III SA/WA 1819/04

III SA/Wa 1819/04 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-04-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-10-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Barbara Kołodziejczak-Osetek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
I FSK 774/05 - Wyrok NSA z 2006-03-24
Skarżony organ
Minister Finansów
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Barbara Kołodziejczak – Osetek, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 kwietnia 2005r. sprawy ze skargi P. [...] Sp. z o.o. w B. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] lipca 2004r. nr [...] w przedmiocie określenie po wznowieniu postępowania zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za luty 1996r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Ministra Finansów na rzecz skarżącej kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
W dniu [...]marca 1999r. Izba Skarbowa w O. decyzją nr [...] uchyliła w części, po wznowieniu postępowania, swoją decyzję ostateczną z dnia [...] września 1997r. Nr [...] oraz poprzedzająca ją decyzję Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] czerwca 1997r. nr [...]. Powyższe decyzje zostały uchylone w części dotyczącej podatku od towarów i usług za miesiąc luty 1996 r. W nowo wydanej decyzji Izba Skarbowa ustaliła P.[...]. w B. – zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za m-c. luty 1996r. oraz wynikającą z tego zobowiązania zaległość podatkową w podatku od towarów i usług i kwotę odsetek od tej zaległości, a także dodatkowe zobowiązanie w podatku od towarów i usług. W uzasadnieniu podała, iż w sprawie zakończonej wydaną przez nią decyzją ostateczną, która utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w B. opartą na wynikach kontroli przeprowadzonej przez ten urząd w P[...] w B. ujawniono nowe okoliczności, nieznane w chwili wydawania tej decyzji, a ujawnione w trakcie kontroli przeprowadzonej w P[...] przez Urząd Kontroli Skarbowej w O. Na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa wznowiła postępowanie. Ujawnioną okolicznością, która miałyby uzasadniać wznowienia postępowania było, iż P[...] zawarł w dniu [...] stycznia 1996r. umowę leasingu finansowego z T. [...] Sp. z o.o., której przedmiotem był ciągnik siodłowy wraz z naczepą. W tym samym dniu leasingodawca wystawił fakturę VAT ZpChr w której wykazał kwotę do zapłaty stanowiącą sumę opłaty wstępnej oraz należny podatek od towarów i usług od wszystkich rat wynikających z umowy leasingowej. Począwszy od 1 marca 1996 leasingodawca wystawiał faktury z wykazaną kwotą raty miesięcznej bez naliczania podatku VAT. Fakturę wystawioną w dniu [...] stycznia 1996r. Spółka ujęła w ewidencji i rozliczyła w deklaracji VAT-7 za miesiąc luty, w tym samym miesiącu przyjęto przedmiot leasingu do ewidencji środków trwałych. Izba Skarbowa podniosła, iż:
1) do złożonej deklaracji VAT-7 PPKS nie załączyło umowy leasingu wymaganej przepisem § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 21 grudnia 1995r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. 154 poz. 797 z późn. zm.; dalej rozporządzenie MF).
2) Przyjęcie w odpłatne użytkowanie środków trwałych, jest w myśl § 8 powyższego rozporządzenia traktowane na równi z nabyciem, o ile zalicza się je do składników majątku użytkownika, a ustalenie różnicy podatku od towarów i usług oraz jej zwrot następuje według zasad dotyczących nabycia takich środków na podstawie umowy sprzedaży. Ze wskazanych powyżej ustaleń kontroli wynikało, iż P[...] nie zapłacił całej kwoty należności za nabyty ciągnik, a jedynie opłatę wstępną i VAT należny od wszystkich rat.
3) Leasingodawca miał status Zakładu Pracy Chronionej, w związku z czym zastosowanie miała regulacja § 54 ust.5 pkt. 1 rozporządzenia MF, w myśl której nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury wystawione przez Zakład Pracy Chronionej, jeśli należności z tych faktur nie zostały uregulowane w formie pieniężnej za pośrednictwem banku. W związku z nieuregulowaniem całości należności P[....] nie miał prawa do odliczenia podatku.
W dniu 19 marca 1993r. P[...] wniosło odwołanie od powyższej decyzji Izby Skarbowej do Ministra Finansów. W odwołaniu wnioskowało o uchylenie zaskarżonej decyzji podnosząc, iż faktura dokumentująca zawarcie umowy leasingu była ujęta w ewidencji w trakcie, gdy urzędnicy Urzędu Skarbowego w B. przeprowadzali kontrolę. Na potwierdzenie tego do odwołania załączono kserokopię załącznika do protokołu kontroli, w którym wykazano ten zakup wraz z naliczonym podatkiem, a także kserokopie załącznika do protokółu kontroli dokumentującego zakupy związane ze sprzedażą opodatkowaną wg rejestru zakupów w którym wyszczególniono tę sprzedaż wraz z naliczonym podatkiem. W świetle powyższego, zdaniem P., w rozpatrywanej sprawie nie ujawniono nowych faktów, a umowa leasingu, która była podstawą wznowienia postępowania, była także dowodem w postępowaniu podatkowym prowadzonym przez Urząd Skarbowy w B.. Przedsiębiorstwo posiadało oświadczenia leasingodawcy, zgodnie z którym nie amortyzował on przedmiotu leasingu, a także pisma skierowanego do leasingodwcy przez Izbę Skarbową w Z., przesłanego w załączeniu do odwołania, w którym Izba odpowiadając na pytanie odnośnie rozliczania faktur dokumentujących leasing stwierdza, że leasingobiorcy po otrzymaniu faktury wystawionej przez zakład pracy chronionej przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego od należnego w momencie zapłacenia pełnej kwoty podatku od towarów i usług, obliczonej od całej kwoty należności oraz pierwszej opłaty leasingowej.
W dniu [...] czerwca 2004r. Minister Finansów wydał decyzję nr [...], w której utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie Izby Skarbowej. W uzasadnieniu argumentował, iż w rozpatrywanej sprawie spełnione zostały przesłanki art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Organ ten, nie miał bowiem w chwili wydawania decyzji w postępowaniu odwoławczym, możliwości zapoznania się i analizy postanowień umowy leasingu finansowego, na podstawie której strona przyjęła do użytkowania przedmiot leasingu – w związku z czym umowa ta była nowym dowodem, nieznanym Izbie Skarbowej w momencie wydawania decyzji. Minister Finansów podkreślił, iż Przedsiębiorstwo miało obowiązek załączyć odpis umowy do złożonej deklaracji VAT-7, a niedopełnienie to wyszło na jaw już po dniu wydania decyzji ostatecznej przez Izbę Skarbową. Powyższe oraz fakt, iż Przedsiębiorstwo niewłaściwie rozliczyło podatek z faktury dokumentującej leasing stanowiło podstawę do wznowienia postępowania. Ponadto Minister Finansów nie zgodził się z zarzutem, iż dowody te były już badane w postępowaniu. Uznał, iż kontrola podatkowa była prowadzona przez Urząd Skarbowy w B. i to on miał możliwość zapoznania się z umową leasingu, a Izba nie miała takiej możliwości, dlatego też uzasadniało to wznowienia postępowania i dokonania wymiaru podatku w prawidłowej wysokości. Minister Finansów wskazał także, iż postępowanie w trybie nadzwyczajnym wznowienia postępowania prowadzi do uchylenia w całości lub w części poprzedniej decyzji ostatecznej, nie występuje więc sytuacja, w której poprzednia decyzja nie została usunięta z obrotu prawnego i jednocześnie wydaje się nową decyzję rozstrzygającą te same kwestie. Odnośnie pisma Izby Skarbowej w Z., Minister Finansów wyjaśniał, iż zostało one wydanej w oparciu o nieznany, indywidualny stan faktyczny, wobec czego nie można ustosunkować się do prawidłowości zawartych w nim twierdzeń.
W dniu 23 sierpnia 2004 r. P[...] w B., które wstąpiło w prawa i obowiązki P[...], wniosło skargę na decyzję Ministra Finansów do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając zaskarżonej decyzji, iż została wydana z naruszeniem prawa podatkowego, błędną jego interpretacją, bez wyjaśnienia istotnych sprzeczności w ustaleniach organów podatkowych i z pominięciem argumentów skarżącego. Na uzasadnienie powyższego Spółka wskazała, iż:
1) W protokole kontroli przeprowadzonej przez Urząd Skarbowy w B. istnieje zapis o objęciu kontrolą "umów leasingu", a w trakcie kontroli zakwestionowano 2 faktury dokumentujące leasing z marca 1996r, na podstawie, których Przedsiębiorstwo przyjęło do użytkowania autobusy. Faktury te zostały wystawione w analogiczny sposób co faktura przyjęta do ewidencji w lutym, ale odliczenie podatku z nich wynikającego zakwestionowane zostało ze względu na przeznaczenie zakupionych autobusów do komunikacji miejskiej zwolnionej z VAT. Urząd Skarbowy w B., a potem Izba Skarbowa wskazując te faktury w rozstrzygnięciu wydanym w postępowaniu odwoławczym, nie kwestionowały ich na podstawie przepisów przywołanych w rozstrzygnięciu wydanym po wznowieniu postępowania – tj. niezgodności z § 54 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów. Urząd Kontroli Skarbowej w O., którego kontrola ujawniła okoliczności będące podstawą wznowienia postępowania nie zakwestionował wspomnianych powyżej 2 faktur z marca 1996r., pomimo, iż zostały one wystawione i rozliczone tak jak faktura z lutego.
Wymienione powyżej 3 umowy leasingu (1 z lutego i 2 z marca) udokumentowane fakturami, były zdaniem Spółki, jedynymi umowami leasingu finansowego zawartego w 1996r. i były przedmiotem badania zarówno Urzędu Skarbowego w B., jak i Urzędu Kontroli Skarbowej w O. oraz przedmiotem postępowania odwoławczego prowadzonego przez Izbę Skarbową w O., w związku z czym brak tutaj spełnienia przesłanki z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej.
2) Urzędnicy Kontroli Skarbowej, a potem Izba Skarbowa błędnie zinterpretowali przepisy § 6, 8, 9 i 54 rozporządzenia MF i art. 15 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 z późn. zm.; dalej ustawa o podatku od towarów i usług) Zdaniem Spółki w świetle § 8 rozporządzenia MF w przypadku leasingu finansowego, gdy przedmiot leasingu jest zaliczany do majątku leasingobiorcy należało wystawić fakturę VAT z podatkiem obliczonym od całej wartości przedmiotu leasingu. Obowiązek podatkowy powstaje tutaj bowiem zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług w chwili wydania towaru, a wartością przedmiotu leasingu jest cała kwota należna wraz z opłatą finansową. W myśl art. 15 ustawy o podatku od towarów i usług podstawą opodatkowania jest obrót, stanowiący kwotę należną pomniejszoną o kwotę należnego podatku, pomniejszony o kwoty określone w ust. 2 tego przepisu. W związku z czym Przedsiębiorstwo, wliczyło opłatę wstępną podwyższająca wartość czynności, do podstawy opodatkowania, natomiast poszczególne raty wraz z opłatami z tytułu leasingu finansowego nie podlegają dokumentowaniu dla potrzeb VAT.
3) Zdaniem Spółki w decyzji Ministra Finansów wydanej po przeszło 5 letnim okresie rozpatrywania odwołania nie wskazano przesłanek uzasadniających wznowienie postępowania, nie wyjaśniono wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy oraz sprzeczności wynikających z zebranego materiału. Spółka zakwestionowała także uprawnienia Ministra Finansów w związku z nowelizacją Ordynacji podatkowej, a kompetencje określone w art. 13 Ordynacji podatkowej mają zastosowanie wyłącznie co do postępowań wszczętych z urzędu, co w rozpatrywanej sprawie nie miało miejsca.
4) Spółka podniosła także, iż w rozpatrywanej sprawie na podstawie przepisów art. 70, 70b, 71 i 208 § 1 Ordynacji podatkowej zobowiązania podatkowe przedawniły się w trakcie postępowania podatkowego, co powinno skutkować umorzeniem postępowania jako bezprzedmiotowe, bez względu na fazę postępowania. Zgodnie z tą okolicznością Spółka wnosi o umorzenie postępowania.
5) Ponadto Spółka wskazuje, iż w decyzji Izby Skarbowej zapadłej po wznowieniu postępowania Izba zawyżyła kwotę zaległości podatkowej, a tym samym naliczone od niej odsetki, nie uwzględniają kwoty zobowiązania podatkowego, które Spółka uregulowała zgodnie z decyzją Urzędu Skarbowego i Izby Skarbowej, zapadłymi pierwotnie w sprawie.
W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie. Przytoczył argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji a odnośnie zarzutów strony wyjaśnił, iż w zaskarżonej decyzji wskazał przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania i wyjaśnił wszystkie istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, a także odniósł się do wszystkich zawartych w odwołaniu argumentów. Minister Finansów uznał, iż na mocy art. 23 ustawy z dnia 12 września 2002r. o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 169, poz. 1387) odwołania wniesione przed dniem 1 stycznia 2003 r. podlegają rozpatrzeniu na podstawie przepisów Ordynacji w brzmieniu sprzed 1 stycznia 2003r. – zgodnie, z którym Minister Finansów jest organem odwoławczym od decyzji wydanej przez Izbę Skarbową w I instancji. Argumenty strony dotyczące możliwości zastosowania przepisów w brzmieniu po nowelizacji Ordynacji podatkowej są, zgodnie z powyższym, niezasadne. Ponadto odnośnie zarzutu przedawnienia postępowania podatkowego Minister wskazał, iż przepis art. 70b ma zastosowanie wyłącznie do postępowania prowadzonego w I instancji, a Minister Finansów miał obowiązek merytorycznego rozpoznania odwołania. Zdaniem Ministra Izba Skarbowa słusznie nie zaliczyła wpłaty podatnika z tytułu decyzji Urzędu Skarbowego w B. na poczet zaległości podatkowej, ponieważ została ona zaliczona na poczet niesłusznie otrzymanego zwrotu podatku wynikającego z deklaracji VAT-7za luty 1996 r. a zaległość w tym czasie nie występowała.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Skarga jest zasadna.
Wznowienie postępowania stanowi wyjątek od ogólnej zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych i może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w przepisach prawa. Wiąże się to także z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa. Przepisy dotyczące wznowienia postępowania, mające charakter szczególnej i zupełnej regulacji prawnej, które w drodze wyjątku i tylko w określonych sytuacjach dopuszczają możliwość wzruszenia ostatecznej decyzji administracyjnej, podlegają ścisłej wykładni i nie mogą być interpretowane w sposób rozszerzający.
Stosownie do art. 240 § 1 pkt 5 ord. pod. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję.
Na tej podstawie wznawia się zatem postępowanie, gdy spełnione zostaną łącznie trzy przesłanki:
- ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody istotne dla sprawy są nowe. Pod tym pojęciem należy rozumieć zarówno okoliczności lub dowody nowo odkryte, jak również po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. Nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody mogą stanowić podstawę wznowienia, o ile są dla sprawy istotne, a zatem muszą dotyczyć przedmiotu sprawy oraz mieć wpływ na zmianę decyzji w kwestiach zasadniczych,
- nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody muszą istnieć w dniu wydania decyzji ostatecznej,
- okoliczności faktyczne lub nowe dowody nie były znane organowi, który wydał decyzję.
Wykładnia pojęcia "nowe dowody" użytego w art. 240 § 1 pkt 5 ord. pod. prowadzi do wniosku, iż nowe dowody to takie dowody, które wprawdzie istniały w dacie orzekania w postępowaniu zwykłym, ale organ orzekający dowodami tymi nie dysponował. Bez znaczenia jest tutaj przyczyna, z powodu której organ nie dysponował dowodami.
Jeżeli jednak dowody te były, a organ orzekający "ich nie zbadał", to nie można takich dowodów w postępowaniu wznowieniowym uznać za nowe, choćby organ w postępowaniu poprzednim z dowodami tymi się nie zapoznał albo niewłaściwie je ocenił. Taki przypadek zachodzi wówczas, gdy strona zgłaszała lub przedstawiła na żądanie organów podatkowych te nowe dowody lub nowe okoliczności faktyczne, ale organ ich nie zbadał Równocześnie zwrócić uwagę należy na to, że błędna ocena stanu faktycznego pod względem prawnym nie stanowi jako nowa okoliczność faktyczna podstawy wznowienia postępowania. Ujawnienie nowych dowodów prowadzić może nie tylko do ustalenia nowych okoliczności, ale i do zmiany oceny stanu faktycznego sprawy (B. Adamiak, op. cit., s. 773).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że organy obu instancji wszczynając postępowanie wznowieniowe z urzędu nie wykazały zaistnienia przesłanek określonych w art.240 ord. pod. Z uzasadnienia decyzji wydanych w sprawie wynika, iż za podstawę wznowienia postępowania w przedmiotowej sprawie uznana została umowa leasingu finansowego nr 140/F/96 oraz okoliczność nie załączenia powyższej umowy do deklaracji VAT-7, jako nowy dowód, nie znany w postępowaniu zwykłym organowi II instancji. Umowa ta została przesłana sądowi wraz z aktami niniejszej sprawy (k-10).W protokole kontroli przeprowadzonej przez Urząd Skarbowy w B. w dniach od 20 stycznia 1996 r. do 6 marca 1996 r., a więc przed wydaniem decyzji w I instancji w postępowaniu zwykłym, w pkt 2 tego protokołu, dotyczącym dokumentów przedstawionych do kontroli wpisano m.in. umowy leasingu. Mimo, iż na wymienionej wyżej umowie znajduje się adnotacja "załącznik nr 2 do protokołu [...]", zapis w protokole urzędu skarbowego w B. o przedstawionych przez podatnika umowach leasingowych do kontroli, świadczy jednoznacznie, iż umowa wskazana przez organy podatkowe była im znana w dniu wydania decyzji ostatecznej w sprawie. Z akt sprawy nie wynika, iż organ II instancji nie miał możliwości zapoznania się z przedmiotowa umową, skoro informacja o istnieniu zawartych przez stronę umów leasingowych została zawarta w wyżej wymienionym protokole urzędu skarbowego w B.. Mimo braku wyrażnego wskazania, o które umowy chodzi, trudno uznać za wiarygodna tezę, że tej jednej umowy dotyczącej miesiąca lutego 1996 r. organy podatkowe nie otrzymały.Podatnik ponadto wskazuje w skardze iż w badanym roku podatkowym zawarł tylko trzy umowy leasingu jedną w lutym i dwie w marcu, które zostały przedłożone zarówno urzędowi skarbowemu w B. jak i urzędowi kontroli skarbowej w 1998 r. Organ II drugiej instancji badając sprawę ponownie wbrew twierdzeniom Ministra Finansów, miał możliwość zapoznania się z umową, ponieważ o istnieniu umów leasingowych zawartych przez stronę wiedział. Skoro więc podatnik złożył w postępowaniu kontrolnym powyższą umowę, przesłanki do wznowienia postępowania nie mogła stanowić również okoliczność nie załączenia umowy przez stronę do deklaracji VAT-7.
Niezasadny jest natomiast zarzut skargi, iż nie wyjaśniono w sposób wyczerpujący w zaskarżonej decyzji przesłanek do wznowienia postępowania.Rzeczywiście Izba Skarbowa w O., ograniczyła się w uzasadnieniu decyzji w zasadzie do przytoczenia treści art.240 ord. pod. i rozpatrzyła sprawę merytorycznie ponownie, po postępowaniu kontrolnym przeprowadzonym przez urząd kontroli skarbowej w 1998 r., nie wskazując i nie wyjaśniając zasadności wszczęcia postępowania w tym trybie. Nie można jednak nie zauważyć, iż Minister Finansów błąd ten naprawił w postępowaniu odwoławczym, przedstawiając uzasadnienie swego stanowiska w sprawie. Jednakże argumentacja ta zdaniem Sądu nie mogła zasługiwać na uwzględnienie, ponieważ z akt sprawy nie wynika, iż organ II instancji nie miał możliwości zapoznania się ze sporną umową. W przedmiotowej sprawie prowadzone było postępowanie odwoławcze, w którym decyzja ostateczna zapadła na podstawie m.in. akt sprawy przesłanych przez Urząd Skarbowy w B., zawierających wyżej wymieniony protokół. Nie zostało również wykazane, że okoliczność nie dołączenia przez stronę do deklaracji VAT-7 powyższej umowy mogło stanowić podstawę wznowienia postępowania podatkowego. Minister Finansów uznał te okoliczność za przyczynę niewłaściwej interpretacji stanu faktycznego sprawy, nie wyjaśniając jakie to miało znaczenie w sprawie, skoro prowadzone było postępowanie podatkowe. Sama okoliczność, iż podatnik nie załączył do deklaracji podatkowej, umowy, nie oznacza, że nie była ona znana organom podatkowym.
Sąd nie podziela więc, stanowiska organów podatkowych, iż przesłanki do wznowienia postępowania w niniejszej sprawie zaistniały, co prowadzi do stwierdzenia, iż decyzje wydane zostały z naruszeniem art.240 par.1 pkt 5 ord.pod.
Za uzasadniony należało również, uznać podniesiony w skardze zarzut wydania zaskarżonej decyzji określającej zaległość podatkową w podatku od towarów i usług za miesiąc luty 1996 r. z przekroczeniem terminu określonego w art. 70 § 1ord.pod. W powołanym przepisie ustalony został 5-letni okres przedawnienia zobowiązania podatkowego, liczony od końca roku, w którym upłynął termin płatności podatku. Istota przedawnienia zobowiązania podatkowego polega na tym, że ze względu na wpływ określonego czasu od momentu powstania zobowiązania podatkowego, w którym organy podatkowe nie podjęły czynności w celu jego wyegzekwowania lub czynności te okazały się nieskuteczne, zobowiązanie to wygasa. Wskutek przedawnienia zobowiązanie podatkowe przestaje istnieć.
W rozpoznawanej sprawie zagadnieniem spornym była dopuszczalność wydania i doręczenia decyzji organu odwoławczego po upływie 5-letniego okresu przedawnienia.
Na wstępie wyjaśnić należy, iż zagadnienie przedawnienia zobowiązania podatkowego na skutek niedoręczenia decyzji organu odwoławczego przed upływem 5-letniego okresu przedawnienia określonego w art. 70 § 1 OrdPU było przedmiotem istotnych rozbieżności w orzecznictwie sądowym. Początkowo dominował pogląd przyjęty w orzecznictwie Sądu Najwyższego ukształtowany na gruncie art. 7 i art. 30 ustawy z 19.12.1980 r. o zobowiązaniach podatkowych (Dz. U. z 1993 r. Nr 108, poz. 486 ze zm.). Zgodnie z tym poglądem do przedawnienia zobowiązań podatkowych nie dochodziło wówczas, kiedy decyzja wymiarowa wydana przez organ I instancji przed upływem terminu przedawnienia wynoszącego 5 lat od końca roku, w którym upłynął termin płatności podatku. Odmienny pogląd został wyrażony w wyroku NSA z 19.4.2000 r., III SA 917/99. W wyroku tym sąd stwierdził, że wydanie decyzji deklaratoryjnej przez organ I instancji nie przerywa biegu przedawnienia, o którym mowa w art. 70 § 1ord.pod.. Sprawą tą zajmował się również NSA w podjętej w składzie siedmiu sędziów uchwale z dnia 6.10.2003 r., FPS 8/03 (niepubl.). W uchwale tej wyrażono pogląd, iż zobowiązanie podatkowe przedawnia się, jeżeli termin przewidziany w art. 70 § 1 ord.pod. upłynął przed wydaniem decyzji przez organ odwoławczy. Sąd w składzie orzekającym podziela pogląd wyrażony w powołanej uchwale oraz zawartą w niej argumentację.
Zaskarżona decyzja została wydana [...] lipca 2004 r. i doręczona stronie skarżącej [...] lipca 2004 r., tj. z przekroczeniem pięcioletniego okresu upływającego 31.12.2001 r. Zgodnie bowiem z treścią art. 10 ust. 1 VATU zobowiązanie podatkowe w tym podatku powstaje z mocy prawa, a podatnicy są zobowiązani do składania deklaracji miesięcznych w terminie do 25 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy. W tym samym terminie podatnicy są zobowiązani do obliczenia i wpłaty podatku (art. 26 tej ustawy). Zatem zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług zgodnie z omówionym przepisem art. 70 § 1 ord. pod. za luty 1996 r. wygasło z dniem 31.12.2001 r. Wydając decyzję organ odwoławczy zobowiązany był uwzględnić upływ tego terminu. Tym bardziej, że jak wynika z akt sprawy w okresie do 31.12.2001 r. nie zostały podjęte czynności egzekucyjne, które w myśl art. 70 § 3 ord. pod. przerywały bieg okresu przedawnienia.
Sąd podziela stanowisko prezentowane przez Ministra Finansów, iż art.70 b ord. pod. może mieć zastosowanie tylko w I instancji. Organ odwoławczy związany jest dyspozycją art.233 ord. pod. i w przypadku stwierdzenia przedawnienia zobowiązania podatkowego przed wydaniem decyzji w II instancji, zobowiązany jest uchylić decyzję stanowiącą przedmiot odwołania i umorzyć postępowanie w sprawie ( art.233 par.1 pkt 2 ord.pod.), wydanie bowiem decyzji deklaratoryjnej przez organ I instancji nie przerywa biegu terminu przedawnienia o którym mowa w art.70 par.1 ord. pod.( pod. wyrok NSA z dnia 19.04.2000 r. III S.A. 948/99 oraz wyrok SN z 10.06.2003 r. III RN 116/02).Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przez Ministra Finansów przepisów o właściwości do rozpatrzenia sprawy.
Wobec powyższego WSA, na podstawie art. 145 § l pkt l lit.a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr. 153, poz. 1270), uchylił zaskarżoną decyzję. Stosownie do art. 152 tej ustawy Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie może być w całości wykonana, przy czym rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia wyroku. O zwrocie kosztów postępowania na rzecz skarżących od Dyrektora Izby Skarbowej w W. Sąd orzekł, na podstawie art. 200 powołanej ustawy.