III SA/Wa 1828/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę Banku [...] S.A. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (DKIS) dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych. Bank zwrócił się o interpretację w kwestii, czy przedawnienie jego roszczeń wobec klientów (osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej) skutkuje powstaniem przychodu podatkowego u tych klientów, a w konsekwencji, czy na banku ciąży obowiązek informacyjny z art. 42a ust. 1 ustawy o PIT (przekazanie informacji PIT-11). Bank argumentował, że przedawnienie roszczenia nie powoduje umorzenia długu ani trwałego przysporzenia majątkowego u dłużnika, a jedynie ogranicza możliwość jego przymusowego dochodzenia. DKIS uznał, że przychód powstaje w momencie podniesienia przez dłużnika zarzutu przedawnienia lub gdy sąd uwzględni przedawnienie, co skutkuje obowiązkiem informacyjnym banku. WSA uchylił zaskarżoną interpretację. Sąd uznał, że przedawnienie roszczenia cywilnoprawnego nie powoduje powstania przychodu podatkowego u dłużnika, ponieważ zobowiązanie nadal istnieje jako tzw. zobowiązanie naturalne. Spełnienie takiego świadczenia nie jest uznawane za świadczenie nienależne, a wierzyciel nie uzyskuje trwałego przysporzenia majątkowego. Sąd podkreślił, że samo przedawnienie nie jest równoznaczne z umorzeniem długu ani zwolnieniem z niego. W związku z tym, że u dłużnika nie powstaje przychód, wierzyciel (bank) nie ma obowiązku składania informacji PIT-11 na podstawie art. 42a ust. 1 ustawy o PIT, gdyż przepis ten dotyczy sytuacji, w których wierzyciel faktycznie dokonuje wypłaty należności lub świadczeń. Sąd zasądził od DKIS na rzecz banku zwrot kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie, że przedawnienie roszczenia cywilnoprawnego nie generuje przychodu podatkowego u dłużnika i nie rodzi obowiązku informacyjnego po stronie wierzyciela.
Dotyczy głównie sytuacji osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej w kontekście obowiązków informacyjnych banków. Interpretacja może mieć zastosowanie do innych wierzycieli i dłużników w podobnych sytuacjach.
Zagadnienia prawne (2)
Czy przedawnienie roszczenia banku wobec klienta (osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej) skutkuje powstaniem przychodu podatkowego u tego klienta w rozumieniu ustawy o PIT?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przedawnienie roszczenia cywilnoprawnego nie skutkuje powstaniem przychodu podatkowego u dłużnika.
Uzasadnienie
Przedawnienie roszczenia cywilnoprawnego nie powoduje jego wygaśnięcia ani trwałego przysporzenia majątkowego u dłużnika, ponieważ zobowiązanie nadal istnieje jako zobowiązanie naturalne. Wierzyciel nie uzyskuje trwałej korzyści, a bank nie dokonuje świadczenia w rozumieniu art. 42a ust. 1 ustawy o PIT.
Czy w związku z przedawnieniem roszczenia banku wobec klienta, na banku ciąży obowiązek informacyjny z art. 42a ust. 1 ustawy o PIT (przekazanie informacji PIT-11)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, bank nie ma takiego obowiązku.
Uzasadnienie
Obowiązek informacyjny z art. 42a ust. 1 ustawy o PIT dotyczy sytuacji, w których wierzyciel faktycznie dokonuje wypłaty należności lub świadczeń. Przedawnienie roszczenia nie jest równoznaczne z dokonaniem takiego świadczenia przez wierzyciela, a u dłużnika nie powstaje przychód podatkowy.
Przepisy (37)
Główne
u.p.d.o.f. art. 11 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Przychód to otrzymane lub postawione do dyspozycji pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Samo przedawnienie roszczenia nie skutkuje powstaniem przychodu z nieodpłatnego świadczenia.
u.p.d.o.f. art. 42a § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Obowiązek informacyjny dotyczy sytuacji, gdy wierzyciel dokonuje wypłaty należności lub świadczeń. Przedawnienie roszczenia nie jest taką sytuacją.
u.p.d.o.f. art. 11 § 1
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 42a § 1
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
K.c. art. 117
Kodeks cywilny
Po upływie terminu przedawnienia można uchylić się od zaspokojenia roszczenia. Nie oznacza to jednak wygaśnięcia zobowiązania.
K.c. art. 117 § 2
Kodeks cywilny
Pomocnicze
u.p.d.o.f. art. 10 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 12 § 2
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 14 § 2
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 14 § b
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 20 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Katalog przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty. Jednakże przedawnienie roszczenia nie jest traktowane jako przychód z tego źródła.
u.p.d.o.f. art. 10 § 1
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 12 § 2
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 14 § 2
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 14b
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 20 § 1
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
O.p. art. 14b § 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 2 § a
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 14h
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 121 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 14c § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 14c § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
K.c. art. 117 § 2
Kodeks cywilny
Po upływie terminu przedawnienia nie można domagać się zaspokojenia roszczenia przysługującego przeciwko konsumentowi.
K.c. art. 118
Kodeks cywilny
K.c. art. 502
Kodeks cywilny
Możliwość potrącenia przedawnionej wierzytelności, jeżeli w chwili, gdy potrącenie stało się możliwe, przedawnienie jeszcze nie nastąpiło.
K.c. art. 411 § 3
Kodeks cywilny
p.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 57a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 146 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 209
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.b.
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przedawnienie roszczenia cywilnoprawnego nie skutkuje powstaniem przychodu podatkowego u dłużnika. • Przedawnienie roszczenia nie jest równoznaczne z dokonaniem wypłaty należności lub świadczenia przez wierzyciela. • Wierzyciel przedawnionego roszczenia nie ma obowiązku informacyjnego z art. 42a ust. 1 ustawy o PIT.
Odrzucone argumenty
Stanowisko DKIS, że przedawnienie roszczenia skutkuje powstaniem przychodu u dłużnika i obowiązkiem informacyjnym wierzyciela.
Godne uwagi sformułowania
Przedawnienie roszczenia cywilnoprawnego nie powoduje jego wygaśnięcia, a jedynie sprowadza się do tego, że po upływie określonego w ustawie terminu [...] dłużnik może uchylić się od jego zaspokojenia. • Prawo cywilne nadal traktuje zobowiązanego z przedawnionej wierzytelności jako dłużnika, z tą tylko różnicą, że odmawia wierzycielowi ochrony prawnej, w tym w szczególności odmawia zastosowania przymusu państwowego w celu wyegzekwowania wierzytelności. • Samo przedawnienie nie jest równoznaczne z umorzeniem długu ani zwolnieniem z niego. • Użycie w art. 42a ust. 1 u.p.d.o.f. zwrotu "dokonuje wypłaty należności lub świadczeń" oznacza, że dyspozycja tego przepisu obejmuje tylko takie rodzaje zachowań, które polegają na działaniu - nie można więc w ten zakres włączyć sytuacji wierzyciela przedawnionego roszczenia.
Skład orzekający
Ewa Izabela Fiedorowicz
przewodniczący
Maciej Kurasz
sprawozdawca
Agnieszka Sułkowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że przedawnienie roszczenia cywilnoprawnego nie generuje przychodu podatkowego u dłużnika i nie rodzi obowiązku informacyjnego po stronie wierzyciela."
Ograniczenia: Dotyczy głównie sytuacji osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej w kontekście obowiązków informacyjnych banków. Interpretacja może mieć zastosowanie do innych wierzycieli i dłużników w podobnych sytuacjach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia przedawnienia roszczeń i jego potencjalnych skutków podatkowych, co jest istotne zarówno dla instytucji finansowych, jak i dla osób fizycznych. Wyrok wyjaśnia istotne różnice między prawem cywilnym a podatkowym.
“Przedawniony dług to nie zawsze przychód! WSA wyjaśnia, kiedy bank nie musi informować o PIT.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.