III SA/Wa 1846/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2021-05-12
NSApodatkoweŚredniawsa
odpowiedzialność podatkowasolidarna odpowiedzialnośćzaległości podatkoweVATprezes zarząduOrdynacja podatkowabezskuteczność egzekucjiprzesłanki egzoneracyjneniewypłacalność spółki

Podsumowanie

WSA w Warszawie oddalił skargę prezesa zarządu na decyzję o solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki w VAT, uznając, że nie wykazał przesłanek egzoneracyjnych.

Skarżący, będący prezesem zarządu spółki R. Sp. z o.o., zaskarżył decyzję o jego solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki w podatku VAT za maj 2014 r. Zarzucał m.in. istnienie majątku spółki wystarczającego na zaspokojenie należności oraz bezskuteczność egzekucji. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że zobowiązanie nie uległo przedawnieniu, a skarżący nie wykazał spełnienia przesłanek egzoneracyjnych, w szczególności dotyczących zgłoszenia wniosku o upadłość we właściwym czasie oraz wskazania majątku spółki nadającego się do egzekucji.

Przedmiotem sprawy była skarga L.T. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W., utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji orzekającą o solidarnej odpowiedzialności L.T. jako prezesa zarządu R. Sp. z o.o. za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za maj 2014 r. Skarżący zarzucał organom naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym art. 116 § 1 i 2, wskazując na posiadanie przez spółkę majątku wystarczającego na zaspokojenie należności, brak obowiązku zgłaszania wniosku o upadłość oraz bezskuteczność egzekucji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Sąd podkreślił, że zobowiązanie podatkowe spółki nie uległo przedawnieniu, gdyż bieg terminu przedawnienia został zawieszony. Uznano również, że skarżący nie wykazał spełnienia przesłanek egzoneracyjnych określonych w art. 116 § 1 O.p. W szczególności, sąd podzielił stanowisko organów, że stan niewypłacalności spółki w rozumieniu przepisów Prawa upadłościowego i naprawczego nastąpił z chwilą upływu terminu zapłaty zobowiązania, co uzasadniało obowiązek zgłoszenia wniosku o upadłość we właściwym czasie. Ponadto, wskazany przez skarżącego majątek spółki nie nadawał się do efektywnej egzekucji, co potwierdzały działania organu egzekucyjnego.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, prezes zarządu nie może uwolnić się od odpowiedzialności, jeśli nie wykaże spełnienia przesłanek egzoneracyjnych, w tym zgłoszenia wniosku o upadłość we właściwym czasie i wskazania majątku nadającego się do egzekucji.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zobowiązanie podatkowe nie uległo przedawnieniu, a skarżący nie wykazał, że spółka posiadała majątek nadający się do egzekucji ani że nie istniał obowiązek zgłoszenia wniosku o upadłość we właściwym czasie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (27)

Główne

O.p. art. 116 § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 116 § 1

Ordynacja podatkowa

Przesłanki egzoneracyjne dla członka zarządu: zgłoszenie wniosku o upadłość we właściwym czasie lub brak winy w niezgłoszeniu.

O.p. art. 116 § 2

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 116 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

lit. a) i b) - przesłanki uwolnienia od odpowiedzialności

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

O.p. art. 116 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

pkt 2 - wskazanie majątku spółki nadającego się do egzekucji.

p.u.n. art. 11 § 1

Ustawa z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo upadłościowe

Definicja niewypłacalności dłużnika.

p.u.n. art. 11 § 2

Ustawa z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo upadłościowe

Niewypłacalność osoby prawnej, gdy zobowiązania przekroczą wartość majątku.

Pomocnicze

O.p. art. 108 § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 108 § 2

Ordynacja podatkowa

Wszczęcie postępowania w zakresie odpowiedzialności osoby trzeciej.

O.p. art. 70 § 1

Ordynacja podatkowa

Termin przedawnienia zobowiązania podatkowego.

O.p. art. 70 § 6

Ordynacja podatkowa

Zawieszenie biegu terminu przedawnienia.

Prawo restrukturyzacyjne

Ustawa z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne

O.p. art. 21 § 3

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Wydanie decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego.

O.p. art. 107 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 107 § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 109

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 207

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 208

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 187

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 233 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 233 § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 120

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 121

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

p.u.n. art. 21

Ustawa z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo upadłościowe

Obowiązek zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zobowiązanie podatkowe nie uległo przedawnieniu z uwagi na zawieszenie biegu terminu przedawnienia. Skarżący nie wykazał spełnienia przesłanek egzoneracyjnych z art. 116 § 1 O.p., w szczególności dotyczących zgłoszenia wniosku o upadłość we właściwym czasie. Wskazany przez skarżącego majątek spółki nie nadawał się do efektywnej egzekucji.

Odrzucone argumenty

Spółka posiadała majątek wystarczający na zaspokojenie należności. Egzekucja z majątku spółki nie była bezskuteczna, a jej umorzenie miało charakter formalny. Nie istniała podstawa do zgłaszania wniosku o ogłoszenie upadłości w 2014 r., gdyż zobowiązanie podatkowe zostało określone decyzją wydaną później.

Godne uwagi sformułowania

Ocena, czy zgłoszenie upadłości nastąpiło we "właściwym czasie", powinna być dokonywana w świetle przepisów dotyczących postępowania upadłościowego i układowego. Wskazane mienie spółki musi nadawać się do efektywnej egzekucji.

Skład orzekający

Elżbieta Olechniewicz

przewodniczący

Piotr Dębkowski

członek

Radosław Teresiak

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek egzoneracyjnych z art. 116 Ordynacji podatkowej, w szczególności dotyczących obowiązku zgłoszenia wniosku o upadłość i oceny majątku spółki jako podstawy do egzekucji."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w danym czasie. Ocena majątku jako nadającego się do egzekucji jest zawsze indywidualna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy odpowiedzialności osobistej członka zarządu za długi spółki, co jest częstym problemem w obrocie gospodarczym. Pokazuje, jak ważne jest prawidłowe zarządzanie finansami spółki i reagowanie na sygnały o jej niewypłacalności.

Czy prezes zarządu odpowie za długi VAT spółki? Sąd wyjaśnia kluczowe przesłanki.

Dane finansowe

WPS: 613 978,62 PLN

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

III SA/Wa 1846/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-05-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-09-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Elżbieta Olechniewicz /przewodniczący/
Piotr Dębkowski
Radosław Teresiak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
III FSK 4923/21 - Wyrok NSA z 2024-03-05
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 900
art. 116 par 1 pkt 1 lit. a) i b), art. 116 par 1 pkt 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz, Sędziowie Sędzia WSA Radosław Teresiak (sprawozdawca), Asesor WSA Piotr Dębkowski, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 maja 2021r. sprawy ze skargi L.T. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności prezesa zarządu wraz ze spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za maj 2014 r. oddala skargę
Uzasadnienie
Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. (dalej: "organ I instancji"), decyzją z dnia [...] grudnia 2019 r. orzekł o solidarnej z R. Sp. z o.o. (dalej: "Spółka") odpowiedzialności podatkowej L. T. (dalej: "Strona", "Skarżący"), za zaległości podatkowe tej Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za maj 2014 r. wraz z odsetkami za zwłokę.
Skarżący złożył odwołanie od powyższej decyzji wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania. Skarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 116 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2019 r., poz. 900 – dalej: "O.p."), art. 108 § 1, 2 pkt 2 lit. a O.p., art. 107 § 1, 2 pkt 2 i 4 O.p., art. 109 i art. 207 O.p., art. 208 O.p., art. 187 § 1 i 2 oraz art. 191 O.p. Strona zarzuciła ponadto, że postępowanie w sprawie prowadzone było z naruszeniem zasad zaufania, obiektywizmu i praworządności (art. 120, 121,122 O.p.).
Strona podniosła, że nie zachodzą przesłanki do orzekania wobec niej o odpowiedzialności w trybie art. 116 O.p. Przede wszystkim R. Sp. z o.o. posiada majątek wystarczający na zaspokojenie należności za maj 2014 r., który Strona przedstawiała kilkakrotnie w pismach do organu I instancji. Według Skarżącego, organ I instancji zbagatelizował te informacje opierając się na nieaktualnych danych. Strona zarzuciła, że organ I Instancji wadliwie ustalił stan faktyczny w przedmiotowej sprawie, co spowodowało błędne zastosowanie przepisów o odpowiedzialności osoby trzeciej oraz wadliwe zastosowanie przepisów wskazanych w sentencji decyzji organu I instancji.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej: "DIAS" "organ odwoławczy") decyzją z dnia [...] lipca 2020 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W pierwszej kolejności DIAS wskazał, że zobowiązanie podatkowe R. Sp. z o. o. z tytułu podatku od towarów i usług za maj 2014 r. wynika z decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2017 r., która została przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r. utrzymana w mocy. Termin płatności zobowiązania podatkowego z tytułu od towarów i usług za maj 2014 r. przypadał w dniu 25 czerwca 2014 r., a zatem wyznaczony art. 70 § 1 O.p. termin jego przedawnienia upływał z dniem 31 grudnia 2019 r.
Bieg terminu przedawnienia zobowiązania Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za maj 2014 r. został zawieszony zgodnie z art. 70 § 6 pkt 2 O.p. w związku ze złożeniem w dniu 24 września 2017 r. skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2017 r. Wyrokiem z dnia 4 lipca 2018 r. sygn. akt III SA/Wa 3533/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Wyrok nie jest prawomocny w związku ze złożeniem przez Spółkę skargi kasacyjnej.
W konsekwencji DIAS stwierdził, że według stanu na dzień wydania niniejszej decyzji przedmiotowe zobowiązanie podatkowe R. Sp. z o.o., pozostaje wymagalne.
DIAS wskazał również, że spełniona została przesłanka z art. 108 § 2 pkt 2 lit. a O.p, bowiem postępowanie w zakresie odpowiedzialności Skarżącego za zaległość podatkową Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za maj 2014 r. wraz z odsetkami za zwłokę, zostało wszczęto przez organ I instancji na mocy postanowienia z dnia 31 lipca 2019 r. doręczonego w dniu 6 sierpnia 2019 r.
Przechodząc do przesłanki odpowiedzialności podatkowej określonej w art. 116 § 2 O.p. DIAS stwierdził, że zgodnie z wpisem w Rejestrze Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego nr [...] z dnia 5 listopada 2019 r., Pan L. T. jest członkiem zarządu R. Sp. z o.o. Do dnia dzisiejszego brak zmian w tym zakresie. W aktach sprawy znajduje się uchwała nr 2 Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki, podjęta w dniu 25 czerwca 2004 r., zgodnie z którą na prezesa zarządu powołany został Pan L. T.. W związku z powyższym Strona pełniła funkcję członka zarządu Spółki w czasie upływu terminu płatności zobowiązania podatkowego Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za maj 2014r. którego termin płatności upłynął w dniu 25 czerwca 2014 r.
Odnosząc się do kolejnej przesłanki odpowiedzialności wynikającej z art. 116 § 1 O.p. DIAS wskazał, że egzekucja administracyjna wobec majątku R. Sp. z o. o. w związku z nieuregulowaniem zobowiązania z tytułu podatku od towaru i usług za maj 2014 r. była prowadzona na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 6 października 2017 r. wystawionego przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W.. Organ egzekucyjny skierował w dniu 09.10.2017 r. zawiadomienie do [...] S.A. Bank w dniu 10.10.2017 r. przekazał środki w wysokości 12 049,53 zł oraz 8 030.92 zł, które zostały zaliczone na koszty egzekucyjne. W dniu 09.10.2017r, skierowano również zawiadomienie do Banku P. S.A. W dniu 12.10.2017 r. oraz 17.10.2017 r. bank przekazał kwotę 24 315,42 zł oraz 1 000,00zł, którą zaliczono również na koszty egzekucyjne. Odpis w/w tytułu wykonawczego oraz zawiadomienia zostały doręczone Spółce w dniu 13.10.2017 r.
Z kolei zawiadomieniem z dnia 27.02.2018 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia rachunku bankowego w W. Banku S. S.A. Pismem z dnia 01.03.2018 r. Bank poinformował o braku środków na koncie.
Zawiadomieniem z dnia 27.02.2018 r. nr 1472-SEE.711.124667.2018.1.KMI, doręczonym w dniu 05.03.2018r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. dokonał próby zajęcia wierzytelności pieniężnej w Spółce. Spółka najpierw nie udzieliła odpowiedzi na ww. zajęcie, a następnie w oświadczeniu nie uznała wierzytelności. Pismem z dnia 09.11.2018 r. prezes zarządu R. Sp. z o.o. (Pan L. T.) poinformował, że nie ma podstaw do wypłaty zobowiązań Spółki, ponieważ zobowiązania nie są wymagalne.
Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. pismem z dnia 16.08.2018 r. wezwał L. T. do zapłaty należności podatkowych lub wskazania majątku, z którego możliwa będzie egzekucja. W piśmie z dnia 30.08.2018 r. Spółka wskazała rachunki bankowe w m. oraz w W., w których posiada zablokowane salda oraz inny majątek w postaci wierzytelności m.in. w R. Sp. z o.o. jako inwestycje długoterminowe o łącznej wartości 1 650 725,59 zł oraz w postaci środków trwałych (urządzenia techniczne i maszyny - wartość netto 14 545,25 zł, środki transportu - wartość netto 14 566,64 zł, inne środki trwałe - wartość netto 1 371,29 zł).
DIAS wskazał, że w dniu 28.12.2018 r. w siedzibie Spółki przy ul. [...] dokonano oględzin, a następnie odstąpiono od czynności egzekucyjnych z uwagi na znikomą wartość ruchomości należących do Spółki.
W ocenie DIAS, w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego, podjęto szereg innych czynności zmierzających do realizacji obowiązków wynikających z ww. tytułów. Z uzyskanej odpowiedzi z CEPiK wynika, iż Spółka nie figuruje w Rejestrze Pojazdów, natomiast z Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sadowego i Ksiąg Wieczystych wynika, że spółka nie figuruje w Rejestrze Ksiąg Wieczystych.
Zdaniem DIAS, pomimo podjęcia przez organ podatkowy czynności zmierzających do pozyskania informacji o majątku Spółki, a w rezultacie do wyegzekwowania zaległości, prowadzone postępowanie egzekucyjne nie doprowadziło do uregulowania zobowiązań podatkowych. Dlatego Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. postanowieniem z dnia [...].12.2018 r. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec majątku R. Sp. z o.o. ze względu na bezskuteczność.
W odniesieniu do zarzutu Strony, że umorzenie postępowania egzekucyjnego miało bliżej niedookreślony charakter, bowiem po umorzeniu postępowania egzekucyjnego egzekucja nadal była prowadzona wobec spółki (realizowano zajęcia) w sensie faktycznym, DIAS wskazał, że celem egzekucji jest doprowadzenie do zaspokojenia roszczeń wierzyciela. W związku z tym, o skuteczności egzekucji można mówić wówczas, gdy zostanie osiągnięty oczekiwany rezultat, a więc zostanie wyegzekwowana kwota długu. Bezskuteczność egzekucji, o której mowa w art. 116 O.p., jest natomiast efektem nieowocnego poszukiwania majątku nadającego się do egzekucji, a nie tylko sytuacją, gdy majątek zobowiązanego obiektywnie w ogóle nie istnieje. W rozpatrywanej sprawie podjęte w 2017 r. i 2018 r. liczne czynności egzekucyjne (poszukiwanie środków pieniężnych na rachunkach bankowych, ruchomości, nieruchomości, wierzytelności, mienia pod adresem siedziby) niewątpliwie nie doprowadziły do ujawnienia majątku Spółki mogącego zaspokoić należną do zapłaty zaległość podatkową w podatku od towarów i usług w kwocie 613 978,62 zł należności głównej. Skoro zatem istniał majątek o znacznej wartości, obowiązkiem Strony jako osoby zarządzającej było jego spieniężenie i uregulowanie egzekwowanych zaległości.
W świetle zebranego materiału dowodowego, zdaniem DIAS, zarzuty odwołania dotyczące wadliwie ustalonego stanu faktycznego co do majątku Spółki, nie zasługują na uwzględnienie. Zdaniem DIAS, organ I instancji prawidłowo wykazał zaistnienie przesłanki warunkującej odpowiedzialność osoby trzeciej - tj. bezskuteczności egzekucji prowadzonej do majątku spółki. Umorzono postępowanie egzekucyjne, gdyż kwoty przekazane przez bank były zbyt niskie, aby pokryły zobowiązanie w znacznej części. DIAS zwrócił przy tym uwagę, iż mimo umorzenia postępowania egzekucyjnego zajęcia rachunków bankowych pozostają w mocy. Jednakże w przypadku dalszego przekazywania środków zaległość na Spółce będzie się systematycznie zmniejszać, wobec czego kwota do zapłaty przez Stronę postępowania również będzie systematycznie maleć, ponieważ zaskarżona decyzja nie tworzy nowego zobowiązania, lecz orzeka o solidarnej ze Spółką odpowiedzialności za jej zaległości.
Przechodząc do przesłanek egzeneracyjnych DIAS wskazał, że Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. dokonał analizy zaistnienia przesłanek z art. 11 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze dających podstawę do ogłoszenia upadłości przedsiębiorcy.
W celu wyjaśnienia, czy i kiedy zobowiązania Spółki przewyższały wartość jej majątku organ I instancji dokonał analizy sytuacji finansowej Spółki na podstawie danych zawartych w sprawozdaniach finansowych. W sprawozdaniu finansowym za 2013 r. Spółka wykazywała ujemny kapitał własny w wysokości -[...] zł. Ze sprawozdania finansowego za 2013 r. wynika, że przy uwzględnieniu wysokości zobowiązań podatkowych i wartości aktywów za ten rok kondycja finansowa Spółki nie była korzystna i uległa pogorszeniu w kolejnym roku. Na koniec 2013 r. zobowiązania ogółem stanowiły 495 376,95 zł przy wartości 2 480 553,15 zł aktywów ogółem. Za 2014 r.: 3 528 985,93 zł (zobowiązania ogółem) przy aktywach 3 694 370,57 zł. Biorąc pod uwagę, że sprawozdanie za 2014 r. nie uwzględnia istnienia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za maj 2014 r., którego prawidłową wysokość określono w decyzji, to zobowiązania nad majątkiem Spółki wykazują znaczną przewagę bo o ponad 600.000.00 zł. Powyższe zdaniem DIAS pozwala stwierdzić o zaistnieniu przesłanki z art. 11 ust. 2 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze od dnia 31 grudnia 2013 r. Biorąc pod uwagę, że Spółka posiada niespłacone zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług za maj 2014 r., w ocenie DIAS przyjąć należy, iż zaistniała druga przesłanka tj. Spółka stała się niewypłacalna w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze.
DIAS argumentował, że w zaskarżonej decyzji organ I instancji analizując przesłanki egzoneracyjne odpowiedzialności Skarżącego wskazał, iż obowiązek zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości zaistniał od 14 stycznia 2014 r., gdyż już w 2013 r. Spółka miała niekorzystną sytuację finansową. Skoro w czasie pełnienia przez Skarżącego obowiązków w zarządzie sytuacja wskazywała na wystąpienie przesłanek upadłości, obowiązkiem Skarżącego wynikającym z art. 21 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze, było zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki. DIAS podkreślił, że brak jest wpisów z informacją o prowadzonych wobec Spółki postępowaniach: upadłościowym, układowym, restrukturyzacyjnym lub naprawczym. Z powyższego wynika, że Strona obowiązku nie dopełniła, zatem przesłanka uwalniająca Skarżącego od odpowiedzialności podatkowej wynikająca z art. 116 § 1 pkt 1 lit. a O.p. nie zaistniała.
W ocenie DIAS, zgromadzony materiał dowodowy nie wskazuje, aby w styczniu 2014 r. Skarżący nie miał realnego wpływu na możliwość złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki pomimo wystąpienia podstaw ku temu. Uznać zatem należy, że przesłanka egzoneracyjna wynikająca z art. 116 § 1 pkt. 1 lit. b O.p. nie wystąpiła.
Dalej DIAS wskazał, że z akt sprawy nie wynika również, aby Skarżący przedłożył stosowne dokumenty potwierdzające istnienie majątku, z którego możliwa byłaby egzekucja. Pan L. T. wskazał, że spółka posiada towary i materiały o wartości 107 192,88 zł oraz posiada wierzytelności od następujących podmiotów:
• T. J. N. - w kwocie 5000.00 EUR;
• A. sp. z o.o. - w kwocie 77 490.00 USD;
• P. S. S. - w kwocie 1 080,19 PLN;
• I. (Hiszpania) - w kwocie 1 359,00 EUR;
• S. (Białoruś) - w kwocie 2 033.93 EUR;
W odniesieniu do powyższego DIAS wskazał, że pismem z dnia 16.08.2018r. organ I instancji wezwał Skarżącego do zapłaty należności podatkowych lub wskazania majątku z którego możliwa będzie egzekucja. Spółka pismem z dnia 30.08.2018r. wskazała majątek w postaci wierzytelności m.in. w R. Sp. z o.o. oraz w postaci środków trwałych w łącznej wysokości [...] zł. W dniu 28.12.2018r. w siedzibie Spółki dokonano czynności egzekucyjnych, zgodnie z adnotacją odstąpiono od czynności egzekucyjnych z uwagi na znikomą wartość ruchomości należących do Spółki.
W odniesieniu do wierzytelności w R. Sp. z.o.o., organ I instancji zawiadomieniem z dnia 27.02.2018r. dokonał próby zajęcia innej wierzytelności pieniężnej w R. Sp. z.o.o. W piśmie z dnia 09.11.2018r. Pan L. T. jako prezes zarządu R. Sp. z.o.o. poinformował, iż nie ma podstaw do wypłaty zobowiązań R. Sp. z.o.o., ponieważ zobowiązania nie są wymagalne.
Dalej DIAS wskazał, że organ I instancji otrzymał od Strony pismo z dnia 09.08.2019 r., gdzie ponownie wskazała majątek Spółki w wysokości [...] zł w postaci wierzytelności wobec R. Sp. z o.o. wskazywany już w toku postępowania egzekucyjnego. W uzupełnieniu pisma z dnia 09.08.2019 r. Strona pismem z dnia 23.08.2019 r. wskazała dodatkowy majątek Spółki w postaci ruchomości.
Zdaniem DIAS, wobec faktu, iż Pan L. T. pełni funkcję prezesa zarządu w R. Sp. z o.o. i wskazuje majątek w R. Sp. z o.o., gdzie również obejmuje stanowisko prezesa zarządu, następnie osobiście odmawia wypłacenia niniejszego majątku z powodu jego niewymagalności, należy uznać, iż to nie jest wiarygodne mienie, z którego możliwa jest egzekucja. W związku z powyższym kolejna przesłanka uwalniająca Stronę od odpowiedzialności podatkowej zgodnie z art. 116 § 1 pkt 2 O.p. nie zaistniała.
DIAS nie podzielił zarzutów odwołania.
Nie zgadzając się z powyższą decyzją, Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie decyzji organu I instancji i zasądzenie kosztów postępowania.
Skarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
1) art. 116 § 1 i 2 O.p. polegające na wadliwym uznaniu przez organ I instancji, że w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki do orzeczenia odpowiedzialności członka zarządu. W ocenie Strony brak było podstaw do orzekania w trybie art. 116 O.p. ze względu na to, że:
- Spółka przed wszczęciem niniejszego postępowania i aktualnie w jego toku dysponuje majątkiem przekraczającym wartość zaległości wraz z odsetkami;
- nie istniała podstawa do zgłaszania wniosku o ogłoszenie upadłości /a więc nie było obowiązku ze strony członka zarządu zgłaszania wniosku o ogłoszenie upadłości/;
- członek zarządu wskazał majątek Spółki, z którego może być zaspokojony organ;
- egzekucja z majątku Spółki nie była bezskuteczna. Jak wynika bowiem z działań organu egzekucyjnego - umorzenie postępowania egzekucyjnego miało bliżej niedookreślony charakter. Z tego względu, że po umorzeniu postępowania egzekucyjnego egzekucja nadal była prowadzona wobec Spółki (realizowano zajęcia) w sensie faktycznym. Oznaczałoby to, że organ wydał postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego wobec Spółki jedynie dla celu /formalnego/ wszczęcia postępowania w trybie art. 116 O.p. Takie działanie jest niedopuszczalne bowiem ustawodawca jednoznacznie uzależnia wszczęcie postępowania i wydanie decyzji w trybie art. 116 O.p. od faktycznego braku możliwości zaspokojenia się przez organ z majątku Spółki;
2) naruszenie art. 108 § 1, § 2 pkt 2 lit. a O.p. poprzez wadliwe zastosowanie tego przepisu, tj. uznanie, że zachodzą okoliczności do wydania decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej podczas, gdy prawidłowa analiza przesłanek z art. 116 O.p. nie dawała takiej podstawy do wydania decyzji w trybie art. 108;
3) naruszenie art. 107 § 1 i § 2 pkt 2 i pkt 4 O.p. poprzez wadliwe zastosowanie tego przepisu, gdyż prawidłowa analiza przesłanek z art. 116 O.p. w kontekście przedmiotowego stanu faktycznego nie dawała podstawy do określenia odpowiedzialności w zakresie kosztów postępowania egzekucyjnego oraz odsetek za zwłokę. Ponadto nie wiadomo z treści decyzji jaka jest kwota odpowiedzialności za koszty egzekucyjne - skoro na str. 5 uzasadnienia (dec I instancji) organ stwierdza, że koszty egzekucyjne były w całości uregulowane. W jakim więc celu organ powołuje w sentencji art. 107 § 1 i § 2 pkt 4 O.p. Organ II instancji utrzymując decyzję w tym zakresie powiela ten same naruszenia;
4) naruszenie art. 109 i art. 207 O.p. poprzez wadliwe zastosowanie w/w przepisów, gdyż prawidłowa analiza przesłanek z art. 116 O.p. w kontekście przedmiotowego stanu faktycznego nie dawała podstawy do wydania decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej;
5) naruszenie art. 208 § 1 O.p. poprzez jego niezastosowanie. W przedmiotowej sprawie organ wadliwie uznał, że zachodzą przesłanki do wydania decyzji stwierdzającej odpowiedzialność członka zarządu. Tymczasem zachodziły przesłanki do umorzenia wszczętego postępowania w sprawie odpowiedzialności członka zarządu;
6) naruszenie art. 187 § 1 i 2 oraz art. 191 O.p. poprzez wadliwe zebranie i ocenę zebranego materiału dowodowego - co w konsekwencji spowodowało wadliwe ustalenie stanu faktycznego i wadliwe zastosowanie przepisów prawa w zakresie odpowiedzialności osoby trzeciej (członka zarządu);
7) naruszenie art. 233 § 1 pkt 1 O.p. poprzez wadliwe jego zastosowanie skutkujące utrzymaniem w mocy decyzji organu podatkowego I instancji zamiast zastosowania przepisu art. 233 § 2 O.p. skutkującego uchyleniem decyzji organu I instancji.
Zdaniem Strony, powyższe postępowanie prowadzone było przez organy obydwu instancji z naruszeniem zasad zaufania, obiektywizmu i praworządności (art. 120, 121, 122 O.p.).
W odpowiedzi na skargę, DIAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując zaprezentowane w uzasadnieniu decyzji stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga okazała się niezasadna.
Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest zasadność orzeczenia przez organy solidarnej odpowiedzialności Pana L. T. prezesa zarządu R. Sp. z o.o. wraz ze Spółką za jej zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za maj 2014 r.
W pierwszej kolejności należy podkreślić, że zobowiązanie podatkowe Spółki R. Sp. z o.o. w podatku VAT za maj 2014 r. nie uległo przedawnieniu, gdyż bieg terminu przedawnienia został zawieszony zgodnie z art. 70 § 6 pkt 2 O.p.
Zachowany również został wymóg formalny wynikający z art. 108 § 2 pkt 2 lit. a O.p.
Nie budzi również wątpliwości stron okoliczność, że Skarżący pełnił funkcję członka zarządu Spółki R. Sp. z o.o. w czasie upływu terminu płatności zobowiązania podatkowego z tytułu podatku VAT za maj 2014 r.
Należy również zauważyć, że w aktach sprawy znajduje się także postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego z dnia [...].12.2018 r. umarzające postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec majątku Spółki R. Sp. z o.o.
W pierwszej kolejności, mając na uwadze również zarzuty podniesione w skardze, należy odnieść się do ustalonego przez organy "właściwego czasu" na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości.
Zgodnie z art. 116 § 1 pkt 1 lit. a i b O.p. członek zarządu może uwolnić się od odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe jeżeli wykaże, że i) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub w tym czasie zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne w rozumieniu ustawy z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne (Dz. U. z 2020 r. poz. 814) albo zatwierdzono układ w postępowaniu o zatwierdzenie układu, o którym mowa w ustawie z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne, albo ii) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy.
Skarżący w skardze zarzuca, że w roku 2014 r. Spółka regularnie spłacał zobowiązania co oznacza, że nie było podstaw do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Ponadto ewentualny wniosek o ogłoszenie upadłości w 2014 r. nie mógł być oparty o kwotę zobowiązania wynikającą z decyzji, która została wydana trzy lata później.
Odnosząc się do powyższych okoliczności należy zauważyć, że organy prawidłowo dla oceny ziszczenia się przesłanek ogłoszenia upadłości zastosowały przepisy Prawa upadłościowego i naprawczego (p.u.n.). Powyższe znajduje wyraz także w licznych orzeczeniach w tym NSA, przykładowo można wskazać wyrok NSA z dnia 12 lipca 2019 r. (II FSK 2826/17) w którym sąd stwierdził: Ocena, czy zgłoszenie upadłości nastąpiło we "właściwym czasie", powinna być dokonywana w świetle przepisów dotyczących postępowania upadłościowego i układowego, które obecnie regulowane jest przepisami p.u.n.
Zgodnie z art. 11 ust. 1 i ust. 2 p.u.n. (w treści obowiązującej) Dłużnika uważa się za niewypłacalnego, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Dłużnika będącego osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, uważa się za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje.
Organy zasadnie uznały, że stan niewypłacalności Skarżącego w rozumieniu art. 11 ust. 1 p.u.n. nastąpił z chwilą upływu terminu zapłaty zobowiązania w podatku od towarów i usług za maj 2014 r.
Odnosząc się do zarzutu, że ewentualny wniosek o ogłoszenie upadłości w 2014 r. nie mógł być oparty o kwotę zobowiązania wynikającą z decyzji, która została wydana trzy lata później. Należy wskazać za uchwałą NSA z dnia 10 sierpnia 2009 r. (II FPS 3/09), że w odniesieniu do zobowiązań podatkowych powstających z mocy prawa (a więc m.in. zobowiązań podatkowych w podatku VAT) Spółka była zobowiązana do zapłaty podatku należnego w terminach wyznaczonych przez przepisy prawa. Niewypełnienie tych obowiązków w terminie i we właściwej (przewidzianej przepisami prawa) wysokości uzasadnia wydanie decyzji przez organ podatkowy na podstawie przepisu art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej. Nie zmienia to jednak oceny, że zobowiązanie to już powstało wcześniej i powinno zostać wykonane w terminach przewidzianych w przepisach prawa. Zatem zbadanie przesłanek egzoneracyjnych powinno nastąpić z uwzględnieniem kwoty zobowiązania podatkowego określonej w decyzji, a nie w deklaracji podatkowej wykazującej inną wysokość zobowiązania podatkowego, niż to wynikało z przepisów prawa, na podstawie których zobowiązanie to powstało.
Konstatując organ podatkowy ustalając "właściwy czas" prawidłowo uwzględnił kwotę zobowiązania podatkowego wynikającą z decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego a nie na podstawie deklaracji składanych przez Skarżącego.
Skarżący w skardze podnosi również zarzut, że informował organy, iż Spółka posiada majątek który wystarcza na spłatę zobowiązania. Należy zatem uznać, że Skarżący powoływał się na przesłankę egzoneracyjną wynikającą z art. 116 § 1 pkt 2 O.p. tj. wskazanie mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.
W pierwszej kolejności słusznie organ zauważył, że Skarżący pozostawał członkiem zarządu Spółki również w trakcie toczącego się postępowania egzekucyjnego zatem nie było przeszkód, aby Spółka, skoro posiadała majątek, uregulowała zaległości podatkowe w podatku VAT za maj 2014 r.
Ponadto jak wynika z utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych nie jest wystarczające wskazanie przez Skarżącego jakiegokolwiek majątku, wskazane mienie spółki musi nadawać się do efektywnej egzekucji. (por. wyrok NSA z dnia 4 lipca 2019 r. (II FSK 2589/17).
Skoro zatem Spółka w której Skarżący pełnił funkcję członka zarządu w trakcie prowadzonego przez organy postępowania egzekucyjnego nie była w stanie uzyskać spłaty wierzytelności wskazanych aktualnie przez Skarżącego to należy uznać, że nie nadają się one do efektywnej egzekucji.
Z powyższych względów, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd oddalił skargę.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę