III SA/Wa 1924/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę spółki A. sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji określającą spółce nadwyżkę podatku naliczonego do zwrotu. Organy podatkowe zakwestionowały prawo spółki do odliczenia podatku naliczonego w wysokości 15.510.954 zł, wykazanego w fakturach zakupu usług uboju, rozbioru i pakowania mięsa. Podstawą odmowy było stwierdzenie, że faktury te dokumentowały czynności, które nie zostały dokonane, a w łańcuchu dostaw doszło do oszustwa podatkowego, przy czym spółka nie działała w dobrej wierze. Sąd administracyjny zgodził się ze stanowiskiem organów, podkreślając, że podmioty wystawiające faktury nie prowadziły rzeczywistej działalności gospodarczej, a ich pracownicy byli faktycznie zarządzani przez spółkę skarżącą. Sąd uznał, że spółka wiedziała lub powinna była wiedzieć o oszustwie podatkowym, co wyklucza prawo do odliczenia VAT, niezależnie od tego, czy sama odniosła bezpośrednią korzyść z tego oszustwa. Sąd oddalił skargę, uznając zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie stanowiska sądów administracyjnych i TSUE w zakresie odmowy prawa do odliczenia VAT w przypadku oszustwa podatkowego i braku dobrej wiary, a także dopuszczalności wykorzystania dowodów z postępowania karnego.
Konkretny stan faktyczny sprawy, który wymagał szczegółowej analizy dowodów i ustaleń dotyczących oszustwa podatkowego i dobrej wiary.
Zagadnienia prawne (5)
Czy podatnik ma prawo do odliczenia podatku naliczonego, gdy faktury dokumentujące nabycie towarów lub usług stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, podatnik nie ma prawa do odliczenia podatku naliczonego na podstawie faktur stwierdzających czynności, które nie zostały dokonane.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) u.p.t.u., faktury dokumentujące czynności, które nie zostały dokonane, nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego.
Czy podatnik ma prawo do odliczenia podatku naliczonego, jeśli w łańcuchu dostaw doszło do oszustwa podatkowego, o czym podatnik wiedział lub powinien był wiedzieć?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, podatnik nie ma prawa do odliczenia podatku naliczonego, jeśli wykaże się, że wiedział lub powinien był wiedzieć o oszustwie podatkowym w łańcuchu dostaw.
Uzasadnienie
Orzecznictwo TSUE (np. wyrok w sprawie C-596/21 A) stanowi, że podatnik, który wiedział lub powinien był wiedzieć o oszustwie podatkowym, jest uznawany za uczestniczącego w tym oszustwie, nawet jeśli biernie.
Czy fakt, że podmioty wystawiające faktury nie prowadziły rzeczywistej działalności gospodarczej i były częścią schematu oszustwa podatkowego, wyklucza prawo do odliczenia VAT przez nabywcę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli nabywca działał w złej wierze lub powinien był wiedzieć o oszustwie.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że spółka skarżąca nie działała w dobrej wierze, ponieważ miała pełny wgląd w realia działalności kontrahentów, dostrzegała następstwo kolejnych podmiotów zatrudniających te same osoby i była świadoma oszustwa podatkowego.
Czy organy podatkowe mogą wykorzystywać materiały z postępowania karnego w postępowaniu podatkowym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wykorzystanie materiałów z postępowania karnego jest dopuszczalne, nawet jeśli postępowanie karne nie zostało zakończone, pod warunkiem samodzielnej oceny tych dowodów przez organ podatkowy i zapewnienia stronie prawa do obrony.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo TSUE (np. C-419/14 WebMindLicenses, C-189/18 Glencore), wskazując, że wykorzystanie takich materiałów jest prawnie dopuszczalne, a strona ma możliwość zapoznania się z nimi i wnioskowania o ich włączenie do akt.
Czy odmowa prawa do odliczenia VAT w związku z oszustwem podatkowym wymaga wykazania przez organy podatkowe, że podatnik odniósł z tego oszustwa korzyść?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, odmowa prawa do odliczenia nie jest uzależniona od wykazania korzyści podatkowej lub gospodarczej dla podatnika.
Uzasadnienie
Wyrok TSUE w sprawie C-512/21 Aquila oraz C-108/20 HR wskazuje, że brak dobrej wiary i udział w oszustwie wystarczają do odmowy prawa do odliczenia, niezależnie od uzyskania korzyści.
Przepisy (8)
Główne
u.p.t.u. art. 88 § 3a
Ustawa o podatku od towarów i usług
Faktury stwierdzające czynności, które nie zostały dokonane, nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego ani zwrotu podatku naliczonego.
Pomocnicze
u.p.t.u. art. 86 § 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
dyrektywa 2006/112/WE art. 168
Dyrektywa Rady 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej
Podstawa prawna prawa do odliczenia VAT w UE.
k.c. art. 83
Ustawa - Kodeks cywilny
Pozorność czynności prawnej.
O.p. art. 199a § 1, 2, 3
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Czynność prawna jako podstawa do zastosowania przepisów prawa podatkowego.
k.p.c. art. 365
Ustawa - Kodeks postępowania cywilnego
Moc wiążąca prawomocnego orzeczenia.
p.p.s.a. art. 106 § 3
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość przeprowadzenia dowodów z dokumentów na wniosek strony.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Faktury dokumentowały czynności, które nie zostały dokonane. • W łańcuchu dostaw doszło do oszustwa podatkowego. • Spółka skarżąca nie działała w dobrej wierze, wiedziała lub powinna była wiedzieć o oszustwie. • Podmioty wystawiające faktury nie prowadziły rzeczywistej działalności gospodarczej. • Pracownicy podwykonawców byli faktycznie zarządzani przez spółkę skarżącą. • Wykorzystanie materiałów z postępowania karnego jest dopuszczalne. • Odmowa prawa do odliczenia nie wymaga wykazania korzyści z oszustwa.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego przez organy podatkowe. • Zarzuty dotyczące niewłaściwej oceny dowodów i braku przeprowadzenia wnioskowanych dowodów. • Argumentacja o dobrej wierze spółki i braku wiedzy o oszustwie. • Argumentacja o rzeczywistym wykonaniu usług przez kontrahentów. • Zarzuty dotyczące wykorzystania materiałów z postępowania karnego z naruszeniem prawa do obrony. • Wniosek o zadanie pytań prejudycjalnych TSUE.
Godne uwagi sformułowania
Organy podatkowe zakwestionowały poprawność rozliczenia podatkowego Spółki w dwóch obszarach. • Spółka nie ma prawa do odliczenia podatku naliczonego wykazanego w zakwestionowanych fakturach VAT z obu tych – zbiegających się tej sprawie – perspektyw. • Wobec tego oszustwa podatkowego Spółka nie pozostawała w dobrej wierze. • Zgromadzony materiał dowodowy potwierdza tezę organu podatkowego o świadomym działaniu Spółki. • Teza o dobrej wierze jest jaskrawo sprzeczna z obrazem sprawy, jaki wyłania się z materiału dowodowego. • W istocie wystarczające na poparcie tezy o braku prawa do odliczenia jest już stwierdzenie, że Spółka (osoby za nią działające – jej prezes) świetnie znała panią E. M. i panią I. S. • Spółka nie podjęła próby podważenia ustaleń dotyczących oszustwa podatkowego; na tę okoliczność nie chciała przeprowadzenia żadnego dowodu. • Chodzi nie o pozorność w znaczeniu cywilistycznym, lecz w znaczeniu fikcyjności transakcji.
Skład orzekający
Jarosław Trelka
przewodniczący
Hanna Filipczyk
sprawozdawca
Radosław Teresiak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie stanowiska sądów administracyjnych i TSUE w zakresie odmowy prawa do odliczenia VAT w przypadku oszustwa podatkowego i braku dobrej wiary, a także dopuszczalności wykorzystania dowodów z postępowania karnego."
Ograniczenia: Konkretny stan faktyczny sprawy, który wymagał szczegółowej analizy dowodów i ustaleń dotyczących oszustwa podatkowego i dobrej wiary.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy ogromnej kwoty podatku VAT i skomplikowanego oszustwa podatkowego z udziałem wielu podmiotów, co czyni ją interesującą z perspektywy analizy mechanizmów wyłudzeń i reakcji organów państwa.
“Gigantyczne oszustwo VAT: Sąd potwierdza odmowę odliczenia 15 milionów złotych dla spółki powiązanej z karuzelą podatkową.”
Dane finansowe
WPS: 15 510 954 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.