III SA/Wa 2149/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2006-11-23
NSAubezpieczenia społeczneŚredniawsa
ZUSubezpieczenia społeczneprzywrócenie terminuwłaściwość organupostępowanie administracyjneskarganieważność decyzji

Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność decyzji ZUS odmawiającej przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, z uwagi na wydanie jej przez organ niewłaściwy.

Skarżący K. K. złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie decyzji ZUS odmawiającej umorzenia składek, wskazując na trudną sytuację rodzinną. ZUS odmówił przywrócenia terminu, uznając jego uzasadnienie za niewystarczające. WSA w Warszawie uchylił decyzję ZUS, stwierdzając jej nieważność z powodu wydania przez organ niewłaściwy, co stanowiło naruszenie przepisów o właściwości.

Sprawa dotyczyła skargi K. K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L., która odmówiła przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy umorzenia należności z tytułu składek. Skarżący otrzymał pierwotną decyzję odmowną w dniu 22 marca 2006 r. i wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy w dniu 6 kwietnia 2006 r., powołując się na uchybienie terminu o jeden dzień z powodu konieczności opieki nad ciężko chorym ojcem. ZUS odmówił przywrócenia terminu, uznając, że skarżący mógł złożyć wniosek w ostatnim dniu terminu. WSA w Warszawie, rozpoznając skargę, stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji. Sąd uznał, że organem właściwym do rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy jest Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a nie Oddział ZUS. Wydanie decyzji przez organ niewłaściwy stanowiło wadę skutkującą nieważnością decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. Sąd orzekł zatem o stwierdzeniu nieważności zaskarżonej decyzji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, decyzja wydana przez organ niewłaściwy jest nieważna.

Uzasadnienie

Organem właściwym do rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy jest Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a nie Oddział ZUS. Wydanie decyzji przez organ niewłaściwy stanowi naruszenie przepisów o właściwości, co skutkuje nieważnością decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (13)

Główne

k.p.a. art. 58 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 156 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Naruszenie przepisów o właściwości stanowi wadę decyzji skutkującą jej nieważnością.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.s.u.s. art. 83b § 1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

u.s.u.s. art. 83 § 1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

u.s.u.s. art. 83 § 4

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

k.p.a. art. 58 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 59 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 35 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 38

Kodeks postępowania administracyjnego

p.u.s.a. art. 1

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 134 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 152

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Decyzja została wydana przez organ niewłaściwy.

Odrzucone argumenty

Uzasadnienie skarżącego dotyczące przyczyny uchybienia terminu nie było wystarczające do przywrócenia terminu (argument organu).

Godne uwagi sformułowania

Naruszenie przy wydawaniu decyzji przepisów o właściwości, na podstawie przepisu art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. stanowi wadę decyzji, która skutkuje jej nieważnością.

Skład orzekający

Joanna Tarno

przewodniczący-sprawozdawca

Barbara Kołodziejczak-Osetek

członek

Maciej Kurasz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o właściwości organów w postępowaniu administracyjnym, w szczególności w sprawach dotyczących ZUS."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w ZUS.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną zasadę proceduralną dotyczącą właściwości organów, która może mieć wpływ na wiele postępowań administracyjnych. Choć fakty są osobiste, rozstrzygnięcie opiera się na kluczowym błędzie formalnym.

Błąd formalny ZUS: decyzja nieważna z powodu niewłaściwego organu.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Wa 2149/06 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2006-11-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-07-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Barbara Kołodziejczak-Osetek
Joanna Tarno /przewodniczący sprawozdawca/
Maciej Kurasz
Symbol z opisem
6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Skarżony organ
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Joanna Tarno (sprawozdawca), Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, Asesor WSA Maciej Kurasz, Protokolant Robert Powojski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2006 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy 1) stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, 2) określa, że decyzja, której nieważność stwierdzono nie może być wykonana w całości.
Uzasadnienie
III SA/Wa 2149/06
UZASADNIENIE
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2006 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 83b ust. l i 123 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 1998r. Nr J 37, poz.887 ze zm.), zwanej dalej u.s.u.s., w związku z art. 58 i 127 § 3 k.p.a., Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. odmówił wyrażenia zgody na przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy umorzenia należności z tytułu składek.
W uzasadnieniu podano, że w dniu l marca 2006 r. do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. wpłynął wniosek K. K. o umorzenie należności z tytułu składek. Dnia [...] marca 2006 r. ZUS wydał decyzję odmowną, nr [...], którą dręczono stronie w dniu 22 marca 2006 r.
W dniu 6 kwietnia 2006 r. w placówce pocztowej nadany został wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wraz z prośbą o przywrócenie terminu do jego złożenia. Uzasadniając 1-dniowe uchybienie terminu, odwołujący wyjaśnił, że w dniu [...] kwietnia 2006 r. odbierał ojca ze szpitala w L..
Organ powołał się na art. 58 § k.p.a., który stanowi, że w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego jeśli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Zdaniem organu nie stwierdzono, aby wystąpiły okoliczności uniemożliwiające zobowiązanemu wniesienie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w przewidzianym terminie. Argument podniesiony we wniosku, że w dniu [...] kwietnia 2006 r. odbierał ojca ze szpitala nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż odwołujący się mógł złożyć środek odwoławczy w dniu następnym tj. [...] kwietnia 2006 r., który był ostatnim dniem terminu.
Powyższa decyzja została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez K. K., który wniósł o jej cofnięcie i ponowne rozpatrzenie sprawy.
W uzasadnieniu skarżący podniósł, że w dniu 22 marca 2006 r. otrzymał decyzję odmawiającą umorzenia składek, chociaż nie prowadzi żadnej działalności i nie posiada majątku, natomiast sprawuje opiekę nad ciężko chorym ojcem. Od decyzji tej odwołał się 6 kwietnia 2006r, dołączając dokumentację medyczną potwierdzającą chorobę ojca, który 16 i 27 marca przeszedł dwie poważne operacje, walcząc o życie. Mimo, że dopuścił się uchybienia terminu tylko o 1 dzień, jego wniosek o przywrócenie nie został uwzględniony. Skarżący wyjaśnił, że dokonane uchybienie powstało w okresie kiedy przeżywał rodzinną tragedię. Nie myślał wówczas o dniu zwłoki w nadaniu korespondencji do ZUS, a o odpowiednim transporcie, aby zabrać ojca ze szpitala, specjalistycznym łóżku, pielęgniarce do wykonywania codziennych zabiegów itd. Podkreślił, że jedynym źródłem utrzymania jego 7-osobowej rodziny jest wynagrodzenie matki.
Ponadto skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 35 § 3 k.p.a., nakładającego na organ obowiązek załatwienia sprawy w określonym terminie. Zdaniem skarżącego uchybienie tego terminu powinno skutkować odpowiedzialnością pracownika w myśl art. 38 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1296) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły prawa, i to przynajmniej w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej w dalszej części uzasadnienia jako p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga zasługuje na uwzględnienie, chociaż z innych powodów niż zostały w niej podniesione.
Zgodnie z treścią art. 83 ust. 1 pkt 3 u.s.u.s. Zakład wydaje decyzje w zakresie indywidualnych spraw dotyczących m. in. ustalania wymiaru składek i ich poboru, a także umarzania należności z tytułu składek.
Od decyzji w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, stronie przysługuje prawo do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy do Prezesa Zakładu, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, określone w kodeksie postępowania administracyjnego (art. 83 ust. 4). Z przepisu tego wynika również, że w przypadku złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, organem właściwym do jego załatwienia jest Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
Na podstawie art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (art. 58 § 2). Natomiast zgodnie z art. 59 § 2 o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia.
Wobec powyższego należało stwierdzić, że do załatwienia sprawy dotyczącej przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, uprawniony był Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Zaskarżona decyzja została wydana natomiast przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, a zatem przez organ niewłaściwy w sprawie. Naruszenie przy wydawaniu decyzji przepisów o właściwości, na podstawie przepisu art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. stanowi wadę decyzji, która skutkuje jej nieważnością.
W tej sytuacji ustosunkowanie się do zarzutów skargi należy uznać za przedwczesne.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, stwierdza ich nieważność w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach.
Z powyższych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 i art. 152 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI