III SA/Wa 2037/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem skargi spółki A. sp. z o.o. była decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego odmawiającą prawa do odliczenia podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2015 r. w łącznej kwocie 12 965 302,15 zł. Organy ustaliły, że skarżąca zawyżyła podatek naliczony, opierając się na nierzetelnych fakturach VAT wystawionych przez K. sp. z o.o., F. sp. z o.o. oraz E. sp. o.o., które nie dokumentowały rzeczywistych transakcji uboju trzody chlewnej, rozbioru i pakowania mięsa. Według organów, skarżąca brała udział w procederze mającym na celu uzyskanie nienależnych korzyści podatkowych, a sporne faktury pozorowały rzeczywistą działalność gospodarczą. Podmioty wystawiające faktury nie posiadały odpowiednich zasobów, autonomii decyzyjnej ani nie ponosiły ryzyka, a ich działalność była fikcyjna. W rzeczywistości pracownicy faktycznie wykonujący pracę byli formalnie zatrudnieni przez podwykonawców, a struktura obrotu dokumentami miała na celu wyprowadzanie środków i utrudnianie wykrycia przestępstw. Sąd administracyjny, analizując liczne zarzuty skargi, w tym dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych i materialnoprawnych, uznał je za chybione. Sąd odwołał się do utrwalonego orzecznictwa w podobnych sprawach dotyczących tej samej grupy podmiotów i schematu działania, potwierdzając ustalenia organów co do świadomego uczestnictwa skarżącej w oszustwie podatkowym. Sąd podkreślił, że ciężar dowodu spoczywa na podatniku, a spółka nie wykazała spełnienia przesłanek do odliczenia VAT. W szczególności, sąd odrzucił argumentację dotyczącą formalnego zatrudnienia pracowników przez podwykonawców jako nieistotną dla oceny rzetelności faktur i wykonania usług. Sąd oddalił skargę, uznając decyzję organów za prawidłową.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej dotyczącej odmowy prawa do odliczenia VAT w przypadku świadomości uczestnictwa w oszustwie podatkowym (łańcuch VAT). Podkreślenie znaczenia faktycznego wykonania usług i posiadania zasobów przez kontrahentów, a nie tylko formalnych aspektów zatrudnienia.
Dotyczy specyficznego schematu oszustwa podatkowego z udziałem wielu podmiotów i zorganizowanej grupy. Interpretacja przepisów VAT i Ordynacji podatkowej.
Zagadnienia prawne (3)
Czy podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur, które nie dokumentują rzeczywistych transakcji gospodarczych, a których wystawcy byli częścią zorganizowanego procederu wyłudzenia VAT?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, podatnikowi nie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur, które nie dokumentują rzeczywistych transakcji gospodarczych, a których wystawcy byli częścią zorganizowanego procederu wyłudzenia VAT, zwłaszcza gdy podatnik miał wiedzę o tym oszustwie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że skarżąca spółka była świadomym uczestnikiem procederu wyłudzenia VAT, a faktury od wskazanych kontrahentów były nierzetelne i nie dokumentowały rzeczywistych usług. Brak było podstaw do odliczenia podatku naliczonego na podstawie art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT.
Czy formalne zatrudnienie pracowników przez podwykonawców świadczy o rzeczywistym wykonaniu usług udokumentowanych fakturami, nawet w kontekście potencjalnego oszustwa podatkowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, formalne zatrudnienie pracowników przez podwykonawców nie przesądza o rzeczywistym wykonaniu usług udokumentowanych fakturami, zwłaszcza gdy całokształt materiału dowodowego wskazuje na fikcyjność transakcji i świadome uczestnictwo w oszustwie podatkowym.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że kwestia zatrudnienia pracowników jest odrębnym zagadnieniem od oceny rzetelności faktur i wykonania usług z perspektywy prawa podatkowego. Nawet jeśli podwykonawca formalnie zatrudniał pracowników, nie oznacza to automatycznie wykonania usług specjalistycznych udokumentowanych na fakturach na rzecz skarżącej spółki, szczególnie w kontekście ustaleń o fikcyjności obrotu.
Czy w przypadku podejrzenia oszustwa podatkowego, sąd administracyjny powinien zainicjować postępowanie prejudycjalne przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej?
Odpowiedź sądu
Nie, sąd nie zainicjował postępowania prejudycjalnego, ponieważ pytanie takie nie było niezbędne do rozstrzygnięcia sporu, a orzecznictwo TSUE (np. wyrok w sprawie Finanzamt M, C-596/21) już rozstrzygało kwestie odmowy prawa do odliczenia VAT w przypadku wiedzy o oszustwie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wyrok TSUE w sprawie Finanzamt M dostarcza wystarczających wytycznych co do odmowy prawa do odliczenia VAT w sytuacji wiedzy o oszustwie, co czyni pytanie prejudycjalne zbędnym. Ponadto, sąd nie miał wątpliwości co do oszukańczej natury działań skarżącej.
Przepisy (7)
Główne
ustawa VAT art. 88 § 3a pkt 4 lit. a
Ustawa o podatku od towarów i usług
Przepis ten stanowi podstawę do odmowy prawa do odliczenia podatku naliczonego, gdy faktura nie dokumentuje rzeczywistej czynności.
PPSA art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi.
Pomocnicze
ustawa VAT art. 86 § 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Dotyczy ogólnej zasady prawa do odliczenia VAT.
ustawa VAT art. 88 § 3a pkt 4 lit. c
Ustawa o podatku od towarów i usług
Wspomniany w zarzutach skargi, ale nie będący kluczową podstawą rozstrzygnięcia.
Ordynacja podatkowa art. 70 § 1
Ordynacja podatkowa
Dotyczy przedawnienia zobowiązań podatkowych, w kontekście zawieszenia biegu terminu.
Ordynacja podatkowa art. 122
Ordynacja podatkowa
Obowiązek działania przez organy w sposób budzący zaufanie do organów państwa i dążenia do dokładnego ustalenia stanu faktycznego.
Ordynacja podatkowa art. 191
Ordynacja podatkowa
Zasada swobodnej oceny dowodów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Faktury wystawione przez K. sp. z o.o., F. sp. z o.o. oraz E. sp. o.o. nie dokumentowały rzeczywistych transakcji. • Skarżąca spółka była świadomym uczestnikiem procederu wyłudzenia VAT. • Podmioty wystawiające faktury nie prowadziły rzeczywistej działalności gospodarczej i nie dysponowały odpowiednimi zasobami. • Struktura obrotu dokumentami miała na celu ukrycie oszustwa podatkowego. • Brak prawa do odliczenia podatku naliczonego na podstawie art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy VAT.
Odrzucone argumenty
Faktury dokumentowały rzeczywiste usługi outsourcingu pracowniczego. • Spółka przy dochowaniu należytej staranności nie mogła mieć wiedzy o nieprawidłowościach. • Formalne zatrudnienie pracowników przez podwykonawców świadczy o wykonaniu usług. • Naruszenie przepisów proceduralnych przez organy (np. brak możliwości zapoznania się z aktami sprawy karnej, niewłaściwa ocena dowodów). • Konieczność wszczęcia postępowania prejudycjalnego przed TSUE.
Godne uwagi sformułowania
"współpracy" ze spółkami K., F. oraz E. był bowiem w 2015 r. co do istoty analogiczny, jak we wcześniejszych okresach rozliczeniowych. • "kosmetycznych" w ocenie Sądu różnic • podmioty zarządzane przez panie I. S. i E. M. zostały stworzone i zaangażowane w celu popełniania oszustw podatkowych • nie miał miejsca outsourcing usług w ramach przyjętego biznesowego modelu działalności spółki • zgromadzony materiał dowodowy potwierdza tezę organu podatkowego o świadomym działaniu spółki, ocenianym przez pryzmat wiedzy i postawy jej prezesa, P. P., który był inicjatywem i aktywnym uczestnikiem procederu • o nierzetelności uwzględnionych w rozliczeniu faktur strona skarżąca musiała posiadać pełną wiedzę. • podatek należny K., F. oraz E. (któremu odpowiadał podatek naliczony skarżącej) był kompensowany podatkiem naliczonym z faktur niedokumentujących rzeczywistych czynności • kolejnemu nabywcy (...) można odmówić prawa do odliczenia podatku od wartości dodanej (...) jeśli wiedział on lub powinien był wiedzieć o istnieniu oszustwa • argumentacja skarżącej przybiera postać sofizmatu; ściślej, wpisuje się w formułę retoryczną pars pro toto. • ciężar dowodu (...) jest podatnik. • formalne zatrudnienie pracownika (...) nie daje przecież gwarancji wykonania usług specjalistycznych uwidocznionych na spornych fakturach na rzecz skarżącej.
Skład orzekający
Katarzyna Owsiak
przewodnicząca
Piotr Dębkowski
sędzia
Tomasz Grzybowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej dotyczącej odmowy prawa do odliczenia VAT w przypadku świadomości uczestnictwa w oszustwie podatkowym (łańcuch VAT). Podkreślenie znaczenia faktycznego wykonania usług i posiadania zasobów przez kontrahentów, a nie tylko formalnych aspektów zatrudnienia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego schematu oszustwa podatkowego z udziałem wielu podmiotów i zorganizowanej grupy. Interpretacja przepisów VAT i Ordynacji podatkowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy dużych kwot VAT i skomplikowanego schematu oszustwa podatkowego, co jest zawsze interesujące dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie. Pokazuje, jak sądy podchodzą do takich złożonych przypadków.
“Ponad 12 milionów złotych VAT do zwrotu? Sąd administracyjny rozwiewa wątpliwości w sprawie fikcyjnych faktur i oszustwa podatkowego.”
Dane finansowe
WPS: 12 965 302,15 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.