III SA/Wa 2010/23

III SA/Wa 2010/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-03-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-09-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Katarzyna Owsiak
Marta Sarnowiec-Cisłak
Radosław Teresiak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Podatek od towarów i usług
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2651
art.240 par.1 pkt 5 i 11
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r.  Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Radosław Teresiak (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Owsiak, asesor WSA Marta Sarnowiec - Cisłak, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 marca 2024 r. sprawy ze skargi K. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2023 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia wznowionego postępowania zakończonego decyzją ostateczną w zakresie rozliczenia podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od czerwca do października 2014 r. oddala skargę
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez K. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: "Skarżąca", "Strona", "Spółka") jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej: "DIAS", "organ odwoławczy") z dnia [...] lipca 2023 r. w przedmiocie zawieszenia postępowania.
Ze stanu faktycznego sprawy wynika, że decyzją z [...] lutego 2016 r., Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w B. określił Spółce wysokość kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za: wrzesień i październik 2014 r. oraz wysokość kwoty zwrotu podatku za: czerwiec, lipiec i sierpień 2014 r.
W wyniku wniesionego odwołania, Dyrektor Izby Skarbowej w W. decyzją z [...] maja 2016 r. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. z [...] lutego 2016 r.
Na decyzję organu odwoławczego Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej: "WSA w Warszawie"), który wyrokiem z 6 września 2017 r., sygn. akt III SA/Wa 2276/16 oddalił skargę.
Pismem z 10 listopada 2017 r. Strona wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną od ww. wyroku.
Niezależnie od powyższego, wnioskiem z 9 stycznia 2020 r., na podstawie art. 240 § 1 pkt 11 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2019 r., poz. 900 z późn. zm., dalej: "O.p."), Spółka zwróciła się do DIAS o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z [...] maja 2016 r., z uwagi na wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 16 października 2019 r. w sprawie C-189/18 Glencore Agriculture Hungary Kft.
Z uwagi na trwające przed sądem administracyjnym postępowanie, postanowieniem z [...] marca 2020 r., DIAS zawiesił postępowanie z wniosku Strony o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną z [...] maja 2016 r., do dnia powzięcia wiadomości o uprawomocnieniu się orzeczenia kończącego postępowanie ze skargi Strony na ww. decyzję.
W dniu 10 maja 2022 r. do DIAS wpłynął wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 lutego 2022 r., sygn. akt I FSK 384/18, oddalający skargę kasacyjną Spółki od wyroku WSA w Warszawie z 6 września 2017 r., sygn. akt III SA/Wa 2276/16, oddalającego skargę. Z kolei 7 lipca 2022 r. wpłynął prawomocny wyrok WSA w Warszawie z 6 września 2017 r., sygn. akt III SA/Wa 2276/16 wraz z aktami sprawy.
W związku z powyższym, postanowieniem z [...] lipca 2022 r., DIAS podjął z urzędu zawieszone postępowanie. Następnie, DIAS postanowieniem z [...] lipca 2022 r., wznowił na wniosek Strony postępowanie w sprawie zakończonej ww. decyzją ostateczną w celu przeprowadzenia postępowania co do przesłanek wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy.
Decyzją z [...] września 2022 r., DIAS działając w charakterze organu pierwszej instancji, odmówił uchylenia decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w W. z [...] maja 2016 r., utrzymującej w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. z [...] lutego 2016 r.
Od powyższej decyzji Strona wniosła odwołanie, po rozpatrzeniu którego decyzją z [...] grudnia 2022 r., DIAS utrzymał w mocy decyzję wydaną w pierwszej instancji.
Na powyższą decyzję Strona w dniu 10 stycznia 2023 r. wniosła skargę do WSA w Warszawie.
Z kolei pismem z 26 maja 2023 r., na podstawie art, 240 § 1 pkt 5 O.p., Spółka złożyła wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w W. z [...] maja 2016 r. wskazując nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, wynikające z dowodów z dokumentów.
DIAS postanowieniem z [...] czerwca 2023 r. wznowił postępowanie w przedmiotowej sprawie, a następnie postanowieniem z [...] czerwca 2023 r. zawiesił postępowanie wznowione powyższym postanowieniem do dnia powzięcia przez organ wiadomości o uprawomocnieniu się orzeczenia kończącego postępowanie sądowoadministracyjne ze skargi na decyzję DIAS z [...] grudnia 2022 r.
Na powyższe postanowienie Spółka w dniu 29 czerwca 2023 r. złożyła zażalenie, zarzucając naruszenie art. 201 § 1 pkt 2 O.p. oraz art. 121 § 1 i art. 124 O.p. oraz wniosła o uchylenie ww. postanowienia i podjęcie przez organ podatkowy zawieszonego postępowania.
Spółka wskazała, że WSA w Warszawie wyrokiem z 9 maja 2023 r. sygn. akt III SA/Wa 258/23 oddalił jej skargę na decyzję DIAS z dnia [...] grudnia 2022 r. Przedmiotem tego rozstrzygnięcia była przesłanka wznowienia określona w art. 240 § 1 pkt 11 O.p. tj. wypływ wyroku TSUE w sprawie Glencore na treść decyzji ostatecznej z [...] maja 2016 r. Spółka zdecydowała się nie składać skargi kasacyjnej od przedmiotowego wyroku. Skarżąca wskazała, że Sąd w ww. wyroku wskazał, w kontekście powołanej przez Stronę nowej podstawy wznowieniowej z art. 240 § 1 pkt 5 O.p., że na etapie postępowania sądowoadministracyjnego nie można zmienić przedmiotu i zakresu postępowania wznowieniowego. W konsekwencji Sąd odmówił przeprowadzenia uzupełniającego dowodu z dokumentu oferowanego przez Skarżącą, ponieważ ten miał związek z przesłanką wznowienia określoną w art. 240 § 1 pkt 5 O.p. W związku z powyższym, przedmiotowy wyrok rozstrzygał tylko to, czy wyrok w sprawie Glencore ma wpływ na treść decyzji ostatecznej z [...] maja 2016 r. Skarżąca dodała, że sam Sąd wskazał, że ten wyrok nie przesądza kwestii zasadności ewentualnego żądania wznowienia postępowania opartego na innej przesłance, w tym z art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Zatem nie może stanowić również przeszkody dla prowadzenia wznowionego na tej podstawie postępowania podatkowego. Oba postępowania wznowieniowe dotyczą innych przesłanek, które ze sobą w żaden sposób nie kolidują.
Postanowieniem z dnia [...] lipca 2023 r. DIAS utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie z [...] czerwca 2023 r.
DIAS stwierdził, że możliwość samego zainicjowania podatkowego postępowania nadzwyczajnego w czasie, gdy sprawa dotycząca tej samej decyzji toczy się przed sądem administracyjnym, nie budzi wątpliwości. Jednak możliwość wznowienia postępowania podatkowego mimo uprzedniego wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego nie jest równoznaczna z możliwością zakończenia postępowania wznowionego poprzez wydanie jednej z decyzji, wskazanych w treści art. 245 § 1 i § 2 O.p. Oznacza jedynie, że można rozpatrzyć sam wniosek o wznowienie, tj. wydać postanowienie o wznowieniu postępowania (art. 243 § 1 O.p.) albo decyzję o odmowie wznowienia postępowania (art. 243 § 3 O.p.).
W ocenie DIAS, jednoczesne prowadzenie dwóch postępowań, które faktycznie zmierzają do weryfikacji prawidłowości decyzji ostatecznej przez ustrojowo różne organy władzy (organ podatkowy i sąd administracyjny) należy ocenić jako niepożądane, albowiem nie da się wówczas wykluczyć, że sąd uchyliłby decyzję, którą wcześniej uchylił organ orzekający we wznowionym postępowaniu, względnie doszłoby do sytuacji odwrotnej.
W ocenie DIAS, sposób rozstrzygnięcia kolizji obu wskazanych postępowań należy rozwiązywać zgodnie ze wskazaniami wynikającymi z uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 czerwca 2017 r., II GPS 1/17. DIAS zwrócił przy tym uwagę, że uchwała nie ma w niniejszej sprawie mocy więżącej, jako że podjęta została na podstawie innego niż art. 240 O.p. przepisu prawa. Niemniej DIAS stoi na stanowisku, że przepisy identycznej treści, normujące bardzo zbliżone do siebie postępowania, nie powinny być interpretowane w sposób zasadniczo odmienny.
Jak wskazał DIAS, w treści omawianej uchwały znalazło się sformułowanie braku zasadniczych (tj. prawnych i merytoryczno-aksjologicznych) powodów, które wykluczałyby możliwość przeprowadzenia administracyjnego postępowania nadzwyczajnego w wyniku wniosku strony złożonego po wniesieniu skargi do sądu, a przed wydaniem wyroku. NSA sformułował jednak takie stanowisko, rozważając wszelkie możliwe sposoby rozstrzygnięcia zbiegu postępowania administracyjnego nadzwyczajnego i postępowania sądowego, w tym wariant, w którym po powstaniu stanu zawisłości sprawy w sądzie administracyjnym organ nie może wszcząć postępowania w trybie nadzwyczajnym.
Zdaniem DIAS, wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie uniemożliwia skutecznego złożenia wniosku o wznowienie postępowania i rozstrzygnięcia co do tego wniosku (wznowienie albo odmowa wznowienia postępowania). Tamuje jedynie rozpatrzenie sprawy wznowionej, aż do momentu prawomocnego zakończenia sądowej kontroli decyzji ostatecznej. Sam zbieg postępowań nie wyklucza zatem przeprowadzenia postępowania wznowionego, tyle że nie może ono zostać zakończone wcześniej, niż sądowe. Chodzi nie o to, jakie kwestie faktyczne w obu postępowaniach będą badane, ale jaki wpływ na byt prawny decyzji ostatecznej mogą te postępowania wywierać.
Z uwagi na możliwe i niepożądane skutki równoległego prowadzenia i rozstrzygania postępowania wznowionego przez organ podatkowy oraz postępowania przed sądem administracyjnym w sytuacji, gdy postępowanie sądowe zostało zainicjowane jako pierwsze, w opinii DIAS, zawieszenie postępowania wznowionego winno następować z urzędu i zawsze, bez względu na okoliczności danej sprawy, zaś zawieszenie powinno trwać aż do prawomocnego zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego.
DIAS wyjaśnił, że do dnia wydania skarżonego postanowienia nie wpłynął odpis wyroku kończącego postępowanie sądowoadministracyjne (nieprawomocnego), tym samym organ nie miał możliwości odnieść się do treści tego wyroku i jego uzasadnienia. Z urzędu wiadomym jest, że na dzień wydania przedmiotowego postanowienia wyrok WSA w Warszawie z 9 maja 2023 r. sygn. akt III SA/Wa 258/23 nie jest prawomocny.
Tym samym DIAS uznał, że w przedmiotowej sprawie zasadnie zawieszono postępowanie podatkowe, bowiem wydanie rozstrzygnięcia w sprawie z wniosku Spółki z 26 maja 2023 r, jest uzależnione nie tylko od samego wydania wyroku przez Sąd, ale także od stwierdzenia jego prawomocności.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Strona zarzuciła naruszenie przepisów prawa proceduralnego, tj.
a) art. 201 § 1 pkt 2 O.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie i tym samym zawieszenie postępowania podatkowego, podczas gdy nie było ku temu podstaw - oba wnioski odwoływały się do innych podstaw wznowieniowych;
b) art. 121 § 1 i art. 124 O.p. poprzez naruszenie zasad wyrażonych w tych przepisach.
Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia DIAS oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
DIAS w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga jest oczywiście bezzasadna.
Przedmiotem sporu jest ustalenie, czy DIAS zasadnie zawiesił postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w W. z [...] .05.2016 r.
Skarżąca pismem z 26.05.2023 r., na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 O.p. złożyła wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w W. z [...] .05.2016 r.
Do dnia złożenia przez Stronę ww. wniosku o wznowienie postępowania do Dyrektora Izby Skarbowej w W. nie wpłynął odpis prawomocnego wyroku kończącego postępowanie sądowoadministracyjne również w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego ww. decyzją ale wszczętego pismem z 9.01.2020 r., w którym jako podstawę prawną wskazano art. 240 § 1 pkt 11 O.p.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. postanowieniem z [...] .06.2023 r., wznowił postępowanie w przedmiotowej sprawie a następnie postanowieniem z [...] .06.2023 r. zawiesił postępowanie wznowione do dnia powzięcia przez organ wiadomości o uprawomocnieniu się orzeczenia kończącego postępowanie sądowoadministracyjne.
Zatem, w niniejszej sprawie wystąpiła sytuacji prawna, w której Skarżąca uruchomiła postępowanie wznowieniowe, w którym jako podstawę prawną wskazała art. 240 § 1 pkt 5 O.p. w czasie w którym nie zakończyło się prawomocnie inne postępowanie wznowieniowe, również wszczęte przez Skarżąca ale na podstawie art. 240 § 1 pkt 11 O.p.
Organ oczywiście prawidłowo zawiesił postępowanie. Sąd w całości popiera stanowisko wyrażone w przywołanym przez organ wyroku z 19.03.2019 r., Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Warszawie sygn. akt III SA/Wa 1878/18, zgodnie z którym "o ile uchwała NSA z 5.06.2017 r., sygn. akt II GPS 1/17 w istocie dotyczy prowadzenia postępowania w trybie nadzwyczajnym w sytuacji, gdy toczy się postępowanie sądowoadministracyjne w przedmiocie decyzji wymiarowej, a zatem nie dotyczy analogicznej sytuacji z jaką mamy do czynienia w niniejszej sprawie, niemniej jednak motywy jakie legły u podstaw tej uchwały uzasadniają - również w niniejszej sprawie - postępowanie zgodnie z wytycznymi wynikającymi z tej uchwały. Należy bowiem stwierdzić, że wcześniejszy wniosek o wznowienie postępowania może doprowadzić do wyeliminowania z obrotu decyzji wymiarowej, a w przeciwnym wypadku - nie zamyka drogi do weryfikacji decyzji, z uwagi na inną przesłankę wznowieniową. Wobec powyższego "w sytuacji, gdy toczy się postępowanie sądowoadministracyjne w przedmiocie wznowienia postępowania, a w tym czasie dojdzie do wznowienia postępowania z kolejnego wniosku o wznowienie - tak jak w niniejszej sprawie - rozpatrzenie sprawy z tego kolejnego wniosku będzie możliwe dopiero po prawomocnym zakończeniu postępowania z wcześniejszego wniosku o wznowienie. Rozpatrzenie sprawy przez Sąd należy traktować jako rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 O.p".
W skardze Skarżąca wskazuje, że rozpatrzenie niniejszej sprawy nie jest uzależnione od wyniku sprawy o sygn. akt III SA/Wa 258/23. "Sam Sąd wskazał, że ten wyrok nie przesądza kwestii zasadności ewentualnego żądania wznowienia postępowania opartego na innej przesłance, w tym art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Zatem nie może stanowić również przeszkody dla prowadzenia wznowionego na tej podstawie postępowania podatkowego".
Oczywistym jest, że wyrok o sygn. akt III SA/Wa 258/23 rozstrzygający kwestię wznowienia postępowania w oparciu o przesłankę wskazaną w art. art. 240 § 1 pkt 11 O.p. nie przesądzi kwestii wznowienia postępowania w oparciu o przesłankę wskazaną w art. 240 § 1 pkt 5 O.p.
Jednakże samo wznowienie postępowania, zgodnie z art. 240 § 1 O.p. może nastąpić jedynie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną. Zatem rozstrzygając kwestie ewentualnego wznowienia postępowania organ musi w pierwszej kolejności ustalić, czy decyzja ma charakter ostateczny. Jeżeli w sprawie toczy się postępowanie wznowieniowe zainicjowane w oparciu o inną przesłankę wznowieniową "status" ostateczności decyzji jest niepewny. W sytuacji zatem "multiplikowania" postępowań wznowieniowych organ musi uzyskać pewność zakończenia jednego postępowania wznowieniowego, aby móc kontynuować inne postępowanie wznowieniowe. Tyko wtedy bowiem organ ma pewność, że decyzja nadal ma charakter decyzji ostatecznej, co w ogóle warunkuje możliwość prowadzenia postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania.
Z powyższych względów, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd oddalił skargę.