III SA/Wa 1784/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje odmawiające zwrotu VAT zagranicznej spółce, uznając, że nie prowadziła ona działalności gospodarczej na terytorium RP w sposób wykluczający prawo do zwrotu.
Sprawa dotyczyła odmowy zwrotu podatku VAT dla zagranicznej spółki, która wnioskowała o zwrot podatku naliczonego przy zakupach w Polsce. Organy podatkowe odmówiły zwrotu, twierdząc, że spółka prowadziła działalność gospodarczą w Polsce poprzez zależną polską spółkę D. Sąd administracyjny uchylił te decyzje, stwierdzając, że powiązania kapitałowe i umowne między spółkami nie oznaczały prowadzenia działalności gospodarczej przez spółkę zagraniczną w sposób wykluczający zwrot VAT.
Skarżąca, spółka zagraniczna, wnioskowała o zwrot podatku VAT naliczonego w Polsce za okres od stycznia do grudnia 2002 roku. Organy podatkowe odmówiły zwrotu, argumentując, że spółka prowadziła działalność gospodarczą na terytorium RP poprzez spółkę D. Sp. z o.o., w której posiadała udziały. Organy uznały, że spółka D. działała jako przedstawiciel spółki zagranicznej i że ta ostatnia, poprzez kontrolę finansową i budżetową, wpływała na działalność polskiej spółki. Sąd administracyjny uchylił decyzje organów obu instancji. Sąd uznał, że przepisy rozporządzenia Ministra Finansów dotyczące zwrotu VAT nie wprowadzały ograniczeń dla podmiotów powiązanych kapitałowo. Stwierdził, że umowa między spółkami nie dowodziła, iż spółka D. została utworzona wyłącznie dla celów spółki zagranicznej, ani że spółka zagraniczna prowadziła działalność gospodarczą w Polsce. Podkreślono, że spółka D. była odrębnym podmiotem prawnym. Sąd uznał za bezzasadne przypisanie stosunkowi łączącemu strony charakteru przedstawicielstwa cywilnego i zakwestionował interpretację organów dotyczącą wpływu na zarządzanie spółką polską. Sąd stwierdził, że organy naruszyły przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i swobodnej oceny dowodów, dokonując ustaleń nieznajdujących oparcia w materiale dowodowym. W konsekwencji, Sąd uchylił zaskarżone decyzje, stwierdził ich niewykonalność i zasądził zwrot kosztów postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, sama okoliczność posiadania udziałów w polskiej spółce i zawarcia z nią umowy o świadczenie usług, nawet przy pewnym wpływie na jej działalność, nie oznacza, że zagraniczna spółka prowadzi działalność gospodarczą na terytorium RP w rozumieniu przepisów wykluczających zwrot VAT.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że spółka D. była odrębnym podmiotem prawnym, a umowa między spółkami określała zakres usług, a nie wyłączny cel istnienia spółki D. Powiązania kapitałowe i kontrola finansowa nie przekształcały spółki D. w przedstawiciela spółki zagranicznej ani nie oznaczały prowadzenia przez nią działalności gospodarczej w Polsce.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (14)
Główne
rozporządzenie Ministra Finansów art. § 2 pkt 1
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 23 czerwca 2001 r. w sprawie zwrotu podatku od towarów i usług niektórym podmiotom
Podmioty nieposiadające siedziby ani miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium RP, zarejestrowane jako podatnicy VAT w kraju siedziby i niebędące zarejestrowanymi podatnikami VAT w Polsce, które nie wykonują na terytorium RP czynności wskazanych w art. 2 ustawy o VAT, są uprawnione do zwrotu podatku.
Pomocnicze
u.p.d.o.v.a. art. art. 5 ust. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Przepis definiujący podatnika podatku od towarów i usług, który według organów miał być podstawą do uznania skarżącej za podatnika prowadzącego działalność w RP.
u.p.d.o.v.a. art. art. 2
Ustawa z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Przepis określający czynności podlegające opodatkowaniu VAT, które według organów skarżąca miała wykonywać w RP.
k.c. art. art. 95
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący przedstawicielstwa, błędnie zastosowany przez organy podatkowe do oceny stosunku prawnego między spółkami.
k.c. art. art. 96
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący form umocowania do działania w cudzym imieniu (przedstawicielstwo ustawowe i pełnomocnictwo).
k.c. art. art. 65 § 2
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący wykładni umów, wskazujący na potrzebę ustalenia zamiaru stron i celu umowy.
ord. pod. art. art. 187 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Obowiązek organu do zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
ord. pod. art. art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Zasada swobodnej oceny dowodów.
ord. pod. art. art. 210 § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Wymóg uzasadnienia decyzji podatkowej.
P.u.s.a. art. art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kontroli sądowej sprawowanej przez sądy administracyjne.
u.p.p.s.a. art. art. 3 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przedmiot kontroli sądów administracyjnych.
u.p.p.s.a. art. art. 145 § 1 pkt 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uchylenia decyzji administracyjnej przez sąd.
u.p.p.s.a. art. art. 152
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Stwierdzenie przez sąd, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane.
u.p.p.s.a. art. art. 200, 205, 209
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepisy dotyczące orzekania o kosztach postępowania sądowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy podatkowe błędnie zinterpretowały stosunek prawny między spółkami, uznając go za przedstawicielstwo lub prowadzenie działalności gospodarczej przez spółkę zagraniczną w RP. Powiązania kapitałowe i umowne między spółkami nie wykluczają prawa do zwrotu VAT dla podmiotu zagranicznego. Organy podatkowe naruszyły zasady postępowania podatkowego, dokonując ustaleń faktycznych bez wystarczającego dowodu i stosując dowolną ocenę dowodów.
Odrzucone argumenty
Argumentacja organów podatkowych, że spółka D. była jedynie narzędziem do prowadzenia działalności przez spółkę zagraniczną w Polsce. Argumentacja organów podatkowych, że spółka zagraniczna miała wpływ na zarządzanie spółką polską poprzez kontrolę finansową.
Godne uwagi sformułowania
Okoliczność ta nie mogła mieć więc wpływu na ocenę wniosku skarżącej. Jest tutaj bez znaczenia, iż D. jako spółka prawa handlowego została utworzona dla realizacji celów, na określenie których skarżąca jako większościowy udziałowiec miała z pewnością wpływ... Podmiot polski był bowiem samodzielnym przedsiębiorcą wpisanym do Rejestru Przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym i posiadającym osobowość prawną. Przypisanie w takiej sytuacji spółce D. roli podmiotu zależnego... było całkowicie bezzasadne. Bezpodstawne było przypisanie stosunkowi łączącemu skarżącą ze spółką D. charakteru przedstawicielstwa, o którym mowa w art. 95 k.c.
Skład orzekający
Jakub Pinkowski
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwrotu VAT dla podmiotów zagranicznych, rozróżnienie między prowadzeniem działalności gospodarczej a świadczeniem usług przez odrębny podmiot, zasady postępowania podatkowego w zakresie ustalania stanu faktycznego i oceny dowodów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów rozporządzenia Ministra Finansów z 2001 r. (choć zasady ogólne mogą być nadal aktualne).
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne rozróżnienie między powiązaniami kapitałowymi a faktycznym prowadzeniem działalności gospodarczej w kontekście podatkowym. Pokazuje też błędy, jakie mogą popełnić organy podatkowe.
“Czy posiadanie udziałów w polskiej spółce oznacza prowadzenie działalności w Polsce i utratę prawa do zwrotu VAT?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Wa 1784/05 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2005-12-29 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-07-07 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Jakub Pinkowski /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6110 Podatek od towarów i usług Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jakub Pinkowski, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 grudnia 2005r. sprawy ze skargi D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2005r. Nr [...] w przedmiocie odmowy dokonania zwrotu podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2002 roku 1) uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] lutego 2005 r. nr [...], 2) stwierdza, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane w całości, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz strony skarżącej kwotę 5600 zł (pięć tysięcy sześćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] lutego 2005 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. odmówił D. – skarżącej w rozpatrywanej sprawie, zwrotu podatku VAT w kwocie [...] zł za okres od stycznia do grudnia 2002 r. Zdaniem organu, skarżąca prowadziła działalność na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, a co za tym idzie nie była podmiotem uprawnionym do uzyskania zwrotu podatku na podstawie § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 23 czerwca 2001 r. w sprawie zwrotu podatku od towarów i usług niektórym podmiotom (Dz. U. Nr 67, poz. 690 z późn. zm.) – dalej powoływane jako "rozporządzenie Ministra Finansów". Organ podatkowy stwierdził bowiem, iż faktury stanowiące podstawę zwrotu podatku wystawione zostały przez D. Sp. z o.o., tj. spółkę zależną od skarżącej. Dokonując analizy zapisów umowy o świadczenie usług z dnia 1 lipca 1998 r. łączącej oba podmioty, organ podatkowy uznał, iż spółka D. została utworzona dla realizacji celów spółki niemieckiej i prowadzenia przez nią działalności gospodarczej na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej. Wskazał również na okoliczność, iż skarżąca była właścicielem 99,9 % udziałów w spółce D.. Zdaniem organu podatkowego skarżąca wypełniała ustawową definicję podatnika podatku od towarów i usług określoną w art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11 poz. 50 z późn. zm.) - dalej powoływana jako "ustawa o VAT" świadczącego usługi wskazane w art. 2 tej ustawy – wobec czego nie przysługiwał jej zwrot podatku na podstawie § 2 rozporządzenia Ministra Finansów. W odwołaniu od powyższej decyzji pełnomocnik skarżącej argumentował, iż decyzja organu I instancji nie posiadała uzasadnienia prawnego odnoszącego się do przepisów przywołanych w jej rozstrzygnięciu. Natomiast omówiony w uzasadnieniu decyzji art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy o VAT nie został wskazany w części dyspozytywnej decyzji i nie miał zastosowania w sprawie. Także w zakresie uzasadnienia faktycznego decyzji organ nie uzasadnił, gdzie i w jaki sposób skarżąca prowadziła przypisywaną jej działalność gospodarczą na terytorium RP. Okoliczność ta nie wynikała z umowy łączącej skarżącą ze spółką D., która mimo istniejących powiązań kapitałowych była odrębną od skarżącej osobą prawną. Pełnomocnik skarżącej stwierdził również, że organ I instancji nie wskazał, jakiego rodzaju czynności określone w art. 2 ustawy o VAT dokonywała w 2002 r. na terytorium RP skarżąca – pomimo, iż na tą okoliczność w uzasadnieniu swojej decyzji się powoływał. Decyzją z dnia [...] maja 2005 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, iż skarżąca jako podmiot zagraniczny mogła dokonywać na terytorium RP pewnych czynności tylko za poprzez swojego przedstawiciela. Do takich czynności należała między innymi rejestracja odmian roślin hodowanych za granicą. Zdaniem organu podatkowego analiza postanowień umowy z dnia 1 lipca 1998 r. wskazywała, że spółka D. występowała w roli przedstawiciela skarżącej. Dla celów podatkowych był on uprawniony do dokonania odmiennej oceny stosunku prawnego łączącego strony, nawet jeśli był on zgodny z przepisami prawa cywilnego i handlowego oraz wywierał przewidziane tymi przepisami skutki. Dyrektor Izby Skarbowej w W. wyjaśnił, iż zgodnie z art. 65 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 z późn. zm.) – dalej powoływany jako "k.c." ocenił zarówno treść umowy łączącej strony jak i ich zamiar oraz cel umowy. W świetle tej oceny organ podatkowy uznał, iż umowa z dnia 1 lipca 1998 r. stanowiła szczególny rodzaj przedstawicielstwa, o którym mowa w art. 95 k.c. Na podstawie tej umowy skarżąca prowadziła na terytorium RP działalność gospodarczą za pośrednictwem powołanej do tego celu spółki D.. Skarżąca wpływała na jej działalność poprzez kontrolę kosztów bezpośrednich i pośrednich oraz wspólne ustalanie budżetu, którego przekroczenie wymagało pisemnej zgody skarżącej. Jako że skarżąca wykonywała w ten sposób działalność gospodarczą na terytorium RP to nie była uprawniona do uzyskania zwrotu podatku od towarów i usług na podstawie § 2 rozporządzenia Ministra Finansów. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pełnomocnik skarżącej wniósł o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji zarzucił: - mające wpływ na wynik sprawy naruszenie art. 187 § 1, art. 191 oraz art. 210 § 1 pkt 4 i § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60 z późn. zm.) – dalej powoływana jako "ord. pod.", - naruszenie § 2 rozporządzenia Ministra Finansów oraz art. 95 k.c. poprzez jego błędne zastosowanie. W uzasadnieniu swojej skargi wskazał, iż organ II instancji nie ustosunkował się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, z wyjątkiem zarzutu dotyczącego braku podstawy prawnej decyzji. Nie wskazał miejsca w którym skarżąca miałby prowadzić swoją działalność, na czym ona polegała oraz rodzaju wykonywanych przez skarżącą czynności. Nie uzasadnił więc przesłanki odmowy zwrotu podatku od towarów i usług wynikającej z § 2 rozporządzenia Ministra Finansów pomimo, iż na jej zaistnienie się powołał. Organ naruszył tym samym wskazane przepisy dotyczące zarówno wymogów dotyczących uzasadnienia decyzji jaki i prowadzenia postępowania podatkowego. Zdaniem skarżącej Dyrektor Izby Skarbowej dopuścił się również błędnej interpretacji art. 95 k.c. wskazując, iż łącząca strony umowy była szczególnym rodzajem przedstawicielstwa. Zdaniem pełnomocnika skarżącej przedstawicielstwo nie jest umową tylko stanowi umocowanie do dokonywania czynności prawnych w cudzym imieniu. Spółka polska mogła by być jedynie pełnomocnikiem skarżącej, ale jako że nie była uprawniona do dokonywania w imieniu skarżącej żadnych czynności prawnych to nim nie była. Uprawnienie do reprezentowania skarżącej w procesie rejestracji odmian roślin miało charakter formalny– nie stanowiło pełnomocnictwa w rozumieniu art. 96 k.c. i nie umocowywało do dokonywania czynności prawnych w jej imieniu. Pełnomocnik skarżącej wyjaśnił również, iż polskie prawo cywilne nie reguluje instytucji pośrednictwa ale stanowi ono czynność faktyczną stanowiąca element umów o świadczenie usług i nie może być w swoim charakterze zrównywana z przedstawicielstwem, o którym mowa w art. 95 k.c. Działalność spółki D. w zakresie rejestracji odmian roślin miała charakter podobny do działalności rzecznika patentowego. Czynności wykonywane na zlecenie skarżącej w ramach zawartej umowy miały na celu ochronę na terytorium RP praw niematerialnych przysługujących skarżącej i nie stanowiły żadnego z rodzajów działalności gospodarczej wymienionych w przepisach regulujących jej prowadzenie. Pełnomocnik skarżącej powtórzył również zawartą w odwołaniu argumentację, o odrębnym charakterze spółki D. posiadającej osobowość prawną i prowadzącej działalność gospodarczą we własnym imieniu i na własny rachunek. Zarzucił również, iż wbrew twierdzeniu zaskarżonej decyzji organ nie dokonał wykładni zawartej przez strony umowy na podstawie art. 65 § 2 k.c. nie próbował bowiem ustalić w jaki sposób strony ją rozumiały. Odnośnie argumentów dotyczących wpływu na ustalenie poziomu kosztów i budżetu spółki D. pełnomocnik skarżącej wskazał, iż na podstawie poniesionych kosztów ustalona byłą marża stanowiąca wynagrodzenie podmiotu polskiego. Ustalony budżet stanowił natomiast kwotę jaką na wynagrodzenie z tytułu usług wyświadczonych na podstawie zawartej umowy mogła wypłacić skarżąca. Argumenty organu odwoławczego dotyczące istniejącego na tej podstawie wpływu skarżącej na działalności spółki D. były więc bezzasadne. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.) - dalej powoływana jako "u.p.p.s.a.", sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 u.p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. we wskazanym zakresie należy stwierdzić, że naruszają one prawo. Na taką ocenę złożył się bowiem sam fakt odmowy zwrotu skarżącej podatku VAT – w sytuacji, gdy zdaniem Sądu spełniała ona przesłanki od uzyskania tego zwrotu – jak i wykładnia oraz sposób zastosowania przepisów dokonane przy rozstrzygnięciu sprawy. W przepisach rozporządzenia Ministra Finansów określono zasady zwrotu podatku od towarów i usług, naliczonego przy nabyciu towarów i usług, podmiotom nie posiadającym na terytorium RP siedziby, miejsca zamieszkania albo miejsca prowadzenia działalności gospodarczej. Zwrot taki mogły uzyskać podmioty uprawnione, spełniające warunki określone w § 2 pkt 1-3 tego rozporządzenia. Za podmioty uprawnione uznano podmioty będące zarejestrowanymi podatnikami podatku VAT lub podatku o podobnym charakterze w kraju siedziby lub miejsca zamieszkania albo miejsca prowadzenia działalności gospodarczej i jednocześnie nie będące zarejestrowanymi podatnikami podatku VAT na terytorium RP. Warunkiem uzyskania zwrotu było również, aby podmioty te nie wykonywały na terytorium RP czynności, o których mowa w art. 2 ustawy o VAT, z wyjątkiem czynności wskazanych w § 2 pkt 3 lit a)- l) rozporządzenia. W § 3 określono, iż zwrot podatku przysługuje podmiotom uprawnionym, gdy zgodnie z przepisami ustawy o VAT oraz aktami wykonawczymi do ustawy zwrot lub prawo do pomniejszenia podatku należnego przysługuje podatnikom, o których mowa w art. 5 tej ustawy, jak również, iż zwrot podatku przysługuje na zasadzie wzajemności. Odnośnie kwoty i okresu, za który zwrot przysługuje w § 4 rozporządzenia Ministra Finansów wskazano, iż wniosek o zwrot może dotyczyć podatku naliczonego przy zakupie towarów i usług lub imporcie towarów, dokonanych przez okres nie krótszy niż 3 miesiące i nie dłuższy niż rok kalendarzowy oraz, że kwota wnioskowanego zwrotu nie może być niższa niż równowartość w złotych 200 albo 25 euro – w zależności, jak długiego okresu wniosek dotyczy. Z wniosku złożonego przez skarżącą wynikało, iż spełnia ona powyższe warunki. Wniosek ten złożył bowiem podmiot nie posiadający na terytorium RP siedziby oraz miejsca prowadzenia działalności gospodarczej, będący zarejestrowanym podatnikiem podatku VAT w N. i nie będący zarazem zarejestrowanym podatnikiem tego podatku w Polsce, który nie wykonywał czynności wskazanych w art. 2 ustawy o VAT. Wniosek dotyczył okresu od stycznia do grudnia 2002 r. i kwoty [...] zł – podatku od towarów i usług wynikającego z trzydziestu dwu faktur wystawionych przez D. Sp. z o.o., wykazanego w deklaracji VAT-7 i odprowadzonego przez tę Spółkę do właściwego Urzędu Skarbowego. Odmawiając skarżącej zwrotu podatku od towarów i usług Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. powołał się na okoliczność, iż skarżąca prowadziła działalność gospodarczą na terytorium RP poprzez utworzony do tego celu podmiot – spółkę D.. Argumentując swoje rozstrzygnięcie powołał się na charakter stosunku wynikającego z zawartej między skarżącą a spółką D. umowy oraz istniejące między nimi powiązania kapitałowe. Stwierdził, iż skarżąca wypełniała zawartą w art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy o VAT definicję podatnika podatku od towarów i usług oraz dokonywała czynności określonych w art. 2 tej ustawy, a więc nie mogła ubiegać się o zwrot podatku na podstawie § 2 rozporządzenia Ministra Finansów. Odnosząc się do powyższych ustaleń na wstępie wskazać należy, iż przepisy rozporządzenia Ministra Finansów nie wprowadzały żadnych ograniczeń dotyczących zwrotu podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług z tytułu transakcji, której stronami były podmioty powiązane kapitałowo. Okoliczność ta nie mogła mieć więc wpływu na ocenę wniosku skarżącej. W uzasadnieniu decyzji organ podatkowy I instancji wyjaśnił, iż z zawartej przez strony umowy wynikało, że podmiot polski został powołany na użyteczność skarżącej i wyłącznie dla realizacji jej celów, określonych w tejże umowie. Zdaniem Sądu stwierdzenie to nie ma oparcia w treści łączącej strony umowy. Jej istotą było bowiem, iż spółka D. będzie świadczyła wskazane w art. 1 umowy usługi, za które otrzymywać będzie ustalone w sposób wskazany w art. 5 umowy wynagrodzenie. Nie wynikało z niej natomiast jakoby realizacja zapisów tej właśnie umowy stanowiła wyłączny przedmiot działalności spółki D., dla którego została ona powołana. Jest tutaj bez znaczenia, iż D. jako spółka prawa handlowego została utworzona dla realizacji celów, na określenie których skarżąca jako większościowy udziałowiec miała z pewnością wpływ, a jednym z nich mogło być ułatwienie skarżącej dostępu do rynku polskiego i obsługa jej na tym rynku. Podmiot polski był bowiem samodzielnym przedsiębiorcą wpisanym do Rejestru Przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym i posiadającym osobowość prawną. Skarżąca była natomiast przedsiębiorcą - osobą prawną wpisaną w N. do Rejestru Handlowego i funkcjonującą na gruncie prawa niemieckiego. Oba podmioty, pomimo istniejących powiązań kapitałowych, były podmiotami odrębnymi i mogły kształtować stosunki handlowe dowolnie, w granicach obowiązujących przepisów. Przypisanie w takiej sytuacji spółce D. roli podmiotu zależnego, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy o VAT, a tym samym przypisanie skarżącej statusu podatnika VAT na podstawie tego przepisu było całkowicie bezzasadne. Na tle powyższego za bezpodstawny uznać należy również argument zawarty w zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w W., iż spółka niemiecka miała wpływ na zarządzanie spółką polska poprzez kontrolę jej finansów sprawowaną na podstawie zapisów łączącej strony umowy. Kontrola ta, w zakresie w jakim przewidziana była przez postanowienia umowy, istniała jedynie na potrzeby wykonania jej zapisów. Na tej podstawie nie dotyczyła natomiast całokształtu działalności spółki D.. Z tego względu stwierdzenie organu nie znajdowało oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym. Zauważyć przy tym należy, iż czym innym była kontrola skarżącej jako większościowego udziałowca spółki D. sprawowana na podstawie przepisów prawa handlowego, także w zakresie wpływu na finanse tego podmiotu, czym innym zaś kontrola wynikająca ze zbadanej przez organy podatkowe umowy. Odnosząc się do pozostałych ustaleń dokonanych przez Dyrektora Izby Skarbowej w W., wyjaśnić należy, iż bezpodstawne było przypisanie stosunkowi łączącemu skarżącą ze spółką D. charakteru przedstawicielstwa, o którym mowa w art. 95 k.c. Zgodnie z treścią tego przepisu z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych albo wynikających z właściwości czynności prawnej, można dokonać czynności prawnej przez przedstawiciela, a czynność prawna dokonana przez przedstawiciela w granicach umocowania pociąga za sobą skutki bezpośrednio dla reprezentowanego. W myśl art. 96 k.c. umocowanie do działania w cudzym imieniu może mieć formę przedstawicielstwa ustawowego i opierać się na ustawie albo pełnomocnictwa opierającego się na oświadczeniu reprezentowanego. Z oczywistych względów stosunek łączący strony nie powstał w oparciu o ustawę, a zdaniem Sądu w żaden sposób – w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego - nie można było go uznać za umocowanie udzielone na podstawie oświadczenia skarżącej do działania w jej imieniu. Z zawartej umowy nie wynikało bowiem, iż jej istotą jest uprawnienie spółki D. do dokonywania w imieniu skarżącej czynności prawnych. Określała ona natomiast zakres usług do jakich wykonywania zobowiązała się spółka D.. Usługi te były jednakże usługami świadczonymi przez spółkę D.– dlatego też zawarta w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dosyć niejasna teza jakoby jej działalność miała charakter pośrednictwa (do którego z braku odmiennej regulacji odnoszą się przywołane przepisy) w działalności gospodarczej prowadzonej na terytorium RP przez samą skarżącą, była bezpodstawna. Należy przy tym zauważyć, że dokonana przez organ podatkowy interpretacja zakładała również, iż stosunek łączący strony miał w istocie inny charakter niż wynikało to bezpośrednio z zapisów umowy. W konsekwencji organ stwierdził istnienie przesłanek uniemożliwiających skarżącej zwrot podatku VAT. Oparciem dla takich działań nie mógł być z pewnością sam wskazany w uzasadnieniu decyzji art. 65 § 2 k.c. bowiem przepis ten nie odnosił się do skutków, jakie na gruncie prawa podatkowego miałoby ustalenie rzeczywistego charakteru umowy na podstawie zamiarów stron i jej celu. Brak było jednakże innego przepisu, który na wzór nieobowiązującego już w chwili wydania decyzji organów obu instancji art. 24b § 1 ord. pod. pozwoliłby na pominięcie skutków podatkowych czynności prawnych dokonanych między stronami jedynie dla osiągnięcia korzyści podatkowych, a skoro tak, to nie było także możliwe dokonywanie niejasnych i nieznajdujących oparcia w dokonanych ustaleniach zabiegów, by uzasadnić, iż zwrot podatku skarżącej nie przysługuje. Usługi wykonane w ramach zawartej przez strony umowy - jako podlegające podatkowi VAT na podstawie art. 2 ustawy o VAT – zgodnie z obowiązującymi przepisami udokumentowano fakturami i wykazano przy ich sprzedaży należny podatek VAT. Gdyby w miejsce skarżącej stroną transakcji był podatnik zarejestrowany w Polsce, byłby on uprawniony do odliczenia podatku na zasadach określonych w ustawie o VAT. Skarżącej jako podmiotowi uprawnionemu przysługiwał natomiast zwrot podatku na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Finansów. Reasumując powyższe, na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego i obowiązujących przepisów nie można było uznać, że skarżąca świadczy na terytorium RP działalność podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Skarżącej przysługiwał natomiast z tytułu dokonanych ze spółką D. transakcji zwrot podatku VAT, spełniała bowiem wszystkie omówione wcześniej warunki do jego uzyskania. Z tego względu Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. , podejmując decyzję o odmowie zwrotu naruszył § 2 rozporządzenia Ministra Finansów. Również przypisanie skarżącej statusu podatnika podatku od towarów i usług na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy o VAT wiązało się z naruszeniem tego przepisu. Naruszenia powyższych przepisów dopuścił się następnie Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymując decyzję organu I instancji w mocy. Z tego względu rozstrzygnięcia organów podatkowych obu instancji jako niezgodne z prawem podlegały uchyleniu. Zdaniem Sądu organy podatkowe przyjmując w ocenianych decyzjach, że skarżąca prowadziła na terytorium RP działalność gospodarczą, mimo braku jednoznacznych dowodów na tę okoliczność oraz dokonując ustaleń nie znajdujących oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym, dopuściły się również naruszenia zasad określonych w art. 122 i art. 187 § 1 ord. pod. zobowiązujących organ prowadzący postępowanie do podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym, a także zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Dokonana ocena zgromadzonego materiału dowodowego naruszyła ponadto zasadę swobodnej oceny dowodów wyrażoną w art. 191 ord. pod. nosiła bowiem znamiona dowolności. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c u.p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Stosownie do art. 152 tej ustawy Sąd stwierdził, iż uchylone decyzje nie mogą być wykonane w całości. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 205 oraz art. 209 u.p.p.s.a. Na kwotę zasądzoną tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego składają się: kwota 2.000 zł uiszczona tytułem wpisu oraz kwota 3.600 zł stanowiąca wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego, będącego radcą prawnym, określona według stawek uwzględniających wartość przedmiotu sprawy. Tym samym Sąd nie znalazł uzasadnionych podstaw do zasądzenia tytułem wynagrodzenia, żądanej przez pełnomocnika skarżącego kwoty 7.200 zł.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI