III SA/Wa 1828/24

III SA/Wa 1828/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-11-07
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-08-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Sułkowska
Ewa Izabela Fiedorowicz /przewodniczący/
Maciej Kurasz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
6560
Hasła tematyczne
Interpretacje podatkowe
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną interpretację
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 226
art. 10 ust. 1 pkt 9, art. 11 ust. 1, art. 12 ust. 2 pkt 6, art. 14 ust. 2 pkt 6, art. 14b, art. 20 oraz art. 42a ust. 1
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 2383
art. 14b § 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Ewa Izabela Fiedorowicz, Sędziowie sędzia WSA Maciej Kurasz (sprawozdawca), asesor WSA Agnieszka Sułkowska, Protokolant sekretarz sądowy Anna Skorupska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2024 r. sprawy ze skargi Banku [...] z siedzibą w W. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 17 lipca 2024 r. nr 0112-KDIL2-1.4011.454.2024.1.DJ w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych 1) uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, 2) zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz Banku [...] z siedzibą w W. kwotę 697 zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
1. Z akt sprawy wynikało, że wnioskiem z 28 maja 2024 r. Bank [...] S.A. z siedzibą w W. (dalej: "Wnioskodawca", "Skarżący" lub "Bank") zwrócił się do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (dalej: "DKIS" lub "Dyrektor KIS") o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych. We wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej Wnioskodawca wskazał, że jest bankiem krajowym prowadzącym działalność na podstawie ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2488, ze zm.), tj. jest uprawniony do udzielania kredytów, pożyczek pieniężnych, a także do dokonywania innych czynności bankowych. W ramach tej działalności Bank oferuje produkty finansowe skierowane do szerokiego spektrum klientów, w tym klientów będących osobami fizycznymi nieprowadzącymi działalności (dalej w skrócie jako: Klienci/Klient). W działalności Banku zdarzają się sytuacje, w których Klienci nie regulują w terminie zobowiązań wobec Banku - może to dotyczyć zarówno zwrotu kapitału (przekazanego w ramach produktu mającego na celu udzielenie finansowania, takiego jak kredyt albo pożyczka pieniężna), jak i uregulowania należnych odsetek, prowizji lub innych opłat stanowiących wynagrodzenie za usługi Banku. Ponadto w praktyce działalności Banku mogą występować także sytuacje, w których zawarta z Klientem umowa okazuje się nieważna (w znaczeniu prawnym), w związku z czym powstaje obowiązek zwrotu świadczenia nienależnego – w szczególności dotyczyć to może także zobowiązań do zwrotu otrzymanego kapitału kredytu lub pożyczki, gdy stwierdzone zostanie, że umowa jest nieważna wskutek zastosowania w umowie klauzul abuzywnych odnoszących się do kursu waluty obcej. W przypadkach, w których Klienci nie regulują w terminie zobowiązań, Bank z reguły podejmuje działania o charakterze windykacyjnym, jednak nie zawsze są one skuteczne. W efekcie powyżej opisanych zdarzeń może dochodzić do sytuacji, w których wierzytelności Banku (z jakiegokolwiek) ulegną przedawnieniu, tj. upłynie termin przedawnienia przewidziany w przepisach ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 1061 z późn. zm., dalej "K.c.") dla danego roszczenia (art. 117 i nast. K.c.). W żadnej z tych sytuacji Bank nie dokonuje umorzenia długu (nie zwalnia z długu), ponieważ Bank jest zainteresowany, aby byt prawny wierzytelności trwał, co potencjalnie umożliwia odzyskanie kapitału oraz uzyskiwanie korzyści z takiej wierzytelności (względnie uzyskiwanie korzyści w oparciu o odzyskany kapitał). Oczywiście, mogą być także sytuacje, w których Bank intencjonalnie dokona zwolnienia z długu (umorzenia) wierzytelności w części albo w całości (np. w ramach ugody zawieranej z Klientem) - jednak takie sytuacje (gdy Bank dokonuje umorzenia) nie są przedmiotem niniejszego wniosku. Trzeba też dodać, że kwestia przedawnienia nie zawsze jest oczywista, tj. mogą zachodzić wątpliwości co do oceny prawnej poszczególnych zachowań stron (np. czy dane działanie dłużnika można uznać za uznanie długu, co wpływa znacząco na obliczanie terminu przedawnienia), jak i zachodzą wątpliwości dotyczące znaczenia przepisów (np. w jaki sposób ustalać początek biegu przedawnienia w przypadku obowiązku zwrotu świadczenia nienależnego, która to kwestia była dopiero w niedawnym czasie przedmiotem uchwały Sądu Najwyższego z 25 kwietnia 2024 r., III CZP 25/22). Z tych powodów w wielu przypadkach nie można mieć pewności co do tego, czy do przedawnienia roszczenia doszło (a zatem np. Bank może kwestionować, że doszło do skutecznego podniesienia zarzutu przedawnienia), względnie w jakiej dacie do niego doszło, zaś rozstrzygnięcie tych wątpliwości nierzadko dokonuje się dopiero w postępowaniu sądowym, tj. konieczne jest wydanie orzeczenia sądowego. Te sytuacje mogą być także powodem, dla którego działania windykacyjne nie są podejmowane przez wierzyciela w odpowiednim czasie - gdy w związku z wątpliwościami prawnymi dot. samej kwestii przedawnienia, tj. gdy nie jest jasne, czy do przedawnienia doszło, czy też w jakiej dacie (jakie zdarzenie rozpoczyna bieg przedawnienia, czy doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia etc.). Wnioskodawca rozpatrywał przedstawiony problem w kontekście potencjalnie ciążących na nim obowiązków z art. 42a ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 226, z póżn. zm., dalej "u.p.d.o.f."). Wykonanie tych obowiązków wiąże się bowiem z ponoszeniem kosztów organizacyjnych związanych z koniecznością identyfikowania przypadków, w których ten obowiązek występuje, oraz wykonywaniem tych obowiązków w postaci przygotowania i przekazania wymaganych informacji. Z uwagi na te potencjalne koszty organizacyjne Bank jest zainteresowany w uzyskaniu odpowiedzi na postawione pytania i potwierdzenia przedstawionego w niniejszym wniosku stanowiska. Bank podkreślił, że kwestia obowiązków podatników (dłużników, w sytuacji, gdy roszczenie uległo przedawnieniu) pozostaje niezależna od obowiązków Banku z art. 42a ust. 1 u.p.d.o.f., tj. nawet jeśli po stronie Banku nie wystąpiłyby te obowiązki, to nie ma to wpływu na obowiązki podatników - może być zatem tak, że Bank nie ma obowiązku informacyjnego z art. 42a ust. 1 u.p.d.o.f., ale dłużnik (Klient) ma obowiązek rozliczenia przychodu powstałego w następstwie przedawnienia roszczenia.
2. Wnioskodawca zadał organowi interpretacyjnemu następujące pytania:
1) Czy słuszne jest stanowisko, że na Banku nie ciąży obowiązek z art. 42a ust. 1 u.p.d.o.f. w dacie upływu terminu przedawnienia roszczenia przysługującego Bankowi wobec Klienta?
Jeśli odpowiedź na pyt. 1 jest negatywna, to Skarżący prosi o odpowiedź na pytanie 2 i na pytanie 3.
2) Czy słuszne jest stanowisko, że na Banku nie ciąży obowiązek z art. 42a ust. 1 u.p.d.o.f. w dacie podniesienia przez Klienta zarzutu przedawnienia roszczenia przysługującego Bankowi wobec Klienta? (w razie odpowiedzi negatywnej na pytanie nr 1)
3) Czy słuszne jest stanowisko, że na Banku nie ciąży obowiązek z art. 42a ust. 1 u.p.d.o.f. w dacie uprawomocnienia się orzeczenia w sprawie, w której sąd rozpatrując powództwo przeciwko Klientowi w oparciu o art. 117 § 2(1) K.c. uwzględni przedawnienie roszczenia przysługującego Bankowi wobec Klienta? (w razie odpowiedzi negatywnej na pytanie nr 1).
3. Stanowisko Skarżącego w sprawie:
Ad. 1. Zdaniem Wnioskodawcy, odpowiedź jest pozytywna, tj. na Banku nie ciąży obowiązek z art. 42a ust. 1 u.p.d.o.f. w dacie przedawnienia roszczenia przysługującego Bankowi.
Ad. 2. (w razie odpowiedzi negatywnej na pytanie nr 1)
Zdaniem Wnioskodawcy, odpowiedź jest pozytywna, tj. na Banku nie ciąży obowiązek z art. 42a ust. 1 u.p.d.o.f. w dacie podniesienia zarzutu przedawnienia przez dłużnika (Klienta).
Ad. 3 (w razie odpowiedzi negatywnej na pytanie nr 1)
Zdaniem Wnioskodawcy, odpowiedź jest pozytywna, tj. na Banku nie ciąży obowiązek z art. 42a ust. 1 u.p.d.o.f. w dacie uprawomocnienia się orzeczenia w sprawie, w której sąd rozpatrując powództwo przeciwko Klientowi w oparciu o art. 117 § 2(1) K.c. uwzględni przedawnienie roszczenia.
Wnioskodawca - uzasadniając swoje stanowisko - zauważył, że zgodnie z instytucją przedawnienia, zdefiniowaną w art. 117 i dalszych K.c., po upływie terminu przedawnienia ten, przeciwko komu przysługuje roszczenie, może uchylić się od jego zaspokojenia, chyba że zrzeka się z korzystania z zarzutu przedawnienia. Ponadto zgodnie z § 2(1): "Po upływie terminu przedawnienia nie można domagać się zaspokojenia roszczenia przysługującego przeciwko konsumentowi." Analizując skutki podatkowe przedawnienia, w tym na podstawie orzecznictwa, Wnioskodawca zauważył, iż w pierwszej kolejności pojawia się kwestia, czy po stronie dłużnika w ogóle powstaje przychód w związku z przedawnieniem się długu (stąd potrzeba zadania pytania nr 1). Dopiero w razie potwierdzenia, że przychód powstaje, kolejną i odrębną kwestią jest, czy w związku z powstaniem przychodu aktualizują się obowiązki z art. 42a ust. 1 u.p.d.o.f., a jeśli tak, to w jakiej dacie ma to miejsce (stąd potrzeba zadania pytań nr 2 i 3). Bank zwrócił uwagę, że ustawodawca w przepisach u.p.d.o.f. wprost wskazał przedawnione zobowiązania jako przychody, lecz tylko dla jednego źródła przychodów, mianowicie przychodów z działalności gospodarczej, podczas gdy brak jest takiego wskazania wprost w przypadku przedawnienia roszczenia przeciwko podatnikowi będącemu konsumentem. Jest to istotne, ponieważ już na gruncie tych przepisów u.p.d.o.f. jasne jest, iż przedawnione zobowiązanie nie powinno być uznawane za przychód w przypadku takich zobowiązań podatników, które pozostają bez związku z prowadzoną działalnością gospodarczą (zdefiniowaną w art. 5a pkt 6 u.p.d.o.f.). Zatem: "Przedawnione zobowiązania są przychodami tylko wtedy, gdy ustawodawca wyraźnie tak wskazał. Gdyby przedawnione zobowiązania były przychodami co do zasady, to przepis art. 14 ust. 2 pkt 6 u.p.d.o.f. byłby zbędny. Jakkolwiek więc wartość przedawnionego zobowiązania z tytułu kredytu stanowi przychód z działalności gospodarczej na podstawie art. 14 ust. 2 pkt 6 u.p.d.o.f., to nie można uznać, że stanowi również przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f." (Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 czerwca 2022 r., II FSK 2766/19). Analizując orzecznictwo dot. przedmiotowej kwestii, Bank zauważył, że liczne są wyroki, w których zanegowano powstanie przychodu z powodu przedawnienia, ponieważ uznano, iż w związku z przedawnieniem nie dochodzi do uzyskania trwałej, definitywnej korzyści. W wielu z tych sprawach w stanie faktycznym dochodziło do podniesienia zarzutu przedawnienia (względnie w wywodzie wskazano na możliwość podniesienia zarzutu, jako niweczącego możliwość dochodzenia roszczenia przed sądem, lecz nieprowadzącego do umorzenia długu, i stąd wywodzono skutek w postaci braku powstania przychodu), i nie miało to wpływu na konkluzję. W kontekście ww. wywodu Wnioskodawca dodał, iż w związku z upływem terminu przedawnienia Bank nie dokonuje umorzenia zobowiązania, wręcz przeciwnie: w interesie Banku jest, aby zobowiązanie to istniało. Dodatkowo Bank ocenił, że w razie przedawnienia roszczenia pozostaje możliwość dokonania potrącenia: "Z dalszym istnieniem przedawnionego roszczenia związane są pewne skutki prawne, które sprawiają, że nie staje się ono wcale bezprzedmiotowe. Należy do nich bowiem możliwość potrącenia przedawnionej wierzytelności, jeżeli w chwili, gdy potrącenie stało się możliwe, przedawnienie jeszcze nie nastąpiło (art. 502), oraz niemożność żądania zwrotu świadczenia, jeżeli zostało ono spełnione w celu zadośćuczynienia przedawnionemu roszczeniu (art. 411 pkt 3)." (Ciszewski Jerzy (red.), Nazaruk Piotr (red.), Kodeks cywilny. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2023, art. 117.). Zatem nie można w przypadku upływu terminu przedawnienia stwierdzić, iż dłużnik uzyskał trwałą i definitywną korzyść, lub że doszło do umorzenia wierzytelności - skonstatował Skarżący. Z powyższych względów Wnioskodawca uważa, że odpowiedź na pytanie 1 powinna być pozytywna, co implikuje z kolei brak po stronie Wnioskodawcy obowiązków z art. 42a ust. 1 u.p.d.o.f. Natomiast w razie uznania, że przychód po stronie dłużnika powstaje (tj. odpowiedź na pytanie nr 1 jest negatywna), pojawia się kwestia, czy w takim wypadku aktualizuje się obowiązek z art. 42a ust. 1 u.p.d.o.f., i w jakim momencie. Biorąc pod uwagę treść art. 20 ust. 1 i art. 42a ust. 1 u.p.d.o.f., Skarżący zauważył, że użycie w art. 42a ust. 1 zwrotu "dokonuje wypłaty należności lub świadczeń" oznacza, że dyspozycja tego przepisu obejmuje tylko takie rodzaje zachowań, które polegają na działaniu - nie można więc w ten zakres włączyć sytuacji wierzyciela przedawnionego roszczenia, który w związku z przedawnieniem roszczenia nie jest zobowiązany do żadnych działań (i żadnych działań nie dokonuje). Jednocześnie można też przyjąć, iż wyliczenie w art. 42a ust. 1 odnosi się ściśle do wyliczonych w art. 20 ust. 1 po słowach "w szczególności ..." wypłat i świadczeń - taka ścisła interpretacja wydaje się zgodna z zasadą, iż przepisy podatkowe powinny precyzyjnie i jasno definiować obowiązki podatkowe, zaś wykładnia rozszerzająca jest nieuprawniona - także z uwagi na zasadę z art. 2a ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2383, z późn. zm., dalej "O.p.") - to zaś z kolei prowadziłoby do podobnego wniosku, tj. że dyspozycja art. 42a ust. 1 nie obejmuje stanu, w którym podnoszony jest zarzut przedawnienia. Z tych samych powodów - według oceny Banku - nie można też stwierdzić, że wierzyciel (Bank) jest adresatem normy z art. 42a ust. 1 u.p.d.o.f. w razie uwzględnienia przez Sąd przedawnienia na podstawie art. 117 § 2(1) K.c. w toku postępowania sądowego z udziałem konsumenta. Co więcej, w takich sytuacjach skutek prawny związany z upływem terminu przedawnienia jest potwierdzany w wydanym przez Sąd orzeczeniu. Zatem jest to stan, w którym potwierdzenie, iż doszło do przedawnienia roszczenia, jest następstwem działania właściwego sądu powszechnego. Natomiast nie ma w tych sytuacjach żadnej aktywności wierzyciela, którą (stosując argument z wyroku NSA w sprawie II FSK 3025/19) można by określić jako zaniechanie dochodzenia roszczenia, czy też jako "dokonanie wypłaty należności lub świadczenia" z art. 42a ust. 1 u.p.d.o.f. Wręcz przeciwnie, aktywność wierzyciela (Banku) w takiej sytuacji (w ramach postępowania sądowego) z reguły nakierowana jest na przeciwny efekt, a ponadto bardzo często działanie wierzyciela w trakcie postępowania polega m.in. na kwestionowaniu, iż do przedawnienia doszło - nie sposób zatem uznać, że jest to działanie opisane w art. 42a ust. 1 u.p.d.o.f., polegające na "dokonaniu wypłaty należności lub świadczenia" na rzecz dłużnika (Klienta). Skarżący dodał - odnosząc się do pytania nr 2 - że w wielu przypadkach kwestia przedawnienia nie jest oczywista (tak jak to wyżej opisano w polu ...). W takich wypadkach o tym, czy doszło do przedawnienia roszczenia, rozstrzyga sąd powszechny rozpatrując roszczenie, co do którego zarzut przedawnienia został podniesiony. Tym samym o tym, czy przedawnienie miało miejsce, czy nie, decydować będzie nie sam fakt podniesienia zarzutu przedawnienia, lecz zapadłe w dalszej kolejności orzeczenie sądu powszechnego. Jest to zatem kolejna okoliczność przemawiająca za tym, iż odpowiedź na pytanie nr 2 powinna być pozytywna, tj. że (rozpatrując, jakie zdarzenie jest istotne dla ustalenia, czy powstał przychód) nie można traktować podniesienia przez dłużnika zarzutu przedawnienia jako takiego zdarzenia, ponieważ podniesienie zarzutu przedawnienia jest oświadczeniem dłużnika, które nie musi w każdym przypadku być obiektywnie zasadne. Z powyższych względów Wnioskodawca uważa, iż odpowiedź na pytania nr 2 i nr 3 powinna być negatywna. Bank przypomniał przy tym, że brak po stronie Wnioskodawcy obowiązku z art. 42a ust. 1 u.p.d.o.f. pozostaje bez wpływu na obowiązki podatnika (Klienta), tj. jeśli w razie przedawnienia roszczenia dłużnik uzyskuje przychód (tj. odpowiedź na pytanie 1 jest negatywna), to dłużnik (Klient) jako podatnik PIT jest zobowiązany do uwzględnienia tego przychodu w swoim rozliczeniu podatku dochodowego - ta okoliczność jednak pozostaje poza zakresem niniejszego wniosku, który odnosi się jedynie do obowiązków informacyjnych Banku z art. 42a ust. 1 u.p.d.o.f.
4. Interpretacją indywidualną przepisów prawa podatkowego
z 17 lipca 2024 r. DKIS stwierdził, że stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanych stanów faktycznych i zdarzeń przyszłych w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe. Dyrektor KIS zauważył, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlegają wszelkiego rodzaju dochody uzyskane przez podatnika, z wyjątkiem tych, które zostały enumeratywnie wymienione w katalogu zwolnień przedmiotowych, zawartym w tej ustawie, bądź od których zaniechano poboru podatku. Dla celów podatkowych przyjmuje się - stwierdził DKIS - że pojęcie nieodpłatnego świadczenia ma szerszy zakres niż w prawie cywilnym. Obejmuje ono bowiem wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu, lub te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze, których skutkiem jest nieodpłatne - to jest niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu, przysporzenie majątku tej osobie, mające konkretny wymiar finansowy (Uchwała NSA z 18 listopada 2002 roku sygn. akt FPS 9/02). Przy czym za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które nie mają charakteru zwrotnego. Przychód jest bowiem określonym przyrostem majątkowym, czyli jego otrzymanie musi mieć charakter definitywny. Jednakże przysporzeniem majątkowym i przychodem w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie są tylko aktywa, które ulegają zwiększeniu, lecz również pasywa, które ulegają zmniejszeniu. Dyrektor KIS ocenił, że zawarte przepisie art. 20 ust. 1 u.p.d.o.f. sformułowanie "w szczególności" dowodzi że katalog przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i zasadnym jest, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż w nim wymienione. Na gruncie prawa podatkowego przychodem podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych jest każda forma przysporzenia majątkowego (korzyść), tzn. zarówno pieniężna, jak i niepieniężna. Dyrektor KIS zauważył również, że na gruncie ww. ustawy takie ujęcie przychodów podlegających opodatkowaniu wynika z techniki legislacyjnej użytej przez ustawodawcę, gdzie w art. 20 w ust. 1 u.p.d.o.f. posłużono się katalogiem otwartym. W tym przypadku racjonalny ustawodawca uznał bowiem, że nie jest możliwe enumeratywne określenie wszystkich okoliczności generujących przychód podatkowy. Przeciwną technikę legislacyjną (zamknięty katalog) zastosowano w art. 14 ust. 2 tejże ustawy. W normie tej wymienione są enumeratywnie przychody stanowiące przychód z działalności gospodarczej, a wśród nich w pkt 6 - wartość umorzonych lub przedawnionych zobowiązań, z zastrzeżeniem ust. 3 pkt 6, w tym z tytułu zaciągniętych kredytów (pożyczek), z wyjątkiem umorzonych pożyczek z Funduszu Pracy. Nie można zatem uznać - według interpretacji DKIS - że brak wskazania wprost w art. 20 ust. 1 u.p.d.o.f. okoliczności, w której powstaje przychód z przedawnionego zobowiązania podatnika nieprowadzącego działalności gospodarczej, jest jednoznaczny z brakiem przychodu podatkowego z tego tytułu. Ponadto, przychód ten w przypadku "innych źródeł", tj. art. 20 ust. 1 tejże ustawy, nie powstaje w momencie przedawnienia się zobowiązania, a na skutek zaistnienia innych okoliczności. W związku z tym nie należy dokonywać nieuzasadnionej, zawężającej interpretacji zakresu (dyspozycji) art. 20 ust. 1 ww. ustawy poprzez porównanie jej do zakresu innej szczególnej regulacji dotyczącej odrębnego źródła przychodu (art. 14 ust. 2 ustawy), jakim jest pozarolnicza działalność gospodarcza. Kontynuując swoją dalszą analizę prawną, Dyrektor KIS stwierdził, że przedawnienie zobowiązania jest zdarzeniem prawnym, powodującym określone skutki w zakresie możliwości dochodzenia zobowiązań. Przedawnienie roszczenia cywilnoprawnego nie powoduje jego wygaśnięcia, a jedynie sprowadza się do tego, że po upływie określonego w ustawie terminu (wynoszącego zgodnie z art. 118 K.c. 6 lat, a dla roszczeń o świadczenia okresowe 3 lata), dłużnik może uchylić się od jego zaspokojenia. Skutkiem tego, roszczenie przedawnione nie wygasa, ale nie będzie mogło zostać przymusowo zrealizowane w sytuacji, gdy dłużnik podniesie zarzut jego przedawnienia. Zatem, przychód podatkowy w postaci nieodpłatnego świadczenia powstaje nie w momencie upływu terminu przedawnienia zobowiązania cywilnoprawnego - ale gdy dłużnik podniesie zarzut jego przedawnienia. Powołując się bowiem na zarzut przedawnienia, sam odmawia spłacenia długu, i mając świadomość braku narzędzi prawnych do wyegzekwowania roszczenia - uzyskuje realne przysporzenie majątkowe, skonstatował DKIS. Mając jednak na uwadze brzmienie art. 117 § 2 1 K.c., z którego wynika, że po upływie terminu przedawnienia nie można domagać się zaspokojenia roszczenia przysługującego przeciwko konsumentowi i który to przepis należy odczytywać w ten sposób, że sąd będzie miał obowiązek z urzędu (bez wniosku ze strony dłużnika) każdorazowo zbadać, czy roszczenie przysługujące przeciwko dłużnikowi - konsumentowi nie uległo przedawnieniu, a jeżeli doszło do niego, to sąd będzie musiał powództwo przeciwko dłużnikowi - konsumentowi co do zasady oddalić, zasadnym jest wskazanie, że przychód podatkowy powstanie nie tylko w momencie podniesienia zarzutu przedawnienia przez dłużnika - konsumenta, lecz również gdy sąd rozpatrując powództwo przeciwko konsumentowi w oparciu o art. 117 § 21 K.c. z urzędu stwierdzi, że roszczenie wobec wierzyciela uległo przedawnieniu. Zatem, skutki podatkowe powyższych zdarzeń (wynikających z czynności samego podatnika, jak i postanowień sądu - odpowiednio okoliczności, o których mowa w art. 117 § 2 i 117 § 21 K.c.) będą dla dłużnika - konsumenta takie same. Prowadzą one bowiem do bezskuteczności ewentualnego roszczenia przysługującego przeciwko konsumentowi i w konsekwencji do powstania przychodu podlegającego opodatkowaniu stosownie do art. 20 ust. 1 u.p.d.o.f., podsumował swój wywód prawny Dyrektor KIS. W konsekwencji, w przypadku zaistnienia sytuacji, zakreślonych zadanymi przez Wnioskodawcę pytaniami: nr 2 (tj. w dacie podniesienia przez Klienta zarzutu przedawnienia roszczenia przysługującego Bankowi wobec Klienta) i nr 3 (tj. w dacie uprawomocnienia się orzeczenia w sprawie, w której sąd rozpatrując powództwo przeciwko Klientowi w oparciu o art. 117 § 21 K.c. uwzględni przedawnienie roszczenia przysługującego Skarżącemu wobec Klienta) na Spółce ciąży/będzie ciążył obowiązek wynikający z art. 42a ust. 1 u.p.d.o.f. Jednocześnie DKIS zauważył, że sam upływ terminu przedawnienia roszczenia (art. 118 K.c.) nie powoduje powstania "automatycznie" przychodu podatkowego, bowiem K.c. zawiera przepis (art. 1171) uprawniający sąd do nieuwzględnienia upływu terminu przedawnienia roszczenia przysługującego przeciwko konsumentowi, jeżeli przemawiają za tym szczególne okoliczności. Działanie w takim przypadku "z automatu" mogłoby skutkować przypisaniem podatnikowi przychodu, w sytuacji gdy do przedawnienia faktycznie nie doszło, co wprost wskazuje na to, że sam upływ terminu przedawnienia roszczenia w przypadku przychodu z innych źródeł nie skutkuje automatycznym powstaniem przychodu u podatnika - konsumenta. Wobec tego, na Wnioskodawcy nie ciąży/nie będzie ciążył obowiązek, o którym mowa w art. 42a ust. 1 u.p.d.o.f. w dacie przedawnienia roszczenia przysługującego Skarżącemu - podsumował Dyrektor KIS.
5. Wnioskodawca wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na interpretację indywidualną DKIS z 17 lipca 2024 r., w której zarzucił:
a) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 14c §1-2 oraz art. 121 § 1 w związku z art. 14h O.p., poprzez uchylenie się przez organ od przedstawienia należytego uzasadnienia i oceny prawnej stanowiska Wnioskodawcy;
b) naruszenie art. 9 ust. 1, art. 11 ust. 1, art. 20 ust. 1 i art. 42a ust. 1 u.p.d.o.f., tj. dopuszczenie się niewłaściwej oceny co do zastosowania tych przepisów, poprzez zastosowanie tych przepisów do opisanego we wniosku stanu faktycznego (oraz zdarzenia przyszłego), podczas gdy zakres zastosowania tych przepisów nie obejmuje sytuacji opisanej we wniosku (w stanie faktycznym i zdarzeniu przyszłym);
c) naruszenie art. 9 ust. 1, art. 11 ust. 1 i art. 20 ust. 1 u.p.d.o.f., tj. dopuszczenie się błędu wykładni poprzez przyjęcie, iż w opisanym we wniosku o interpretację indywidualną stanie faktycznym (oraz zdarzeniu przyszłym) w następstwie przedawnienia roszczenia przysługującego wierzycielowi wobec dłużnika, po stronie dłużnika powstaje przychód podlegający opodatkowaniu, podczas gdy w rozumieniu tych przepisów przychód taki w opisanym stanie faktycznym (zdarzeniu przyszłym) nie powstaje;
d) naruszenie art. 42a u.p.d.o.f., tj. dopuszczenie się błędu wykładni poprzez przyjęcie, iż w opisanym we wniosku stanie faktycznym (oraz zdarzeniu przyszłym), w związku z przedawnieniem roszczenia (w tym z związku z podniesieniem zarzutu przedawnienia przez dłużnika, względnie w związku z uprawomocnieniem się orzeczenia w sprawie, w której sąd rozpatrując powództwo przeciwko dłużnikowi w oparciu o art. 117 § 2(1) K.c. uwzględni przedawnienie roszczenia), wierzyciel jest w rozumieniu tego przepisu podmiotem, który dokonuje wypłaty należności lub świadczeń, i w związku z tym na wierzycielu ciąży obowiązek sporządzenia informacji, o której mowa w tym przepisie, i przekazania tej informacji podatnikowi oraz urzędowi skarbowemu, podczas gdy w rozumieniu tego przepisu w opisanym stanie faktycznym (i darzeniu przyszłym) obowiązek taki nie powstaje;
z ostrożności procesowej:
e) naruszenie art. 2a O.p. przez rozstrzygnięcie występujących w sprawie wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego na niekorzyść podatnika.
Mając na względzie wskazane zarzuty, Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej interpretacji podatkowej w zakresie pytania nr 2 i pytania nr 3 z wniosku oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych
6. W odpowiedzi na skargę DKIS podtrzymał swoją argumentację wyrażoną w zaskarżonej interpretacji indywidualnej i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
skarga zasługiwała na uwzględnienie.
7. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r. poz. 137 ze. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach. Natomiast w myśl art. 57a p.p.s.a., skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania bądź dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest zaś związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na interpretację przepisów prawa podatkowego uchyla ten akt, stosując odpowiednio przepis art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., tzn. jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przeciwnym wypadku sąd oddala skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
8. Rozpoznając skargę zgodnie z powołanymi wyżej przepisami p.p.s.a., Sąd uznał ją za zasadną. Przedmiotem zaskarżenia do Sądu była pisemna indywidualna interpretacja przepisów prawa podatkowego. Interpretacja taka jest "indywidualna", ponieważ przeprowadzana w trakcie postępowania interpretacyjnego i prezentowana w treści interpretacji ocena możliwości zastosowania materialnego prawa podatkowego, w niezbędnym zakresie połączona z wykładnią tego prawa, odnosi się do zindywidualizowanego stanu faktycznego - działań, zaniechań oraz innych okoliczności mających znaczenie dla opodatkowana - przedstawionych przez wnioskodawcę we wszczynającym postępowanie wniosku o wydanie interpretacji. Zakres sprawy administracyjnej o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego wyznacza opisany - wyczerpująco - we wniosku o wydanie interpretacji stan faktyczny oraz odnoszące się do niego pytania interpretacyjne, stanowisko prawne wnioskodawcy i oceny prawne podatkowego organu interpretacyjnego w zakresie możliwości stosowania i wykładni prawa podatkowego. Na podstawie art. 14b § 3 O.p. stanem faktycznym sprawy o wydanie interpretacji indywidualnej jest zaistniały stan faktyczny albo zdarzenie przyszłe, czyli stan faktyczny określonego zdarzenia lub okoliczności przewidywanych przez wnioskodawcę, do których odnoszą się oceny stosowania i wykładni prawa. Wyczerpująco przedstawiony (zaistniały lub prognozowany) stan faktyczny stanowi punkt odniesienia udzielenia w sposób pewny i nieuzasadniający żadnych przedmiotowych wątpliwości urzędowej informacji o możliwościach stosowania prawa podatkowego w indywidualnej sprawie, w razie potrzeby połączonej także z operatywną wykładnią adekwatnych przepisów prawa (por. n.p. Uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lipca 2014 r., II FPS 1/14, ONSAiWSA z 2015 r., Nr 1 poz.3, J. Brolik, Ogólne oraz indywidualne interpretacje przepisów prawa podatkowego, Warszawa 2013 r., s. 125 - 130). Postępowanie o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego wszczynane jest tylko na wniosek, którego treść wyznacza zakres postępowania interpretacyjnego. Organ będzie uprawniony i zobowiązany do wydania interpretacji indywidualnej w przedmiocie przedstawionego przez wnioskodawcę podatkowego stanu faktycznego, na który składają się określony stan faktyczny i odnoszące się do niego regulacje materialnego prawa podatkowego. Wnioskowy charakter postępowania interpretacyjnego wynika z tego, że może ono zasadniczo dotyczyć tylko indywidualnej, określonej sprawy danego podmiotu i zasadniczo dla niego, jako adresata wydanej interpretacji, wynik postępowania będzie miał znaczenie prawne - w kontekście ochrony prawnej z tytułu zastosowania się do interpretacji. Treść wniosku natomiast wyznacza obszar, w którym badane będą możliwości zastosowania materialnego prawa podatkowego, w pierwszej kolejności konfrontowane z własną oceną prawną zainteresowanego, przedstawianą również we wniosku o wydanie interpretacji.
9. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest kwestia, czy w wyniku przedawnienia roszczenia z tytułu umowy kredytu kredytobiorca - osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej, uzyskuje przychód z nieodpłatnych świadczeń w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
10. Ramy prawne: zgodnie z treścią art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f., przychodem są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. W ocenie Sądu, prawidłowe stanowisko w tym względzie zaprezentował skarżący, a błędny jest pogląd organu, że przedawnienie wierzytelności cywilnoprawnej takiej jak w niniejszej sprawie, skutkuje powstaniem przychodu (z nieodpłatnego świadczenia) u dłużnika. Zgodnie z art. 117 § 2 K.c., po upływie terminu przedawnienia ten, przeciwko komu przysługuje roszczenie, może uchylić się od jego zaspokojenia. Zastosowany tu zwrot "... może uchylić się od jego zaspokojenia ..." oznacza to, że wierzyciel nie uzyska ochrony aparatu państwowego w dochodzeniu przedawnionego roszczenia i nie będzie mogło zostać przymusowo zrealizowane. Wierzyciel przedawnionego roszczenia nie może więc liczyć na wydanie wyroku sądu powszechnego, zasądzającego zapłatę przedawnionej kwoty, jeśli dłużnik w uprawniony sposób powoła się na zarzut przedawnienia. Brak możliwości skutecznego dochodzenia roszczenia na drodze sądowej nie oznacza jednak, że zobowiązany nie ma obowiązku wykonania swojego przedawnionego świadczenia. Taki obowiązek pozostaje nadal aktualny - mimo przedawnienia zobowiązania. Obowiązek taki nie ustaje, ale przekształca się w tzw. zobowiązanie naturalne. Prawo cywilne nadal traktuje zobowiązanego z przedawnionej wierzytelności jako dłużnika, z tą tylko różnicą, że odmawia wierzycielowi ochrony prawnej, w tym w szczególności odmawia zastosowania przymusu państwowego w celu wyegzekwowania wierzytelności. Prawo cywilne jednak nie uznaje spełnienia takiego świadczenia za świadczenie nienależne, które skutkowałoby bezpodstawnym wzbogaceniem wierzyciela. W świetle prawa jest nadal bowiem traktowany (zobowiązany) jako dłużnik. Na przykład, możliwe jest potrącenie długu wierzyciela z przedawnionym długiem dłużnika (art. 502 Kodeksu cywilnego), zaś - w razie spełnienia świadczenia przedawnionego nie można żądać jego zwrotu, gdyż nie jest ono nienależne. Dysponując majątkiem stanowiącym równowartość przedawnionego roszczenia zobowiązany nie dysponuje swoim mieniem, zaś podejmując ewentualną decyzję o zwrocie przedawnionego świadczenia, zwróci wierzycielowi to, co zawsze było mu należne. Przejawia się w ten sposób pewne założenia aksjologicznej spójności systemu prawa, które polega na tym, że dłużnik powinien wykonać każde swoje zobowiązanie, nawet to przedawnione, gdyż wymagają tego względy etyczne. Jeśli dłużnik nie spełnia tego zobowiązania, to ocena zaniechania spełnienia świadczenia dłużnika pozostaje niezmiennie negatywna, zaś w majątku dłużnika nie pojawia się żadne przysporzenie wskutek ubytku pasywów.
11. Skoro więc zobowiązania cywilnoprawne - inaczej niż podatkowe - nie wygasają na skutek przedawnienia, to nie można twierdzić, aby samo przedawnienie rodziło dla dłużnika wymierną korzyść. Prawo podatkowe nie może całkowicie abstrahować od cywilnoprawnej sytuacji dłużnika. Wobec tego w związku z samym przedawnieniem roszczenia wierzyciela, nie następuje u dłużnika trwałe przysporzenie majątkowe i nie powstaje przychód podlegający opodatkowaniu. Na skutek przedawnienia dłużnik nie uzyskuje żadnej realnej i definitywnej korzyści majątkowej, ponieważ formalnie nadal jest zobowiązany do wykonania tego świadczenia. Tym samym u dłużnika nie powstaje przychód z nieodpłatnego świadczenia w świetle art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f., a w rezultacie wierzyciel nie jest zobowiązany do sporządzenia informacji PIT-11.
12. Zarówno w orzecznictwie sądów administracyjnych, jak i w piśmiennictwie, tak na gruncie podatku dochodowego od osób fizycznych, jak i podatku dochodowego od osób prawnych, podkreśla się, że przychodem podatkowym jest tyko takie przysporzenie majątkowe, które ma charakter trwały, definitywny. Taka konkluzja zawarta została m.in. w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lutego 2013 r., sygn. akt II FSK 1248/11; z dnia 21 lipca 2016 r., sygn. akt II FSK 1154/14; z dnia 21 kwietnia 2017 r., sygn. akt II FSK 869/15 oraz z dnia 9 czerwca 2017 r., sygn. akt II FSK 1370/15), a Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę stanowisko to podziela. Oznacza to także akceptację dla wykładni art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f. zaprezentowanej przez Bank. W świetle utrwalonych w piśmiennictwie i orzecznictwie prawa podatkowego cech przychodu, a zwłaszcza cechy definitywności, po stronie dłużnika przedawnionego zobowiązania nie występuje żadne jego własne przysporzenie majątkowe, a w konsekwencji - nie można też mówić o przysporzeniu trwałym, definitywnym. Nawet jeśli kredytobiorca nie będzie zmuszony do wykonania swojego świadczenia, nie oznacza to zmniejszenia pasywów, zwolnienia z długu, umorzenia zobowiązania. Taki podatnik nadal jest bowiem obowiązany do spełnienia świadczenia, zaś jeśli go nie spełnia, to postępuje wbrew obowiązkowi prawnemu, co jednak nie powoduje, że przedmiot świadczenia wchodzi definitywnie do jego majątku. Nie można przy tym, na użytek ustawy podatkowej utożsamiać skutków umorzenia długu i przedawnienia roszczenia. Umorzenie (zwolnienie z długu) jest czynnością prawną, która wywołuje bezpośredni skutek w postaci definitywnego zwolnienia dłużnika z obowiązku świadczenia. W tym przypadku dochodzi do aktu woli, który znajduje swoje wyraźne uzewnętrznienie. W wypadku przedawnienia nie ma aktu woli, tylko sytuacja ukształtowana ustawowo. Trudno zatem mówić, że dłużnik otrzymał nieodpłatne świadczenie, skoro wierzyciel nie objawił woli, aby zwolnić dłużnika ze zobowiązania. Nie można stwierdzić, aby wierzyciel cokolwiek "świadczył" na rzecz dłużnika. Przedawnienie następuje z mocy prawa niezależnie od woli i wiedzy zarówno wierzyciela, jak i dłużnika. Nie ma podstaw do tego, aby twierdzenia o skutkach zwolnienia z długu przenosić na sytuację przedawnienia roszczenia. W ocenie Sądu nie sposób uznać, że przedawnienie wskazanej wierzytelności wyczerpuje pojęcie nieodpłatnego świadczenia. Do czasu, kiedy wierzyciel nie zrzeknie się roszczenia bądź nie zwolni dłużnika z długu, nie następuje po stronie dłużnika trwałe i definitywne przysporzenie, pomimo upływu terminu przedawnienia. Argumentu za odmiennym potraktowaniem przedawnionej wierzytelności w kontekście przychodu podatkowego nie stanowi także regulacja z art. 12 ust. 2 pkt 6 u.p.d.o.f. Jakkolwiek wartość przedawnionego zobowiązania z tytułu kredytu stanowi przychód z działalności gospodarczej na podstawie art. 14 ust. 2 pkt 6) u.p.d.o.f., to nie można uznać, że stanowi również przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f. Wypada także zauważyć, że zakres pojęcia przychodu z działalności gospodarczej (art. 14, 14b u.p.d.o.f.) jest pod wieloma względami z woli ustawodawcy inny, niż zakres ogólnego pojęcia przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f., a przedawnione zobowiązanie jest jednym z przykładów na to. Zatem Sąd uznał, że przedawnione zobowiązanie z tytułu pożyczek czy kredytów, wskazane we wniosku o udzielenie interpretacji indywidualnej, nie stanowi przychodu podatkowego, także z nieodpłatnego świadczenia (art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f.) ze źródła wymienionego w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 u.p.d.o.f.
13. W konsekwencji powyższej argumentacji stwierdzić należy, że użycie w art. 42a ust. 1 u.p.d.o.f. zwrotu "dokonuje wypłaty należności lub świadczeń" oznacza, że dyspozycja tego przepisu obejmuje tylko takie rodzaje zachowań, które polegają na działaniu - nie można więc w ten zakres włączyć sytuacji wierzyciela przedawnionego roszczenia, który w związku z przedawnieniem roszczenia nie jest zobowiązany do żadnych działań (i żadnych działań nie dokonuje). Wyliczenie w treści art. 42a ust. 1 ww. ustawy odnosi się ściśle do wyliczonych w art. 20 ust. 1 po słowach "w szczególności..." wypłat i świadczeń - taka ścisła interpretacja wydaje się zgodna z zasadą, że przepisy podatkowe powinny precyzyjnie i jasno definiować obowiązki podatkowe, zaś wykładnia rozszerzająca jest nieuprawniona; to zaś z kolei prowadziłoby do podobnego wniosku, tj. że dyspozycja art. 42a ust. 1 u.p.d.o.f. nie obejmuje stanu, w którym podnoszony jest zarzut przedawnienia. Z tych samych powodów nie można też stwierdzić, że wierzyciel (Bank) jest adresatem normy z art. 42a ust. 1 u.p.d.o.f. w razie uwzględnienia przez Sąd przedawnienia na podstawie art. 117 § 2(1) kc w toku postępowania sądowego z udziałem konsumenta. Co więcej, w takich sytuacjach skutek prawny związany z upływem terminu przedawnienia jest potwierdzany w wydanym przez Sąd orzeczeniu. Zatem jest to stan, w którym potwierdzenie, że doszło do przedawnienia roszczenia, jest następstwem działania właściwego sądu powszechnego. Natomiast nie ma w tych sytuacjach żadnej aktywności wierzyciela, którą można by określić jako zaniechanie dochodzenia roszczenia, czy też jako "dokonanie wypłaty należności lub świadczenia" z art. 42a ust. 1 u.p.d.o.f. Wręcz przeciwnie, aktywność wierzyciela (Banku) w takiej sytuacji (w ramach postępowania sądowego) z reguły nakierowana jest na przeciwny efekt, tj. działanie wierzyciela w trakcie postępowania polega m.in. na kwestionowaniu, że do przedawnienia doszło - nie sposób zatem uznać, że jest to działanie opisane w art. 42a ust. 1 u.p.d.o.f. polegające na "dokonaniu wypłaty należności lub świadczenia" na rzecz dłużnika (Klienta). Podnieść także należy, że Wnioskodawca wskazał, że w wielu przypadkach kwestia przedawnienia nie jest oczywista. W takich wypadkach o tym, czy doszło do przedawnienia roszczenia, rozstrzyga sąd powszechny rozpatrując roszczenie, co do którego zarzut przedawnienia został podniesiony. Tym samym o tym, czy przedawnienie miało miejsce, czy nie, decydować będzie nie sam fakt podniesienia zarzutu przedawnienia, lecz zapadłe w dalszej kolejności orzeczenie sądu powszechnego. Jest to zatem kolejna okoliczność przemawiająca za tym, że - rozpatrując, jakie zdarzenie jest istotne dla ustalenia, czy powstał przychód - nie można traktować podniesienia przez dłużnika zarzutu przedawnienia jako takiego zdarzenia, ponieważ podniesienie zarzutu przedawnienia jest oświadczeniem dłużnika, które nie musi w każdym przypadku być obiektywnie zasadne.
14. Zatem, biorąc pod uwagę powyższe, należy uznać, że w związku z przedawnieniem nie powstaje przychód u dłużnika (w żadnym z momentów wskazanych w poszczególnych pytaniach zadanych we Wniosku), a ponadto wierzyciel (Bank) w związku z przedawnieniem (jakimkolwiek momentem wskazanym w pytaniach z Wniosku) nie dokonuje żadnego świadczenia, więc nie aktualizują się obowiązki z art. 42a ust. 1 u.p.d.o.f. Zasadne są zatem zarzuty skargi dot. naruszenia wskazanych przepisów u.p.d.o.f. wskazane ad pkt 2-4 petitum skargi.
15. Ponownie rozpatrując sprawę organ zastosuje wykładnię przedstawioną przez Sąd w niniejszej sprawie.
16. Z tego względu Sąd orzekł w myśl art. 146 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. O kosztach Sąd postanowił stosownie do treści art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 P.p.s.a. Na koszty w kwocie 697 zł składały się wpis 200 zł, opłata od pełnomocnictwa 17 zł i wynagrodzenie pełnomocnika 480 zł.