano zaliczki, zadatki, przedpłaty lub raty, o których mowa w art. 6 ust. 8, obrotem jest również kwota otrzymanych zaliczek, zadatków, przedpłat lub rat, pomniejszona o przypadającą od nich kwotę podatku. Co prawda zgodnie z art. 15 ust. 2 uptu 2. (142) obrót zmniejsza się o kwoty udokumentowanych, prawnie dopuszczalnych i obowiązkowych rabatów (bonifikat, upustów, uznanych reklamacji i skont) i o wartość zwróconych towarów oraz zwróconych kwot nienależnych w rozumieniu przepisów o cenach, a także kwot wynikających z dokonanych korekt faktur, to pamiętać należy, że w myśl § 43 ust. 1 rozporządzenia fakturę korygującą może wystawić podatnik udzielający po wystawieniu faktury rabatu określonego w art. 15 ust. 2 uptu. Oczywiście należy także uwzględnić okoliczność, że w określonej sytuacji może zaistnieć potrzeba wycofania z obrotu omyłkowo wystawionej faktury, na co zwrócono już uwagę w orzecznictwie sądów administracyjnych. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd wyrażony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 7 czerwca 2004 roku w/s IIISA 238/03 (M. Podat. 2004/8/40), że mimo iż przepisy § 43 i 44 rozporządzenia Ministra Finansów z 21.12.1995 roku nie przewidują możliwości wystawienia faktury korygującej w przypadku omyłkowego wystawienia faktury, uznać trzeba, iż podatnik ma prawo do wycofania takiej faktury z obrotu gospodarczego poprzez jej anulowanie. Jednakże nie może to oznaczać i - zdaniem Sądu - nie oznacza, że podatnik ma pełną dowolność w wystawianiu faktur korygujących, które zawsze musza odzwierciedlać rzeczywisty przebieg procesów gospodarczych. Należy przyznać rację organom podatkowym w sytuacji, gdy - uwzględniając zgromadzony w sprawie materiał dowodowy - nie dały wiary twierdzeniom Skarżącej, jakoby jej kontrahenci już w dniu 28 grudnia 1997 roku, a więc jeszcze w przeddzień wpłaty na jej konto całości kwoty wynikającej z wystawionej faktury, mieli zrezygnować z dokonania zakupu. Podnoszone przez Skarżącą w tej kwestii zarzuty są tym bardziej mało przekonujące, gdyż nie tylko nie przedłożyła żadnych dokumentów potwierdzających taką decyzję firmy B., lecz także w żaden sposób nie uwiarygodniła zwrotu wpłaconej przez tą firmę kwoty 338.000 zł. Skarżąca nie przedłożyła żadnego dokumentu, z którego wynikałoby, że B. odstąpił od umowy zakupu przed dniem 31 stycznia 1997 roku, zaś pismo tej firmy z dnia 3 stycznia 1998 roku (k. 44 t. i oraz k. 37 t. III akt pod.) zawiera jedynie stwierdzenie, że nie dotrzymała ona warunków umowy i żądanie zwrotu pieniędzy w kwocie 338.000 zł, w tym zlecenie przelewu na rzecz firmy B. Trudno uznać zarzuty Skarżącej za uzasadnione i z tego powodu, że jeszcze w dniu 29 grudnia 1997 roku, tj. na dwa dni przed wystawieniem faktury korygującej Skarżąca złożyła w swoim banku zlecenie przelewu na rzecz duńskiego kontrahenta. Tego samego zaś dnia (k. 33 t.III akt pod.) złożyła zlecenie przelewu na rzecz B.. Należy też uwzględnić fakt, co prawda pominięty w uzasadnieniu decyzji przez organ podatkowe, lecz jednoznacznie potwierdzony przez zebrany w sprawie materiał dowodowy, że właściciele spółki cywilnej B. jeszcze w kwietniu 1998 roku w toku prowadzonej prze kredytujący ich Bank Gospodarki Żywnościowej kontroli (k. 77 III tomu akt pod.), podnosili, że zamówiona przez nich linia do przerobu zboża nie została zamontowana z uwagi na opóźnienia duńskiego partnera Skarżącej a nie dlatego, że zrezygnowali z jej zakupu. Nie próbowali też wyprowadzić inspektorów bankowych z błędu, gdy ci wyznaczali im dodatkowy termin dostawy montażu zamówionych urządzeń, ani też nie informowali, że w związku z rezygnacją z zakupu przedmiotowej linii produkcyjnej, część kredytu przeznaczyli na spłatę zobowiązań wobec firmy B.. Jeśli przypomnieć treść art. 26 uptu, zgodnie z którym podatnicy byli obowiązani, bez wezwania naczelnika urzędu skarbowego, do obliczania i wpłacania podatku za okresy miesięczne w terminie do 25 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy, na rachunek właściwego urzędu skarbowego, i uwzględnić stwierdzone w toku kontroli a omówione wyżej zaniedbania ze strony Skarżącej, należy uznać za uzasadnione rozstrzygnięcie przyjęte w decyzji Izby Skarbowej w W. Nie jest zasadny zarzut Skarżącej odwołujący się do naruszenia art. 33 ust. 1 uptu, gdyż nie stanowił on podstawy wydania zaskarżonej decyzji. W świetle powyższych wywodów trudno też uznać za zasadny zarzut naruszenia art. 32 ust. 1 uptu podniesiony już w skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W świetle powyższych rozważań Sąd uznał też, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, gdyż zarówno argumentacja skargi, jak i analiza akt sprawy nie ujawniła wad tego rodzaju, że mogłyby one mieć wpływ na podjęte rozstrzygnięcie. Nie doszło do naruszenia zasady ochrony słusznego interesu strony, czy też zasady zaufania obywateli do organów Państwa. W toku postępowania nie doszło do naruszenia zasad opisanych w art. 120-124 Op. Wydając rozstrzygnięcie, organy podatkowe działały na podstawie przepisów prawa, prowadziły postępowanie w sposób budzący zaufanie do organów Państwa i podjęły wszelkie niezbędne działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. W ocenie Sądu wnioski organu odwoławczego wyprowadzone z zebranego w sprawie materiału dowodowego w żaden sposób nie wykraczają poza swobodną ocenę dowodów, a więc nie stanowią naruszenia prawa, stwierdzone zaś uchybienia proceduralne nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy. Sąd wziął pod uwagę także fakt, że Wojewódzki Sąd Administracyjny, wyrokiem z dnia [...] stycznia 2004 roku o sygn. III SA 842/02 uznał ją za częściowo uzasadnioną i uchylił zaskarżoną decyzję Izby Skarbowej w zakresie ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług. Wyrok ten został uchylony na mocy wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...] maja 2005 roku jedynie w części oddalającej skargę, a zatem w części uchylającej we wspomnianym zakresie decyzję Izby Skarbowej w W. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia [...] stycznia 2004 roku o sygn. III SA 842/02 stał się prawomocny. Ponieważ jednak skarga skierowana była przeciwko całości decyzji, skargę należało jako niezasadną oddalić bez podkreślania w sentencji wyroku faktów wynikających z orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia [...] stycznia 2004 roku w zakresie w jakim to orzeczenie się uprawomocniło. Rozróżnienie to byłoby konieczne gdyby Sąd uznał za zasadne uchylić zaskarżona decyzję, wtedy bowiem należałoby wskazać, że uchylona jest ona w zakresie w jakim nie była uchylona na mocy prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia [...] stycznia 2004 roku o sygn. III SA 842/02. Z tych względów na podstawie art. 151 ppsa Sąd orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI