III SA/Wa 2081/19

III SA/Wa 2081/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2019-12-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-09-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Marta Waksmundzka-Karasińska /przewodniczący sprawozdawca/
Piotr Dębkowski
Waldemar Śledzik
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1314
art. 33 pkt 1-5 i 7
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska (sprawozdawca), Sędziowie asesor WSA Piotr Dębkowski,, sędzia WSA Waldemar Śledzik, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi M. J. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę
Uzasadnienie
Naczelnik Urzędu Skarbowego W.(dalej jako "Naczelnik") prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec majątku Skarżącego M. W. na podstawie tytułu wykonawczego Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej P. SA z dnia [...] czerwca 2018r. nr [...], obejmującego zobowiązania z tytułu używania niezarejestrowanych odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych.
Naczelnik dokonał zajęcia świadczenia pobieranego przez Zobowiązanego z Wojskowego Biura Emerytalnego na podstawie zawiadomienia z dnia 2 lipca 2018r.
Dłużnik wierzytelności poinformował organ egzekucyjny, iż Zobowiązany nie znajduje się w ewidencji osób pobierających świadczenie emerytalno - rentowe.
Skarżący pismem z dnia 18 lipca 2018 r., zarzucił naruszenie art. 33 § 1 pkt 1, 4 i 7 w zw. z art. 15 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2018r., poz. 1314 ze zm., dalej jako u.p.e.a.) z uwagi na fakt, iż:
- wskazany w tytule wykonawczym obowiązek nie istnieje, gdyż zobowiązany nigdy nie otrzymał wymienionej w tytule wykonawczym decyzji i nie był stroną,
- zobowiązanemu nie doręczono upomnienia do uregulowania zobowiązania,
- zaistniał błąd co do osoby zobowiązanej.
Strona wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 2, 4 i 7 u.p.e.a. i uchylenie dokonanego zajęcia.
Naczelnik pismem z dnia 25 lipca 2018r. przekazał wierzycielowi - P.S.A. zarzuty zgłoszone przez Stronę z prośbą o zajęcie stanowiska.
Naczelnik postanowieniem z dnia 25 lipca 2018r. zawiesił postępowanie.
Wierzyciel – P.S.A. postanowieniem z dnia 28 lutego 2019r. uznał zarzuty Skarżącego za nieuzasadnione. Jego zdaniem, obowiązki związane z rejestracją odbiorników RTV i uiszczaniem opłat za ich użytkowanie mają swoje źródło w przepisach ustawy o opłatach abonamentowych z dnia 21 kwietnia 2005r. (tekst jednolity Dz. U. z 2014r. poz. 1204 ze zm.). Zgodnie z art. 7 ust. 1 i 3 ustawy o opłatach abonamentowych, P.S.A. jest uprawniona do żądania wykonania obowiązku uiszczania w/w opłaty na drodze egzekucji administracyjnej. Wierzyciel uznał zarzut nieistnienia obowiązku oraz zarzut określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, za nieuzasadnione. W szczególności, przeprowadzona w obecności pracownika Zobowiązanego kontrola (w lokalu użytkowym Sklep S. pod adresem: ul. K., [...], [...] W.) wykazała jeden odbiornik telewizyjny, który według oświadczenia pracownika użytkowany był jeden miesiąc. Skarżący pismem z dnia 3 listopada 2014r. został powiadomiony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia używania jednego niezarejestrowanego odbiornika telewizyjnego. Doręczono mu, w trybie art. 44 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2018r., poz. 2096 ze zm. dalej jako "k.p.a.") protokół z kontroli - na adres do doręczeń zgodnie z informacją zawartą w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (tj. "ul. K., [...] W.") i przesyłka ta została uznana za doręczoną w dniu 18 listopada 2014r. Organ wyjaśnił, że Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej decyzją z dnia 22 stycznia 2015r. nakazał rejestrację odbiornika telewizyjnego oraz ustalił opłatę za używanie jednego niezarejestrowanego odbiornika w kwocie 579,00 zł. Decyzję doręczono w dniu 10 lutego 2015r., w trybie art. 44 § 4 k.p.a. na przywołany wyżej adres widniejący w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (dalej także jako CEIDG). Od tej decyzji nie wniesiono odwołania. Organ wskazał, że dane Zobowiązanego w tytule wykonawczym z dnia [...] grudnia 2016r. zostały uzupełnione na podstawie informacji z Protokołu kontroli z dnia 25 sierpnia 2014r. oraz danych z CEiDG na dzień 12 grudnia 2016r. Nadto upomnienie nr [...] zostało wysłane do Strony na adres do doręczeń zgodnie z informacją zawartą w CEiDG i doręczone Stronie w trybie art. 44 § 4 k.p.a.
Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej, po rozpoznaniu zażalenia, postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2019r. utrzymał w mocy postanowienie Wierzyciela.
Naczelnik postanowieniem z dnia [...] maja 2019r., na podstawie art. 34 § 4 u.p.e.a., odmówił uznania za uzasadnione zarzutów zgłoszonych przez Stronę.
Skarżący w zażaleniu z 29 maja 2019 r. powtórzył argumentację dotyczącą zarzutów wniesionych pismem z dnia 18 lipca 2018r. Jego zdaniem, nie doszło do wszczęcia postępowania administracyjnego z uwagi na brak doręczenia Stronie pisma wszczynającego. Zarzucił, że organ zaniechał ustalenia prawidłowego adresu Zobowiązanego, a z korespondencji kierowanej do Strony wynika, że była wysyłana na adres ul. K. co oznacza, że dotyczyła lokalu mieszkalnego w tym budynku, a nie lokalu usługowego-[...]. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a., wstrzymanie postępowania egzekucyjnego, względnie uchylenie zaskarżonego postanowienia i skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Organ I instancji. Nadto wniósł o zawieszenie niniejszego postępowania
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. ("Dyrektor"), postanowieniem z dnia [...] lipca 2019r. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika.
Strona w skardze do Sądu z dnia 12 sierpnia 2019 r. powtórzyła zarzuty podniesione w zażaleniu na postanowienie Naczelnika i wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia Dyrektora, postanowienia Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej z dnia 28 kwietnia 2019r. oraz postanowienia z dnia 16 kwietnia 2019r.
Strona wniosła o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania.
Dyrektor w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skargę należało oddalić.
Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) - dalej jako "P.p.s.a.", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu.
W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) P.p.s.a.).
Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.
Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Tytułem wstępu należy wyjaśnić, że zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym są jednym z podstawowych środków prawnych w postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Pomimo szeregu zasadniczych różnic spełniają one podobną rolę jak odwołanie w postępowaniu jurysdykcyjnym. W szczególności, organ podatkowy ma obowiązek ustosunkowania się do zarzutów zawartych w odwołaniu, co odpowiada wypowiedzi wierzyciela przy rozpatrywaniu zarzutów w u.p.e.a. Rolą zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym jest przede wszystkim weryfikacja czynności organów egzekucyjnych mających służyć ochronie adresata czynności.
Zakres kognicji organu egzekucyjnego jest uzależniony od rodzaju zarzutów postawionych przez zobowiązanego. Odmienny jest w przypadku zarzutów określonych w art. 33 pkt 1-5 i 7 u.p.e.a., inny zaś w zakresie zarzutów z art. 33 pkt 6 i 8-10 tej ustawy. W pierwszej sytuacji organ egzekucyjny jest związany stanowiskiem wierzyciela. Nie jest więc uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia podstaw do uwzględnienia zarzutów i badania w tym trybie stanowiska wierzyciela.
Przywołane w skardze zarzuty były powielane na etapie całego postępowania, w tym w "polemicznej" (z argumentacją organów) skardze do Sądu.
Z treści skargi, a przedtem z pism zarzutowych w postępowaniu wynika, że spór zasadniczo koncentruje się wokół kwestii prawidłowości doręczenia Skarżącemu decyzji "abonamentowej" (zarzut naruszenia art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.), oraz upomnienia ( zarzut naruszenia art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a.).
Z akt sprawy wynika, że wskazana wyżej korespondencja do Skarżącego była kierowana na adres wskazany i zadeklarowany przez niego w Centralnej Ewidencji i Informacji o działalności Gospodarczej, jako siedziba firmy i adres do doręczeń : ul. K., [...] W..
Przede wszystkim wskazać należy, że kwestia prawidłowości doręczenia korespondencji, w tym przede wszystkim decyzji "abonamentowej", była przedmiotem badania w odrębnym postępowaniu administracyjnym wszczętym na skutek wniosku Strony o stwierdzenie nieważności decyzji "abonamentowej", a także oceny zawartej w prawomocnym wyroku WSA w Warszawie, sygn. VI SA/Wa 217/19 z dnia 11 lipca 2019 r. W orzeczeniu tym Sąd potwierdził prawidłowość stosowanych przez organy danych adresowych Skarżącego, uznał brak podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej P. S.A. z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] (będącej podstawą prawną egzekwowanego obowiązku) i prawomocnie stwierdził, że "(...) korespondencja do skarżącego była prawidłowo adresowana na adres wskazany w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej jako siedziba firmy oraz adres do doręczeń (ul. K., [...] W.). Zgodnie z art. 33 ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (obowiązującej w dacie orzekania przez organ I instancji), jak i zgodnie z obecnie obowiązującym art. 16 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy (Dz.U. z 2018 r., poz. 647), istnieje domniemanie, że dane wpisane do CEIDG są prawdziwe. W związku z powyższym organy orzekające w sprawie były związane treścią wpisu skarżącego do CEIDG i nie mogły poczynić własnych ustaleń, odmiennych niż dane zawarte w CEIDG. ( podkreślenie Sądu). Skarżący do dnia złożenia przez organ odpowiedzi na skargę, nie zmienił wpisu i jako adres do doręczeń widnieje w nim ul. K., [...] W.. Tym samym korespondencja kierowana do Skarżącego została skutecznie doręczona zgodnie z art. 44 k.p.a.".
Stosownie do art. 34 § 1a u.p.e.a., jeżeli zarzut zobowiązanego jest lub był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym, podatkowym lub sądowym albo zobowiązany kwestionuje w całości lub w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługują środki zaskarżenia, wierzyciel wydaje postanowienie o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu. Komentowany przepis wyraźnie wskazuje na wierzyciela, jako podmiot uprawniony do stwierdzenia niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu. Dostrzeżenie zatem, że wystąpiła okoliczność, o której mowa w art. 34 § 1a u.p.e.a., obliguje organ będący wierzycielem do wydania postanowienia o stwierdzeniu niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, a nie o jego nieuwzględnieniu - jak to uczyniono w rozpatrywanej sprawie, w odniesieniu do zarzutów kwestionujących prawidłowość doręczenia decyzji "abonamentowej" i upomnienia.
Zdaniem Sądu wskazane wyżej uchybienie nie ma jednak wpływu na wynik sprawy. Abstrahując w tym miejscu od zasadności i dopuszczalności badania w ramach zarzutu zgłoszonego na podstawie art. 33 § 1 u.p.e.a. kwestii doręczenia decyzji wymiarowej (kwestia ta jest bowiem niejednolicie postrzegana w orzecznictwie sądów administracyjnych - por. wyrok NSA z dnia kwietnia 2019 r , sygn. II FSK 3499/18), taki wpływ ewentualnie miałoby tylko uznanie zarzutu za uzasadniony, co wynika z art. 34 § 4 u.p.e.a. Uznanie zarzutu za niedopuszczalny, bądź nieuzasadniony prowadzi bowiem do tego samego skutku, czyli do stwierdzenia braku podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego i kontynuowania egzekucji.
Niezależnie od powyższego Sad wskazuje, że w okolicznościach rozpatrywanej sprawy kwestia prawidłowości doręczenia upomnienia ma charakter wtórny, bowiem dochodzona należność pieniężna została określona w orzeczeniu – decyzji Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej P. z dnia [...] stycznia 2015 r., Nr [...], co wprost wynika z rubryki E pole 3, 4 znajdującego się w aktach sprawy tytułu wykonawczego. Zgodnie natomiast z § 13 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz. U. Nr 137, poz. 1541 ze zm.), doręczenie upomnienia przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego nie jest wymagane w przypadku, gdy należność pieniężna została określona w orzeczeniu.
Zdaniem Sądu jako niezasadny należało także ocenić zarzut błędu co do osoby zobowiązanej (art. 33 § 1 pkt 4 u.p.e.a.) – Skarżący argumentował, że tytuł wykonawczy został skierowany "nie do osoby zobowiązanej". W ocenie Sądu porównanie danych wskazanych w tytule wykonawczym z danymi adresata decyzji Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej P. SA z dnia [...] stycznia 2015 r. prowadzi do jednoznacznego wniosku, że chodzi Skarżącego – Pana M. J..
W konsekwencji Sąd, uznając wskazane w skardze zarzuty za niezasadne, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.