III SA/WA 1817/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę B.K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W., która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego określającą zobowiązania podatkowe w VAT za styczeń 2015 r. Organy podatkowe uznały, że Skarżąca nie wykonała usług udokumentowanych fakturami VAT na rzecz A. sp. z o.o. sp. kom., a podatek wykazany w tych fakturach stanowi podatek do zapłaty na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT. Ponadto odmówiono Skarżącej prawa do odliczenia podatku naliczonego. Sąd podzielił ustalenia organów co do fikcyjności transakcji i braku związku nabyć z czynnościami opodatkowanymi, co skutkowało oddaleniem skargi w tej części. Jednakże, w odniesieniu do zastosowania art. 108 ust. 1 ustawy o VAT, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję. Uzasadniono to koniecznością zbadania, czy ryzyko uszczuplenia wpływów podatkowych zostało wyeliminowane, co mogło nastąpić poprzez ostateczną decyzję podatkową wydaną wobec A. sp. z o.o. sp. kom. i jej wykonanie. Sąd wskazał, że organy podatkowe zaniechały zbadania tej kwestii, co narusza zasady postępowania. W przypadku wyeliminowania ryzyka odliczenia podatku przez kontrahenta, art. 108 ust. 1 ustawy o VAT nie powinien mieć zastosowania. Sąd zasądził zwrot kosztów postępowania na rzecz Skarżącej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 108 ust. 1 ustawy o VAT w kontekście eliminacji ryzyka uszczuplenia wpływów podatkowych i obowiązku badania wykonania decyzji wobec kontrahenta.
Sprawa dotyczy specyficznego układu zdarzeń, gdzie organy podatkowe posiadały wiedzę o decyzji wobec kontrahenta, ale nie zbadały jej wykonania.
Zagadnienia prawne (4)
Czy zastosowanie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT (implementującego art. 203 dyrektywy 2006/112/WE) jest możliwe, gdy ryzyko uszczuplenia wpływów podatkowych zostało wyeliminowane przez ostateczną decyzję podatkową wobec kontrahenta?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli ryzyko uszczuplenia wpływów podatkowych zostało całkowicie i we właściwym czasie wyeliminowane, art. 108 ust. 1 ustawy o VAT nie ma zastosowania, nawet jeśli podatnik działał w złej wierze. Kluczowe jest zbadanie, czy ostateczna decyzja wobec kontrahenta została wykonana.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na orzecznictwie TSUE, zgodnie z którym art. 203 dyrektywy 2006/112/WE nie ma zastosowania, gdy ryzyko utraty wpływów podatkowych jest wykluczone. Wskazano, że ryzyko to jest wykluczone m.in. gdy organ podatkowy wykrył oszustwo i może skutecznie odmówić nabywcom prawa do odliczenia. W realiach sprawy, organy powinny zbadać, czy ostateczna decyzja wobec A. sp. z o.o. sp. kom. została wykonana, co mogło wyeliminować ryzyko odliczenia podatku.
Czy wszczęcie postępowania karnego w bliskości upływu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych stanowi nadużycie prawa i powinno skutkować uznaniem zawieszenia biegu terminu przedawnienia za bezpodstawne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wszczęcie postępowania karnego przez prokuratora, nawet w bliskości upływu terminu przedawnienia, jest prowadzone w celu sobie właściwym i może stanowić podstawę do wykorzystania materiału dowodowego w postępowaniu podatkowym.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że postępowanie karne jest prowadzone przez niezależny organ i jego celem nie jest oddziaływanie na bieg terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych. Celem art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej jest umożliwienie wykorzystania materiału dowodowego z postępowania karnego w postępowaniu podatkowym.
Czy podatnik, który wystawił "puste" faktury VAT, ale nie działał w dobrej wierze, może uniknąć obowiązku zapłaty podatku na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT, jeśli ryzyko uszczuplenia wpływów podatkowych zostało wyeliminowane?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zła wiara nie uniemożliwia uchronienia się przed zastosowaniem art. 108 ust. 1 ustawy o VAT, jeśli ryzyko uszczuplenia wpływów podatkowych zostało całkowicie i we właściwym czasie wyeliminowane.
Uzasadnienie
TSUE konsekwentnie wskazuje, że obowiązek z art. 203 dyrektywy 2006/112/WE nie jest sankcją. Kluczowe jest wyeliminowanie ryzyka utraty wpływów podatkowych, co może nastąpić również wtórnie, np. poprzez skuteczną odmowę prawa do odliczenia podatku przez nabywcę.
Czy organy podatkowe mają obowiązek badać, czy odbiorcy faktury skutecznie odmówiono prawa do odliczenia, aby zastosować art. 108 ust. 1 ustawy o VAT?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
W realiach sprawy, organy podatkowe powinny zbadać, czy ostateczna decyzja wobec kontrahenta została wykonana, zwłaszcza gdy kontrahent jest podmiotem prowadzącym rzeczywistą działalność gospodarczą i nic nie wskazuje na brak możliwości wykonania decyzji.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zaniechanie przez organy podatkowe zbadania wykonania ostatecznej decyzji wobec A. sp. z o.o. sp. kom. było niezgodne z zasadą zaufania, ponieważ organy wykorzystały tę decyzję na niekorzyść Skarżącej, nie badając jednocześnie jej skutków na jej korzyść.
Przepisy (23)
Główne
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.t.u. art. 108 § ust. 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r o podatku od towarów i usług
Przepis ten implementuje art. 203 dyrektywy 2006/112/WE i nie ma zastosowania, jeżeli podatnik działał w dobrej wierze lub całkowicie i we właściwym czasie wyeliminował ryzyko uszczuplenia należności podatkowych.
Pomocnicze
u.p.t.u. art. 86 § ust. 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r o podatku od towarów i usług
Skarżąca nie miała prawa do odliczenia podatku naliczonego, gdyż nie wykonała żadnych czynności opodatkowanych.
O.p. art. 70 § § 6 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Bieg terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych został zawieszony w związku z wszczęciem postępowania karnego.
O.p. art. 70 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 70c
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 127
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 199a § § 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 187 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 123 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 190 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 180 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 181
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 121 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 120
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
k.k. art. 21 § § 2
Kodeks karny
k.k. art. 296 § § 1 i 2
Kodeks karny
k.k. art. 271 § § 1 i 3
Kodeks karny
k.k. art. 11 § § 2
Kodeks karny
k.k. art. 12 § § 1
Kodeks karny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy podatkowe zaniechały zbadania, czy ryzyko uszczuplenia wpływów podatkowych zostało wyeliminowane przez ostateczną decyzję wobec kontrahenta. • Zastosowanie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT wymaga wykazania, że ryzyko utraty wpływów podatkowych nie zostało wyeliminowane.
Odrzucone argumenty
Organy podatkowe prawidłowo ustaliły fikcyjność transakcji i brak prawa do odliczenia VAT przez Skarżącą. • Wszczęcie postępowania karnego nie stanowi nadużycia prawa i uzasadnia zawieszenie biegu terminu przedawnienia. • Skarżąca nie wykonała usług udokumentowanych fakturami VAT. • Skarżąca nie miała prawa do odliczenia podatku naliczonego.
Godne uwagi sformułowania
Organy podatkowe powinny zbadać, czy decyzja ostateczna wobec A. sp. z o.o. sp. kom. została wykonana. • Zła wiara nie uniemożliwia uchronienia się przed zastosowaniem art. 108 ust. 1 u.p.t.u., jeśli ryzyko uszczuplenia wpływów podatkowych zostało wyeliminowane. • Nie jest rzeczą prawa podatkowego "karanie" podatników za naruszenia prawa; w każdym razie nie taki jest cel art. 108 ust. 1 u.p.t.u.
Skład orzekający
Piotr Dębkowski
przewodniczący
Hanna Filipczyk
sprawozdawca
Tomasz Grzybowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 108 ust. 1 ustawy o VAT w kontekście eliminacji ryzyka uszczuplenia wpływów podatkowych i obowiązku badania wykonania decyzji wobec kontrahenta."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego układu zdarzeń, gdzie organy podatkowe posiadały wiedzę o decyzji wobec kontrahenta, ale nie zbadały jej wykonania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy złożonej interpretacji przepisów VAT i orzecznictwa TSUE w kontekście "pustych faktur" oraz potencjalnego "wzbogacenia się państwa". Zawiera również zdanie odrębne, co wskazuje na kontrowersje prawne.
“Czy państwo może wzbogacić się na oszustwie VAT? Sąd administracyjny analizuje kluczowy przepis.”
Zdanie odrębne
Piotr Dębkowski
Sędzia Dębkowski zgłosił zdanie odrębne, argumentując, że przepis art. 108 ust. 1 ustawy o VAT jest jasny i jednoznaczny, a w sprawie nie doszło do całkowitego wyeliminowania ryzyka uszczuplenia należności Skarbu Państwa. Podkreślił, że ani Skarżąca, ani jej kontrahent nie przeciwdziałali odliczeniu podatku naliczonego, a orzecznictwo sądów administracyjnych prezentuje jednolite stanowisko o obowiązku podatnika wyeliminowania nieprawidłowości przed ujawnieniem ich przez organ. Wskazał również na potencjalne wzbogacenie się Skarbu Państwa w wyniku wyroku.
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.