III SA/Wa 2017/04

III SA/Wa 2017/04 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-05-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-10-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Małgorzata Jarecka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne
Podatek od nieruchomości
Jednostki badawczo-rozwojowe
Działalność gospodarcza
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2001 nr 33 poz. 388
art. 18 ust. 1
Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 20 marca 2001 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o jednostkach badawczo-rozwojowych.
Dz.U. 2002 nr 9 poz. 84
art. 3 ust. 1, art. 3 ust. 2 pkt 5, art. 7 ust. 1 pkt 11
Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 31 października 2001 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.
Tezy
Nie można zgodzić się z tym, iż z faktu, że działalność usługowa, której przedmiotem jest najem nieruchomości, stanowi działalność gospodarczą, wynika, że podatek od tych nieruchomości będzie bezpośrednio związany z taką działalnością. Wskazać należy, iż obowiązek podatkowy będzie ciążył na danym podmiocie bez znaczenia, czy dana nieruchomość będzie związana z prowadzeniem działalności gospodarczej, czy też nie.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Jarecka, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 maja 2005r. sprawy ze skargi Instytutu [...] w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2004r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta W. z dnia [...] maja 2003r. Nr [...], 2) stwierdza, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane w całości, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącego kwotę 9295 zł (dziewięć tysięcy dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] maja 2003r. Prezydent W. po rozpatrzeniu wniosku skarżącego odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2001 i 2002. Wskazał, iż podstawą wniosku skarżącego z 9 kwietnia 2003r. było opłacanie w tych latach podatku od nieruchomości za nieruchomości lub ich części wynajmowane innym podmiotom gospodarczym. Organ stwierdził, iż zwolnienie podatkowe jednostek badawczo-rozwojowych przewidziane w art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 25 lipca 1985r. o jednostkach badawczo-rozwojowych (tj. Dz. U. z 2001r. Nr 33, poz. 388 z późn. zm.; dalej u.j.b.r.) obejmujące również skarżącego, nie dotyczyło prowadzonej działalności gospodarczej co stwierdzono w ust. 2 tego przepisu – a za taką działalność organ uznał wynajem nieruchomości. W związku z powyższym nieruchomości wynajęte innym podmiotom gospodarczym jako związane z działalnością gospodarczą podlegały opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości i nie były od tego podatku zwolnione. Organ poparł swoje stanowisko orzeczeniami NSA dotyczącymi zwolnienia jednostek badawczo-rozwojowych w podatku rolnym i leśnym oraz wskazał, iż podatki te są zaliczane do kategorii podatków od majątku tak jak i podatek od nieruchomości.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący podniósł, iż niezasadne było porównywanie podatków rolnego i leśnego z podatkiem od nieruchomości ponieważ są to rodzajowo inne podatki. Powołał się na uchwały NSA z 24 marca 2003r. (sygn. FPK 8 i 9/2002) podjęte na gruncie zwolnienia podatkowego szkół wyższych, w których Sąd ten stwierdził, iż analogiczne wyłączenie od zwolnienia podatkowego dotyczy jedynie działalności nie będącej działalnością statutową szkoły – a w pozostałym zakresie zostaje w mocy generalne zwolnienie, w tym od podatków majątkowych, jakim jest podatek od nieruchomości.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2004r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Wskazało, iż zwolnienie od podatków, o jakim mowa w art. 18 ust. 1 u.j.b.r. dotyczy wyłącznie działalności określonej w art. 1 ust. 1 tej ustawy, natomiast jest wyłączone w stosunku do innej działalności, w tym gospodarczej bądź usługowej, przewidzianej w art.2 ust.3 u.j.b.r. W świetle obowiązujących przepisów działalność usługowa polegająca na wynajmie nieruchomości, powierzchni budynków, lokali jest działalnością gospodarczą, a ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tj. Dz. U. z 2002r. Nr 9 poz. 84 z późn. zm.; dalej u.p.o.l.) wprowadziła pojęcie budynków lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. W takiej sytuacji prowadzenie działalności gospodarczej wiąże się z obowiązkiem uiszczania podatku od nieruchomości, a więc wniosek skarżącego był niezasadny.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji. W podniesionych zarzutach wskazał, iż przez błędną wykładnie naruszają one art. 7 ust. 1 pkt 11 u.p.o.l. w zw. z art. 18 u.p.o.l. bowiem uznają, iż wyłączenie zwolnienia, o którym mowa w art. 18 ust. 2 u.j.b.r. obejmuje również podatek od nieruchomości. W uzasadnieniu wskazał, iż wyłączenie zwolnienia od podatku dotyczy jedynie konieczności opodatkowania działalności nie będącej działalnością statutową jednostki, a więc działalności gospodarczej i dotyczy podatku dochodowego oraz podatku VAT. Natomiast podatek od nieruchomości jest podatkiem od majątku - należnym niezależnie od tego, czy majątek ten służy działalności gospodarczej i przynosi dochody. Nie można przyjąć, iż podatek ten jest podatkiem od działalności, w szczególności - od działalności gospodarczej prowadzonej przez jednostkę badawczo - rozwojową. Ze sformułowania art. 18 ust. 2 u.j.b.r. wynika, iż wyłączenie zwolnienia podatkowego jednostek badawczo-rozwojowych dotyczy działalności, o której mowa w art. 2 ust. 3 tej ustawy, a nie majątku jednostki nawet jeśli czasowo jest on związany z wykonywaniem takiej działalności. Z tego względu uznać należało, iż podatek wpłacony przez skarżącego uiszczony został nienależnie i winien podlegać zwrotowi w trybie art.75 § 2 ord. pod.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Skarga jest zasadna.
Sąd podziela bowiem stanowisko wyrażone w skardze odnośnie zwolnienia skarżącego od podatku od nieruchomości na podstawie przepisów ustawy o jednostkach badawczo-rozwojowych. Na możliwość takiego zwolnienia wskazywała w stanie prawnym obowiązującym do 1 stycznia 2003r. sama ustawa o podatkach i opłatach lokalnych. Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 11 tego aktu zwolnione od podatku od nieruchomości były te nieruchomości lub ich części, których zwolnienie przewidziano w odrębnych ustawach, a przykładem takiego zwolnienia był art. 18 ust. 1 u.j.b.r. stwierdzający, iż jednostka badawczo-rozwojowa zwolniona jest z podatków.
Rozpatrując cel zwolnienia podmiotowego jednostek badawczo-rozwojowych wskazać należy na treść art. 1 ust. 1 ustawy definiujący jednostki badawczo-rozwojowe jako państwowe jednostki organizacyjne wyodrębnione pod względem prawnym, organizacyjnym i ekonomiczno-finansowym, tworzone w celu prowadzenia badań naukowych i prac rozwojowych, których wyniki powinny znaleźć zastosowanie w określonych dziedzinach gospodarki narodowej i życia społecznego. Odstępstwo od obowiązku ponoszenia ciężarów publicznych ma więc ułatwić realizację założeń leżących u podstaw funkcjonowania takich jednostek.
Preferencje udzielone jednostkom badawczo-rozwojowym nie mają jednakże charakteru nieograniczonego. W art. 2 ust. 3 u.j.b.r. dopuszczono możliwość podejmowania przez nie działalności w postaci produkcji aparatury i urządzeń, a także innej działalności gospodarczej bądź usługowej prowadzonej na potrzeby kraju i eksportu w zakresie objętym przedmiotem ich działania, a działalność ta zgodnie z art. 18 ust. 2 u.j.b.r. nie podlega zwolnieniu, o którym mowa w ust. 1 tego przepisu.
Kwestią sporną w rozpatrywanej sprawie było czy przewidziane w art. 18 ust 2 u.j.b.r. zawężenie zwolnienia podatkowego jednostek badawczo-rozwojowych wprowadzonego w ust. 1 tego przepisu pociąga za sobą konieczność zapłaty podatku od nieruchomości, które zostały wynajęte na rzecz innych podmiotów.
Sąd analizując to zagadnienie przychylił się do stanowiska zaprezentowanego w skardze. Powodem takiego rozstrzygnięcia jest przekonanie, iż podatek od nieruchomości nie jest podatkiem związanym z prowadzeniem działalności gospodarczej przez skarżącego. Działalność polegająca na wynajmie lokali innym podmiotom może być działalnością gospodarczą i jako taką obciążają ją podatki związane z jej prowadzeniem. Do podatków takich zaliczyć można podatek dochodowy oraz podatek od towarów i usług, w których przedmiotem opodatkowania są przychody i dochody uzyskiwane przez jednostkę z prowadzonej działalności. Zauważyć przy tym należy, że podatki te wiążą powstanie obowiązku podatkowego z efektami działalności a nie samym jej prowadzeniem.
Podatek od nieruchomości jest oparty na innej niż powyższa konstrukcji i jako podatek majątkowy obciąża konkretny przedmiot posiadania – wskazane w rozpatrywanym stanie prawnym w art. 3 ust. 1 u.p.o.l. budynki i budowle, ich części oraz grunty. Wykorzystywanie w prowadzonej działalności gospodarczej danego budynku czy gruntu nie ma żadnego wpływu na sam fakt opodatkowania, bowiem tu obowiązek wynika bezpośrednio z posiadania danego przedmiotu, ale jedynie ewentualnie na stawkę tego podatku.
Nie można w takiej sytuacji zgodzić się wywodem przedstawionym w zaskarżonej decyzji, iż z faktu, że działalność usługowa, której przedmiotem jest najem nieruchomości stanowi działalność gospodarczą wynika, że podatek od tych nieruchomości będzie bezpośrednio związany z taką działalnością. Wskazać należy, iż obowiązek podatkowy będzie ciążył na danym podmiocie bez znaczenia czy dana nieruchomość będzie związana z prowadzeniem działalności gospodarczej czy też nie, odmiennie niż w przypadku podatku dochodowego i podatku od towarów i usług, w których obowiązek podatkowy powstania jedynie w przypadku prowadzenia i uzyskiwania przychodów z prowadzonej działalności.
Sąd pragnie wskazać, iż trafność powyższego poglądu potwierdziły zarówno orzeczenia NSA (por. uchwały NSA z 24 marca 2003r. sygn. FPK 8 i 9/2002) jak i tutejszego Sądu (por. wyrok WSA z 9 lutego 2005r. sygn. III SA/Wa 1542/04). W sposób jednoznaczny przesądzono w nich o charakterze podatku od nieruchomości jako podatku majątkowego, a nie podatku od działalności gospodarczej. Warto także wskazać, iż sporna w rozpatrywanej sprawie kwestia rozwiązana została w stanie prawnym obowiązującym od 1 stycznia 2003r. jednoznacznym wyłączeniem w art. 3 ust. 2 pkt 5 u.p.o.l. spod zwolnienia od podatku od nieruchomości przedmiotów opodatkowania zajętych na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej.
W takiej sytuacji należy uznać, iż uiszczony przez skarżącego jako jednostkę badawczo-rozwojową podatek od nieruchomości był objęty zwolnieniem z art. 18 ust. 1 u.j.b.r. i stanowił podatek nienależny, a jako taki stanowi nadpłatę, o której mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1 ord. pod. podlegającą zwrotowi.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.; dalej u.p.p.s.a.) orzekł jak w sentencji. Stosownie do art. 152 tej ustawy Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja wraz z decyzją ją poprzedzającą nie mogą być wykonane w całości. O kosztach postępowania orzekł na podstawie art. 200 u.p.p.s.a.