III SA/WA 1981/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2021-03-17
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek od nieruchomościordynacja podatkowapostępowanie podatkowewszczęcie postępowaniadecyzjauchylenie decyzjiSKOWSAskarżącyorgan podatkowy

Podsumowanie

WSA w Warszawie oddalił skargę na decyzję SKO uchylającą decyzję ustalającą podatek od nieruchomości za 2014 r., uznając, że organ pierwszej instancji naruszył przepisy proceduralne dotyczące wszczęcia postępowania.

Sprawa dotyczyła skargi A.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO), która uchyliła decyzję Burmistrza ustalającą podatek od nieruchomości za 2014 r. SKO uznało, że Burmistrz naruszył przepisy Ordynacji podatkowej, wszczynając postępowanie bez wydania postanowienia i bez umożliwienia stronie wypowiedzenia się co do materiału dowodowego, zwłaszcza w sytuacji braku ostatecznej decyzji ustalającej podatek za rok 2013. WSA w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko SKO co do naruszeń proceduralnych organu pierwszej instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę A.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) z sierpnia 2020 r., która uchyliła decyzję Burmistrza Miasta Z. z lutego 2014 r. ustalającą zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za rok 2014 na kwotę 26 049 zł dla E.S. i A.S. SKO uchyliło decyzję Burmistrza, wskazując na naruszenie art. 165 § 5 pkt 1 i art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej (o.p.). Organ odwoławczy stwierdził, że Burmistrz wydał decyzję ustalającą podatek za 2014 r. mimo braku ostatecznej decyzji ustalającej zobowiązanie za rok 2013, a także nie wszczął formalnie postępowania podatkowego ani nie umożliwił stronie wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału dowodowego. Skarżący A.S. zarzucił SKO bezpodstawne przyjęcie zmiany stanu faktycznego i tendencyjne działanie na rzecz E.S., twierdząc, że kwestionowanie przez nią decyzji Burmistrza jest chybione. WSA w Warszawie oddalił skargę, uznając decyzję SKO za zgodną z prawem. Sąd podkreślił, że w sytuacji, gdy strona kwestionuje istnienie obowiązku podatkowego, a także gdy brakuje ostatecznej decyzji za rok poprzedni, organ podatkowy powinien wszcząć postępowanie w formie postanowienia i umożliwić stronie wypowiedzenie się co do materiału dowodowego. Naruszenie tych przepisów proceduralnych przez organ pierwszej instancji było na tyle istotne, że uzasadniało uchylenie jego decyzji przez SKO. Sąd uznał, że SKO prawidłowo oceniło sytuację i nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli strona kwestionuje istnienie obowiązku podatkowego lub gdy brakuje ostatecznej decyzji za rok poprzedni, organ powinien wszcząć postępowanie w formie postanowienia i umożliwić stronie wypowiedzenie się co do materiału dowodowego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że art. 165 § 5 pkt 1 Ordynacji podatkowej, pozwalający na wszczęcie postępowania bez postanowienia, nie ma zastosowania, gdy istnieje spór co do istnienia obowiązku podatkowego lub gdy brakuje ostatecznej decyzji za rok poprzedni. W takich sytuacjach organ musi przestrzegać procedury wszczęcia postępowania i zapewnić stronie prawo do wypowiedzenia się.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (21)

Główne

o.p. art. 165 § § 5 pkt 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 200 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Pomocnicze

o.p. art. 165 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 165 § § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 165 § § 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 207

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

u.p.o.l. art. 2

Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych

u.p.o.l. art. 3 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych

u.p.o.l. art. 3 § ust. 3

Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych

u.p.o.l. art. 4

Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych

u.p.o.l. art. 5

Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych

u.p.o.l. art. 6

Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a), b) i c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1

Konstytucja RP art. 184

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 31 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

uCOVID-19 art. 15 zzs4 § ust. 2 i 3

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ pierwszej instancji naruszył przepisy proceduralne dotyczące wszczęcia postępowania podatkowego (art. 165 § 5 pkt 1 o.p.) i zawiadomienia strony o zgromadzeniu materiału dowodowego (art. 200 § 1 o.p.). Brak ostatecznej decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe za rok poprzedni uniemożliwiał zastosowanie trybu uproszczonego wszczęcia postępowania.

Odrzucone argumenty

Zarzuty skarżącego dotyczące bezpodstawnego przyjęcia przez SKO zmiany stanu faktycznego i tendencyjnego działania na rzecz E.S. zostały uznane za niezasadne. Twierdzenie skarżącego, że E.S. nie powinna być obciążona podatkiem od nieruchomości, zostało uznane za chybione w świetle dotychczasowych decyzji.

Godne uwagi sformułowania

organ pierwszej instancji naruszył art. 165 § 5 pkt 1 o.p. i art. 200 § 1 o.p. nie ma ostatecznej decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za rok 2013 strona kwestionuje w ogóle istnienie obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości nie powinno być stosowane w sytuacji, gdy toczy się spór co do istnienia obowiązku podatkowego

Skład orzekający

Beata Sobocha

przewodniczący

Jacek Kaute

członek

Waldemar Śledzik

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących wszczęcia postępowania podatkowego w sprawach podatków samorządowych, zwłaszcza w kontekście sporów o istnienie obowiązku podatkowego i braku decyzji za rok poprzedni."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej w podatkach samorządowych; nie rozstrzyga merytorycznie kwestii obowiązku podatkowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu podatkowym, które mają bezpośrednie przełożenie na prawa podatników. Choć nie jest to przypadek sensacyjny, stanowi cenne studium przypadku dla prawników zajmujących się prawem podatkowym.

Proceduralne pułapki w podatku od nieruchomości: Kiedy brak postanowienia o wszczęciu postępowania może uchylić decyzję?

Dane finansowe

WPS: 26 049 PLN

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

III SA/Wa 1981/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-03-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-10-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Beata Sobocha /przewodniczący/
Jacek Kaute
Waldemar Śledzik /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Podatek od nieruchomości
Sygn. powiązane
III FSK 4922/21 - Wyrok NSA z 2023-09-12
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 900
art. 165 § 1 pkt 1, § 4, § 5, art. 200 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Beata Sobocha, Sędziowie sędzia WSA Jacek Kaute, sędzia WSA Waldemar Śledzik (sprawozdawca), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 marca 2021 r. sprawy ze skargi A.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia w całości decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2014 r. i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. (dalej także "Kolegium", "SKO") z [...] sierpnia 2020 r. uchylono decyzję Burmistrza Miasta Z. (dalej również "Burmistrz") z [...] lutego 2014 r. ustalającej E.S. i A.S. zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości położonej w Z. przy ul. [...] za rok 2014.
Zaskarżona decyzja została wydana wobec ustalenia następujących okoliczności.
Burmistrz Miasta Z. decyzją z [...] lutego 2014 r., na podstawie art. 21 § 1 pkt 2 i § i art. 207 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (obecnie: Dz. U. z 2019 r., poz. 900 ze zm., zwanej dalej "o.p.") oraz art. 2, 3, 4, 5, 6 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 95 poz. 613 ze zm., zwanej dalej "u.p.o.l.") oraz uchwały Rady Miasta Z. z 30 października 2013 r., Nr XXXVI/403/13, w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na 2014 rok, ustalił zobowiązanie podatkowe A.S. i E.S. w podatku od nieruchomości położonej w Z. przy ul. [...] na rok 2014 na kwotę 26 049 zł.
W uzasadnieniu organ wskazał, że podatek ustalono na podstawie danych z ewidencji gruntów i budynków, do opodatkowania przyjęto budowle o podstawie opodatkowania 32 700 zł, a także grunty związane z działalnością o pow. 2 181,50 m2, budynki z działał, gosp. o pow. 661,90 m2, grunty zabudowy mieszkaniowej o pow. 2 181,50 m2, oraz budynki pozostałe o pow. 1 023,50 m2.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyła E.S. , zarzucając naruszenie art. 3 ust. 3 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. oraz art. 187 § 1 o.p. W uzasadnieniu podniosła, że organ pierwszej instancji nie zebrał i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego, a przez to nie uznał, iż odwołująca nie będąc w posiadaniu przedmiotowej nieruchomości, nie powinna była być obciążona podatkiem od przedmiotowej nieruchomości.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. przywołaną na wstępie decyzją [...] sierpnia 2020 r. uchyliło decyzję w całości i przekazało do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji.
W uzasadnieniu swej decyzji SKO wskazało, że Burmistrz wydał decyzję ustalającej wymiar podatku od nieruchomości za 2014 r. pomimo braku ostatecznej decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe w tym podatku za rok 2013, a ponadto organ pierwszej instancji nie wszczął postępowania podatkowego ani nie poinformował strony o możliwości wypowiedzenia się w stosunku do zgromadzonego materiału dowodowego, czym naruszył odpowiednio art. 165 § 5 pkt 1 o.p. i art. 200 § 1 o.p. Kolegium wskazało również, że nie może konwalidować braków postępowania w tym zakresie.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. S. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji organu drugiej instancji w całości, a także wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zdaniem skarżącego rozstrzygnięcie SKO budzi zdecydowany sprzeciw i nie jest zasadne. Organ ten bowiem przeszedł do porządku nad faktem, że E.S. nie wskazała żadnych dowodów na uzasadnienie swego stanowiska dotyczącego rzekomego błędnego naliczenia wysokości zobowiązania podatkowego za rok 2014 i w gruncie rzeczy kwestionowała decyzję Burmistrza podnosząc, iż "nie powinna była być obciążona podatkiem od przedmiotowej nieruchomości", który to zarzut jest oczywiście chybiony w świetle dotychczasowych decyzji podatkowych dotyczących nieruchomości przy ul. [...] w Z. . Zdaniem skarżącego organ odwoławczy, ferując zaskarżoną decyzje Burmistrza bezpodstawnie przyjęło, że stan faktyczny dotyczący zobowiązania podatkowego za 2014 r. uległ zmianie. Organ drugiej instancji bowiem oparł się na nieudowodnionym, nieprawdziwym twierdzeniu E.S. . Zaskarżona decyzja Kolegium powoduje niczym nieuzasadnione przedłużanie postępowania, co leży w interesie E.S. , jest wynikiem braku obiektywności Kolegium i wręcz tendencyjnego działania na rzecz E.S. .
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. nie zechciało dostrzec, że coroczne skargi E.S. na każdą decyzję Burmistrza Miasta Z. w sprawach wszczętych na przestrzeni lat od początku 2000 r. torpedują i uniemożliwiają egzekwowanie obciążającego ją obowiązku podatkowego. Ponadto skarżący zwrócił uwagę, że E.S. w toczącym się od 17 lat przed Sądem Rejonowym w W. postępowaniu w sprawie o sygn. akt [...] o zniesienie małżeńskiej wspólności majątkowej, nie chce rozliczyć się z olbrzymich kwot uiszczanych przez skarżącego właśnie z tytułu płaconych wyłącznie skarżącego podatków od nieruchomości przy ul. [...] w Z. .
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o oddalenie skargi oraz podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 184 Konstytucji RP, w związku z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm., zwanej dalej jako "p.p.s.a.") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Powyższa kontrola dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonego aktu administracyjnego, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.).
Uwzględnienie skargi może nastąpić również poprzez stwierdzenie nieważności decyzji lub postanowienia – w wypadku ustalenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. lub w innych przepisach, np. w art. 247 § 1 O.p. (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Rozstrzygnięcie sądu nie wymaga w tym wypadku wcześniejszego ustalenia, że ujawniona wada miała wpływ na wynik sprawy.
W wypadku niestwierdzenia wad skutkujących uchyleniem zaskarżonego rozstrzygnięcia, sąd skargę oddala, co wynika z art. 151 p.p.s.a.
Sprawując kontrolę w oparciu o powołane kryterium zgodności z prawem sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy administracyjnej, biorąc pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydania ocenianej decyzji, nie uwzględniając okoliczności, które zaistniały w okresie późniejszym. Należy przy tym podkreślić, że sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego, a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie (por. wyrok NSA z 6 lutego 2008 r., sygn. akt II FSK 1665/06, opublikowany - podobnie jak pozostałe przywołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych – w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://cbois.nsa.gov.pl).
Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. (w brzmieniu obowiązującym od 15 sierpnia 2015 r.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. (który w niniejszej sprawie nie ma zastosowania). W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że "niezwiązanie granicami skargi" oznacza, że Sąd ma prawo, a jednocześnie obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze (por. wyrok NSA z 28 marca 2018 r., sygn. akt I FSK 1000/16, LEX nr 2486221) z tym, że nie może swoimi ocenami prawnymi wkraczać w sprawę nową w stosunku do tej, która była albo powinna być przedmiotem postępowania administracyjnego i wydawanych w nim decyzji administracyjnych.
Badając legalność zaskarżonej decyzji w świetle powyższych kryteriów Sąd stwierdził, że skarga podlega oddaleniu, albowiem zaskarżona decyzja Kolegum odpowiada prawu, zaś zarzuty skargi są bezpodstawne.
Na wstępie Sąd porządkowo wyjaśnia, że sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym. Postawą do takiego rozpoznania sprawy stanowi regulacja z art. 15 zzs4 ust. 2 i 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374, ze zm., dalej: "uCOVID-19").
Powyższy przepis należy traktować jako "szczególny" w rozumieniu art. 10 i art. 90 § 1 p.p.s.a.
W tym miejscu Sąd wyjaśnia, że prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu, w tym także ze względu na treść art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w którym jest mowa o ograniczeniach w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to unormowane w ustawie oraz tylko wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie m. in. dla ochrony zdrowia.
Nie ulega wątpliwości, że celem stosowania konstrukcji przewidzianych przepisami uCOVID-19 jest m. in. ochrona życia i zdrowia ludzkiego w związku z zapobieganiem i zwalczaniem zakażenia wirusem COVID-19, a w obecnym stanie faktycznym istnieją takie okoliczności, które w zarządzonym stanie pandemii, w pełni nakazują uwzględnianie rozwiązań powyższej ustawy w praktyce działania organów wymiaru sprawiedliwości.
Z perspektywy zachowania prawa do rzetelnego procesu sądowego najistotniejsze jest zachowanie uprawnienia przedstawienia przez stronę swojego stanowiska w sprawie (gwarancja prawa do obrony). Uwzględnić przy tym należy brak możliwości przeprowadzania dowodów w sprawie sądowoadministracyjnej (z wyjątkiem ograniczonej dopuszczalności dowodu z dokumentów – art. 106 § 3 p.p.s.a). Jednocześnie podkreślić należy, że dopuszczalne przepisami szczególnymi odstępstwo od posiedzenia jawnego sądu administracyjnego na rzecz formy niejawnej winno następować z zachowaniem wymogów rzetelnego procesu sądowego.
Ten standard ochrony praw stron i uczestników został zachowany, albowiem stosowne zarządzenie o rozpoznaniu sprawy w trybie art. 15zzs4 uCOVID-19 zostało wydane przez Przewodniczącego, zaś strony postępowania zostały powiadomione o skierowaniu sprawy do rozpoznania na posiedzenie niejawne i miały możliwość złożenia w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia dodatkowego żądania, wniosków lub wyjaśnień.
Kontroli Sądu w niniejszej sprawie poddana została decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] sierpnia 2020 r. uchylająca na podstawie art. 233 § 2 o.p. decyzję Burmistrza Miasta Z. z [...] lutego 2014 r. ustalającą E.S. i A.S. zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości położonej w Z. przy ul. [...] na rok 2014 w wysokości 26 048 zł.
Dokonując oceny legalności zaskarżonego aktu Sąd zauważa, że istotą sporu w sprawie jest ocena prawidłowości wydanego przez SKO rozstrzygnięcia o uchyleniu decyzji organu pierwszej instancji za rok 2014 r. z powodu braku w aktach sprawy decyzji ustalającej E.S. i A.S. zobowiązanie podatkowe za 2013 r., która mogłaby wskazywać na niezmienność stanu faktycznego i możność wszczęcia postępowania podatkowego w trybie art. 165 § 5 pkt 1 o.p., tj. bez wydania postanowienia o wszczęciu postepowania podatkowego. Zdaniem SKO, skoro decyzją z [...] października 2018 r., nr [...] , SKO uchyliło decyzję o ustaleniu zobowiązania podatkowego za rok 2013 i skarga na tę decyzję została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 18 września 2019 r., sygn. akt III SA/Wa 2883/18, to na dzień wydania decyzji organu pierwszej i drugiej instancji w zakresie podatku od nieruchomości za 2014 r. nie ma ostatecznej decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za rok 2013. W związku z tym organ pierwszej instancji nie mógł wszcząć postępowania w trybie art. 165 § 5 pkt 1 o.p. i nie wydać tym samym postanowienia o wszczęciu postępowania podatkowego za 2014 r.
Przeciwnego zdania jest Skarżący, podnosząc, że Kolegium bezpodstawnie przyjęło, iż stan faktyczny dotyczący zobowiązania podatkowego za 2014 r. uległ zmianie, opierając się na nieudowodnionym twierdzeniu E.S. , dotyczącego błędnego naliczenia wysokości zobowiązania podatkowego za rok 2014.
Na tle tak zdefiniowanego sporu rację należy przyznać organowi odwoławczemu.
Należy zauważyć, że zgodnie z art. 165 § 1 o.p. postępowanie podatkowe wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. W myśl § 2 wszczęcie postępowania z urzędu następuje w formie postanowienia. Jak stanowi zaś art. 165 § 4 o.p. datą wszczęcia postępowania z urzędu jest dzień doręczenia stronie postanowienia o wszczęciu postępowania. Natomiast zgodnie z art. 165 § 5 pkt 1 przepisów § 2 i § 4 nie stosuje się do postępowania w sprawie ustalenia zobowiązań podatkowych, które zgodnie z odrębnymi przepisami ustalane są corocznie, jeżeli stan faktyczny, na podstawie którego ustalono wysokość zobowiązania podatkowego za poprzedni okres, nie uległ zmianie.
W związku z powyższym zasadą w postępowaniu podatkowym jest, że wszczęcie postępowania z urzędu następuje w formie postanowienia, zaś tryb określony w art. 165 § 5 o.p. stanowi odstępstwo od zasady wszczynania postępowania z urzędu w formie postanowienia. Wszczęcie postępowania w trybie art. 165 § 5 o.p. zatem nie będzie następowało w formie postanowienia, a w konsekwencji także data wszczęcia postępowania nie będzie związana z doręczeniem postanowienia o wszczęciu postępowania. W przypadkach wskazanych w art. 165 § 5 wszczęcie postępowania będzie następowało przez podjęcie przez organ podatkowy pierwszej czynności urzędowej w konkretnej sprawie. Czynność ta powinna być odnotowana w formie notatki w aktach organu. Adnotacja taka będzie miała przede wszystkim znaczenie, gdy chodzi o ustalenie daty wszczęcia postępowania.
Wymieniony wyżej art. 165 § 5 pkt 1 o.p. może mieć zastosowanie do podatku od nieruchomości, leśnego i rolnego w odniesieniu do podatnika, wobec którego wymiar podatku był już w poprzednim roku podatkowym przeprowadzony (tzw. stary podatnik). Ponadto istotne jest, ażeby nie uległ zmianie stan faktyczny, na podstawie którego ustalono wysokość zobowiązania podatkowego za poprzedni okres. Rozwiązanie to ma na celu uproszczenie procesu wymiaru podatków. Skoro bowiem nie doszło do zmiany stanu faktycznego, skutkującego zmianą podstawy opodatkowania, zbyteczne jest zawiadamianie strony o wszczęciu postępowania. Konstrukcja przepisu nie zawiera domniemania prawnego niezmienności stanu faktycznego, na podstawie którego ustalono wysokość zobowiązania podatkowego za poprzedni okres. Jednakże dopuszczalne wydaje się przyjęcie wniosku o niezmienności stanu faktycznego z okoliczności niezłożenia przez podatnika informacji o zaistnieniu zmian w stanie faktycznym, które to zmiany mają znaczenie dla wymiaru podatku. Uproszczenie procedury wymiaru podatków samorządowych ma istotne znaczenie dla jednostek samorządu terytorialnego ze względu na obniżenie kosztów wymiaru. Trafnie wskazuje się, że jeżeli samorządowy organ podatkowy ma wątpliwości co do stanu faktycznego i uzna za konieczne przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, to powinien odstąpić od zastosowania art. 165 § 5 pkt 1 o.p. i wszczęcie postępowania powinno wiązać się z wydaniem i doręczeniem postanowienia (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 lipca 2014 r., sygn. akt II FSK 1847/13).
Pamiętać przy tym należy, że tryb wszczęcia postępowania podatkowego z art. 165 § 5 pkt 1 o.p. nie oznacza jednak zwolnienia od obowiązku przeprowadzenia postępowania, które musi się zawsze zakończyć decyzją. Jest to tylko zwolnienie od obowiązku wydawania postanowienia o wszczęciu postępowania. Obowiązuje tu więc zasada obligatoryjnego wszczęcia postępowania z urzędu, z wyjątkami określonymi ustawowo.
W orzecznictwie sądowym podkreśla się słusznie, że przepis art. 165 § 5 pkt 1 o.p. nie powinien mieć zastosowania w sytuacji, gdy toczy się spór co do istnienia obowiązku podatkowego. Gdy strona kwestionuje w ogóle istnienie obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości i zaskarża decyzje w sprawach zobowiązań podatkowych w tym podatku za poprzednie okresy, łącznie z wniesieniem skarg do sądu administracyjnego, organ winien przed wydaniem decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego za kolejny okres wydać postanowienie o wszczęciu postępowania podatkowego i przeprowadzić to postępowanie z udziałem strony, umożliwiając jej składanie wniosków dowodowych w sprawie oraz wypowiedzenie się co do zgromadzonego materiału dowodowego (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 18 stycznia 2008 r., sygn. akt III SA/Wa 1514/07).
Podkreślenia wymaga, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z [...] października 2018 r., nr [...] , uchyliło decyzję o ustaleniu zobowiązania podatkowego za rok 2013. Skarga na tę decyzję została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 18 września 2019 r., sygn. akt III SA/Wa 2883/18. Z powyższego wynika, że na dzień wydania decyzji organu pierwszej i drugiej instancji nie istniała ostateczna decyzja ustalająca E.S. i A.S. zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za rok 2013.
W aktach sprawy nie znajduje się zatem decyzja za rok poprzedni wraz ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru, która mogłaby wskazywać na niezmienność stanu faktycznego i możność skorzystania z trybu art. 165 § 5 pkt 1 o.p. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. , biorąc pod uwagę, że E.S. kwestionuje prawidłowość wymiaru podatku od nieruchomości za 2014 r., twierdząc że "Nie powinna być obciążona podatkiem od przedmiotowej nieruchomości", tj. w istocie strona kwestionuje w ogóle istnienie obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości, słusznie dostrzegł błędy proceduralne organu pierwszej instancji, który powinien wszcząć postępowanie podatkowe z urzędu w formie postanowienia. Tymczasem Burmistrz, jak wskazało Kolegium, nie wszczął postępowania ani nie poinformował strony o możliwości wypowiedzenia się w stosunku do zgromadzonego materiału dowodowego przed wydaniem decyzji podatkowej w sprawie (art. 200 § 1 o.p.).
Sąd stoi zatem na stanowisku, że jeśli w sprawie naruszone zostały przepisy postępowania dotyczące wszczęcia postępowania i zawiadomienia o zgromadzeniu materiału dowodowego, to takie naruszenie powoduje, iż postępowanie nie zostało wszczęte i przeprowadzone w sposób zgodny z prawem, a zatem nie ma możliwości oceny materiału dowodowego w wadliwie przeprowadzonym postępowaniu i rozstrzyganie co do naruszenia przepisów materialnych. Warunkiem prawidłowego wydania decyzji bez naruszenia tych przepisów byłoby wydanie zaskarżonej decyzji na podstawie decyzji ostatecznej ustalającej podatek za rok poprzedni, a taka na dzień wydania zaskarżonej decyzji nie istniała. Kolegium nie miało zatem innej możliwości jak uchylenie decyzji wadliwej.
Wskazać zatem należy, że organ pierwszej instancji naruszył art. 165 § 5 pkt 1 o.p. i art. 200 § 1 o.p.
Podsumowując, Sąd nie znajduje powodów do stwierdzenia, że w zaskarżonej decyzji Kolegium doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy. Zdaniem Sądu, SKO dokonało ustaleń faktycznych w sposób prawidłowy. Zarzuty skarżącego są niezasadne i nie mogą odnieść zamierzonego skutku w postaci wyeliminowania z obrotu zaskarżonej decyzji.
Reasumując dotychczasowe rozważania i ustalenia, ponieważ zarzuty skargi okazały się niezasadne a zaskarżona decyzja odpowiada prawu, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę