III SA/Wa 2124/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem skargi była interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (DKIS) dotycząca stosowania mechanizmu odwrotnego obciążenia VAT do transakcji dotyczących energii elektrycznej i gazu, które są dokonywane po ujemnych cenach. Wnioskodawca, R. sp. z o.o., oferujący usługi maklerskie i uczestniczący w transakcjach rynku OTC, analizował zjawisko ujemnych cen energii i gazu, które występuje, gdy podaż przewyższa popyt. Spółka traktowała te transakcje dla celów podatkowych jako usługę odbioru energii/gazu, a wynagrodzeniem była wartość energii/gazu. Wnioskodawca uważał, że mechanizm odwrotnego obciążenia, wprowadzony od 1 kwietnia 2023 r. dla transakcji towarowych na rynku giełdowym, powinien mieć zastosowanie również do transakcji po cenach ujemnych, argumentując, że sama cena nie może wpływać na kwalifikację transakcji jako towarowej. DKIS uznał stanowisko spółki za nieprawidłowe, wskazując, że literalne brzmienie art. 145e ust. 1 ustawy o VAT obejmuje jedynie dostawy towarów, a transakcje po cenach ujemnych należy rozumieć jako świadczenie usług przez odbiorcę, a nie dostawę towarów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, podzielając argumentację DKIS. Sąd podkreślił, że ustawa o VAT rozróżnia dostawę towarów i świadczenie usług, a transakcje po ujemnych cenach, z uwagi na brak odpłatności w tradycyjnym rozumieniu i specyfikę rozliczeń, powinny być traktowane jako świadczenie usług. Sąd odwołał się do językowego znaczenia przepisów i uznał, że art. 145e ust. 1 ustawy o VAT nie obejmuje swoim zakresem transakcji po cenach ujemnych, ponieważ dotyczy on wyłącznie dostaw towarów.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących kwalifikacji transakcji po ujemnych cenach energii i gazu jako świadczenia usług, a nie dostawy towarów, oraz brak zastosowania mechanizmu odwrotnego obciążenia VAT w takich przypadkach.
Dotyczy specyficznej sytuacji ujemnych cen energii i gazu na rynku giełdowym, w kontekście konkretnego przepisu art. 145e ustawy o VAT.
Zagadnienia prawne (1)
Czy mechanizm odwrotnego obciążenia VAT, wprowadzony art. 145e ustawy o VAT dla dostaw energii elektrycznej i gazu na rynku giełdowym, ma zastosowanie do transakcji dokonywanych po ujemnych cenach?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, mechanizm odwrotnego obciążenia VAT nie ma zastosowania do transakcji dotyczących energii elektrycznej i gazu dokonywanych po ujemnych cenach, ponieważ takie transakcje należy kwalifikować jako świadczenie usług, a nie dostawę towarów, do której odnosi się art. 145e ustawy o VAT.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że literalne brzmienie art. 145e ustawy o VAT obejmuje jedynie dostawy towarów. Transakcje po ujemnych cenach, w których odbiorca otrzymuje wynagrodzenie za odbiór towaru, należy traktować jako świadczenie usług, a nie dostawę towarów, co wyklucza zastosowanie wspomnianego przepisu.
Przepisy (8)
Główne
ustawa o VAT art. 145e § 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Przepis ten dotyczy wyłącznie dostaw gazu i energii elektrycznej, a nie transakcji po ujemnych cenach, które należy kwalifikować jako świadczenie usług.
Pomocnicze
ustawa o VAT art. 7 § 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Definicja dostawy towarów jako przeniesienia prawa do rozporządzania towarem jak właściciel, wymaga istnienia towaru i odpłatności.
ustawa o VAT art. 8
Ustawa o podatku od towarów i usług
Definicja świadczenia usług jako każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, prawnej lub jednostki organizacyjnej inne niż dostawa towarów.
P.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 2
P.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 4a
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 57a
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Transakcje dotyczące energii i gazu dokonywane po ujemnych cenach należy kwalifikować jako świadczenie usług, a nie dostawę towarów. • Art. 145e ustawy o VAT, wprowadzający mechanizm odwrotnego obciążenia, dotyczy wyłącznie dostaw towarów, a nie usług.
Odrzucone argumenty
Cena transakcji (ujemna) nie wpływa na jej towarowy charakter i powinna podlegać mechanizmowi odwrotnego obciążenia VAT. • Cel wprowadzenia art. 145e ustawy o VAT (ochrona interesów Skarbu Państwa, bezpieczeństwo energetyczne) uzasadnia jego stosowanie również do transakcji po ujemnych cenach.
Godne uwagi sformułowania
Sama cena transakcji, w tym przypadku ujemna, nie może mieć wpływu na stosowanie obowiązkowego mechanizmu odwrotnego obciążenia. • Dla potrzeb podatkowych – w sposób czysto techniczny – transakcje takie mają charakter transakcji usługowych, a nie towarowych, pomimo, że jak zostało to przedstawione w stanie faktycznym, efektem czy też faktycznym wynikiem transakcji jest dostawa towaru. • Literalne brzmienie art. 145e ust. 1 ustawy o VAT jednoznacznie wskazuje na objęcie czasowym odwrotnym obciążeniem VAT dostawy gazu w systemie gazowym oraz dostawy energii elektrycznej w systemie elektroenergetycznym. • Tego typu zdarzenia gospodarcze w świetle ustawy o podatku od towarów i usług należy rozumieć nie jako dostawę towarów, lecz jako świadczenie usługi przez odbiorcę, polegającą na odbiorze towaru. • W przypadku wystąpienia sytuacji, w której dochodzi do powstania tzw. cen ujemnych, nie dochodzi do dostawy towarów, a czynność opodatkowana ma charakter świadczonej usługi. • Dana transakcja nie może być jednocześnie świadczeniem usługi i 'trochę' dostawą towarów.
Skład orzekający
Hanna Filipczyk
przewodniczący
Piotr Dębkowski
członek
Anna Zaorska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kwalifikacji transakcji po ujemnych cenach energii i gazu jako świadczenia usług, a nie dostawy towarów, oraz brak zastosowania mechanizmu odwrotnego obciążenia VAT w takich przypadkach."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ujemnych cen energii i gazu na rynku giełdowym, w kontekście konkretnego przepisu art. 145e ustawy o VAT.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy złożonego zagadnienia z zakresu VAT, jakim są ujemne ceny energii, co jest zjawiskiem coraz częściej pojawiającym się i budzącym wątpliwości interpretacyjne. Rozstrzygnięcie sądu wyjaśnia kluczową kwestię kwalifikacji tych transakcji.
“Ujemne ceny energii: Czy to usługa, czy dostawa towaru w świetle VAT?”
Sektor
energetyka
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.