I SA/GD 1464/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2004-04-21
NSApodatkoweWysokawsa
doręczenieterminodwołanieOrdynacja podatkowauchybienie terminuurlopzasada czynnego udziałuzasada zaufaniasąd administracyjny

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania, uznając doręczenie decyzji za wadliwe.

Skarżący G. i Z. S. wnieśli odwołanie od decyzji określającej im odsetki od zaległości podatkowych. Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania, uznając doręczenie decyzji za skuteczne mimo urlopu skarżących. WSA w Gdańsku uchylił postanowienie Dyrektora, uznając doręczenie za wadliwe ze względu na naruszenie zasad postępowania podatkowego i Konstytucji RP.

Sprawa dotyczyła skargi G. i Z. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji określającej odsetki od zaległości podatkowych. Skarżący poinformowali organ podatkowy o urlopie, jednak decyzja została wysłana i próba jej doręczenia nastąpiła w trakcie ich nieobecności. Dyrektor Izby Skarbowej uznał doręczenie za skuteczne na podstawie art. 150 Ordynacji podatkowej, powołując się na zasady postępowania i brak ustanowienia pełnomocnika. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżone postanowienie, podzielając stanowisko, że doręczenie było wadliwe. Sąd wskazał na naruszenie zasady pogłębiania zaufania do organów podatkowych (art. 121 § 1 Ordynacji) oraz zasady zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu (art. 123 Ordynacji). Podkreślono, że organy podatkowe, wiedząc o czasowej nieobecności skarżących, powinny były doręczyć decyzję w innym terminie. Sąd powołał się również na wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczący wadliwości przepisów o doręczeniach, które zostały później znowelizowane.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, doręczenie w takim przypadku jest wadliwe.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ podatkowy, wiedząc o czasowej nieobecności strony, powinien był doręczyć decyzję w innym terminie, uwzględniając zasadę pogłębiania zaufania i czynnego udziału strony w postępowaniu. Zastępcze doręczenie było nieprawidłowe.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (10)

Główne

O.p. art. 150 § § 1, § 2

Ordynacja podatkowa

Przepis regulujący doręczenie zastępcze pisma przez pocztę, które jest przechowywane przez 7 dni. Sąd uznał go za wadliwy w kontekście sprawy.

Pomocnicze

O.p. art. 121 § § 1

Ordynacja podatkowa

Zasada pogłębiania zaufania do organów podatkowych, naruszona przez wadliwe doręczenie.

O.p. art. 123

Ordynacja podatkowa

Zasada zapewnienia stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania, naruszona przez wadliwe doręczenie.

O.p. art. 223 § § 2 pkt 1

Ordynacja podatkowa

Przepis określający termin do wniesienia odwołania, którego uchybienie było przedmiotem postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej.

O.p. art. 12 § § 6 pkt 2

Ordynacja podatkowa

Przepis dotyczący powiadamiania organu o przerwie urlopowej, spełniony przez stronę.

Dz.U. Nr 153, poz. 1271 art. 97 § § 1

Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa właściwość sądu do rozpoznania sprawy.

Dz.U. Nr 153, poz. 1270 art. 145 § § 1 pkt 1 lit.c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonego postanowienia.

Dz.U. Nr 153, poz. 1270 art. 152

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa, kiedy orzeczenie w trybie art. 152 jest bezprzedmiotowe.

Dz.U. Nr 153, poz. 1270 art. 209

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzeczenia o kosztach.

Dz.U. Nr 153, poz. 1270 art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzeczenia o kosztach.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Doręczenie decyzji podatkowej w trybie zastępczym (art. 150 O.p.) było wadliwe, ponieważ organ wiedział o czasowej nieobecności strony (urlopie) i nie podjął działań w celu skutecznego doręczenia w innym terminie. Działania organu naruszyły zasadę pogłębiania zaufania do organów podatkowych (art. 121 § 1 O.p.) oraz zasadę zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu (art. 123 O.p.). Przepis art. 150 O.p. w brzmieniu obowiązującym w dacie doręczenia był wadliwy, co potwierdza późniejsza nowelizacja oraz orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego.

Odrzucone argumenty

Doręczenie decyzji było skuteczne zgodnie z art. 150 O.p., a strona powinna była ustanowić pełnomocnika do odbioru korespondencji w czasie swojej nieobecności. Powiadomienie o urlopie złożone na dzień przed wyjazdem nie spełnia wymogów staranności i nie może uniemożliwiać prowadzenia postępowania podatkowego. Odebranie kserokopii decyzji w późniejszym terminie nie ma wpływu na bieg terminu do wniesienia odwołania.

Godne uwagi sformułowania

Zastępcze doręczenie decyzji w tym stanie rzeczy jest nieprawidłowe. Wprawdzie wyrok ten dotyczy doręczeń pism w postępowaniu cywilnym, jednak jego argumentacja jest w pełni aktualna dla wadliwie skonstruowanego art. 150 Ordynacji podatkowej w brzmieniu wówczas obowiązującym.

Skład orzekający

Zbigniew Romała

przewodniczący sprawozdawca

Ewa Kwarcińska

członek

Sławomir Kozik

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących doręczeń w postępowaniu podatkowym, zwłaszcza w kontekście urlopu strony i zasady czynnego udziału oraz zaufania do organów."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed nowelizacją art. 150 Ordynacji podatkowej we wrześniu 2003 r. oraz konkretnych okoliczności faktycznych sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe doręczanie pism w postępowaniu administracyjnym i podatkowym, a także jak sąd może interweniować w obronie praw strony, nawet jeśli przepisy proceduralne wydają się niekorzystne.

Urlop a doręczenie decyzji podatkowej: Kiedy sąd staje po stronie podatnika?

Dane finansowe

WPS: 93,8 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Gd 1464/03 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2004-04-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-12-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Ewa Kwarcińska
Sławomir Kozik
Zbigniew Romała /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Skarżony organ
Izba Skarbowa
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Romała /spr./, Sędziowie NSA Ewa Kwarcińska, Sławomir Kozik, Protokolant: Elżbieta Cymanowska, po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi G. S. i Z. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 29 października 2003 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżone postanowienie i zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżących kwotę 10,00 zł (dziesięć) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
I SA/Gd 1464/03
U z a s a d n i e n i e
[...] Urząd Skarbowy decyzją z dnia 30 czerwca 2003 r. określił skarżącej G. S. odsetki od zaległości z tytułu niezapłaconych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za 1997 r. w kwocie 93,80 zł.
Strona skarżąca w dniu 20 sierpnia 2003 r. wniosła odwołanie od powyższej decyzji.
Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia 29 października 2003 r. stwierdził, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu określonego w art. 223 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926
ze zm.). Decyzja została w dniu 11 lipca 2003 r. doręczona stronie skarżącej w trybie
art. 150 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Wprawdzie podatnicy w dniu 30 czerwca 2003 r. nadali na poczcie pismo informujące o przerwie urlopowej w okresie pomiędzy 1 a 31 lipca 2003 r., jednak do dnia wydania decyzji pismo to nie wpłynęło do adresata, a tym samym nie może powodować skutku w postaci naruszenia art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej.
Odebranie decyzji przez stronę w dniu 7 sierpnia 2003 r. oznacza jedynie, że została ona poinformowana o jej treści, co pozostaje bez wpływu na bieg terminu do wniesienia
środka odwoławczego.
Strona skarżąca wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego o uchylenie powyższego postanowienia, zarzucając mu naruszenie art. 150 § 2, art. 121 § 1 i art. 122 Ordynacji podatkowej.
Ponieważ skarżący otrzymali informację o decyzji w ramach postępowania egzekucyjnego, zatem odbiór decyzji nastąpił w dniu 7 sierpnia 2003 r. Wcześniej podatnicy nie mogli wiedzieć o decyzji, albowiem znajdowali się poza miejscem zamieszkania.
Przesyłka z decyzją dotarła do oddawczego urzędu pocztowego w dniu 3 lipca 2003 r., zatem awizo mogło być wystawione 3 lub 4 lipca.
Tymczasem pismem z dnia 30 czerwca 2003 r. p. S. poinformowali o urlopie rozpoczynającym się 1 lipca 2003 r. Wysłanie powyższego pisma przesyłką poleconą
w dniu 30 czerwca 2003 r. spełniało dyspozycję art. 12 § 6 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Zrównanie daty nadania informacji o urlopie i daty wystawienia decyzji nie może być podstawą dla uznania, że organ nie został skutecznie powiadomiony o przerwie urlopowej.
Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi.
Skoro awizo o złożeniu przesyłki z decyzją w urzędzie pocztowym zostało wystawione 4 lipca, to po siedmiu dniach nastąpiło skuteczne doręczenie decyzji. Strona wyjeżdżając na urlop mogła ustanowić pełnomocnika dla doręczeń. Podatnik nie może poprzez swoją nieobecność uniemożliwiać prowadzenie postępowania podatkowego.
Podatnicy wiedząc o ukończeniu postępowania dowodowego powinni o wyjeździe urlopowym odpowiednio wcześniej powiadomić organ podatkowy. Informacja udzielona na 1 dzień przed wyjazdem świadczy o braku staranności skarżących. Jednocześnie Dyrektor Izby podkreślił, że skarżący nie wnieśli o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Odebranie w dniu 7 sierpnia 2003 r. kserokopii decyzji nie ma wpływu na bieg terminu do wniesienia odwołania.
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) właściwy do rozpoznania sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Obowiązujący w dniu 11 lipca 2003 r. art. 150 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 153, poz. 926 ze zm.) miał następujące brzmienie:
§ 1. W razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149:
1) poczta przechowuje pismo przez okres 7 dni w swojej placówce pocztowej – w przypadku doręczania pisma przez pocztę,
2) pismo składa się na okres 7 dni w urzędzie gminy (miasta) – w przypadku doręczania pisma przez pracownika organu podatkowego lub przez inną upoważnioną osobę.
§ 2. Zawiadomienie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1 umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata.
W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy.
Należy podzielić stanowisko zaprezentowane przez M. Kalinowskiego w Komentarzu do Ordynacji podatkowej, Dom Organizatora, Toruń 2002 r., str. 507, który z przywołaniem stosownego orzecznictwa wskazał, że w sytuacji, gdy strona nie zmieniła miejsca stałego zamieszkania, a jedynie czasowo w nim nie przebywała, nie ma podstaw do postawienia zarzutu niedopełnienia obowiązku wynikającego z art. 146 § 1 Ordynacji i obciążać stronę skutkami wynikającymi z § 2 tego przepisu (orzeczenie NSA z 24 października 1997 r. SA/Gd 1462/96).
Co więcej, w sytuacji, gdy organy podatkowe wiedząc o czasowej nieobecności skarżących w miejscu ich stałego zamieszkania winny były, kierując się zasadami słuszności i uwzględnienia słusznego interesu podatników, doręczyć decyzję wymiarową wówczas, kiedy wiadomym było, iż strony mogą je odebrać. Zastępcze doręczenie decyzji w tym stanie rzeczy jest nieprawidłowe (orzeczenie NSA z dnia 24 października 1997 r. SA/Gd 1462/96).
W niniejszym przypadku strona w dniu 30 czerwca 2003 r. powiadomiła organ podatkowy o wyjeździe urlopowym. Organ przesłał decyzję na adres strony w dniu 3 lipca 2003 r. (data stempla pocztowego), a próba doręczenia decyzji przez listonosza miała miejsce
4 lipca 2003 r.
Działania organu celem doręczenia decyzji zostały zatem podjęte po skutecznym powiadomieniu go (art. 12 § 6 pkt 2 Ordynacji podatkowej) o urlopie podatników, co uzasadniało zarzut naruszenia zasady pogłębiania zaufania do organów podatkowych (art. 121
§ 1 Ordynacji podatkowej) i przede wszystkim zasady zapewnienia stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania (art. 123 Ordynacji podatkowej).
W tym miejscu należy zwrócić uwagę na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia
17 września 2002 r. SK 35/01 (OTK-A 2002/5/60), w którym uznano za niezgodne z art. 45
ust. 1 i art. 78 Konstytucji RP uregulowanie stanowiące o terminie 7 dni przechowywania pisma w placówce pocztowej, co uniemożliwia powtórne jego awizowanie adresatowi.
Wprawdzie wyrok ten dotyczy doręczeń pism w postępowaniu cywilnym, jednak jego argumentacja jest w pełni aktualna dla wadliwie skonstruowanego art. 150 Ordynacji podatkowej w brzmieniu wówczas obowiązującym.
Dostrzegłwszy taką wadliwość, ustawodawca z dniem 1 września 2003 r. znowelizował art. 150 Ordynacji podatkowej nakładając obowiązek przechowywania przez pocztę pisma przez okres 14 dni i dwukrotnego zawiadamiania adresata o pozostawaniu pisma w placówce pocztowej, przy czym powtórne zawiadomienie następuje w razie niepodjęcia pisma w terminie 7 dni.
Mając powyższe na względzie należało uchylić zaskarżone postanowienie w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Orzeczenie w trybie art. 152 ww. ustawy było bezprzedmiotowe, bowiem zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. O kosztach orzeczono w oparciu o art. 209 w zw. z art. 200 cyt. wyżej ustawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI