III SA/Wa 2065/18Uchylenie kosztów egzekucyjnych nieproporcjonalnych 9
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę J.U. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W., które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. dotyczące określenia wysokości kosztów egzekucyjnych na kwotę 410 907,66 zł. Postępowanie egzekucyjne dotyczyło należności z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych. Skarżący podniósł zarzut naruszenia przepisów Konstytucji RP (art. 2, 64 ust. 1, 84) oraz art. 190 ust. 1 Konstytucji RP, wskazując, że przepisy art. 64 § 1 pkt 4 i art. 64 § 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.), na podstawie których naliczono koszty, zostały uznane przez Trybunał Konstytucyjny (sygn. akt SK 31/14) za niezgodne z Konstytucją RP w zakresie braku określenia maksymalnej wysokości opłat. Sąd podzielił argumentację skarżącego, stwierdzając, że sposób ustalenia kosztów egzekucyjnych był błędny i naruszał normy egzekucyjne oraz zasady prowadzenia postępowania. Sąd podkreślił, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego, mimo braku derogacji przepisów, zobowiązuje organy do ich prokonstytucyjnej wykładni. W ocenie Sądu, naliczone koszty były rażąco nieproporcjonalne do czynności organu egzekucyjnego, który ograniczył się do zajęcia rachunków bankowych w dwóch bankach. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżone postanowienie i zasądził od Dyrektora IAS na rzecz J.U. zwrot kosztów postępowania sądowego w kwocie 357 zł.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie wysokości kosztów egzekucyjnych w administracji, stosowanie przepisów uznanych za niekonstytucyjne przez TK, zasada proporcjonalności kosztów do czynności organu.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy koszty egzekucyjne są naliczane na podstawie przepisów, które TK uznał za niekonstytucyjne w zakresie braku górnej granicy, a organ nie zastosował prokonstytucyjnej wykładni.
Zagadnienia prawne (2)
Czy przepisy określające wysokość kosztów egzekucyjnych, uznane przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodne z Konstytucją RP w zakresie braku określenia maksymalnej wysokości opłat, mogą stanowić podstawę do naliczenia tych kosztów przez organ egzekucyjny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organy państwowe i sądy powinny stosować te przepisy w sposób zapewniający poszanowanie norm konstytucyjnych, a przepis w oczywisty sposób niekonstytucyjny nie może stanowić podstawy rozstrzygnięcia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że mimo braku derogacji przepisów przez TK, organy mają obowiązek ich prokonstytucyjnej wykładni. Naliczone koszty były rażąco nieproporcjonalne do czynności organu, co narusza Konstytucję RP oraz zasady legalizmu i zaufania do władzy publicznej.
Czy naliczone koszty egzekucyjne w kwocie 410 907,66 zł, wynikające z zajęcia rachunków bankowych w dwóch bankach, są proporcjonalne do nakładu pracy organu egzekucyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, koszty te są rażąco nieproporcjonalne do realnego nakładu pracy i zakresu czynności podjętych przez organ egzekucyjny.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że czynności związane z zajęciem rachunku bankowego są stosunkowo proste (przesłanie zawiadomienia), a kwota wyegzekwowana była znacznie wyższa niż koszty egzekucyjne, co wskazuje na dysproporcję.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (15)
Główne
u.p.e.a. art. 64c § § 7
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Konstytucja RP art. 190 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej.
Konstytucja RP art. 64 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 84
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 64 § § 1 pkt 4
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Uznany za niezgodny z Konstytucją RP w zakresie braku określenia maksymalnej wysokości opłaty za czynności egzekucyjne.
u.p.e.a. art. 64 § § 6
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Uznany za niezgodny z Konstytucją RP w zakresie braku określenia maksymalnej wysokości opłaty manipulacyjnej.
u.p.e.a. art. 64 § § 8
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Uznany za niezgodny z Konstytucją RP w zakresie braku przewidzenia możliwości obniżenia opłat w razie umorzenia postępowania z uwagi na dobrowolną zapłatę.
u.p.e.a. art. 64 § § 1 pkt 1-5, pkt 7, pkt 11, pkt 12
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Uznane za niezgodne z Konstytucją RP w zakresie braku określenia maksymalnej wysokości opłat egzekucyjnych.
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada legalizmu.
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej.
u.p.e.a. art. 18
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy dotyczące kosztów egzekucyjnych (art. 64 § 1 pkt 4 i art. 64 § 6 u.p.e.a.) zostały uznane przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodne z Konstytucją RP w zakresie braku określenia maksymalnej wysokości opłat. • Naliczone koszty egzekucyjne są rażąco nieproporcjonalne do nakładu pracy organu egzekucyjnego. • Organ egzekucyjny ma obowiązek stosowania przepisów w sposób zgodny z Konstytucją RP, nawet jeśli nie zostały one formalnie uchylone.
Godne uwagi sformułowania
skutkiem stwierdzenia niekonstytucyjności pominięcia prawodawczego jest jedynie zobowiązanie ustawodawcy do dokonania odpowiednich zmian w przepisach • Wyrok dotyczący pominięcia ma zatem jedynie skutek zobowiązujący ustawodawcę do uchwalenia odpowiedniej nowelizacji, usuwającej niekonstytucyjną lukę prawną. • Administracyjne organy egzekucyjne zatem nie są uprawnione do samodzielnej oceny konstytucyjności przepisów, a obowiązek działania przez organy na podstawie obowiązujących przepisów prawa wyraża się w braku możliwości pominięcia funkcjonujących regulacji prawnych czy działania wbrew tym przepisom. • Przepis w oczywisty sposób niekonstytucyjny nie może stanowić podstawy rozstrzygnięcia organów administracji publicznej. • koszty te stają się jedynie dodatkową sankcją pieniężną. • W ujęciu materialnym są więc zbliżone do podatku.
Skład orzekający
Honorata Łopianowska
przewodnicząca-sprawozdawca
Beata Sobocha
członek
Waldemar Śledzik
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie wysokości kosztów egzekucyjnych w administracji, stosowanie przepisów uznanych za niekonstytucyjne przez TK, zasada proporcjonalności kosztów do czynności organu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy koszty egzekucyjne są naliczane na podstawie przepisów, które TK uznał za niekonstytucyjne w zakresie braku górnej granicy, a organ nie zastosował prokonstytucyjnej wykładni.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak wyroki Trybunału Konstytucyjnego wpływają na praktykę administracyjną i jak sądy interpretują obowiązek stosowania prawa zgodnego z Konstytucją, nawet w obliczu braku zmian legislacyjnych. Jest to ważny przykład dla prawników i przedsiębiorców.
“Czy wysokie koszty egzekucyjne mogą być nielegalne? Sąd administracyjny odpowiada.”
Dane finansowe
WPS: 410 907,66 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.