III SA/Wa 195/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzje Dyrektora Izby Celnej dotyczące podatku VAT od importowanych towarów, uznając brak rozstrzygnięcia w przedmiocie wartości celnej i odsetek za zwłokę.
Sprawa dotyczyła importu towarów przez spółkę Z.P. Sp. z o.o. i naliczenia podatku VAT. Organy celne uznały, że opłaty franchisingowe powinny zwiększać wartość celną towarów, co skutkowało naliczeniem dodatkowego podatku. Spółka wniosła skargę, zarzucając naruszenie przepisów Kodeksu celnego i ustawy o VAT. Sąd uchylił zaskarżone decyzje, stwierdzając brak rozstrzygnięcia w przedmiocie wartości celnej i odsetek za zwłokę, co stanowiło naruszenie przepisów postępowania.
Sprawa rozpatrywana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dotyczyła sporu o podatek od towarów i usług (VAT) związany z importem towarów przez spółkę Z.P. Sp. z o.o. w 2000 roku. Organy celne, w tym Naczelnik Urzędu Celnego i Dyrektor Izby Celnej, uznały, że opłaty franchisingowe wynikające z umowy licencyjnej powinny zostać doliczone do wartości celnej importowanych towarów, zgodnie z art. 30 § 1 pkt 3 Kodeksu celnego. W konsekwencji, organy te określiły wyższą podstawę opodatkowania i wydały decyzje nakładające dodatkowe zobowiązania podatkowe. Spółka skarżąca zarzuciła organom celnym naruszenie przepisów Kodeksu celnego, Ordynacji podatkowej oraz ustawy o VAT, w szczególności błędną wykładnię przepisów dotyczących wartości celnej i brak spełnienia przesłanek do jej zwiększenia. Skarżąca podniosła również zarzut stosowania przepisów, które nie obowiązywały w dacie powstania obowiązku podatkowego. Sąd administracyjny, po rozpoznaniu sprawy, uchylił zaskarżone decyzje. Głównym powodem uchylenia było stwierdzenie, że decyzje organów celnych nie zawierały rozstrzygnięcia w przedmiocie określenia wartości celnej towarów, co jest niezbędne do prawidłowego ustalenia podstawy opodatkowania VAT. Sąd uznał, że brak takiego rozstrzygnięcia stanowi naruszenie przepisów postępowania. Ponadto, sąd zauważył, że decyzje nie zawierały również rozstrzygnięcia w przedmiocie odsetek za zwłokę. Sąd nie rozważał merytorycznie kwestii opłat franchisingowych, uznając to za przedwczesne z uwagi na brak rozstrzygnięcia w przedmiocie wartości celnej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Sąd nie rozstrzygnął tej kwestii merytorycznie, uznając ją za przedwczesną z uwagi na brak rozstrzygnięcia w przedmiocie wartości celnej w decyzjach organów celnych.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że brak rozstrzygnięcia w przedmiocie wartości celnej w decyzji organu celnego stanowi naruszenie przepisów postępowania, co uniemożliwia merytoryczne badanie kwestii opłat franchisingowych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (19)
Główne
u.p.t.u. art. 11f § ust. 2
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Jeżeli powiadomienie dłużnika o wysokości długu celnego nie może nastąpić z uwagi na przedawnienie, a istnieje podstawa do zweryfikowania należności podatkowych - naczelnik urzędu celnego może określić wartość celną według zasad określonych w Kodeksie celnym dla potrzeb prawidłowego określenia należnych podatków z tytułu importu towarów.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uchylenie decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli naruszają prawo w sposób, który uzasadnia ich uchylenie.
Pomocnicze
k.c. art. 23 § § 1
Kodeks celny
Wartością celną towarów jest wartość transakcyjna, czyli cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny.
k.c. art. 30 § § 1 pkt 3
Kodeks celny
Do ceny faktycznie zapłaconej lub należnej za przywożone towary dodaje się honoraria, tantiemy autorskie i opłaty licencyjne, dotyczące towarów, dla których ustalana jest wartość celna, które musi opłacić kupujący, zarówno bezpośrednio jak i pośrednio, jako warunek sprzedaży tych towarów, o ile koszty te nie są ujęte w cenie faktycznie zapłaconej lub należnej.
u.p.t.u. art. 11 § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Obowiązek obliczenia i wykazania w zgłoszeniu celnym kwoty podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego.
u.p.t.u. art. 11 § ust. 2
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Obowiązek organu celnego sprawdzenia kwoty podatków wykazanych przez podatnika i obliczenia ich w prawidłowej wysokości.
u.p.t.u. art. 11c § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Uprawnienie organu podatkowego do wydania decyzji ustalającej podatek w prawidłowej wysokości, jeżeli organ celny nie pobrał podatku lub pobrał go w niższej kwocie.
u.p.t.u. art. 34 § ust. 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Kwotę podatku należnego z tytułu importu towarów określa naczelnik urzędu celnego w drodze decyzji.
u.p.t.u. art. 38 § ust. 2
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Naczelnik urzędu celnego może określić elementy kalkulacyjne według zasad określonych w przepisach celnych na potrzeby prawidłowego określenia należnego podatku z tytułu importu towarów, jeżeli zgodnie z przepisami celnymi, powiadomienie dłużnika o wysokości długu celnego nie może nastąpić z uwagi na przedawnienie, a istnieje podstawa do obliczenia lub zweryfikowania należności podatkowych.
o.p. art. 207
Ordynacja podatkowa
Orzekanie w formie decyzji.
o.p. art. 121 § § 1
Ordynacja podatkowa
Obowiązek prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.
o.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
Obowiązek podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego ustalenia stanu faktycznego.
o.p. art. 187 § § 1
Ordynacja podatkowa
Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
o.p. art. 191
Ordynacja podatkowa
Dowolna ocena dowodów przez organ podatkowy.
p.p.s.a. art. 152
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku uchylenia decyzji lub postanowienia, sąd określa, czy i w jakim zakresie decyzja lub postanowienie nie mogą być wykonane.
p.p.s.a. art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 111 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość połączenia spraw do wspólnego rozpoznania.
p.p.s.a. art. 133
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozpoznaje sprawę na podstawie akt sprawy.
p.p.s.a. art. 134 § § 1 i 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, a zakres jego rozstrzygnięcia wytyczają granice danej sprawy oraz zakaz reformationis in peius.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak rozstrzygnięcia w przedmiocie wartości celnej w decyzjach organów celnych. Brak rozstrzygnięcia w przedmiocie odsetek za zwłokę w decyzjach organów celnych.
Godne uwagi sformułowania
Sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonych orzeczeń bądź innych czynności wymienionych w art. 3 § 2 P.p.s.a. pod względem ich zgodności z prawem. Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, a zakres jego rozstrzygnięcia wytyczają granice danej sprawy oraz zakaz reformationis in peius. Brak w sentencji decyzji rozstrzygnięcia w przedmiocie wartości celnej i cła na potrzeby prawidłowego określenie zobowiązania z tytułu importu, stanowi naruszenie przepisów postępowania o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.
Skład orzekający
Krystyna Chustecka
przewodniczący
Małgorzata Jarecka
sprawozdawca
Joanna Tarno
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie, że brak rozstrzygnięcia w przedmiocie wartości celnej w decyzji organu celnego stanowi naruszenie przepisów postępowania, co skutkuje uchyleniem decyzji. Podkreślenie znaczenia przepisów proceduralnych i zasady bezpośredniego stosowania ustawy nowej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji importu towarów i naliczania VAT w okresie przejściowym, z uwzględnieniem przepisów Kodeksu celnego i ustawy o VAT. Kwestia opłat franchisingowych nie została merytorycznie rozstrzygnięta.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy złożonej interpretacji przepisów celnych i podatkowych w kontekście importu towarów i opłat licencyjnych. Choć nie zawiera nietypowych faktów, pokazuje praktyczne problemy związane z weryfikacją wartości celnej i kompetencjami organów.
“Brak rozstrzygnięcia w decyzji celnej to błąd proceduralny, który może doprowadzić do uchylenia decyzji.”
Dane finansowe
WPS: 1020 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Wa 195/06 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2006-07-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-01-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Joanna Tarno
Krystyna Chustecka /przewodniczący/
Małgorzata Jarecka /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Chustecka, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Jarecka (spr.), Sędzia WSA Joanna Tarno, Protokolant (...), po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lipca 2006 r. spraw ze skargi Z.P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzje Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia (...)listopada 2005 r. nr (...) nr (...) nr(...) w przedmiocie podatku od towarów i usług 1) uchyla zaskarżone decyzje, 2) stwierdza, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonana w całości, 3) zasądza od Dyrektora Izby Celnej w W(...) na rzecz strony skarżącej kwotę 1020 zł (słownie: tysiąc dwadzieścia złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
W dniach 18 października 2000 r. oraz 31 października 2000 r. przedstawiciel "Z." spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (dalej: Skarżącej) dokonał zgłoszeń celnych towarów, wnioskując o objęcie ich procedurą dopuszczenia do obrotu. Dyrektor Urzędu Celnego przyjął w/w zgłoszenia celne jako odpowiadające wymogom formalnym określonym w art. 64 §1 i 2 Kodeksu celnego co spowodowało z mocy prawa objęcie towaru wnioskowaną procedurą celną i określenie kwoty wynikającej z długu celnego zgodnie z wnioskiem Skarżącej.
W dniach 20 i 24 marca 2003 r. oraz 3 i 23 kwietnia 2003 r. funkcjonariusze Wydziału Kontroli Podmiotów Gospodarczych Izby Celnej w W. przeprowadzili w siedzibie Skarżącej powtórną kontrolę celną dotyczącą wartości celnej towarów importowanych w okresie od 1 lipca 2000 r. do 31 grudnia 2001 r. W wyniku kontroli została ujawniona Umowa Franchisingu na korzystanie z własności przemysłowej zawarta w A C. w dniu 16 lipca 1999 r. oraz szereg wystawionych na jej podstawie faktur.
Naczelnik Urzędu Celnego uznał należności z tytułu umowy franchisingu za opłaty licencyjne powiększające wartość celną towarów i decyzjami podatkowymi z dnia . (...)czerwca 2004 r. oraz 2 lipca 2004 r. określił kwotę podatku od towarów i usług, związanego z importem towarów objętych w/w zgłoszeniami celnymi od zwiększonej o opłaty licencyjne podstawy opodatkowania. Organ I instancji przyjął, iż zwiększenie powinno stanowić 5% wartości transakcyjnej przywiezionych towarów.
Od tych decyzji Skarżąca odwołała się wnosząc o ich uchylenie. Zaskarżonym decyzjom zarzuciła naruszenie szeregu przepisów Kodeksu celnego, Ordynacji podatkowej oraz ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
Dyrektor Izby Celnej w W. utrzymał w mocy decyzje organu I instancji i wskazał na art. 11 f ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym (Dz.U. z 1993r. Nr 11, poz. 50 ze zm.), z którego wynika, że jeżeli zgodnie z przepisami Kodeksu celnego powiadomienie dłużnika o wysokości długu celnego nie może nastapić z uwagi na przedawnienie, a istnieje podstawa do zweryfikowania należności podatkowych - Naczelnik Urzędu Celnego może określić wartość celną według zasad określonych w Kodeksie celnym dla potrzeb prawidłowego określenia należnych podatków z tytułu importu towarów. Powołał się także, w związku z uchyleniem Kodeksu celnego z dniem 1 maja 2004 r., na art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne (Dz.U. z 2004r., Nr 68, poz.623) pozwalający na stosowanie przepisów dotychczasowych do spraw dotyczących długu celnego, jeżeli dług celny powstał przed dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej oraz przepisy Kodeksu Wartości Celnej ("Porozumienie w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu 1994r." opublikowane w zał. do Dz.U. z 1995r., Nr 98, poz.483). Zgodnie z art. 17 tego Kodeksu: "nic w ww. Porozumieniu nie będzie interpretowane jako ograniczenie lub poddawanie w wątpliwość praw administracji celnych do satysfakcjonującego je upewnienia się o prawdziwości i dokładności jakiegokolwiek oświadczenia, dokumentu czy deklaracji przedłożonych dla celów określenia wartości celnej".
Dyrektor Izby Celnej w W. uznał, że słuszne jest stanowisko organu celnego pierwszej instancji, iż istotne znaczenie dla oceny prawidłowości zadeklarowanej wartości celnej towaru ma Umowa o licencję zawarta z firmą -Z. M. B.V", na mocy której franchisingodawca dał skarżącej Spółce (franchsingobiorcy):
o prawo do prowadzenia franchisingu znaku handlowego "Z."
o upoważnienie do prowadzenia sprzedaży w Polsce odzieży, obuwia i galanterii ze znakiem handlowym "Z.",
o prawo do stosowania specjalnego stylu urządzenia punktu sprzedaży, prowadzenia sklepu i prezentacji produktów, opracowanego i stosowanego przez franchisigodawcę w jego sklepach "Z.",
o prawo do stosowania przez franchisingobiorcę szczególnych znaków własności przemysłowej (znaków handlowych i oznaczeń sklepów) w przypadku odzieży, obuwia i galanterii stosowanych przez spółki Grupy I. w sieci sklepów "Z.".
Z umowy wynika, iż franchisingodawca zobowiązał się zezwolić franschisingobiorcy na korzystanie z w/w uprawnień wyłącznie na czas trwania umowy czyli na okres trzech lat z zastrzeżeniem, iż po upływie tego terminu umowa zostanie automatycznie przedłużona na kolejne okresy jednoroczne. Franchisingobiorca jednocześnie zobowiązał się prowadzić dystrybucję odzieży wyłącznie dostarczanej jej bezpośrednio przez I. lub przez inne osoby fizyczne lub prawne wyznaczone przez I. oraz, że będzie stosował znaki towarowe, oznakowanie sklepów Z., i inne elementy charakterystyczne dla franchisingodawcy wyłącznie w odniesieniu do tych produktów. Zgodnie z punktem X umowy franchisingodawca zagwarantował wyłączną dostawę odzieży przeznaczonej do sprzedaży w sklepach objętych umową franchisingu.
W zamian za udzielone jej licencje, prawa pomocy handlowej oraz udostępnienie know-how Skarżąca zobowiązała się do uiszczania na rzecz licencjodawcy opłaty licencyjnej w wysokości 5% obrotów za poprzednie półrocze. Realizując powołane postanowienia umowy -Z." wystawił faktury obciążające Skarżącą opłatami licencyjnymi, a Skarżąca te należności uiściła.
Dyrektor Izby Celnej w W. uznał, iż przepisy regulujące procedurę dopuszczenia do obrotu, jaką został objęty towar zostały zastosowane w oparciu o nieprawidłowe i niekompletne dane, ponieważ Strona w chwili zgłoszenia celnego nie zadeklarowała zobowiązania do poniesienia opłat licencyjnych. Powołał się na art. 23 § 1 Kodeksu celnego zgodnie, z którym wartością celną towarów jest wartość transakcyjna to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny, ustalana, o ile jest to konieczne, z uwzględnieniem art. 30 i art. 31 w/w ustawy. Wskazał na definicję ceny faktycznie zapłaconej lub należnej (całkowita kwota płatności dokonanej lub mającej zostać dokonaną przez kupującego wobec lub na korzyść sprzedawcy za przywożone towary i obejmująca wszystkie płatności dokonane lub mające być dokonane jako warunek sprzedaży towarów kupującemu albo płatności dokonane lub mające być dokonane przez kupującego osobie trzeciej celem spełnienia zobowiązań sprzedawcy) stwierdzając, że w celu określenia wartości celnej z zastosowaniem przepisów art. 23, do ceny faktycznie zapłaconej lub należnej za przywożone towary dodaje się honoraria, tantiemy autorskie i opłaty licencyjne, dotyczące towarów, dla których ustalana jest wartość celna, które musi opłacić kupujący, zarówno bezpośrednio jak i pośrednio, jako warunek sprzedaży tych towarów, o ile koszty te nie są ujęte w cenie faktycznie zapłaconej lub należnej (art. 30 § 1 pkt 3 Kodeksu celnego). Ponieważ przepisy Kodeksu celnego nie zawierają definicji opłat licencyjnych, organ odwoławczy zinterpretował to pojęcie posługując się wykładnią językową oraz wykładnią systemową. Odwołał się przy tym do: art. 66 ust. 2 Ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej, art. 41 ust. 2 Ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych, Artykułu 12 (2) Umowy Modelowej OECD o unikaniu podwójnego opodatkowania dochodu i kapitału z 1997r.
Dyrektor Izby Celnej w W. wskazał, iż opłaty licencyjne i tantiemy autorskie odnoszące się do znaków handlowych mogą być doliczone do wartości celnej wtedy, gdy dotyczą towarów odsprzedanych w takim samym stanie lub towarów poddanych po dokonaniu importu nieznacznym procesom przetwórczym oraz towarów sprzedawanych pod znakiem handlowym, który został im nadany przed dokonaniem importu, a za użycie tego znaku uiszczono opłatę licencyjną. Opłaty te są elementem wartości celnej w przypadku, gdy:
1) istnieje transakcja sprzedaży,
2) opłata odnosi się do importowanego towaru,
3) opłata została dokonana jako warunek sprzedaży.
Zdaniem Dyrektora Izby Celnej w W. z analizy umowy licencyjnej wynika powiązanie między poniesieniem opłat licencyjnych a importem towarów, ponieważ firma "Z." nie sprzedałaby towarów posiadających znaki towarowe, których jest właścicielem bez uiszczenia opłat licencyjnych związanych z nabyciem prawa do korzystania ze znaków towarowych. Opłaty poniesione w związku z zakupem towarów chronionych prawami autorskimi stanowią warunek sprzedaży - i jako takie zwiększają wartość celną towarów- w związku z tym powinny zostać do niej doliczone stosownie do art. 30 § 1 pkt 3 Kodeksu celnego.
Na decyzje Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] listopada 2005 r. Skarżąca złożyła skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w których wniosła o uchylenie w całości zaskarżonych rozstrzygnięć oraz poprzedzających je decyzji Naczelnika Urzędu Celnego zarzucając decyzjom organów celnych naruszenie:
- przepisów art. 30 § 1 pkt 3 w związku z art. 23 § 1 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (tj. Dz.U. z 2001r. Nr 75 poz. 802 ze zm.) poprzez błędną wykładnię i nieuzasadnione podwyższenie wartości celnej importowanych towarów, wobec braku spełnienia przesłanek zastosowania tego przepisu, tj. braku związku opłat franchisingowych z importowanymi towarami oraz braku uwarunkowania sprzedaży od zapłaty w/w opłat,
- przepisów art. 11 ust. 2, art. 11c ust. 2 i 4, art. 11 f ust. 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.) w związku z art. 11 i art. 40 ustawy z dnia 27 czerwca 2003 r. o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych oraz o zmianie niektórych ustaw regulujących zadania i kompetencje organów oraz organizację jednostek organizacyjnych podległych ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych (Dz. U. Nr 137, poz. 1302 ze zm.) poprzez wymierzenie podatku na podstawie nieobowiązujących w dacie powstania zobowiązania podatkowego przepisów prawa oraz błędne określenie wysokości odsetek za zwłokę,
- art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60) w związku z art. 262 Kodeksu celnego poprzez wadliwość ustaleń faktycznych, niewyjaśnienie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności i nieodniesienie się do wszystkich zarzutów odwołania.
W odpowiedzi na skargi Dyrektor Izby Celnej w W. wniósł o ich oddalenie. Organ celny nie uznał zasadności zarzutów przedstawionych w uzasadnieniu skarg. Stwierdził, iż zarzut naruszenia art. 30 § 1 pkt 3 Kodeksu celnego jest chybiony, bowiem przepis ten dotyczy postępowania celnego, a nie podatkowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Orzeczenie w rozpoznawanych sprawach wydane zostało po połączeniu na podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze. zm.; - dalej "p.p.s.a.") spraw IIISA/Wa 195/06 IIISA/Wa 196/06 i IIISA/Wa 197/06 do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia, bowiem pozostają one ze sobą w związku.
Sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonych orzeczeń bądź innych czynności wymienionych w art. 3 § 2 P.p.s.a. pod względem ich zgodności z prawem. Sąd rozpatruje sprawę na podstawie akt sprawy, to jest materiału dowodowego zgromadzonego przez organy administracji publicznej w toku całego postępowania. Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, a zakres jego rozstrzygnięcia wytyczają granice danej sprawy oraz zakaz reformationis in peius (art. 133 i 134 § 1 i 2 p.p.s.a.).
Dokonana przez Sąd ocena legalności zaskarżonych decyzji pozwala stwierdzić, że skargi należało uwzględnić, albowiem wydane w sprawie decyzje naruszają prawo. Nie wszystkie jednakże podniesione w skargach zarzuty okazały się zasadne.
Następujące okoliczności faktyczne rozpoznawanych spraw nie są sporne - Skarżąca spółka (w trakcie postępowania działająca pod firmą "Y.." , obecnie Z.) sprowadziła w 2000r. do Polski wymienione w zgłoszeniach celnych towary, które nabyła od firmy działającej w grupie spółek jej Franchisingodawcy i przez Franchisingodawcę wskazanej. Spółka Z. za okres, w którym dokonała importu oprócz zapłaty za dostarczone towary opłaciła należności z tytułu umowy franchisingowej zawartej z firmą Z.. W zgłoszeniu celnym wykazała wartość celną towarów wg wartości transakcyjnej nie powiększonej o dokonane opłaty franchisingowe. Wykazała także kwoty podatku od towarów i usług należne z tytułu importu obliczone od podstawy opodatkowania zawierającej m.in. tak ustaloną wartość celną importowanych towarów.
Sporne są natomiast ustalenia organu celnego co do kwalifikacji prawnej opłat franchisingowych tj. czy stanowią one opłaty licencyjne, które w świetle art. 30 § 1 pkt 3 Kodeksu celnego zwiększają wartość celną towarów i wpływają tym samym na podstawę opodatkowania podatkiem od towarów i usług.
Sporne jest także, czy organ celny wydając decyzje określające kwoty zobowiązania w podatku od towarów i usług z tytułu importu dokonanego w 2000r. mógł zastosować przepisy, które nie obowiązywały w dacie powstania obowiązku podatkowego.
Odnosząc się do najdalej idącego zarzutu tj. braku podstawy prawnej do dokonania rozstrzygnięcia w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług przez organy celne stwierdzić należy, co następuje:
W dacie dokonywania zgłoszenia celnego tj. w październiku 2000r. art. 11 ust. 1 ustawy o VAT nakładał na podatników, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 3 i 3a ustawy obowiązek obliczenia i wykazania w zgłoszeniu celnym kwoty podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego, z uwzględnieniem obowiązujących stawek. Z art. 15 ust. 4 ustawy o VAT wynikało, iż podstawą opodatkowania w imporcie towarów jest wartość celna powiększona o należne cło, a jeżeli przedmiotem importu są towary opodatkowane podatkiem akcyzowym, podstawą opodatkowania jest wartość celna powiększona o należne cło i podatek akcyzowy.
Art. 11 ust. 2 ustawy zobowiązywał organ celny do sprawdzenia kwoty podatków wykazanych przez podatnika w zgłoszeniu celnym. Jeżeli kwoty podatków zostały wykazane przez podatnika nieprawidłowo, organ celny obliczał te kwoty w prawidłowej wysokości i wykazywał je w zgłoszeniu celnym. Do należności podatkowych stosowało się odpowiednio przepisy Kodeksu celnego dotyczące powiadamiania dłużnika o wysokości należności wynikających z długu celnego. Podatnik obowiązany był w terminie 7 dni, licząc od dnia jego powiadomienia przez organ celny o wysokości należności podatkowych, do wpłacenia kwot obliczonych podatków. Jeżeli organ celny przyjął, jak w rozpoznawanych sprawach zgłoszenie celne bez weryfikacji, powodowało to z mocy prawa ( art. 65 § 3 pkt 2 Kodeksu celnego) określenie kwoty wynikającej z długu celnego, w kwotach wynikających ze zgłoszenia, a podatnik był obowiązany do zapłaty kwoty należnych podatków w terminie i na warunkach określonych dla uiszczenia cła (art. 11 ust. 4 ustawy o VAT)
Art. 11 c ust. 1 ustawy o VAT w brzmieniu obowiązującym w dacie dokonywania zgłoszeń celnych dawał właściwemu dla podatnika organowi podatkowemu uprawnienie do wydania decyzji ustalającej podatek w prawidłowej wysokości, jeżeli organ celny nie pobrał podatku lub pobrał podatek w kwocie niższej od należnej. Z tym, że jeżeli wykazana w zgłoszeniu celnym nieprawidłowa kwota podatku od towarów i usług wynikała z zaniżenia wartości celnej towaru, to organ podatkowy mógł wydać decyzję wymierzającą podatek w prawidłowej wysokości dopiero po wydaniu przez właściwy organ celny stosownej decyzji. Podatnik był obowiązany zapłacić różnicę między podatkiem wynikającym z decyzji organu podatkowego, a podatkiem pobranym przez organ celny, w terminie 14 dni od daty otrzymania tej decyzji.
W/w przepisy zostały zmienione na podstawie art. 11 i art. 40 ustawy z dnia 27 czerwca 2003 r. o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych oraz o zmianie niektórych ustaw regulujących zadania i kompetencje organów oraz organizację jednostek organizacyjnych podległych ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych (Dz. U. Nr 137, poz. 1302 ze zm.).
Od 1 września 2003r. jak wynikało ze zmienionego art. 11 ust.2 ustawy o VAT, to naczelnik urzędu celnego wydawał decyzję określającą podatki w prawidłowej wysokości, jeżeli w wyniku weryfikacji zgłoszenia celnego organ celny stwierdził, iż kwoty podatków zostały wykazane nieprawidłowo. Naczelnik urzędu celnego mógł określić kwotę podatków w decyzji dotyczącej należności celnych, a podatnik był obowiązany w terminie 10 dni, licząc od dnia jego powiadomienia przez organ celny o wysokości należności podatkowych, do wpłacenia kwot obliczonych podatków (Art. 11 ust.3)
Z mocy zmienionego art. 11c ust. 1 ustawy o VAT także w przypadkach innych niż określone w art. 11 ust. 1, 2 i 2a (a więc nie w trybie weryfikacji zgłoszenia celnego lub uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe) naczelnik urzędu celnego określał w drodze decyzji kwoty podatków należnych z tytułu importu towarów. Do należności podatkowych określonych zgodnie z ust. 1 oraz art. 11 ustawy o VAT zastosowanie miały odpowiednio przepisy Kodeksu celnego, dotyczące powiadomienia dłużnika o kwocie należności wynikających z długu celnego.
Ustawa o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych oraz o zmianie niektórych ustaw regulujących zadania i kompetencje organów oraz organizację jednostek organizacyjnych podległych ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych z dniem 1 września 2003r. dodała do dotychczas obowiązujących regulacji ustawy o VAT art. 11f w brzmieniu:
"1. W zakresie nieuregulowanym w art. 4 pkt 3 i 4, art. 5 ust. 1 pkt 3 i 3a, art. 6 ust. 7 i 7a, art. 11 oraz w art. 11c-11e stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu celnego dotyczące poboru i wymiaru cła, z wyjątkiem przepisów dotyczących przedłużenia terminu zapłaty, odroczenia płatności oraz innych ułatwień płatniczych przewidzianych w tym kodeksie.
2. Jeżeli, zgodnie z przepisami Kodeksu celnego, powiadomienie dłużnika o wysokości długu celnego nie może nastąpić z uwagi na przedawnienie, a istnieje podstawa do zweryfikowania należności podatkowych - naczelnik urzędu celnego może określić wartość celną według zasad określonych w Kodeksie celnym dla potrzeb prawidłowego określenia należnych podatków z tytułu importu towarów."
Zdaniem Sądu oznacza to, iż według przepisów obowiązujących od 1 września 2003r., jeżeli tak jak w rozpoznawanych sprawach podatnik w przyjętym (ze skutkami wynikającymi z art. 65 § 3 pkt 2 Kodeksu celnego) przez organ zgłoszeniu celnym podał wartość celną towarów i kwotę należności podatkowej, która zdaniem organu celnego jest nieprawidłowa, to organ celny:
o na podstawie art. 11 f ust. 2 określał wartość celną według zasad określonych w Kodeksie celnym dla potrzeb prawidłowego określenia należnych podatków z tytułu importu towarów,
o na podstawie art.11c ust. 1 określał także w drodze decyzji kwoty podatków należnych z tytułu importu towarów.
Przepisy ustawy o VAT dotyczące kompetencji organu celnego do określenia w decyzji kwoty zobowiązania w podatku od towarów i usług w innej wysokości niż wykazana przez podatnika w zgłoszeniu celnym mimo zamieszczenia ich w ustawie zawierającej normy materialnoprawne są przepisami proceduralnymi. O ile zgodzić należy się ze Stroną skarżącą, że o zakresie praw i obowiązków podatkowych strony decydować będą przepisy w brzmieniu obowiązującym w dacie powstania obowiązku podatkowego, a więc w rozpoznawanych sprawach przepisy obowiązujące w 2000r., to w przypadku przepisów proceduralnych regulujących sposób działania organu i kompetencje do podejmowania określonych działań przez organ zastosowanie znajdą w przypadku braku przepisów przejściowych przepisy obowiązujące w dacie podejmowania tych czynności.
Zauważyć jednakże należy, że w dacie orzekania w niniejszych sprawach zarówno w pierwszej jak i w II instancji ustawa z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, która regulowała w tym zakresie sposób działania i kompetencje organów państwa przestała obowiązywać w związku z utratą mocy obowiązującej na podstawie art. 175 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz.535 ze zm.). Ustawodawca nie wypowiedział się w przepisach przejściowych i końcowych tej ustawy (Dział XIII, rozdział 2) na temat skutków wejścia w życie nowej ustawy dla postępowań podatkowych wszczętych pod rządami ustawy starej. Milczenie ustawodawcy w tym względzie uznać zatem należy za założenie bezpośredniego stosowania nowego prawa (zob. wyrok NSA z 11.1.2005 r., OSK 994/04). W tym przypadku nie narusza to zasady lex retro non agit, bowiem przedmiotowe regulacje dotyczą procedury, czynności i kompetencji organu dokonywanych pod rządami nowego prawa i nie wpływają na odmienne ukształtowanie wcześniej powstałych praw i obowiązków strony.
Zważywszy ponadto, że w dziale VII nowej ustawy o VAT zatytułowanym "Zasady wymiaru i poboru podatku z tytułu importu towarów", w art. 33 - 38 ustawodawca przewidział regulacje analogiczne jak w poprzedniej ustawie, stanowiąc m.in. w art. 34 ust. 1, iż kwotę podatku należnego z tytułu importu towarów określa naczelnik urzędu celnego w drodze decyzji oraz w art. 38 ust 2, iż naczelnik urzędu celnego może określić elementy kalkulacyjne według zasad określonych w przepisach celnych na potrzeby prawidłowego określenia należnego podatku z tytułu importu towarów, jeżeli zgodnie z przepisami celnymi, powiadomienie dłużnika o wysokości długu celnego nie może nastąpić z uwagi na przedawnienie, a istnieje podstawa do obliczenia lub zweryfikowania należności podatkowych - to uznać należy, że istniała podstawa prawna do określenia w decyzji organów celnych zobowiązania w podatku od towarów i usług w innej wysokości niż wykazana w drodze samoobliczenia przez podatnika. Nie ulega bowiem wątpliwości, że zamiarem ustawodawcy było zachowanie ciągłości instytucji weryfikacji przez organy celne zobowiązania podatkowego z tytułu importu w kształcie uregulowanym w poprzedniej ustawie. Trzeba zauważyć, że możliwości działania organu i skutki dla podatnika wadliwego samoobliczenia kwoty podatku są identyczne zarówno w przepisach uchylonej, jak i w nowej ustawie.
Także Trybunał Konstytucyjny uznał, że fakt, iż w jakimś zakresie ustawodawca nie wypowiada się wyraźnie co do kwestii intertemporalnej (stosowania ustawy do sytuacji zapoczątkowanych przed wejściem w życie ustawy) - bynajmniej nie oznacza luki w prawie. Ustawodawca nie regulując wyraźnie kwestii intertemporalnej, otwiera drogę do tego, aby w danej sytuacji stosować zasadę tempus regit aktum. Tak więc i wobec braku wyraźnej regulacji intertemporalnej kwestia międzyczasowa i tak będzie rozstrzygnięta, tyle, że na korzyść zasady bezpośredniego stosowania ustawy nowej, od momentu wejścia jej w życie, do stosunków nowo powstających i tych, które trwając w momencie wejścia w życie ustawy - nawiązały się wcześniej ( p.wyrok T.K. z 10.5.2004 r., sygn. SK 39/03 (OTK ZU Nr 5/A/2004, s. 561).
W decyzjach wydanych w niniejszych sprawach organy celne powołały jako podstawę prawną rozstrzygnięcia przepisy, które w dacie rozstrzygnięć nie obowiązywały. Sąd nie podzielił jednakże poglądów przedstawionych w zarzutach skargi, iż ta wada decyzji mogłaby stanowić samoistną podstawę, do uchylenia zaskarżonych decyzji, bowiem podstawa prawna do określenia zobowiązania w innej wysokości chociaż błędnie powołana istniała.
Organy celne przeoczyły jednak, że w rozpoznawanych sprawach mamy do czynienia z weryfikacją zobowiązań w podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów wykazanych w przyjętych zgłoszeniach celnych. W takiej sytuacji organ celny w wydanej decyzji określa nie tylko kwotę zobowiązania, ale obowiązany jest określić wcześniej, stosownie do art. 38 ust. 2 nowej ustawy o VAT, elementy kalkulacyjne według zasad określonych w przepisach celnych na potrzeby prawidłowego określenia należnego podatku z tytułu importu towarów. Formą działania organu celnego przy określeniu elementów kalkulacyjnych zobowiązania, którymi według art. 15 ust. 4 ustawy o VAT jest wartość celna i cło, jest stosownie do art. 207 Ordynacji podatkowej orzekanie w formie decyzji. Omówione wyżej zmiany tej konstrukcji procesowej wskazują, że ustawodawca konsekwentnie wymagał przez cały okres jej obowiązania, by elementy wpływające na wysokość podstawy opodatkowania określone były decyzjami właściwych organów.
Brak w sentencji decyzji rozstrzygnięcia w przedmiocie wartości celnej i cła na potrzeby prawidłowego określenie zobowiązania z tytułu importu, stanowi naruszenie przepisów postępowania o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Nie mogą go także zastąpić wywody zawarte w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji. Tym bardziej, że w żadnym miejscu decyzji organy celne nie podały jaka powinna być prawidłowa wysokość wartości celnej.
Wobec braku rozstrzygnięcia w tym przedmiocie przedwczesne jest rozważanie czy opłaty franchisingowe mają wpływ na zwiększenie wartości celnej importowanych towarów i czy zasadny jest zarzut naruszenia art. 30 § 1 pkt 3 Kodeksu celnego.
Odnosząc się do zarzutu skargi o nieprawidłowym naliczeniu odsetek za zwłokę Sąd stwierdza, że zaskarżone decyzje również w tym przedmiocie nie zawierają rozstrzygnięcia. Nie można zdaniem Sądu uznać za określenie wysokości odsetek za zwłokę wezwania zawartego w decyzji. Ponadto, po 1.01.2003r. w Ordynacji podatkowej brak podstawy prawnej do określania wysokości należnych odsetek przy określaniu zobowiązania podatkowego (zob. art. 21 § 3 Ordynacji). Sąd może skontrolować prawidłowość obliczenia przez organy należnych odsetek za zwłokę dopiero przy skardze na postanowienie w przedmiocie zaliczenia wpłaty o którym mowa w art. 62 § 4 Ordynacji podatkowej.
Biorąc pod uwagę powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz 152 i 200 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI