III SA/Wa 1868/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2023-11-15
NSApodatkoweWysokawsa
postępowanie egzekucyjneVATsukcesja podatkowakorekta deklaracjiwygaśnięcie zobowiązaniazapłata podatkunastępstwo prawneWSAzarzuty egzekucyjne

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienia organów egzekucyjnych, uznając, że zobowiązanie podatkowe wygasło wskutek zapłaty przez spółkę będącą następcą prawnym.

Spółka z Włoch złożyła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej dotyczące zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Spółka twierdziła, że egzekwowane zobowiązanie podatkowe VAT za listopad i grudzień 2019 r. zostało w całości uregulowane. Organy egzekucyjne uznały jednak, że korekty deklaracji złożone przez spółkę jako następcę prawnego F. S.A. nie były skuteczne, a podatek nie został zapłacony. WSA uchylił zaskarżone postanowienie, uznając, że organy nie zbadały prawidłowo kwestii wygaśnięcia obowiązku wskutek zapłaty, uwzględniając specyfikę sukcesji prawnej i dokonane wpłaty.

Przedmiotem skargi była decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymująca w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o oddaleniu zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Spółka C. S.p.A. z Włoch kwestionowała egzekwowanie należności z tytułu podatku VAT za listopad i grudzień 2019 r., twierdząc, że zobowiązanie zostało w całości uiszczone. Organy egzekucyjne uznały, że korekty deklaracji VAT-7 złożone przez spółkę jako następcę prawnego F. S.A. były wadliwe, ponieważ wskazywały dane spółki przejmującej, a nie przejętej, co skutkowało powstawaniem nowych zobowiązań. WSA w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego. Sąd uznał, że organy nie zbadały wszechstronnie zarzutu wygaśnięcia obowiązku w całości (art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a.). Sąd podkreślił, że spółka jako następca prawny F. S.A. miała prawo korygować deklaracje, a wpłaty dokonane przez oba podmioty powinny zostać uwzględnione jako zapłata zobowiązań podatkowych. Wskazano, że choć zazwyczaj w korektach należy podawać dane podmiotu przejętego, brak precyzyjnych przepisów w tym zakresie nie mógł przesądzać o wygaśnięciu zobowiązania, zwłaszcza w kontekście art. 93 Ordynacji podatkowej o sukcesji prawnej. Sąd zasądził od Dyrektora na rzecz spółki zwrot kosztów postępowania.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Korekta deklaracji VAT-7 złożona przez następcę prawnego, wskazująca dane podmiotu przejmującego, niekoniecznie musi skutkować powstaniem nowego zobowiązania podatkowego. W okolicznościach sprawy, gdzie wpłaty dokonane przez oba podmioty pokrywały należność wynikającą z korekt, sąd uznał, że zobowiązanie wygasło wskutek zapłaty.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy egzekucyjne nie zbadały prawidłowo zarzutu wygaśnięcia obowiązku. Podkreślono, że następca prawny ma prawo korygować deklaracje podmiotu przejętego, a wpłaty dokonane przez oba podmioty powinny zostać zaliczone na poczet zobowiązania. Brak precyzyjnych przepisów dotyczących ujawniania danych podmiotu przejętego w korektach nie mógł przesądzać o wygaśnięciu zobowiązania, zwłaszcza w kontekście przepisów o sukcesji podatkowej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (19)

Główne

u.p.e.a. art. 33 § § 2 pkt 5

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

op art. 93 § § 1 i 2

Ordynacja podatkowa

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 33 § § 2 pkt 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 33 § § 2 pkt 2 lit. b

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 33 § § 2 pkt 6 lit. c

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

op art. 59 § § 1

Ordynacja podatkowa

u.p.t.u. art. 99 § ust. 12

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 103 § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

k.p.a. art. 124 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Ppsa art. 119 § pkt 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 120

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 134 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 135

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 205 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 209

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. c

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zobowiązanie podatkowe wygasło w całości wskutek zapłaty przez spółkę będącą następcą prawnym. Organy egzekucyjne nie zbadały prawidłowo zarzutu wygaśnięcia obowiązku. Wpłaty dokonane przez spółkę przejętą i przejmującą powinny zostać zaliczone na poczet zobowiązania.

Odrzucone argumenty

Egzekucja dotyczyła nieistniejącego obowiązku (został uiszczony w całości). Egzekucja dotyczyła nieistniejącego obowiązku w zakresie odsetek (zawyżone). Obowiązek został określony niezgodnie z deklaracją VAT-7. Obowiązek był niewymagalny z uwagi na niedoręczenie decyzji. Zarzut ustalenia wysokości kosztów egzekucyjnych.

Godne uwagi sformułowania

Przedmiotowy tytuł wykonawczy został wystawiony na podstawie złożonych przez skarżącą w dniu 27 września 2022 r. korekt deklaracji VAT-7 za listopad i grudzień 2019 r. W przypadku konieczności skorygowania deklaracji złożonej pierwotnie przez podmiot przejęty jego następca prawny powinien sporządzić korekty deklaracji ze wskazaniem danych podmiotu przejętego, opatrując je podpisem osoby uprawnionej do reprezentowania podmiotu przejmującego. Złożenie natomiast korekt deklaracji z podaniem danych podmiotu przejmującego spowodowało, że podatek podlegający wpłacie do urzędu skarbowego pojawił się u obu podmiotów. Podnoszone przez stronę okoliczności świadczyły zatem nie tyle o nieistnieniu obowiązku (ten bowiem powstał, należność została wykazana w deklaracjach i opłacona), co o wygaśnięciu zobowiązań podatkowych z tytułu VAT za listopad i grudzień 2019 r. wskutek ich zapłaty. Nie można tracić z pola widzenia, że w przypadku przejęcia podmiot przejmujący wstępuje we wszelkie przewidziane w przepisach prawa podatkowego prawa i obowiązki podmiotu przejętego, zgodnie z art. 93 § 2 w związku z § 1 Ordynacji podatkowej.

Skład orzekający

Dariusz Czarkowski

przewodniczący

Agnieszka Baran

sprawozdawca

Marta Sarnowiec-Cisłak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o sukcesji podatkowej w kontekście korygowania deklaracji VAT przez następcę prawnego oraz ocena zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym dotyczących wygaśnięcia zobowiązania wskutek zapłaty."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z połączeniem transgranicznym i korektą deklaracji VAT przez następcę prawnego. Interpretacja przepisów o kosztach egzekucyjnych może być odmienna w innych kontekstach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy złożonych kwestii sukcesji podatkowej i postępowania egzekucyjnego, co jest istotne dla praktyków prawa podatkowego. Pokazuje, jak sąd może zakwestionować stanowisko organów w przypadku błędnej interpretacji przepisów dotyczących zapłaty zobowiązań przez następcę prawnego.

Następca prawny zapłacił VAT, ale organ egzekucyjny chciał ściągnąć należność ponownie? WSA stanął po stronie podatnika.

Dane finansowe

WPS: 748 236,9 PLN

Sektor

finanse

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

III SA/Wa 1868/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-11-15
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-08-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Baran
Dariusz Czarkowski /przewodniczący/
Marta Sarnowiec-Cisłak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 479
art. 33 § 2 pkt 1, art. 33 § 2 pkt 5
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Dz.U. 2021 poz 1540
art. 59 § 1, art. 93 § 1 i 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Dz.U. 2022 poz 931
art. 99 ust. 12, art. 103 ust. 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r o podatku od towarów i usług (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Czarkowski, Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Baran (sprawozdawca), asesor WSA Marta Sarnowiec-Cisłak, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 listopada 2023 r. sprawy ze skargi C. S.p.A. z siedzibą we Włoszech na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2023 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] kwietnia 2023r. nr [...] , 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. na rzecz C. S.p.A. z siedzibą we Włoszech kwotę 597 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi wniesionej do tut. Sądu przez C. S.p. A. z siedzibą w Turynie (poprzednio: F. z siedzibą w Turynie; dalej: skarżąca, spółka) jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej: Dyrektor) z dnia [...] czerwca 2023 r. wydane w sprawie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.
Jak wynika z treści ww. postanowienia, Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. prowadzi wobec majątku spółki postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] listopada 2022 r., wystawionego przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. (dalej: Naczelnik, wierzyciel), obejmującego należności z tytułu podatku od towarów i usług za listopad i grudzień 2019 r., w łącznej kwocie należności głównej 748.236,90 zł wraz z odsetkami. Przedmiotowy tytuł wykonawczy został wystawiony na podstawie złożonych przez skarżącą w dniu 27 września 2022 r. korekt deklaracji VAT-7 za listopad i grudzień 2019 r.
Pismem z dnia 23 grudnia 2022 r. spółka wniosła zarzuty do postępowania egzekucyjnego, wskazując na:
a) egzekwowanie nieistniejącego obowiązku, w zakresie zobowiązania, które zostało wykazane przez spółkę w deklaracjach VAT-7 oraz ich korektach i uiszczone w całości, tym samym zostało wykonane;
b) egzekwowanie nieistniejącego obowiązku w zakresie odsetek, których wielkość została zawyżona, gdyż naliczono je od kwoty, która została wykazana w deklaracjach oraz uiszczona;
c) wygaśnięcie obowiązku w całości, z uwagi na nieuwzględnienie przez wierzyciela, iż w przedmiotowej sprawie spółka złożyła za listopad i grudzień 2019 r. deklaracje VAT-7 i w dniach: 23 grudnia 2019 r. oraz 27 stycznia 2020 r. uiściła całe zobowiązanie wynikające ze złożonych deklaracji pierwotnych VAT-7, jak również następnie z ich korekt złożonych w dniu 27 września 2022 r. (w tym zakresie podatek wraz z odsetkami został uiszczony w dniu 22 grudnia 2021 r.).
d) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z deklaracji VAT-7,
e) brak wymagalności obowiązku, gdyż do dnia podjęcia czynności egzekucyjnej nie doręczono decyzji, z której wynikałaby kwota inna niż ta wykazana w deklaracjach VAT-7 złożonych przez spółkę,
f) ustalenie wysokości kosztów egzekucyjnych bez wzięcia pod uwagę skutków jakie przy określeniu kosztów wywołuje wyrok Trybunału Konstytucyjnego w sprawie o sygn. SK 31/14.
W uzasadnieniu zarzutów spółka wyjaśniła, że deklaracje VAT-7, na podstawie których wystawiono tytuł wykonawczy stanowiły korekty deklaracji złożonych uprzednio w terminie przez podmiot przejęty przez skarżącą (tj. F. S.A., NIP: [...]), przy czym podatek wynikający z tych deklaracji został opłacony (w dniach: 23 grudnia 2019 r. i 27 stycznia 2020 r.). Zobowiązanie wynikające z korekt tych deklaracji zostało natomiast uregulowane w dniu 22 grudnia 2021 r.
Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2023 r. Naczelnik oddalił zarzuty z art. 33 § 2 pkt 1, art. 33 § 2 pkt 2 lit. b, art. 33 § 2 pkt 5 oraz art. 33 § 2 pkt 6 lit. c ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2022 r., poz. 479 ze zm.; dalej: u.p.e.a.). W uzasadnieniu wierzyciel wyjaśnił, że dochodzone zobowiązania podatkowe wynikają z deklaracji VAT-7 za listopad i grudzień 2019 r. złożonych w dniu 27 września 2022 r. W związku z powyższymi deklaracjami odnotowano wpłaty z dnia 22 grudnia 2021 r. na kwoty 7.488,00 zł oraz 10.198,00 zł, które zaliczono na poczet zobowiązania za listopad 2019 r. (w związku z czym kwota widniejąca na tytule wykonawczym, po pomniejszeniu o część ww. wpłat przypadająca na należność główną wyniosła 185.339,90 zł). Natomiast kwota wskazana w tytule wykonawczym jako należność za grudzień 2019 r. była zgodna z deklaracją i wyniosła 562.897,00 zł. Naczelnik zwrócił uwagę, że składając korekty deklaracji za spółkę przejętą spółka powinna wskazać dane spółki przejętej, podpisać natomiast powinna ją osoba reprezentująca podmiot przejmujący. W związku z powyższym dochodzony w postępowaniu egzekucyjnym obowiązek istnieje, jest wymagalny i nie wygasł. Odnośnie do zarzutu nieprawidłowego obliczenia kosztów egzekucyjnych wierzyciel zastrzegł, że zarzut ten nie mieści się w katalogu określonym w art. 33 § 2 u.p.e.a. i jako taki nie podlega rozpoznaniu w niniejszym postępowaniu.
Po rozpoznaniu zażalenia spółki, Dyrektor postanowieniem z dnia [...] czerwca 2023 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne, podzielając argumentację Naczelnika.
Odnosząc się do zasadniczego przedmiotu sporu organ drugiej instancji podkreślił, że w korektach deklaracji złożonych dnia 27 września 2022 r., będących podstawą wystawienia tytułu wykonawczego, spółka wykazała podatek podlegający wpłacie do urzędu skarbowego, który został uregulowany jedynie w części. Do złożonych w sprawie zarzutów załączono wprawdzie potwierdzenia płatności podatku od towarów i usług za listopad i grudzień 2019 r. w łącznej kwocie 748.184,00 zł, niemniej jednak powyższe płatności zostały dokonane na poczet podatku wykazanego w deklaracjach VAT-7 złożonych przez przejęty przez spółkę podmiot – F. S.A., NIP: [...]. Brak było możliwości przyjęcia, że deklaracje złożone w dniu 27 września 2022 r. stanowią korekty deklaracji F. S.A., gdyż jako podatnik został w nich wskazany inny podmiot. W związku z powyższym deklaracje złożone dnia 27 września 2022 r., zgodnie z art. 99 ust. 12 w zw. z art. 103 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2022 r., poz. 931 ze zm.; dalej: ustawa o VAT), spowodowały po stronie spółki obowiązek zapłaty wykazanych w nich należności.
Dyrektor nie zgodził się z argumentacją spółki, z której wynikało, że jako następca prawny F. S.A. musiała ona skorygować deklaracje złożone przez ten podmiot, wskazując w nich swoje dane, z uwagi na fakt, że podmiot ten już nie istnieje. W przypadku konieczności skorygowania deklaracji złożonej pierwotnie przez podmiot przejęty jego następca prawny powinien sporządzić korekty deklaracji ze wskazaniem danych podmiotu przejętego, opatrując je podpisem osoby uprawnionej do reprezentowania podmiotu przejmującego. Złożenie natomiast korekt deklaracji z podaniem danych podmiotu przejmującego spowodowało, że podatek podlegający wpłacie do urzędu skarbowego pojawił się u obu podmiotów.
W skardze wniesionej do Sądu spółka domagała się uchylenia ww. postanowienia Dyrektora oraz poprzedzającego je postanowienia Naczelnika, zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz rozpoznania sprawy na rozprawie.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie:
1) art. 124 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.) w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez nienależyte uzasadnienie postanowienia polegające na braku wskazania w tym uzasadnieniu w sposób przekonujący i wyczerpujący, przyczyn, dla których organ odmówił uwzględnienia zarzutów z art. 33 § 2 pkt 1, pkt 2 lit. b), pkt 5 oraz pkt 6 lit. c) u.p.e.a.;
2) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. w zw. art. 33 § 2 pkt 1, pkt 2 lit. b), pkt 5 oraz pkt 6 lit. c) u.p.e.a. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia Naczelnika, w sytuacji gdy:
a) egzekucja ta została podjęta w zakresie nieistniejącego obowiązku, tj. w zakresie zobowiązania, które zostało wykazane przez spółkę w deklaracjach VAT-7 oraz jej korektach i uiszczone w całości, tym samym w całości zostało wykonane;
b) egzekucja ta została podjęta w zakresie nieistniejącego obowiązku - w zakresie odsetek, których wielkość została zawyżona, gdyż naliczono odsetki od kwoty, która została wykazana w deklaracjach spółki oraz uiszczona;
c) obowiązek wygasł w całości, gdyż wierzyciel określając kwotę zobowiązania nie uwzględnił faktu, iż w przedmiotowej sprawie spółka złożyła za 11/2019 i 12/2019 deklaracje VAT-7 i w dniu 23 grudnia 2019 r. oraz w dniu 27 stycznia 2020 r. uiściła całe zobowiązanie wynikające ze złożonych deklaracji pierwotnych VAT-7, jak również następnie z ich korekt złożonych w dniu 27 września 2022 r. (w tym zakresie podatek wraz z odsetkami został uiszczony w dniu 22 grudnia 2021 r.);
d) obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z deklaracji VAT-7 - zarzut podniesiony z ostrożności procesowej;
e) obowiązek był niewymagalny, gdyż do dnia podjęcia czynności egzekucyjnej nie doręczono decyzji, z której wynikałaby kwota inna niż ta wykazana w deklaracjach VAT- 7 złożonych przez spółkę - zarzut podniesiony z ostrożności procesowej;
f) organ ustalając wysokość kosztów egzekucyjnych (opłaty egzekucyjnej, o której mowa w art. 64 § 4 i 6 u.p.e.a. oraz opłaty manipulacyjnej), nie wziął pod uwagę skutków jakie przy określeniu kosztów wywołuje wyrok Trybunału Konstytucyjnego w sprawie o sygn. SK 31/14.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że sprawa została skierowana do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 3 oraz art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634; dalej: Ppsa). Zastosowaniu trybu uproszczonego nie stał na przeszkodzie wniosek skarżącej o rozpoznanie sprawy na rozprawie. W myśl bowiem powołanego art. 119 pkt 3 Ppsa, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Przechodząc do głównego przedmiotu sporu, stwierdzić należało, że skarga zasługiwała na uwzględnienie. Sąd, rozstrzygając w granicach niniejszej sprawy stosownie do art. 134 § 1 Ppsa, uznał, że postanowienia organów wydane w przedmiocie zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego obarczone były wadami uzasadniającymi ich usunięcie z obrotu prawnego.
Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, przed przystąpieniem do oceny stanowiska spółki należało zwrócić uwagę, że podstawą żądania skarżącej (pomijając twierdzenia zgłoszone w skardze "z ostrożności procesowej" oraz kwestie dotyczące wysokości kosztów egzekucyjnych) były dwa zarzuty przewidziane w: art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a., tj. zarzut nieistnienia obowiązku oraz art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a., tj. zarzut wygaśnięcia obowiązku w całości albo w części. Na gruncie powołanych przepisów zarówno w orzecznictwie, jak i doktrynie wskazuje się na potrzebę rozróżnienia podstaw owych zarzutów. Pojęcie nieistnienia obowiązku w rozumieniu art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. oznacza bowiem przede wszystkim sytuacje, w których obowiązek ten nigdy nie powstał, na przykład z mocy prawa albo nie wydano decyzji nakładającej obowiązek podlegający wykonaniu w drodze egzekucji, bądź też decyzja taka została wydana, lecz następnie ją uchylono, stwierdzono jej nieważność lub wygaśnięcie. Z kolei jeśli obowiązek podlegający egzekucji wygasł w związku z zaistnieniem zdarzenia określonego w ustawie (przedawnienie, zapłata) zachodzi podstawa z art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a. (zob. tak np.: w wyroku WSA w Łodzi z dnia 18 stycznia 2023 r., sygn. akt I SA/Łd 485/22; P. Przybysz [w:] Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, art. 33; LEX/el 2023).
Mając powyższe na względzie dostrzec należało, że argumentacja prezentowana przez spółkę zmierzała do wykazania, iż egzekwowana należność podatkowa została w całości uregulowana. W skardze strona podkreśliła, że F. S.A. (NIP: [...]) złożyła za listopad 2019 r. i grudzień 2019 r. deklaracje VAT-7, w których zostały wykazane kwoty podatku VAT do zapłaty (odpowiednio 194.137,00 zł oraz 554.047,00 zł), które zostały uregulowane w dniach 23 grudnia 2019 r. i 27 stycznia 2020 r. (potwierdzenia owych płatności załączono do pisma w sprawie zarzutów, co potwierdził Dyrektor w zaskarżonym postanowieniu). W styczniu 2020 r. doszło do połączenia transgranicznego, w wyniku którego F. S.A. została przejęta przez swojego jedynego akcjonariusza F. S.p. A z siedzibą w Turynie, który kontynuował działalność F. S.A. za pośrednictwem swojego oddziału, tj. F. S.p.A. S.A. Oddział w Polsce (NIP: [...]). Oddział ten pismem z dnia 21 stycznia 2020 r. poinformował Naczelnika o przejęciu i zasadach rozliczeń F. w związku z opisaną transakcją. W dniu 27 września 2022 r. Oddział (jako następca prawny F. S.A.) złożył korekty deklaracji VAT-7 za listopad i grudzień 2019 r., wskazując swój identyfikator podatkowy NIP, tj. [...] (nie F. S.A., gdyż podmiot ten już nie istniał). W korektach deklaracji VAT-7 za listopad i grudzień 2019 r. zostały wykazane przez Oddział kwoty podatku VAT w wysokości odpowiednio: 200.598,00 zł oraz 562.897,00 zł. Różnica pomiędzy kwotami podatku VAT wynikającymi z pierwotnie złożonych deklaracji VAT-7 (wpłaconymi do urzędu skarbowego) a korektami deklaracji VAT-7 wyniosła odpowiednio: za listopad 2019 r. - należność główna 6.460,00 zł plus odsetki 1.028 (łączna kwota: 7.488,00 zł) i za grudzień 2019 r. - należność główna 8.850,00 zł plus odsetki 1.348,00 zł (łączna kwota: 10.198,00 zł). Wskazane kwoty zostały przez Oddział wpłacone do urzędu skarbowego. A zatem nie zostało - zdaniem spółki - uwzględnione, że wpłaciła całą kwotę, jaka ciążyła na niej w związku ze złożeniem deklaracji VAT-7.
Podnoszone przez stronę okoliczności świadczyły zatem nie tyle o nieistnieniu obowiązku (ten bowiem powstał, należność została wykazana w deklaracjach i opłacona), co o wygaśnięciu zobowiązań podatkowych z tytułu VAT za listopad i grudzień 2019 r. wskutek ich zapłaty (zob. art. 59 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej). Z tego względu za decydującą dla rozstrzygnięcia sprawy Sąd uznał ocenę zasadności zarzutu znajdującego podstawę w art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a. dotyczącego wygaśnięcia obowiązku.
W przekonaniu Sądu, organy nie zbadały sygnalizowanej kwestii w sposób wszechstronny i prawidłowy. Uwzględnienia wymagały bowiem, niekwestionowane przez Dyrektora i Naczelnika, okoliczności faktyczne niniejszej sprawy. Jak wynika bowiem ze znajdujących się w aktach postępowania egzekucyjnego wydruków deklaracji VAT-7 za listopad i grudzień 2019 r., złożonych przez spółkę w dniu 27 września 2022 r., ich celem było dokonanie korekty uprzednio złożonych deklaracji. Jakkolwiek w miejscu przeznaczonym na oznaczenie podatnika widnieje skarżąca i jej nr NIP (a nie nazwa i nr NIP podmiotu przejętego), to w punkcie 7 formularza zatytułowanym "Cel złożenia formularza" wpisano "2", co oznacza kolejną złożoną w tym zakresie deklarację (zob. k. 56-57 akt). Nie mogło zatem ulegać wątpliwości, że deklaracje stanowiące podstawę wystawienia tytułu wykonawczego korygowały jedynie wcześniejsze deklaracje VAT-7 za listopad i grudzień 2019 r.
Na gruncie rozpoznawanej sprawy nie powinno również nastręczać trudności ustalenie deklaracji pierwotnie złożonych (tj. deklaracji, których dotyczyły korekty), w sytuacji, gdy Naczelnik był zawiadamiany o tym, że podatnik wskazany w formularzu (skarżąca) był następcą prawnym F. S.A. W piśmie z dnia 21 stycznia 2020 r. przesłanym przez spółkę do Naczelnika jako organu właściwego dla rozliczeń podatkowych zawarto szczegółowe informacje dotyczące "rozliczeń F. S.A. (NIP: [...]) w związku z połączeniem z F. S.p. A." (zob. k. 53 akt post. egz.). W treści pisma skarżąca wyjaśniła m.in., że w dniu [...] stycznia 2020 r. doszło do połączenia transgranicznego powodującego przejęcie podmiotu polskiego, który z dniem 31 grudnia 2019 r. zaprzestał wykonywania czynności opodatkowanych i został wykreślony z rejestru podatników VAT. Skarżąca natomiast, kontynuując działalność przejętego podmiotu na terytorium Polski, uzyskała nr NIP i została z dniem 1 stycznia 2020 r. zarejestrowana jako podatnik VAT. Spółka zaznaczyła, że jako następca prawny będzie zobowiązana do rozliczania zobowiązań podatkowych F. S.A. za okresy rozliczeniowe sprzed połączenia.
Nie była wreszcie podważana przez organy wysokość kwot uiszczonych na poczet zobowiązań podatkowych w VAT (wraz z odsetkami), tj. wpłat dokonanych w dniach: 23 grudnia 2019 r., 27 stycznia 2020 r. i 22 grudnia 2021 r., jako pokrywających łącznie wartość należności podatkowych wynikających z korekt deklaracji za listopad i grudzień 2019 r.
W świetle przedstawionych okoliczności faktycznych za zbyt daleko idące należało uznać stanowisko Dyrektora jakoby sam fakt wskazania w korekcie deklaracji dla podatku od towarów i usług nazwy spółki i jej nr NIP (a nie nazwy podmiotu przejętego i jego nr NIP) spowodował powtórne powstanie zobowiązań podatkowych w VAT za listopad i grudzień 2019 r. niejako równolegle u kolejnego podmiotu (następcy prawnego), który - jak można wnioskować z pisma z dnia 21 stycznia 2020 r. - w okresie tym w ogóle nie wykonywał czynności opodatkowanych na terytorium Polski. Nie można tracić z pola widzenia, że w przypadku przejęcia podmiot przejmujący wstępuje we wszelkie przewidziane w przepisach prawa podatkowego prawa i obowiązki podmiotu przejętego, zgodnie z art. 93 § 2 w związku z § 1 Ordynacji podatkowej.
Jednocześnie wyjaśnić należało, że Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie nie kwestionuje poprawności przyjęcia (jako zasady) obowiązku ujawnienia w korekcie deklaracji - za okres poprzedzający przejęcie - danych podmiotu przejętego, tj. jego nazwy i nr NIP, czego zresztą świadoma była również skarżąca (zob. treść pisma z dnia 21 stycznia 2020 r.). Takie stanowisko prezentowane było w interpretacjach podatkowych dotyczących skutków przejęcia w kontekście składania deklaracji podatkowych (zob. np. interpretacje indywidualne: z dnia 8 grudnia 2017 r., nr 0111-KDIB3-2.4012.602.2017.1.MGO i z dnia 12 grudnia 2017 r., nr 0112-KDIL1-1.4012.447.2017.1.MW). Nadmienić jednak trzeba, że powinność ujawnienia danych podmiotu przejętego w przypadku rozliczeń za okres sprzed przejęcia nie został sprecyzowany w przepisach obowiązującego prawa, a tym samym nie mógł być przesądzający dla ustalenia kwestii wygaśnięcia zobowiązania podatkowego wskutek zapłaty na tle opisanego stanu faktycznego.
Weryfikacji należności podatkowych deklarowanych przez spółkę za listopad i grudzień 2019 r. - jako wynikających z zobowiązań podatkowych podmiotu przejętego i wcześniej opłaconych - nie stały na przeszkodzie regulacje zawarte w art. 99 ust. 12, czy art. 103 ust. 1 ustawy o VAT. Z przepisów tych wynika, że zobowiązanie podatkowe przyjmuje się w kwocie wynikającej z deklaracji podatkowej (o ile organ podatkowy nie określi go w innej wysokości), a podatnicy są zobowiązani, bez wezwania, do obliczenia i wpłacania podatku za okresy miesięczne w terminie do 25 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy.
W rozpatrywanym przypadku nie była kwestionowana skuteczność korekt deklaracji złożonych przez spółkę jako podstawy przyjęcia kwot podatku VAT w wysokości tam ujawnionej. Spór dotyczył jedynie możliwości uznania, że deklaracje VAT-7 złożone przez skarżącą w dniu 27 września 2022 r. korygowały uprzednio złożone przez spółkę przejętą deklaracje za listopad i grudzień 2019 r., co pozwoliłoby na zaliczenie wpłat dokonanych w dniach: 23 grudnia 2019 r. (wpłata zrealizowana przez spółkę przejętą), 27 stycznia 2020 r. i 22 grudnia 2021 r. (dwie wpłaty zrealizowane przez skarżącą), na poczet wykazanej przez spółkę należności podatkowej za listopad i grudzień 2019 r.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał za zasadny zarzut naruszenia art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a. Organy, ponownie analizując sprawę, powinny zbadać kwestię wygaśnięcia egzekwowanego obowiązku, uwzględniając przywołane wyżej okoliczności, a także pozycję prawną spółki jako podmiotu przejmującego w świetle postanowień art. 93 Ordynacji podatkowej.
Wobec uwzględnienia powyższego zarzutu Sąd uznał za zbędne dokonywanie oceny pozostałych podstaw skargi, w tym twierdzeń powołanych jedynie z ostrożności procesowej. Na marginesie jedynie zauważyć należało, że brak było przesłanek do objęcia zakresem kontroli sądowoadministracyjnej kwestii ustalenia kosztów egzekucyjnych. Zagadnienie to - jak trafnie sygnalizował Dyrektor - wykraczało poza zakres sprawy dotyczącej zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego.
W tym stanie rzeczy Sąd orzekł o uchyleniu zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia Naczelnika w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 135 Ppsa. O kosztach postępowania postanowiono zgodnie z art. 200 w związku z art. 205 § 2, art. 209 Ppsa oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023 r., poz. 1964). Na zasądzoną tytułem zwrotu kosztów postępowania kwotę składały się: wpis od skargi (100 zł), wynagrodzenie pełnomocnika (480 zł) i opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł).

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę