III SA/Wa 2009/24

III SA/Wa 2009/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-11-20
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-09-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Cichoń /przewodniczący/
Dariusz Czarkowski
Marta Sarnowiec-Cisłak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
6560
Hasła tematyczne
Interpretacje podatkowe
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną interpretację
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1128
art. 6 ust. 4d, art. 6 ust. 4e, art. 6 ust. 8, art. 6 ust. 4c
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych -t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Cichoń, Sędziowie sędzia WSA Dariusz Czarkowski, asesor WSA Marta Sarnowiec-Cisłak (sprawozdawca), Protokolant sekretarz sądowy Anna Skorupska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2024 r. sprawy ze skargi M.K. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 22 lipca 2024 r. nr 0113-KDWPT.4011.65.2024.2.MG w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych 1) uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną; 2) zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz M.K. kwotę 697 zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
W dniu 8 maja 2024 r. do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (dalej: Dyrektor KIS) wpłynął wniosek M. K. (dalej: Wnioskodawczyni, Strona, Skarżąca) o wydanie interpretacji indywidualnej w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych.
W treści wniosku Wnioskodawczyni wyjaśniła, że jest matką niespełna 8-letniej córki, z którą mieszka w W. Od 2023 r. Strona jest rozwódką, osobą samotną, nie pozostaje w konkubinacie lub w innym związku. Według prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego W. w W., Wydział [...] Cywilny z dnia [...] września 2023 r. rozwód nastąpił bez orzekania o winie. Wyrok uprawomocnił się z dniem 4 października 2023 r. Władza rodzicielska została powierzona obojgu rodzicom. Nie została orzeczona przez sąd opieka naprzemienna nad córką, w związku z którą matce i ojcu dziecka zostało ustalone świadczenie wychowawcze zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Sąd wyznaczył miejsce zamieszkania córki w każdorazowym miejscu zamieszkania matki.
Sąd ustalił, że ojciec córki ma prawo i obowiązek osobistych spotkań z dzieckiem, poza jej miejscem zamieszkania i bez obecności matki, tj.: w każdy wtorek od zakończenia zajęć edukacyjnych (a jeśli zajęcia nie odbywają się w placówce edukacyjnej - od godz. 16:00) do godz. 19:00; w nieparzystych tygodniach roku od zakończenia zajęć edukacyjnych w czwartek (a jeżeli zajęcia nie odbywają się w placówce edukacyjnej - od godz. 17:00) do rozpoczęcia zajęć edukacyjnych w piątek (a jeśli zajęcia nie odbywają się w placówce edukacyjnej - do godz. 7:30); w parzystych tygodniach roku od zakończenia zajęć edukacyjnych w piątek (a jeśli zajęcia nie odbywają się w placówce edukacyjnej - od godz. 17:00) do niedzieli do godz. 19:00; w okresie wakacji letnich - w latach parzystych od 1 do 15 lipca oraz od 1 do 15 sierpnia, w latach nieparzystych od 15 do 31 lipca oraz od 15 do 31 sierpnia; w okresie ferii zimowych dla województwa mazowieckiego - w latach nieparzystych od zakończenia zajęć edukacyjnych w piątek poprzedzający ferie do godz. 19:00 w sobotę kończącą pierwszy tydzień ferii, w latach parzystych od godz. 19:00 w sobotę kończącą pierwszy tydzień ferii do godz. 19:00 w niedzielę kończącą drugi tydzień ferii; w okresie Świąt Bożego Narodzenia i Nowego Roku - w latach nieparzystych od zakończenia zajęć edukacyjnych w dniu 22 grudnia (a jeśli zajęcia się nie odbywają w placówce edukacyjnej - od godz. 16:30) do godz. 15:00 w dniu 25 grudnia, w latach parzystych od godz. 15:00 dniu 25 grudnia do godz. 19:00 w dniu 1 stycznia; w okresie Świąt Wielkanocnych - w latach parzystych od zakończenia zajęć edukacyjnych w Wielki Czwartek (a jeśli zajęcia nie odbywają się w placówce edukacyjnej - od godz. 16:30) do godz. 15:00 w I dzień świąt, w latach nieparzystych od godz. 15:00 w I dniu świąt do rozpoczęcia zajęć edukacyjnych po świętach; w okresie tzw. weekendu majowego - w latach parzystych od zakończenia zajęć edukacyjnych w ostatni dzień przed weekendem majowym do godz. 19:00 ostatniego dnia przerwy w zajęciach edukacyjnych; w okresie Święta Bożego Ciała - w latach parzystych od zakończenia zajęć edukacyjnych w ostatni dzień przed Świętem do godz. 19:00 ostatniego dnia przerwy w zajęciach edukacyjnych; w okresie Święta Trzech Króli - w latach nieparzystych od zakończenia zajęć edukacyjnych w dniu 5 stycznia (a jeśli zajęcia nie odbywają się w placówce edukacyjnej - od godz. 16:30) do rozpoczęcia zajęć edukacyjnych w dniu 7 stycznia (a jeśli zajęcia nie odbywają się w placówce edukacyjnej - do godz. 7:30); w okresie Święta Wszystkich Świętych - w latach nieparzystych od zakończenia zajęć edukacyjnych w dniu 31 października (a jeśli zajęcia nie odbywają się w placówce edukacyjnej - od godz. 16.30) do rozpoczęcia zajęć edukacyjnych w dniu 2 listopada (a jeśli zajęcia nie odbywają się w placówce edukacyjnej - do 7.30); okresie Święta Niepodległości - w latach parzystych od zakończenia zajęć edukacyjnych w dniu 10 listopada (a jeśli zajęcia nie odbywają się w placówce edukacyjnej - od godz. 16:30) do rozpoczęcia zajęć edukacyjnych w dniu 12 listopada (jeśli zajęcia nie odbywają się w placówce edukacyjnej - do godz. 7:30).
Zarówno Wnioskodawczyni, jak i ojciec córki zostali obciążeni kosztami utrzymania córki. Udział ojca w kosztach utrzymania córki został określony na kwotę 2 500 zł miesięcznie. Strona odpowiada za wychowanie córki, za kontakty ze szkołą, czy kontakty z rodzicami innych dzieci oraz opiekę zdrowotną córki. Wnioskodawczyni wykonuje władzę rodzicielską w stosunku do córki, tj. uczestniczy w wychowywaniu córki, dba o jej prawidłowy rozwój kształtując właściwe zachowania córki, rozwija zainteresowania córki, sprawuje pieczę i opiekę nad córką, troszczy się o jej rozwój fizyczny i duchowy. Strona ponosi wydatki związane z wypoczynkiem córki oraz koszty jej utrzymania, zabezpieczenia potrzeb bytowych, zdrowotnych i edukacyjnych. Córka pozostaje pod stałą, codzienną opieką matki i z nią mieszka. Strona wykonuje wszystkie obowiązki, dzięki którym dziecko jest wychowywane w sposób zapewniający jego prawidłowy rozwój. Ojciec córki wykonuje swoje obowiązki w zakresie czasowym określonym powyżej. Matka faktycznie wykonuje pełną władzę rodzicielską i faktycznie samotnie wychowuje swoją córkę, troszcząc się o nią, zapewniając jej rozwój fizyczny i intelektualny, zabezpieczając potrzeby bytowe, zdrowotne i edukacyjne, dostarczając niezbędnych dóbr materialnych, ponosi wydatki związane z wypoczynkiem, wspiera w realizacji hobby. Pomaga córce w odrabianiu lekcji, dba o przygotowanie do szkoły, odwozi córkę do szkoły oraz na zajęcia pozalekcyjne (które opłaca), przygotowuje wyżywienie, kupuje dobra materialne (odzież, materiały edukacyjne, zabawki itp.), organizuje czas wolny (wyjazdy do kina, na basen, wycieczki plenerowe i wakacje), dba o zdrowie córki poprzez regularne wizyty lekarskie (w tym obejmujące obowiązkowe szczepienia) oraz zakup niezbędnych środków higienicznych. Córka nigdy nie osiągała dochodów, nie otrzymała również dodatku pielęgnacyjnego oraz renty socjalnej. W 2023 r. i w latach kolejnych Wnioskodawczyni osiągnęła i będzie osiągać dochody opodatkowane według skali podatkowej, o której mowa w art. 27 ustawy o PIT. Wnioskodawczyni podlega na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu. W stosunku do Wnioskodawczyni i jej córki nie mają i nie miały zastosowania przepisy: art. 30c ustawy o PIT, ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych. Córka nie osiągała i nie będzie osiągać dochodów opodatkowanych na zasadach określonych w art. 27 lub art. 30b ustawy o PIT.
W odpowiedzi na wezwanie organu interpretacyjnego Strona potwierdziła, że ojciec wykonuje władzę rodzicielską, zajmuje się wychowaniem i interesuje się córką, realizując spoczywające na nim obowiązki w okresach (ramach czasowych) wyznaczonych w wyroku sądowym.
Na tle powyższego Wnioskodawczyni zapytała:
Czy w świetle przedstawionego stanu faktycznego w roku 2023 i w latach kolejnych jest uprawniona do skorzystania z możliwości rozliczenia się w sposób przewidziany dla osób samotnie wychowujących dzieci?
Zdaniem Strony, jest ona osobą uprawnioną do skorzystania z art. 6 ust. 4c ustawy z dnia 26 lipca 1997 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2024 r., poz. 2647 ze zm.; dalej: ustawa o PIT).
Wnioskodawczyni, odwołując się poglądów wyrażonych na tle interpretacji indywidualnych i orzeczeń sądowych, stwierdziła, że prawo i obowiązek ojca do spotkań i opieki nad córką nie pozbawia jej automatycznie prawa do stosowania rozliczeń dla osoby samotnie wychowującej dziecko. W przypadku, gdy żadne z rodziców nie jest pozbawione władzy rodzicielskiej, rodzic, który faktycznie w roku podatkowym dziecko wychowuje, czyli sprawuje nad nim ciągłą opiekę, stale troszczy się o byt materialny i rozwój emocjonalny dziecka, ma prawo do przedmiotowej preferencji podatkowej. W sytuacji, gdy dziecko pozostaje pod stałą, codzienną opieką jednego rodzica, a drugi rodzic jest zobowiązany do płacenia alimentów oraz zajmowania się dzieckiem doraźnie (np. według uzgodnienia stron), status samotnego rodzica ma ten, który wykonuje wszystkie obowiązki, dzięki którym dziecko będzie wychowywane w sposób zapewniający jego prawidłowy rozwój. Rodzic, który jest stanu cywilnego, o którym mowa w art. 6 ust. 4c ustawy o PIT i w pojedynkę troszczy się o zaspokojenie bieżących potrzeb dziecka, nie traci statusu osoby samotnie wychowującej dziecko z racji utrzymywania sporadycznych kontaktów z dzieckiem przez drugiego rodzica lub płacenia przez niego alimentów. Jednocześnie przepisy powyższej ustawy nie uzależniają prawa podatnika do preferencyjnego opodatkowania jego dochodów od tego, czy przez cały rok był osobą samotnie wychowującą dziecko. Wystarczające jest zatem, aby taki stan zaistniał w ciągu roku, a nie trwał przez cały rok.
W interpretacji indywidualnej z dnia 22 lipca 2024 r., nr 0113-KDWPT.4011.65.2024.2.MG, Dyrektor KIS uznał stanowisko Strony za nieprawidłowe.
Organ interpretacyjny, odwołując się do regulacji zawartych w art. 6 ust. 4c, 4d, 4f i 8 ustawy o PIT, podkreślił, że z istoty pojęcia "osoby samotnie wychowującej dziecko" wynika, że jest to osoba, która w określonej sytuacji, w określonym czasie zupełnie sama (bez udziału drugiej osoby) zajmuje się wychowywaniem dziecka, stale troszczy się o jego byt materialny i rozwój emocjonalny. Samotne wychowywanie oznacza - według Dyrektora KIS - wychowywanie dziecka (dzieci) bez faktycznego udziału drugiego rodzica. Zaangażowanie w proces wychowawczy dziecka każdego z rodziców oznacza zatem, że w roku podatkowym dziecko wychowywane jest wspólnie przez oboje rodziców, a nie samotnie przez któregokolwiek z nich. W konsekwencji w sytuacji, gdy każdy z rodziców aktywnie oraz w porównywalnym stopniu uczestniczy w wychowywaniu dziecka - co przejawia się między innymi dzieleniem się wszelkimi obowiązkami związanymi z procesem wychowawczym dziecka, niezależnie od tego u kogo i pod czyją w danym momencie roku podatkowego opieką dziecko przebywa - nie można mówić o samotnym wychowywaniu dziecka przez któregokolwiek z rodziców. Prawo do omawianej preferencji podatkowej będzie więc przysługiwało jedynie temu z rodziców, czy opiekunów prawnych, który będąc osobą stanu wolnego (za wyjątkiem ściśle w ustawie określonym) faktycznie w roku podatkowym samotnie dziecko wychowuje, czyli sprawuje nad nim samodzielnie ciągłą opiekę, bez jakiegokolwiek udziału drugiego rodzica w procesie wychowawczym.
Organ interpretacyjny zwrócił uwagę, że z przedstawionego stanu faktycznego wynika, że zarówno matka, jak i ojciec dziecka, współuczestniczą w wychowaniu dziecka, pomimo że nie zamieszkują wspólnie. Nie sposób zatem uznać, że w tak zorganizowanym trybie wykonywania władzy rodzicielskiej, zachodzą dwa odrębne procesy wychowania, tj. osobny samotny proces przeprowadza matka, gdy opiekuje się dzieckiem, a zupełnie inny proces wychowywania zachodzi podczas, gdy dziecko przebywa z ojcem. Wychowania dziecka nie da się "podzielić", bowiem jest to ciągły i długotrwały rozwój, na który w tym przypadku składa się wspólna praca obojga rodziców.
Mając na uwadze powyższe Dyrektor KIS przyjął, że Strona nie spełnia warunków określonych w art. 6 ust. 4c w związku z art. 6 ust. 4f ustawy o PIT i nie może zostać uznana za osobę samotnie wychowującą dziecko.
W skardze do tut. Sądu Strona wniosła o uchylenie powyższej interpretacji indywidualnej w całości i zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych.
Zaskarżonej interpretacji indywidualnej zarzucono naruszenie:
1. art. 6 ust. 4c i ust. 4f ustawy o PIT poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie poprzez uznanie, że w przedstawionym stanie faktycznym i zdarzeniu przyszłym Wnioskodawczyni nie jest osobą samotnie wychowującą dziecko, choć prawidłowa wykładnia tych przepisów pozwala na preferencyjne opodatkowanie również takich osób, które samodzielnie, bez udziału drugiego rodzica, przez część roku podatkowego sprawują opiekę i wychowanie małoletniego dziecka;
2. art. 121 § 1 w zw. z art. 14h oraz art. 14c § 1 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r., poz. 2383 ze zm.) poprzez nie odniesienie się przez organ do całości przedstawionego we wniosku stanowiska Strony w sprawie oceny prawnej przedstawionego we wniosku stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego, w drodze pominięcia w ocenie stanowiska Skarżącej mającego zastosowanie w sprawie orzecznictwa sądów administracyjnych.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor KIS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
W ramach wiążących sąd administracyjny zarzutów i podstawy prawnej środka zaskarżenia - zgodnie z art. 57a zd. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 - dalej: Ppsa) - Strona wskazała na naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 6 ust. 4c i ust. 4f ustawy o PIT oraz uchybienia o charakterze procesowym, tj. art. 121 § 1 w zw. z art. 14h oraz art. 14c § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej.
Takie ukształtowanie zarzutów skargi pozwalało na odniesienie się do istoty sporu interpretacyjnego dotyczącego możliwości skorzystania z preferencyjnego sposobu opodatkowania przewidzianego w art. 6 ust. 4c ustawy o PIT.
Zgodnie z treścią powołanego przepisu (art. 6 ust. 4c ustawy o PIT), dodanego na mocy art. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1265; dalej: ustawa zmieniająca), od dochodów jednego rodzica lub opiekuna prawnego, podlegającego obowiązkowi podatkowemu, o którym mowa w art. 3 ust. 1, będącego panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem, osobą, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów, lub osobą, której małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności, jeżeli ten rodzic lub opiekun w roku podatkowym samotnie wychowuje dzieci:
1. małoletnie,
2. pełnoletnie, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywały zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną,
3. pełnoletnie do ukończenia 25. roku życia, uczące się w szkołach, o których mowa w przepisach regulujących system oświatowy lub szkolnictwo wyższe, obowiązujących w Rzeczypospolitej Polskiej oraz w innym państwie
- podatek może być określony zgodnie z ust. 4d na wniosek wyrażony w rocznym zeznaniu podatkowym.
W myśl art. 6 ust. 4d ww. ustawy, w przypadku, o którym mowa w ust. 4c, podatek jest określany w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy dochodów osoby samotnie wychowującej dzieci, z uwzględnieniem art. 7, przy czym do sumy tych dochodów nie wlicza się dochodów (przychodów) opodatkowanych w sposób zryczałtowany na zasadach określonych w niniejszej ustawie.
Stosownie zaś do art. 6 ust. 4e ustawy o PIT, przepisu ust. 4c pkt 3 nie stosuje się, jeżeli dziecko, o którym mowa w tym przepisie, uzyskało w roku podatkowym:
1. dochody, z wyjątkiem renty rodzinnej, podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27 lub art. 30b lub
2. przychody, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 148 i 152
- w łącznej wysokości przekraczającej dwunastokrotność kwoty renty socjalnej określonej w ustawie z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej (Dz. U. z 2022 r. poz. 240), w wysokości obowiązującej w grudniu roku podatkowego.
Zgodnie z art. 6 ust. 4f ustawy o PIT, sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 4d, nie ma zastosowania do osoby, która wychowuje wspólnie z drugim rodzicem albo opiekunem prawnym co najmniej jedno dziecko, w tym również gdy dziecko jest pod opieką naprzemienną, w związku z którą obydwojgu rodzicom zostało ustalone świadczenie wychowawcze zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2019 r. poz. 2407 oraz z 2021 r. poz. 1162, 1981 i 2270).
W myśl art. 6 ust. 8 ustawy o PIT, sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 2 i 4d, nie ma zastosowania, w przypadku gdy chociażby jeden z małżonków, osoba samotnie wychowująca dziecko lub jej dziecko:
1. stosuje przepisy:
a. art. 30c lub
b. ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, z wyjątkiem art. 6 ust. 1a tej ustawy
- w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów, poniesionych kosztów uzyskania przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń;
2. podlega opodatkowaniu na zasadach wynikających z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.
Na podstawie art. 18 ust. 1 ustawy zmieniającej przepisy art. 6 ust. 4c-4h, 8 (...) ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, (...) stosuje się do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2022 r.
Na gruncie niniejszej sprawy osią sporu pozostawało pojęcie "samotnego wychowywania dziecka", o którym mowa w art. 6 ust. 4c ustawy o PIT, bowiem spełnienie pozostałych warunków preferencyjnego rozliczenia, wynikających z wyżej przytoczonych przepisów, zostało przez Stronę potwierdzone w przedstawionym we wniosku opisie stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego.
Na tle zawisłego sporu podkreślenia wymaga, że tożsame zagadnienie prawne w zbliżonych zasadniczo stanach faktycznych było już przedmiotem licznych wyroków sądów administracyjnych. Linia orzecznicza sądów administracyjnych jest ugruntowana - wyroki NSA: z 5 kwietnia 2017 r., II FSK 573/15; z 12 lutego 2020 r., II FSK 383/20; z 6 maja 2021 r., II FSK 412/19; z 14 lipca 2021 r., II FSK 3790/18; z 17 sierpnia 2021 r., II FSK 3083/19; z 23 listopada 2021 r., II FSK 1038/21; z 3 lutego 2022 r., sygn. akt II FSK 1513/19; z 20 kwietnia 2022 r., sygn. akt II FSK 2020/19; z 7 lutego 2023 r., II FSK 1766/20; z 15 czerwca 2023 r., II FSK 42/21; z 10 października 2023 r., II FSK 309/21 oraz w wyroki wojewódzkich sądów administracyjnych: WSA we Wrocławiu z 16 lutego 2018 r., I SA/Wr 1234/17; z 18 listopada 2021 r., I SA/Wr 651/21; z 5 lipca 2022 r., I SA/Wr 948/21; WSA w Warszawie z 12 czerwca 2018 r., III SA/Wa 2608/17 i z 12 września 2017 r., III SA/Wa 2835/16, z 9 stycznia 2019 r., I SA/Wa 43/18, WSA w Gdańsku z 7 listopada 2018 r., I SA/Gd 831/18 oraz z 12 lipca 2022 r., I SA/Gd 320/22. Jakkolwiek ww. wyroki zapadły na gruncie przepisów obowiązujących do dnia 31 grudnia 2021 r., to - w ocenie Sądu - przedstawione w nich rozważania zachowują w analizowanym zakresie aktualność w odniesieniu do regulacji, które weszły w życie w dniu 1 lipca 2022 r. i znajdują zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2022 r. (art. 18 ust. 1 ustawy zmieniającej). Taki kierunek interpretacji uznawany jest za właściwy, zwłaszcza w świetle wypowiedzi NSA prezentowanej w wyroku z 24 stycznia 2024 r., II FSK 497/21. W orzeczeniu tym Sąd drugiej instancji, analizując zmiany legislacyjne dotyczące ulgi dla osób samotnie wychowujących dzieci, zauważył w kontekście nowelizacji dokonanej wspomnianą wyżej ustawą zmieniającą, iż: "Znamienne jest, że nowa redakcja analizowanej ulgi nie modyfikuje ukształtowanego już w orzecznictwie rozumienia wyrażenia ustawowego dotyczącego "samotnego wychowywania dzieci", zamieszczonego obecnie w art. 6 ust. 4c u.p.d.o.f.".
W sprawie będącej przedmiotem wyrokowania Sąd nie znalazł tym samym powodów do odstąpienia od utrwalonego w judykaturze sposobu rozumienia pojęcia "samotnego wychowywania dzieci", a w konsekwencji do odmiennego odkodowania brzmienia normy ze spornego przepisu.
W ocenie Sądu wykładnia analizowanego art. 6 ust. 4c ustawy o PIT nie pozwala na ograniczenie statusu rodzica samotnie wychowującego dziecko/dzieci wyłącznie do osób wychowujących dzieci bez wsparcia drugiego z rodziców. Przepis wymaga jedynie, by rodzic chcący skorzystać z ulgi "w roku podatkowym samotnie wychowywał dzieci". Jeśli rozwiedziony rodzic nie wykonuje w tym samym czasie i w tym samym miejscu czynności, przy współudziale drugiego rodzica, składających się na proces jego czynności wychowawczych, to nieuprawnionym jest twierdzenie, że robi to wspólnie z drugim rodzicem. Wspólne wychowywanie zakłada (jednoczesny) współudział rodziców (opiekunów) w procesie wychowawczym.
W przedstawionym we wniosku stanie sprawy rodzice nie wychowują córki "wspólnie" (tj. jednocześnie w tym samym czasie i miejscu), ale każde z nich odrębnie bez udziału drugiego z rodziców. Skarżąca mieszkająca z córką, poza okresami spotkań dziecka z ojcem, tj. w czasie wyznaczonym w wyroku sądowym, sama (bez udziału drugiego z rodziców) zajmuje się wychowywaniem córki, troszcząc się o jej byt materialny i rozwój emocjonalny. Nie sposób więc twierdzić, by Strona realizując swoje obowiązki względem córki czyniła to przy współudziale ojca.
O wspólnym (będącym antonimem samotnego), wychowaniu dzieci, nie świadczy fakt powierzenia władzy rodzicielskiej wspólnie obojgu małżonkom. Nieuprawniona jest wobec tego taka wykładnia omawianego przepisu, która wyklucza spod jego działania jednego z rozwiedzionych rodziców wychowującego dziecko bez udziału drugiego rodzica, czyli samotnie. Konkludując, prawidłowo dokonana wykładnia spornej regulacji prowadzi do wniosku, że rozwiedziony rodzic samotnie wychowujący dziecko, w znaczeniu powyżej wskazanym, jest uprawniony do ulgi ustanowionej w tym przepisie, jeśli spełnia pozostałe warunki preferencyjnego rozliczenia (które w sprawie nie były kwestią sporną).
Z uwagi na powyższe Sąd uznał za zasadny zarzut błędnej wykładni przepisu prawa materialnego, tj. art. 6 ust. 4c ustawy o PIT.
Brak było natomiast podstaw do uwzględnienia zarzutów natury procesowej. Z samego bowiem faktu dokonania przez Dyrektora KIS odmiennej interpretacji spornego przepisu prawa nie sposób wywieść naruszenia wskazanych w pkt 2 petitum skargi przepisów postępowania.
W tym stanie rzeczy Sąd uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną w oparciu o art. 146 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) Ppsa. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ interpretacyjny zobowiązany będzie do uwzględnienia wykładni prezentowanej przez Sąd w uzasadnieniu niniejszego wyroku.
O kosztach postępowania sądowego postanowiono na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i 4 oraz art. 209 Ppsa, a także § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 sierpnia 2018 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. poz. 1687), uwzględniając kwotę uiszczonego wpisu od skargi (200 zł), wynagrodzenie pełnomocnika (480 zł) i opłatę skarbową od pełnomocnictwa (17 zł).