Orzeczenie · 2024-11-06

III SA/WA 1797/24

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie

Miejsce

Warszawa

Data

2024-11-06

NSApodatkoweWysokawsa

VATpuste fakturyart. 108 ust. 1 u.p.t.u.ryzyko uszczuplenia dochodów podatkowychprawo do odliczeniatermin przedawnieniapostępowanie karneTSUEzdanie odrębne

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę B.K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W., która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego W. określającą zobowiązania podatkowe w VAT za miesiące od kwietnia do grudnia 2014 r. na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT. Organy podatkowe ustaliły, że Skarżąca nie wykonała usług udokumentowanych fakturami VAT wystawionymi na rzecz A. sp. z o.o. sp. kom., a podatek wykazany w tych fakturach stanowi podatek do zapłaty na podstawie art. 108 ust. 1 u.p.t.u. Ponadto stwierdzono, że Skarżąca nie miała prawa do odliczenia podatku naliczonego, gdyż nabyte towary i usługi nie były wykorzystane do czynności opodatkowanych, a sama Skarżąca nie prowadziła rzeczywistej działalności gospodarczej. Sąd administracyjny zgodził się z organami co do niewykonania usług i braku prawa do odliczenia VAT naliczonego, uznając te ustalenia za znajdujące oparcie w materiale dowodowym. Sąd podzielił również stanowisko, że wszczęcie postępowania karnego wobec Skarżącej nie stanowiło nadużycia prawa i skutecznie zawiesiło bieg terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych. Jednakże, w części dotyczącej zastosowania art. 108 ust. 1 u.p.t.u., Sąd uchylił zaskarżoną decyzję. Powołując się na orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, Sąd stwierdził, że przepis ten nie ma zastosowania, jeśli ryzyko utraty wpływów podatkowych zostało całkowicie wyeliminowane. W ocenie Sądu, w sytuacji gdy organy podatkowe skutecznie odmówiły A. sp. z o.o. sp. kom. prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez Skarżącą, a decyzja ta została wykonana, ryzyko uszczuplenia dochodów podatkowych zostało wyeliminowane. Sąd uznał, że organy podatkowe powinny były zbadać, czy decyzja wobec A. sp. z o.o. sp. kom. została wykonana, a zaniechanie tego badania narusza zasadę zaufania do organów. W konsekwencji, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej zastosowania art. 108 ust. 1 u.p.t.u. i oddalił skargę w pozostałym zakresie. Zasądzono również zwrot kosztów postępowania sądowego na rzecz Skarżącej. Sędzia Piotr Dębkowski zgłosił zdanie odrębne, argumentując, że ryzyko uszczuplenia należności Skarbu Państwa nie zostało całkowicie wyeliminowane, a przepis art. 108 ust. 1 u.p.t.u. powinien zostać zastosowany.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja art. 108 ust. 1 u.p.t.u. w kontekście eliminacji ryzyka uszczuplenia dochodów podatkowych i orzecznictwa TSUE, a także kwestia badania wykonania decyzji podatkowych wobec kontrahentów.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie opiera się na specyficznym układzie zdarzeń i interpretacji przepisów UE, co może ograniczać jego bezpośrednie zastosowanie w innych sprawach bez analizy podobnych okoliczności.

Zagadnienia prawne (3)

Czy zastosowanie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT (implementującego art. 203 Dyrektywy 2006/112/WE) jest możliwe, jeśli ryzyko utraty wpływów podatkowych zostało wyeliminowane, nawet jeśli podatnik działał w złej wierze?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, art. 108 ust. 1 u.p.t.u. nie ma zastosowania, jeśli ryzyko utraty wpływów podatkowych zostało całkowicie wyeliminowane, co może nastąpić np. poprzez skuteczną odmowę prawa do odliczenia podatku naliczonego przez kontrahenta wystawcy "pustej" faktury.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na orzecznictwie TSUE, zgodnie z którym celem art. 203 Dyrektywy 2006/112/WE jest wyeliminowanie ryzyka utraty wpływów podatkowych. Jeśli ryzyko to zostało wykluczone (np. przez skuteczną odmowę odliczenia VAT przez nabywcę), przepis ten nie ma zastosowania, niezależnie od złej wiary wystawcy faktury.

Czy wszczęcie postępowania karnego wobec podatnika w bliskiej odległości od terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych jest dopuszczalne i czy skutecznie zawiesza bieg terminu przedawnienia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wszczęcie postępowania karnego jest dopuszczalne i skutecznie zawiesza bieg terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych, nawet jeśli następuje w celu wykorzystania materiału dowodowego zgromadzonego w tym postępowaniu w postępowaniu podatkowym.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że postępowanie karne jest prowadzone przez odrębny organ (prokuratora) w celu sobie właściwym, a jego celem nie jest wyłącznie oddziaływanie na bieg terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych. Umożliwienie wykorzystania materiału dowodowego z postępowania karnego w postępowaniu podatkowym jest jedną z głównych racji ustanowienia art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej.

Czy podatnik, który wystawił "puste" faktury VAT, ma prawo do odliczenia podatku naliczonego od nabyć związanych z tą fikcyjną działalnością?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, podatnik, który nie wykonał żadnych czynności opodatkowanych, nie ma prawa do odliczenia podatku naliczonego.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 86 ust. 1 u.p.t.u., prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje tylko w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do czynności opodatkowanych. Skoro Skarżąca nie wykonała żadnych czynności opodatkowanych, nie mogła skorzystać z prawa do odliczenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Uchylono decyzję

Zaskarżona decyzja została uchylona w części dotyczącej określenia kwoty podatku do zapłaty na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług. W pozostałym zakresie skarga została oddalona.

Przepisy (22)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.t.u. art. 108 § ust. 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r o podatku od towarów i usług

Przepis nie ma zastosowania, jeśli ryzyko utraty wpływów podatkowych zostało całkowicie wyeliminowane, np. poprzez skuteczną odmowę prawa do odliczenia podatku naliczonego przez kontrahenta wystawcy "pustej" faktury.

Pomocnicze

u.p.t.u. art. 86 § ust. 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r o podatku od towarów i usług

Prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje tylko w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do czynności opodatkowanych.

O.p. art. 70 § § 1