III SA/Wa 2086/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2024-03-07
NSApodatkoweWysokawsa
VATpodatek naliczonyproporcja VATprewspółczynnikPracownicze Plany KapitałowePPKinterpretacja indywidualnadziałalność gospodarcza

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki P. S.A. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, uznając, że opłaty za prowadzenie ewidencji Pracowniczych Planów Kapitałowych nie są związane z działalnością gospodarczą spółki w rozumieniu VAT, co skutkuje obowiązkiem stosowania proporcji przy odliczaniu podatku naliczonego.

Spółka P. S.A. zaskarżyła interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (DKIS), która stwierdziła, że opłaty za prowadzenie ewidencji Pracowniczych Planów Kapitałowych (PPK) nie są związane z działalnością gospodarczą spółki w rozumieniu VAT, co nakłada na nią obowiązek stosowania proporcji przy odliczaniu podatku naliczonego. Spółka argumentowała, że czynności te mieszczą się w ramach jej działalności gospodarczej. WSA w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko DKIS. Sąd uznał, że zadania związane z PPK są odrębnym obszarem działalności Spółki, niepowiązanym funkcjonalnie z jej działalnością gospodarczą, co uzasadnia stosowanie przepisów o proporcji przy odliczaniu VAT.

Sprawa dotyczyła skargi spółki P. S.A. na indywidualną interpretację podatkową Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (DKIS). Spółka, której jedynym akcjonariuszem jest Skarb Państwa, otrzymuje opłaty za prowadzenie Ewidencji Pracowniczych Planów Kapitałowych (PPK) oraz realizację związanych z tym obowiązków. Spółka stała na stanowisku, że te czynności nie podlegają opodatkowaniu VAT i nie generują obowiązku stosowania tzw. prewspółczynnika VAT (art. 86 ust. 2a-2h ustawy o VAT), ponieważ mieszczą się w ramach jej działalności gospodarczej. DKIS uznał to stanowisko za nieprawidłowe, twierdząc, że czynności związane z PPK stanowią odrębny obszar działalności, niepowiązany z działalnością gospodarczą spółki w rozumieniu VAT, co skutkuje obowiązkiem stosowania proporcji przy odliczaniu podatku naliczonego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki. Sąd podzielił argumentację DKIS, wskazując, że ustawa o systemie instytucji rozwoju wyraźnie rozróżnia działalność gospodarczą spółki od zadań związanych z PPK, które zostały jej powierzone dodatkowo. Sąd podkreślił, że czynności związane z PPK nie są funkcjonalnie związane z działalnością gospodarczą spółki i mogłyby być wykonywane przez inny podmiot, co potwierdza ich odrębny charakter. W związku z tym, spółka jest zobowiązana do stosowania przepisów o sposobie określenia proporcji przy odliczaniu podatku naliczonego, jeśli nie jest możliwe przypisanie go w całości do działalności gospodarczej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, czynności te nie stanowią działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów o VAT i nie są z nią funkcjonalnie powiązane, co skutkuje obowiązkiem stosowania przepisów o sposobie określenia proporcji przy odliczaniu podatku naliczonego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że ustawa o systemie instytucji rozwoju wyraźnie rozróżnia działalność gospodarczą spółki od zadań związanych z PPK, które są odrębnym obszarem działalności. Brak funkcjonalnego związku tych zadań z działalnością gospodarczą spółki uzasadnia stosowanie proporcji przy odliczaniu VAT.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

u.p.t.u. art. 86 § ust. 2a-2h

Ustawa o podatku od towarów i usług

Przepisy te mają zastosowanie, gdy nabywane towary i usługi są wykorzystywane zarówno do celów działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, a przypisanie ich w całości do działalności gospodarczej nie jest możliwe. Sposób określenia proporcji powinien najbardziej odpowiadać specyfice wykonywanej przez podatnika działalności.

Pomocnicze

u.p.t.u. art. 15 § ust. 2

Ustawa o podatku od towarów i usług

Definiuje pojęcie działalności gospodarczej na potrzeby VAT.

u.s.i.r. art. 11 § ust. 1a

Ustawa o systemie instytucji rozwoju

Określa, na czym polega działalność gospodarcza spółki P.

u.s.i.r. art. 11 § ust. 2

Ustawa o systemie instytucji rozwoju

Wskazuje zadania P. wykonywane dodatkowo poza działalnością gospodarczą, w tym związane z PPK.

u.p.p.k. art. 58 § ust. 1

Ustawa o pracowniczych planach kapitałowych

Dotyczy utworzenia Ewidencji Pracowniczych Planów Kapitałowych.

u.p.p.k. art. 8 § ust. 4 i 5

Ustawa o pracowniczych planach kapitałowych

Określa obowiązki P. związane z weryfikacją danych i wzywaniem podmiotów zatrudniających do zawarcia umowy o zarządzanie PPK.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 57a

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa skargi na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa oddalenia skargi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Czynności związane z PPK stanowią odrębny obszar działalności Spółki, niepowiązany funkcjonalnie z jej działalnością gospodarczą w rozumieniu VAT. Obowiązek stosowania proporcji przy odliczaniu podatku naliczonego jest konsekwencją braku możliwości przypisania go w całości do działalności gospodarczej.

Odrzucone argumenty

Czynności związane z PPK mieszczą się w ramach działalności gospodarczej Spółki w rozumieniu VAT. Czynności związane z PPK są nierozerwalnie związane z działalnością gospodarczą Spółki i jej służą. Obowiązek stosowania prewspółczynnika VAT powinien być ograniczony do działalności podmiotu w charakterze organu władzy oraz nieodpłatnej działalności statutowej.

Godne uwagi sformułowania

zadania te reguluje u.p.p.k. To rozróżnienie implikuje, że zdaniem ustawodawcy zadania związane z PPK są wykonywane przez Spółkę poza działalnością gospodarczą. projektodawca wskazał, że zadania P. dotyczące PPK nie wchodzą w zakres prowadzonej przez Spółkę działalności. Działania Spółki z opisanego zakresu PPK nie wynikają z prowadzonej przez Skarżącą działalności gospodarczej ani takiej działalności nie służą. Ten eksperyment myślowy potwierdza brak związku tych czynności z działalnością gospodarczą P. Taki związek nie zachodzi w przypadku czynności związanych z PPK. Gdyby Skarżąca została zwolniona z ustawowego obowiązku wykonywania czynności w zakresie PPK w żaden sposób nie będzie miało to odniesienia do pozostałej działalności gospodarczej prowadzonej przez Skarżącą.

Skład orzekający

Anna Zaorska

przewodniczący

Hanna Filipczyk

sprawozdawca

Aneta Trochim-Tuchorska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie obowiązku stosowania proporcji VAT w przypadku specyficznych, ustawowo nałożonych zadań, które nie są bezpośrednio związane z podstawową działalnością gospodarczą podatnika."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji spółki realizującej misję publiczną i wykonującej zadania związane z PPK, ale stanowi ważny przykład interpretacji przepisów o VAT w kontekście działalności mieszanej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy złożonej kwestii VAT w kontekście specyficznych obowiązków ustawowych, które nie są typową działalnością gospodarczą. Jest to interesujące dla prawników specjalizujących się w VAT i doradców podatkowych.

Czy opłaty za PPK wpływają na Twój VAT? Sąd wyjaśnia obowiązek stosowania proporcji.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Wa 2086/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-03-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-09-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Aneta Trochim-Tuchorska
Anna Zaorska /przewodniczący/
Hanna Filipczyk /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
6560
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Skarżony organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 931
art.15 ust.2, art.86 ust. 2a-2h,
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r o podatku od towarów i usług (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Anna Zaorska, Sędziowie sędzia WSA Hanna Filipczyk (sprawozdawca), sędzia WSA Aneta Trochim-Tuchorska, Protokolant referent stażysta Kamila Lewikowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2024 r. sprawy ze skargi P. S.A. z siedzibą w W. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 11 lipca 2023 r. nr 0114-KDIP4-1.4012.234.2023.1.AM w przedmiocie podatku od towarów i usług oddala skargę
Uzasadnienie
1. Postępowanie interpretacyjne
1. W dniu 26 kwietnia 2023 r. do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (dalej: "DKIS" lub "organ interpretacyjny") wpłynął wniosek spółki P. S.A. (dalej: "Spółka", "Skarżąca" lub "P. ") z dnia 24 kwietnia 2023 r. o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej nieuwzględniania w kalkulacji proporcji, o której mowa w art. 86 ust. 2a-2h ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tj. Dz.U. z 2023 r. poz. 1570; dalej: "u.p.t.u."), opłaty za wykonywanie czynności dotyczących pracowniczych planów kapitałowych.
2. Istotne dla sprawy elementy stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego opisanego we wniosku są następujące.
P. jest spółką akcyjną, której jedynym akcjonariuszem jest Skarb Państwa. Spółka jest zarejestrowana jako podatnik VAT czynny, a jej sprzedaż nie jest zwolniona z podatku od towarów i usług (dalej także: "VAT") na podstawie art. 113 ust. 1 i 9 u.p.t.u. Spółka została utworzona na czas nieoznaczony w celu prowadzenia działalności gospodarczej oraz koordynacji i realizacji programów rozwojowych przy założeniu dążenia do osiągnięcia rynkowej stopy zwrotu z zainwestowanego kapitału w długim terminie.
Spółka została wskazana w art. 2 pkt 8 lit. b) ustawy z 16 grudnia 2016 r. o zasadach zarządzania mieniem państwowym (t. j. Dz. U. z 2021 poz. 1933 z 26 października 2021 r.; dalej: "u.z.z.m.p.") jako spółka realizująca misję publiczną. Zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 4 lipca 2019 r. o systemie instytucji rozwoju (t.j. Dz. U. z 2022 poz. 2183, dalej: "u.s.i.r.") P. należy do systemu instytucji rozwoju (wraz z innymi podmiotami).
Zgodnie z art. 11 ust. 1 u.s.i.r. Spółka wykonuje działalność gospodarczą we własnym imieniu i na własny rachunek, zgodnie z zasadami dobrej praktyki handlowej, dążąc w długim terminie do osiągnięcia rynkowej stopy zwrotu z zainwestowanego kapitału. Działalność gospodarcza P. , stosownie do art. 11 ust. 1a u.s.i.r., polega w szczególności na:
1) obejmowaniu lub nabywaniu udziałów, akcji, warrantów subskrypcyjnych lub obligacji oraz przystępowaniu do spółek osobowych;
2) udzielaniu pożyczek, gwarancji i poręczeń;
3) obejmowaniu lub nabywaniu jednostek uczestnictwa i certyfikatów inwestycyjnych funduszy inwestycyjnych, praw uczestnictwa alternatywnej spółki inwestycyjnej lub instytucji wspólnego inwestowania mających siedzibę za granicą w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1523, 1488 i 1933) oraz zarządzaniu funduszami inwestycyjnymi;
4) prowadzeniu innej działalności inwestycyjnej, o której mowa w art. 48b ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 217, 2105 i 2106 oraz z 2022 r. poz. 1488).
Do zadań P. , stosownie do art. 11 ust. 2 u.s.i.r., należy ponadto wykonywanie zadań związanych z pracowniczymi planami kapitałowymi (dalej: "PPK"), o których mowa w ustawie z dnia 4 października 2018 r. o pracowniczych planach kapitałowych (t.j. Dz. U. 2023 poz. 46, dalej: "u.p.p.k.").
Zgodnie z art. 58 ust. 1 u.p.p.k. tworzy się Ewidencję Pracowniczych Planów Kapitałowych (dalej: "ewidencja PPK"). Ewidencja PPK jest prowadzona przez P. (art. 58 ust. 2 u.p.p.k.). W świetle art. 58 ust. 2 u.p.p.k., do zadań Spółki w zakresie prowadzenia ewidencji PPK należy w szczególności:
1) weryfikacja danych udostępnionych Spółce przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych;
2) umieszczanie Instytucji finansowych w ewidencji PPK;
3) udostępnienie informacji o Instytucjach finansowych, w celu zamieszczenia tych informacji w portalu PPK;
4) udostępnienie wykazu instytucji finansowych organowi nadzoru w celu zamieszczenia na stronie internetowej organu nadzoru;
5) weryfikacja prawa uczestnika PPK do otrzymania wpłaty powitalnej i dopłaty rocznej na podstawie danych otrzymanych od Instytucji finansowej;
6) weryfikacja, na podstawie informacji otrzymanych z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, prawa uczestnika PPK do otrzymania dopłaty rocznej;
7) pośrednictwo w przekazywaniu uczestnikom PPK wpłaty powitalnej i dopłaty rocznej, w tym dokonywanie ustaleń, co do rachunku PPK uczestnika PPK, na który ma być zaewidencjonowana dopłata roczna.
W celu realizacji wskazanego w pkt 1 obowiązku weryfikacji danych, zgodnie z art. 8 ust. 2 u.p.p.k., Zakład Ubezpieczeń Społecznych udostępnia stosowne informacje dotyczące płatników będących podmiotami zatrudniającymi, którzy deklarowali w danym kwartale składki na obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne i rentowe za osoby zatrudnione. Jak wynika z art. 8 ust. 4 u.p.p.k., zadaniem P. jest weryfikacja tych danych z danymi dotyczącymi podmiotów zatrudniających, zawartymi w ewidencji PPK. Weryfikacja ma na celu ustalenie, czy dany podmiot zatrudniający spełnił ustawowy obowiązek zawarcia umowy o zarządzanie PPK. W przypadku stwierdzenia, że podmiot zatrudniający nie dopełnił obowiązku zawarcia umowy o zarządzanie PPK w terminie, P. wzywa podmiot zatrudniający do zawarcia, w terminie 30 dni od dnia otrzymania wezwania, umowy o zarządzanie PPK z funduszem zdefiniowanej daty zarządzanym przez wyznaczoną instytucję finansową albo do przekazania do P. informacji o zawarciu umowy o zarządzanie PPK z inną instytucją finansową (art. 8 ust. 5 u.p.p.k.).
Z art. 67 ust. 1 u.p.p.k. wynika, że instytucje finansowe wnoszą na rzecz P. miesięczną opłatę za prowadzenie ewidencji PPK i realizację obowiązków, o których mowa w art. 8 ust. 4 i 5 u.p.p.k. Wysokość tej opłaty określa § 2 rozporządzenia Ministra Finansów z 21 marca 2019 r. w sprawie opłaty za prowadzenie Ewidencji Pracowniczych Planów Kapitałowych oraz realizację obowiązków, o których mowa w art. 8 ust. 4 i 5 ustawy o pracowniczych planach kapitałowych (Dz. U. z 2019 r. poz. 613 z 1 kwietnia 2019 r.). Nieuiszczone należności z tytułu należnej Spółce opłaty mogą być dochodzone na drodze sądowej w procesie cywilnym.
Spółka wskazała, że uzyskała interpretację indywidualną z dnia 16 października 2019 r. (sygn. 0114-KDIP4.4012.470.2019.1.IT), w której DKIS uznał, że opłata za prowadzenie ewidencji PPK nie podlega opodatkowaniu VAT.
1.3. Spółka zapytała, czy w związku z wnoszeniem na jej rzecz opłaty ciąży na niej obowiązek stosowania przepisów o sposobie określenia proporcji (tzw. pre-współczynniku VAT), o których mowa w art. 86 ust. 2a-2h u.p.t.u.
1.4. Zdaniem Skarżącej nie ciąży na niej taki obowiązek.
W jej ocenie omawiane czynności wchodzą w zakres jej działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług. W zakresie czynności, za które pobiera opłatę, nie działa jako organ władzy publicznej, o którym mowa w art. 15 ust. 6 u.p.t.u.
1.5. W interpretacji indywidualnej z dnia 11 lipca 2023 r. DKIS uznał stanowisko Spółki za nieprawidłowe.
Zdaniem DKIS opłaty za prowadzenie ewidencji PPK oraz realizację obowiązków, o których mowa w art. 8 ust. 4 i 5 u.p.p.k., nie są związane z prowadzoną przez Spółkę działalnością gospodarczą określoną w art. 15 ust. 2 u.p.t.u., ale stanowią odrębny obszar działalności uregulowany ustawowo zarówno w zakresie wykonywanych czynności, jak i wysokości należności za te czynności.
Czynności prowadzenia ewidencji PPK i realizacji obowiązków wynikających z art. 8 ust. 4 i 5 u.p.p.k. stanowią obszar działalności, który został uregulowany ustawowo. W zakresie wykonywanych czynności oraz wysokości i zasad określenia odpłatności brak jest więc pełnej swobody decyzyjnej. Są to czynności wykonywane przez P. jednocześnie (obok) z prowadzeniem działalności gospodarczej, której przeważającym przedmiotem jest działalność firm centralnych (head offices) i holdingów z wyłączeniem holdingów finansowych (PKD 70.10.Z).
Ten obszar prowadzonej przez Spółkę działalności nie generuje podatku należnego.
W konsekwencji, w związku z wykonywaniem przez Spółkę czynności niegenerujących podatku należnego (w zakresie prowadzenia ewidencji PPK oraz realizacji obowiązków wynikających z art. 8 ust. 4 i ust. 5 u.p.p.k., których dotyczy opłata) stanowiących odrębny obszar działalności Spółki, w celu odliczenia podatku naliczonego, jeśli nie jest/nie będzie możliwe przypisanie go w całości do działalności gospodarczej, Spółka jest zobowiązana do stosowania przepisów o sposobie określenia proporcji (tzw. prewspółczynnika VAT), o którym mowa w art. 86 ust. 2a-2h u.p.t.u.
2. Postępowanie sądowoadministracyjne
1. W skardze na interpretację indywidualną Skarżąca zarzuciła jej naruszenie:
1) art. 15 ust. 2 w związku z art. 86 ust. 2a u.p.t.u. przez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że czynności prowadzenia ewidencji PPK, o której mowa w art. 58 ust. 1 u.p.p.k. oraz w zakresie realizacji obowiązków wynikających z art. 8 ust. 4 i 5 u.p.p.k. nie są wykonywane przez Spółkę w ramach działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 u.p.t.u., ale stanowią odrębny obszar działalności Skarżącej, który nie wpisuje się w zakres, ani nie "towarzyszy" jej działalności gospodarczej, podczas gdy zgodnie z prawidłową wykładnią tych przepisów czynności te są objęte zakresem działalności gospodarczej Skarżącej;
2) art. 86 ust. 2a u.p.t.u. przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że użyte w tym przepisie sformułowanie "cele inne niż działalność gospodarcza" obejmuje cele związane z prowadzeniem ewidencji PPK oraz realizacją obowiązków wynikających z art. 8 ust. 4 i 5 u.p.p.k., podczas gdy prowadzenie ewidencji PPK oraz realizacja obowiązków wynikających z art. 8 ust. 4 i 5 u.p.p.k. mieści się w pojęciu działalności gospodarczej Skarżącej;
- w konsekwencji błędnej wykładni art. 15 ust. 2 i art. 86 ust. 2a u.p.t.u. sprowadzającej się do nieuprawnionego zawężenia zakresu pojęcia działalności gospodarczej na gruncie VAT, istotnej dla oceny zastosowania przepisów o tzw. "sposobie określenia proporcji" (prewspółczynniku) zawartych w art. 86 ust. 2a-2h u.p.t.u. doszło do błędnej subsumpcji wskazanych przepisów w odniesieniu do przedstawionego we wniosku stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego;
3) art. 86 ust. 2a-2h u.p.t.u. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że w związku z wnoszeniem na rzecz Spółki miesięcznej opłaty za prowadzenie ewidencji PPK oraz realizację obowiązków, o których mowa w art. 8 ust. 4 i 5 u.p.p.k. przepisy te mają/będą miały zastosowanie przy rozliczaniu przez Skarżącą podatku naliczonego związanego również z tą działalnością, podczas gdy przepisy te nie znajdują/nie będą znajdowały zastosowania w tym zakresie.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej interpretacji w całości i zasądzenie od DKIS kosztów postępowania według norm przepisanych.
2.2. W odpowiedzi na skargę organ interpretacyjny podtrzymał dotychczasową argumentację i wniósł o oddalenie skargi.
3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
3.1. Skarga jest niezasadna.
3.2. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Zgodnie z art. 57a p.p.s.a. skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sprawę tę Sąd rozpatrzył zgodnie z tymi przepisami.
3.3. Strony spierają się w tej sprawie o to, czy wykonywanie przez Spółkę zadań związanych z PPK, za które otrzymuje opłaty, powodują obowiązek stosowania przez nią przepisów o sposobie określenia proporcji, o których mowa w art. 86 ust. 2a-2h u.p.t.u.
3.4. Przepis art. 86 ust. 2a u.p.t.u. stanowi, że w przypadku nabycia towarów i usług wykorzystywanych zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, z wyjątkiem celów osobistych, do których ma zastosowanie art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2, oraz celów, o których mowa w art. 8 ust. 5 – w przypadku, o którym mowa w tym przepisie, gdy przypisanie tych towarów i usług w całości do działalności gospodarczej podatnika nie jest możliwe, kwotę podatku naliczonego, o której mowa w ust. 2, oblicza się zgodnie ze sposobem określenia zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej, zwanym dalej "sposobem określenia proporcji". Sposób określenia proporcji powinien najbardziej odpowiadać specyfice wykonywanej przez podatnika działalności i dokonywanych przez niego nabyć.
3.5. W celu odpowiedzi na pytanie, czy Spółka ma obowiązek stosowania przepisów dotyczących sposobu określania proporcji, należy ustalić, czy czynności, za które Skarżąca otrzymuje opłaty, stanowią odrębny, obok działalności gospodarczej, przedmiot działalności Spółki, czy też czynności te są dokonywane w ramach działalności gospodarczej (stanowią taką działalność gospodarczą sensu stricto lub towarzyszą działalności gospodarczej).
3.6. Dokonywane przez Spółkę czynności dotyczące PPK nie podlegają VAT – nie stanowią świadczenia usług za wynagrodzeniem (odpłatnego świadczenia usług) ze względu na brak bezpośredniego związku między tymi czynnościami a otrzymywaniem opłaty od podmiotów zobowiązanych do ich uiszczania (por. wyrok TSUE z dnia 8 marca 1988 r. w sprawie C-102/86 Apple and Pear Development Council, ECLI:EU:C:1988:120).
Pod tym względem między DKIS a Spółką nie ma zresztą sporu.
Czynności dotyczące PPK nie są więc opodatkowane VAT – w związku z nimi Spółka nie prowadzi działalności gospodarczej w rozumieniu u.p.t.u.
3.7. W opinii Sądu prawidłowe jest stanowisko DKIS, zgodnie z którym wykonywane przez Spółkę czynności w zakresie prowadzenia ewidencji PPK i realizacji obowiązków wynikających z art. 8 ust. 4 i 5 u.p.p.k. stanowią odrębny obszar działalności Spółki – który ani nie stanowi działalności gospodarczej, ani jej nie towarzyszy (nie jest z nią funkcjonalnie związany).
W konsekwencji w celu odliczenia podatku naliczonego, jeśli nie jest możliwe przypisanie go w całości do działalności gospodarczej, Spółka jest zobowiązana do stosowania przepisów o sposobie określenia proporcji, o którym mowa w art. 86 ust. 2a-2h u.p.t.u.
3.8. Z ustawy o systemie instytucji rozwoju wynika, że Skarżąca wykonuje działalność gospodarczą we własnym imieniu i na własny rachunek. W art. 11 ust. 1a u.s.i.r. doprecyzowano, na czym polega prowadzona przez Spółkę działalność gospodarcza. Natomiast w art. 11 ust. 2 u.s.i.r. wskazano, co należy ponadto do zadań P. . W zakres zadań Spółki określonych w art. 11 ust. 2 u.s.i.r. wchodzi m.in. realizacja zadań związanych z pracowniczymi planami kapitałowymi (art. 11 ust. 2 pkt 5 u.s.i.r.). Zadania te reguluje u.p.p.k.
Wskazane przepisy u.s.i.r. wprost stanowią, na czym polega działalność gospodarcza P. (art. 11 ust. 1a u.s.i.r.), a jakie zadania p o n a d t o wykonuje P. (art. 11 ust. 2 u.s.i.r.). To rozróżnienie implikuje, że zdaniem ustawodawcy zadania związane z PPK są wykonywane przez Spółkę poza działalnością gospodarczą.
Potwierdzeniem takiej relacji między czynnościami dotyczącymi PPK i działalnością gospodarczą jest uzasadnienie do projektu ustawy o systemie instytucji rozwoju, z którego wynika, że "[p]rzepis art. 11 ust. 2 określa dodatkowe – poza prowadzeniem działalności gospodarczej – zadania P. . Należą do nich: (...) wykonywanie zadań związanych z pracowniczymi planami kapitałowymi" (por. s. 15 rządowego projektu ustawy o systemie instytucji rozwoju, druk sejmowy nr 3479, archiwum VIII kadencji Sejmu RP). Zatem projektodawca wskazał, że zadania P. dotyczące PPK nie wchodzą w zakres prowadzonej przez Spółkę działalności.
3.9. Spółka argumentuje jednak, że w jej przypadku występuje "dualizm polegający na tym, że: z jednej strony omawiane czynności [dotyczące PPK] nie podlegają VAT (gdyż nie można ich zakwalifikować jako odpłatnego świadczenia usług w rozumieniu przepisów o VAT, co potwierdza (...) interpretacja indywidualna z 16 października 2019 r. uzyskana przez Skarżącą); a z drugiej ich wykonywanie nie powoduje po stronie Spółki obowiązku stosowania przepisów o prewspółczynniku (ponieważ pomimo braku spełnienia przesłanek odpłatnego świadczenia usług, umożliwiających uznanie tych czynności za podlegające opodatkowaniu VAT, mieszczą się one w ramach działalności gospodarczej P. )" (s. 6 skargi).
Tym samym Spółka twierdzi, że wprawdzie czynności związane z PPK nie stanowią czynności opodatkowanych VAT i nie stanowią per se działalności gospodarczej, jednak są na tyle ściśle (nierozerwalnie) związane z jej działalnością gospodarczą, że są dokonywane w jej (szeroko pojętych) ramach.
3.10. Ta optyka jest zdaniem Sądu błędna. Działania Spółki z opisanego zakresu PPK nie wynikają z prowadzonej przez Skarżącą działalności gospodarczej ani takiej działalności nie służą.
To różni je od działań wskazanych w – powoływanej przez Spółkę we wniosku – broszurze informacyjnej Ministra Finansów z dnia 17 lutego 2016 r. dotyczącej zasad odliczenia podatku od towarów i usług przez podatników prowadzących działalność o charakterze mieszanym (takich jak sprzedaż wierzytelności "trudnych", otrzymanie odszkodowań umownych czy odsetek za nieterminowe dokonywanie płatności od kontrahentów, realizacja obowiązków pracodawcy itd.). Są to działania towarzyszące działalności gospodarczej – akcesoryjne do niej. Takiej cechy nie mają czynności Spółki z zakresu PPK.
3.11. Działania związane z PPK stanowią odrębny segment działalności Skarżącej, który nie jest funkcjonalnie związany z jej działalnością gospodarczą.
Ustawodawca działania te powierzył Spółce. Można sobie jednak z powodzeniem wyobrazić ich wykonywanie przez inny podmiot (gdyby taka była wola ustawodawca) – co pozostawałoby bez żadnego wpływu na działalność gospodarczą Skarżącej. Ten eksperyment myślowy potwierdza brak związku tych czynności z działalnością gospodarczą P. .
3.12. To sytuacja odmienna także od tej, w jakiej znajduje się – idąc za przykładem Spółki – fundusz inwestycyjny w zakresie prowadzenia rejestru swoich uczestników (por. art. 87 ustawy z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi, t.j. Dz.U. z 2022 poz. 1523). Celnie zauważa DKIS, że "gdyby fundusz inwestycyjny nie prowadził rejestru uczestników, również nie mógłby prowadzić pozostałej działalności inwestycyjnej (zarobkowej), ponieważ aby inwestować jest on zobowiązany prowadzić wymagany ustawowo rejestr uczestników. Zatem działalność inwestycyjna dla uczestników funduszu nie może być prowadzona bez ww. obowiązkowego prowadzenia rejestru uczestników" (s. 19 odpowiedzi na skargę).
Ten przykład użyty przez Spółkę świetnie obrazuje więc – przez kontrast do jej własnej sytuacji – na czym polega funkcjonalny związek czynności ubocznych wobec działalności gospodarczej z tą działalnością.
Taki związek nie zachodzi w przypadku czynności związanych z PPK. Organ interpretacyjny ma rację, że "[g]dyby Skarżąca została zwolniona z ustawowego obowiązku wykonywania czynności w zakresie PPK w żaden sposób nie będzie miało to odniesienia do pozostałej działalności gospodarczej prowadzonej przez Skarżącą" (s. 19 odpowiedzi na skargę).
3.13. Spółka argumentuje ponadto, że działania, za które pobierana jest opłata, wpisują się w działalność gospodarczą zdefiniowaną przez przepisy o podatku od towarów i usług, ponieważ opłaty stanowią periodyczne wynagrodzenie, a ponadto wpływy z tego tytułu nie są z założenia tak niskie, aby pokrywały jedynie małą istotną część kosztów Spółki związanych z tymi działaniami (s. 7-8 skargi).
Te argumenty Spółki są irrelewantne. Sposób określania opłaty (przez przepisy prawa) i jej wysokość nie mają znaczenia dla skonstatowanego powyżej braku związku czynności dotyczących PPK z działalnością gospodarczą Skarżącej – która odbywa się w innym obszarze.
3.14. Nie ma podstawy normatywnej pogląd Spółki, że "obowiązek stosowania pre-współczynnika VAT (...) powinien być ograniczony, zasadniczo, do działalności podmiotu w charakterze organu władzy oraz nieodpłatnej działalności statutowej" (s. 10 skargi).
Takie ograniczenie nie wynika w szczególności z wyroku TSUE z dnia 8 maja 2019 r. C-566/17 Związek Gmin Zagłębia Miedziowego, ECLI:EU:C:2019:390. Trybunał wskazał, że "pozwolenie podatnikowi takiemu jak Związek Gmin, dokonującemu zarówno transakcji gospodarczych, jak i transakcji niemających charakteru gospodarczego, na pełne odliczenie VAT naliczonego od wydatków mieszanych, prowadziłoby do przyznania mu korzyści sprzecznej z zasadą neutralności podatkowej, która zdaniem Trybunału jest przeniesieniem przez prawodawcę Unii na grunt VAT ogólnej zasady równego traktowania (zob. podobnie wyrok z dnia 29 października 2009 r., NCC Construction Danmark, C-174/08, EU:C:2009:669, pkt 41 i przytoczone tam orzecznictwo)" (pkt 36). Trybunał wypowiedział się więc ogólnie (abstrakcyjnie) o sytuacji współistnienia w ramach aktywności podmiotu transakcji opodatkowanych i transakcji niemających charakteru gospodarczego – stanowisko TSUE ma znaczenie dla każdego takiego przypadku.
Nie ma więc swobody w obowiązku stosowania proporcji – rozliczanie nią podatku naliczonego "od wydatków mieszanych" jest nakazem prawa Unii i urzeczywistnia zasadę konstrukcyjną podatku od wartości dodanej. W związku z tym nie ma także racji bytu zawężająca wykładnia przepisów art. 86 ust. 2a-2h u.p.t.u.
3.15. W konsekwencji zaskarżona interpretacja indywidualna nie narusza przepisów wskazanych w skardze: w szczególności, DKIS dokonał prawidłowej wykładni przepisów art. 15 ust. 2 i art. 86 ust. 2a u.p.t.u.
3.16. Zaskarżona interpretacja indywidualna jest zgodna z prawem.
3.17. Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.[pic]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI