Orzeczenie · 2006-11-24

III SA/Wa 2113/06

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie

Miejsce

Warszawa

Data

2006-11-24

NSAubezpieczenia społeczneŚredniawsa

ubezpieczenia społeczneskładkiumorzenieZUSdługisytuacja materialnapostępowanie administracyjneuzasadnienie decyzjiprawo procesowe

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła skargi A. P. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy. Skarżąca argumentowała, że jej trudna sytuacja materialna, samotne wychowywanie dziecka i choroba matki uzasadniają umorzenie. ZUS odmówił umorzenia, wskazując na brak całkowitej nieściągalności należności i możliwość spłaty w systemie ratalnym, a także na młody wiek skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję ZUS. Sąd uznał, że organy ZUS naruszyły przepisy postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W szczególności wskazano na wadliwe uzasadnienia decyzji, które nie odnosiły się do zebranego materiału dowodowego i argumentów strony w sposób wyczerpujący. Sąd podkreślił, że decyzje podejmowane w ramach uznania administracyjnego wymagają szczegółowego uzasadnienia, zgodnego z zasadą przekonywania strony. Ponadto, organy nie umożliwiły skarżącej czynnego udziału w postępowaniu i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, co stanowi naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. Sąd stwierdził, że rozstrzygnięcia organów miały cechę dowolności, a nie oparcia na wszechstronnej analizie materiału dowodowego. W związku z tym, uchylono decyzje i stwierdzono, że nie mogą być wykonane.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia

Do czego można powołać

Wadliwość postępowania administracyjnego, wymogi uzasadnienia decyzji, zasada czynnego udziału strony, ocena sytuacji materialnej przy umarzaniu należności.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o umorzenie składek ZUS, ale zasady proceduralne są uniwersalne dla postępowań administracyjnych.

Zagadnienia prawne (4)

Czy decyzje organów ZUS odmawiające umorzenia należności składkowych były prawidłowe pod względem merytorycznym i proceduralnym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, decyzje te zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy ZUS nie przeprowadziły należytego postępowania dowodowego, nie zebrały pełnego materiału, wadliwie oceniły sytuację faktyczną skarżącej i nie uzasadniły swoich decyzji w sposób przekonujący, pomijając istotne argumenty i dowody przedstawione przez stronę. Naruszono również zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu.

Czy organ administracji publicznej prawidłowo ocenił przesłanki umorzenia należności składkowych w kontekście sytuacji materialnej zobowiązanego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organ nie dokonał wszechstronnej analizy sytuacji materialnej skarżącej i nie wykazał, dlaczego nie zachodzą przesłanki umorzenia.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że organ powinien szczegółowo zbadać dochody, wydatki, majątek oraz zdolność do osiągania dochodu strony, a nie opierać się na ogólnikowych stwierdzeniach o braku całkowitej nieściągalności lub możliwości spłaty w ratach, zwłaszcza gdy strona nie dysponuje żadnymi środkami ani majątkiem.

Czy organ administracji publicznej prawidłowo uzasadnił swoją decyzję, zgodnie z wymogami Kodeksu postępowania administracyjnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, uzasadnienia decyzji były wadliwe i nie spełniały wymogów art. 107 § 3 k.p.a.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że uzasadnienie powinno zawierać wskazanie faktów, dowodów, przyczyn odmowy wiarygodności innym dowodom oraz wyjaśnienie podstawy prawnej, a w sprawach uznaniowych powinno przekonywać stronę o zasadności rozstrzygnięcia.

Czy organ administracji publicznej zapewnił stronie czynny udział w postępowaniu i możliwość wypowiedzenia się co do zebranych dowodów?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organ nie wywiązał się z obowiązku nałożonego przez art. 10 § 1 k.p.a.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że strona powinna mieć możliwość zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym i wypowiedzenia się co do niego przed wydaniem decyzji, chyba że zachodzą szczególne przesłanki odstąpienia od tego obowiązku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Uchylono decyzję

Uchylono zaskarżoną decyzję Prezesa ZUS oraz poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] marca 2006 r. nr [...].

Przepisy (18)

Główne

u.s.u.s. art. 28 § 1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności.

u.s.u.s. art. 28 § 3a

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Możliwość umorzenia należności w uzasadnionych przypadkach, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności, dotyczy wyłącznie należności ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Pomocnicze

Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne § 3

Określa przesłanki umorzenia należności w oparciu o art. 28 ust. 3a u.s.u.s.

u.s.u.s. art. 32

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Przepisy o umarzaniu należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne stosuje się odpowiednio do składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, a także do składek na ubezpieczenie zdrowotne.

k.p.a. art. 107 § 1