III SA/WA 1909/20

Spółka J. sp. z o.o. złożyła wniosek o wznowienie postępowania podatkowego zakończonego ostateczną decyzją dotyczącą podatku od towarów i usług za okres od stycznia do maja 2016 r. Jako podstawę wznowienia wskazała wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) z dnia 16 października 2019 r. w sprawie C-189/18, który miał potwierdzać obowiązek organu podatkowego zapoznania przedsiębiorcy ze wszystkimi dowodami, na podstawie których zamierza wydać decyzję, oraz zapewnienia mu możliwości kwestionowania tych dowodów. Spółka argumentowała, że w pierwotnym postępowaniu nie miała takiej możliwości. Organ pierwszej instancji wznowił postępowanie, ale następnie odmówił uchylenia ostatecznej decyzji, uznając, że wyrok TSUE nie ma wpływu na treść tej decyzji. Podkreślono, że spółka wykazywała bierną postawę w pierwotnym postępowaniu i nie przedkładała dokumentacji, a postępowanie wznowieniowe nie może rekompensować braku skutecznego środka odwoławczego. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (DIAS) utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. DIAS wyjaśnił, że wyrok TSUE musi wpływać na treść decyzji w taki sposób, że powinna zapaść decyzja o innej treści. Wskazał, że wyrok C-189/18 dotyczy węgierskiego porządku prawnego i nie zawiera wykładni unijnego prawa materialnego mającej przełożenie na polskie przepisy, a polska procedura podatkowa różni się od węgierskiej. Podkreślono, że polskie organy nie są związane decyzjami wydanymi wobec kontrahentów, a spółka miała możliwość zapoznania się z dowodami i wypowiedzenia się. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki. Sąd potwierdził, że instytucja wznowienia postępowania ma na celu naprawienie kwalifikowanych wad procesowych, a nie ponowne rozpoznanie sprawy. Analizując wyrok TSUE C-189/18, sąd stwierdził, że nie ma on charakteru precedensowego w zakresie wykładni zasady poszanowania prawa do obrony, gdyż stanowi kontynuację wcześniejszego orzecznictwa. Sąd uznał, że polska Ordynacja podatkowa, w tym zasady czynnego udziału stron (art. 123 O.p.) i wglądu do akt (art. 178 O.p.), zapewnia wystarczające gwarancje procesowe. W ocenie sądu, organy podatkowe prawidłowo postąpiły, opierając się na materiale dowodowym zgromadzonym w innych postępowaniach, pod warunkiem zapoznania strony z tym materiałem, co zostało uczynione. Spółka miała możliwość zapoznania się z dowodami i wypowiedzenia się, ale z tej możliwości nie skorzystała, wykazując bierną postawę. Sąd podkreślił, że wyrok TSUE nie może być podstawą do reasumpcji postępowania dowodowego, a polskie przepisy pozwalają na włączanie dowodów z innych postępowań do akt sprawy i ich swobodną ocenę. Strona nie wykazała, by została pozbawiona prawa do obrony lub by organ zataił korzystne dla niej dowody. W związku z tym sąd uznał, że przesłanka wznowienia postępowania nie została spełniona, a zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Zagadnienia prawne (3)

Skład orzekający