III SA/Wa 177/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2008-04-29
NSApodatkoweWysokawsa
VATpodatek naliczonykorekta VATaportspółka z o.o.zwolnienie z VATinterpretacja podatkowaprawo wspólnotowe

Sąd administracyjny oddalił skargę podatnika, uznając, że wniesienie aportem towarów wyprodukowanych z materiałów, od których odliczono VAT, do spółki z o.o. (czynność zwolniona z VAT) skutkuje obowiązkiem korekty odliczonego podatku naliczonego.

Podatnik wystąpił o interpretację indywidualną w sprawie obowiązku korekty podatku VAT naliczonego od materiałów wykorzystanych do produkcji łączników, które następnie wniósł aportem do nowo założonej spółki z o.o. Podatnik uważał, że aport nie rodzi obowiązku korekty, gdyż pierwotnie towary miały służyć sprzedaży opodatkowanej, a w spółce również będą służyć sprzedaży opodatkowanej. Minister Finansów uznał stanowisko za nieprawidłowe, wskazując na art. 91 ust. 7 ustawy o VAT i przepisy wspólnotowe, które nakazują korektę, gdy towar pierwotnie związany z działalnością opodatkowaną staje się przedmiotem czynności zwolnionej. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko Ministra Finansów.

Sprawa dotyczyła wniosku o interpretację indywidualną w zakresie podatku od towarów i usług, wniesionego przez J. S. (dalej „Skarżący”) do Ministra Finansów. Skarżący prowadził działalność gospodarczą i w 2007 roku założył wraz z żoną spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością, do której wniósł aportem wyroby gotowe (łączniki). Od materiałów i towarów nabytych do produkcji tych łączników odliczył podatek VAT naliczony. Skarżący zapytał, czy czynność wniesienia aportu powoduje obowiązek korekty podatku naliczonego od nabytych towarów i materiałów wykorzystanych do produkcji łączników, stosownie do art. 91 ust. 7 ustawy o VAT. Skarżący uważał, że aport nie rodzi takiego obowiązku, ponieważ pierwotnie towary były nabywane z zamiarem sprzedaży opodatkowanej, a w spółce również będą służyć sprzedaży opodatkowanej. Minister Finansów uznał to stanowisko za nieprawidłowe, argumentując, że wniesienie aportu jest odpłatną dostawą towarów, która jest zwolniona z VAT (§ 8 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia wykonawczego). Skoro towary te nie służyły bezpośrednio czynnościom opodatkowanym, a stały się przedmiotem czynności zwolnionej, warunek z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT nie został spełniony. Minister powołał się również na art. 91 ust. 7 ustawy o VAT oraz przepisy Dyrektywy 2006/112/WE, wskazując na konieczność korekty, gdy zmienia się przeznaczenie towarów, a zmiana ta wynika z woli podatnika. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, powtarzając swoje zarzuty i powołując się na orzecznictwo ETS i NSA. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko Ministra Finansów. Sąd uznał, że wniesienie aportem towarów do spółki, które jest czynnością zwolnioną z VAT, stanowi zmianę ich przeznaczenia z czynności opodatkowanych na zwolnione, co zgodnie z art. 91 ust. 7 ustawy o VAT, rodzi obowiązek korekty odliczonego wcześniej podatku naliczonego. Sąd podkreślił, że obecne przepisy (po wejściu Polski do UE) wymagają oceny prawa do odliczenia w oparciu o finalne przeznaczenie towaru, a zmiana przeznaczenia wynikająca z woli podatnika (jak w przypadku aportu) uzasadnia korektę. Sąd odrzucił argumentację Skarżącego opartą na starszym stanie prawnym i orzecznictwie ETS dotyczącym sytuacji niezależnych od woli podatnika.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, wniesienie aportem towarów, które były wykorzystywane do produkcji towarów pierwotnie przeznaczonych do sprzedaży opodatkowanej, a następnie wniesionych jako aport do spółki (czynność zwolniona z VAT), skutkuje obowiązkiem korekty podatku naliczonego od nabytych materiałów.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wniesienie aportem jest odpłatną dostawą towarów, która jest zwolniona z VAT. Skoro towary te nie służyły bezpośrednio czynnościom opodatkowanym, a stały się przedmiotem czynności zwolnionej, warunek z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT nie został spełniony. Zmiana przeznaczenia towarów z czynności opodatkowanych na zwolnione, wynikająca z woli podatnika, uzasadnia korektę podatku naliczonego zgodnie z art. 91 ust. 7 ustawy o VAT i przepisami wspólnotowymi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

u.p.t.u. art. 91 § ust. 7

Ustawa o podatku od towarów i usług

Przepis stosuje się odpowiednio, gdy podatnik miał prawo do obniżenia kwoty podatku naliczonego i dokonał takiego obniżenia, albo nie miał takiego prawa, a następnie zmieniło się to prawo do obniżenia kwoty podatku należnego od tego towaru lub usługi.

u.p.t.u. art. 86 § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego tylko w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych.

Pomocnicze

Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług art. 8 § ust. 1 pkt 6

Zwalnia się od podatku od towarów i usług wkłady niepieniężne (aporty) wnoszone do spółek prawa handlowego i cywilnego.

Op art. 14b § § 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Minister właściwy do spraw finansów publicznych wydaje pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego na wniosek zainteresowanego.

Op art. 14b § § 2

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Wniosek o interpretację indywidualną może dotyczyć zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzeń przyszłych.

Op art. 14b § § 3

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd oddala skargę, jeżeli brak jest podstaw do uwzględnienia skargi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniesienie aportem towarów, które były wykorzystywane do produkcji towarów pierwotnie przeznaczonych do sprzedaży opodatkowanej, a następnie wniesionych jako aport do spółki (czynność zwolniona z VAT), skutkuje obowiązkiem korekty podatku naliczonego od nabytych materiałów. Zmiana przeznaczenia towarów z czynności opodatkowanych na zwolnione, wynikająca z woli podatnika, uzasadnia korektę podatku naliczonego zgodnie z art. 91 ust. 7 ustawy o VAT i przepisami wspólnotowymi.

Odrzucone argumenty

Czynność wniesienia aportem nie powoduje powstania obowiązku korekty podatku naliczonego. Podatnik miał prawo do odliczenia podatku naliczonego zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, ponieważ dokonując zakupów towarów i materiałów do produkcji łączników miał zamiar dokonać sprzedaży opodatkowanej tych łączników. Przedmiotowe łączniki w spółce z o.o. do której zostały wniesione aportem będą służyły sprzedaży opodatkowanej. Zaskarżona interpretacja narusza podstawowe zasady systemu podatku od wartości dodanej, w szczególności zasadę neutralności podatku VAT i wynikającą z niej zasadę faktycznego opodatkowania konsumpcji. Zaskarżona interpretacja pozostaje w sprzeczności z treścią art. 19 Dyrektywy 2006/112/WE. Objęcie aportów zwolnieniem było błędną implementacją przepisów VI Dyrektyw.

Godne uwagi sformułowania

Wniesienie aportu rzeczowego do spółki prawa handlowego spełnia definicję odpłatnej dostawy towarów, a tym samym uznawane jest za sprzedaż. W myśl art. 86 ust. 1 ustawy o VAT w zakresie w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Z orzecznictwa ETS wynika, iż istnieje konieczność korekty w sytuacji, gdy zmiana prawa do odliczenia jest skutkiem uzewnętrznionej woli podatnika - następuje na skutek jego zachowania. W obecnym stanie prawnym (obowiązującym od 1 maja 2004 r.) częściowo straciły na aktualności poglądy, w myśl których późniejsza zmiana przeznaczenia towaru bądź usługi nie wpływa na zakres prawa do odliczenia podatku naliczonego przy ich nabyciu. Zgodnie z przepisem art. 86 ust. 1 ustawy o VAT w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Związek ten musi być bezpośredni i bezsporny. W tym momencie czasowym związek podatku do odliczenia z poszczególnymi rodzajami czynności ma charakter prognozowany, planowany i ostatecznie może on się zmienić.

Skład orzekający

Krystyna Chustecka

przewodniczący-sprawozdawca

Lidia Ciechomska-Florek

członek

Alojzy Skrodzki

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Konieczność korekty VAT naliczonego przy wniesieniu aportem towarów, które były pierwotnie przeznaczone do działalności opodatkowanej, a aport jest czynnością zwolnioną. Interpretacja przepisów art. 91 ust. 7 ustawy o VAT w kontekście prawa wspólnotowego i zmiany przeznaczenia towarów."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego po 1 maja 2004 r. i specyficznej sytuacji wniesienia aportem towarów wyprodukowanych z materiałów, od których odliczono VAT.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia z zakresu VAT – korekty podatku naliczonego przy wnoszeniu aportem towarów. Jest to problematyka istotna dla wielu przedsiębiorców, a orzeczenie wyjaśnia zasady stosowania przepisów w konkretnej sytuacji.

Aport do spółki a korekta VAT: kiedy musisz oddać odliczony podatek?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Wa 177/08 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2008-04-29
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2008-01-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Alojzy Skrodzki
Krystyna Chustecka /przewodniczący sprawozdawca/
Lidia Ciechomska-Florek
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Interpretacje podatkowe
Sygn. powiązane
I FSK 1423/08 - Wyrok NSA z 2010-01-07
Skarżony organ
Minister Finansów
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2004 nr 54 poz 535
art. 91 ust. 7
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Chustecka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Lidia Ciechomska-Florek, Sędzia WSA Alojzy Skrodzki, Protokolant Lidia Wasilewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi J. S. na interpretację Ministra Finansów z dnia [...] września 2007 r. nr [...] w przedmiocie pisemnej interpretacji indywidualnej w zakresie podatku od towarów i usług oddala skargę
Uzasadnienie
Jak wynika z akt sprawy J. S. (zwany dalej "Skarżącym") wystąpił do Ministra Finansów z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie obowiązku korekty podatku VAT naliczonego od nabytych towarów i materiałów wykorzystywanych do produkcji łączników będących przedmiotem aportu. W przedmiotowym wniosku Skarżący wskazał, że prowadzi jednoosobową działalność polegającą na produkcji odlewów ciśnieniowych na zamówienia innych przedsiębiorców. W roku 2007 Skarżący założył wraz z żoną spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością. Do spółki tej wniósł aport w postaci wyrobów gotowych (łączników). Od materiałów i towarów nabytych do produkcji łączników odliczył podatek naliczony.
W opisanym stanie faktycznym Skarżący zapytał czy dokonana czynność wniesienia aportu powoduje obowiązek korekty podatku naliczonego od nabytych towarów i materiałów wykorzystanych do produkcji łączników będących przedmiotem aportu, stosownie do postanowień art. 91 ust. 7 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.; dalej "ustawa o VAT").
Zdaniem Skarżącego, dokonana czynność wniesienia aportu nie powoduje powstania obowiązku korekty podatku naliczonego.
Minister Finansów w interpretacji z [...] września 2007 r. uznał ww. stanowisko za nieprawidłowe. W uzasadnieniu interpretacji, odwołując się do treści przepisów ustawy z o VAT, stwierdził, że wniesienie aportu rzeczowego do spółki prawa handlowego spełnia definicję odpłatnej dostawy towarów, a tym samym uznawane jest za sprzedaż. Wskazał jednak, że zgodnie z § 8 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Finansów z 27 kwietnia 2004 r. w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 97, poz. 970 ze. zm.; dalej "rozporządzenie wykonawcze"), czynność ta jest zwolniona z opodatkowania podatkiem od towarów i usług. W myśl art. 86 ust. 1 ustawy o VAT w zakresie w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.
Zdaniem Ministra Finansów, w przedstawionym stanie faktycznym zakupione towary i materiały wykorzystane do produkcji łączników, wniesione następnie do spółki w żadnym momencie nie posłużyły wykonywaniu działalności opodatkowanej, a stały się jedynie przedmiotem czynności zwolnionej. Zatem warunek konieczny do uzyskania prawa do odliczenia, o którym mowa w art. 86 ust. 1 ustawy o VAT nie został zrealizowany.
Dalej Minister Finansów podniósł, że zgodnie z art. 91 ust. 7 ustawy o VAT, przepis ust. 1-5 cyt. ustawy stosuje się odpowiednio, w przypadku gdy podatnik miał prawo do obniżenia kwoty podatku naliczonego od wykorzystywanego przez siebie towaru lub usługi i dokonał takiego obniżenia, albo nie miał takiego prawa, a następnie zmieniło się to prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od tego towaru lub usługi. W takiej sytuacji należy skorygować wcześniej odliczony podatek. Organ udzielający interpretacji zauważył także, że obowiązek przeprowadzenia korekty w sytuacji gdy towary związane z działalnością pozwalającą na odliczenie podatku, zostaną sprzedane, a sprzedaż ta będzie podlegać zwolnieniu z opodatkowania (bez prawa do odliczenia) wynika z przepisów prawa wspólnotowego. Przepisy art. 174, art. 175, art. 184-192 Dyrektywy Rady nr 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. UE L z dnia 11 grudnia 2006 r.; dalej "Dyrektywa 2006/112/WE") zawierają regulacje dotyczące dokonania korekty pierwotnego rozliczenia podatku przez podatników w sytuacji, gdy po złożeniu rozliczenia zmieniły się czynniki mające wpływ na obliczenie kwoty podlegającej odliczeniu. Powyższe regulacje związane są z faktem, że we wspólnym systemie podatku od wartości dodanej obowiązuje zasada odliczenia niezwłocznego. W tym momencie czasowym związek podatku do odliczenia z poszczególnymi rodzajami czynności ma charakter prognozowany, planowany i ostatecznie może on się zmienić. Regulacje te nakazują oceniać ostateczny zakres prawa do odliczenia w oparciu o finalne i rzeczywiste przeznaczenie towaru czy też usługi, w cenie której zawarty był podatek mający podlegać odliczeniu. Z orzecznictwa ETS wynika, iż istnieje konieczność korekty w sytuacji, gdy zmiana prawa do odliczenia jest skutkiem uzewnętrznionej woli podatnika - następuje na skutek jego zachowania. Natomiast nie mogą zmieniać prawa do odliczenia okoliczności, następujące po skorzystaniu z tego prawa, bez woli podatnika - niezależne od niego. W tym kontekście w obecnym stanie prawnym (obowiązującym od 1 maja 2004 r.) częściowo straciły na aktualności poglądy, w myśl których późniejsza zmiana przeznaczenia towaru bądź usługi nie wpływa na zakres prawa do odliczenia podatku naliczonego przy ich nabyciu.
Odnosząc się do powołanego we wniosku wyroku NSA z 7 czerwca 2004 r. sygn. akt FSK 87/04 Minister Finansów stwierdził, że orzeczenie to jest rozstrzygnięciem w konkretnej indywidualnej sprawie i w związku z tym nie ma mocy powszechnie obowiązującego prawa.
Minister Finansów, konkludował, że w przypadku wniesienia do powstałej spółki w formie aportu wyrobów gotowych do wytworzenia których użyto materiałów i towarów od których wnioskodawca odliczył podatek naliczony, podatnik będzie zobowiązany do skorygowania odliczonego wcześniej podatku.
W piśmie z 17 października 2007 r. stanowiącym wezwanie do usunięcia naruszenia prawa pełnomocnik Skarżącego zarzucił powyższej interpretacji naruszenie:
1) art. 91 ust. 7 ustawy o VAT poprzez przyjęcie, iż przewidziany w tym przepisie obowiązek korekty odnosi się do czynności wniesienia aportu;
2) art. 19 w zw. z art. 1 ust. 2 Dyrektywy 2006/112/WE poprzez stwierdzenie, że Skarżący ma obowiązek dokonać korekty podatku VAT naliczonego w przypadku wniesienia aportu od spółki z o.o., której jest wspólnikiem. W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa Minister Finansów stwierdził, iż brak jest podstaw do zmiany zaskarżonej interpretacji.
W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa Minister Finansów stwierdził, iż brak jest podstaw do zmiany zaskarżonej interpretacji.
W tym stanie rzeczy Skarżący wniósł skargę do tutejszego Sądu, w której powtórzył zarzuty zawarte w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa.
Zdaniem Skarżącego, dokonana czynność wniesienia aportem towarów do spółki z o.o. nie rodzi obowiązku dokonania korekty podatku naliczonego. Ponadto, uważa on, iż miał prawo do odliczenia podatku naliczonego zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, ponieważ dokonując zakupów towarów i materiałów do produkcji łączników miał zamiar dokonać sprzedaży opodatkowanej tych łączników. Skarżący podkreślił również fakt, że przedmiotowe łączniki w spółce z o.o. do której zostały wniesione aportem będą służyły sprzedaży opodatkowanej. W opinii Skarżącego dokonana interpretacja w rażący sposób narusza podstawowe zasady systemu podatku od wartości dodanej, w szczególności zasadę neutralności podatku VAT i wynikającą z niej zasadę faktycznego opodatkowania konsumpcji, jak również pozostaje w sprzeczności z treścią art. 19 Dyrektywy 2006/112/WE. Zdaniem Skarżącego należy uznać, że objęcie aportów zwolnieniem było w istocie błędną implementacją przepisów VI Dyrektyw i taką też pozostaje na gruncie obecnie obowiązującej Dyrektywy 2006/112/WE.
Na potwierdzenie swojego stanowiska Skarżący powołał wyroki sądów administracyjnych o sygn. akt. I SA/Ol 528/06 oraz o sygn. akt FSK 87/04; a także orzeczenia Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w sprawach: C-37/95, C-110/94, C-8/81.
Mając powyższe na uwadze pełnomocnik Skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej interpretacji i zasądzenie na rzecz Skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o oddalenie skargi oraz podtrzymał dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 14b § 1 Op minister właściwy do spraw finansów publicznych, na pisemny wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). Wniosek o interpretację indywidualną może dotyczyć zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzeń przyszłych (§ 2 art. 14b Op). Stosownie do § 3 powoływanego przepisu składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego.
W rozpoznanej sprawie miedzy stronami sporna jest kwestia czy dokonana czynność wniesienia aportu powoduje obowiązek korekty podatku naliczonego od nabytych towarów i materiałów wykorzystanych do produkcji łączników będących przedmiotem aportu, stosownie do postanowień art. 91 ust. 7 ustawy ustawa o VAT.
Zdaniem Skarżącego, dokonana czynność wniesienia aportu nie powoduje powstania obowiązku korekty podatku naliczonego. Przeciwnego zdania jest Minister Finansów i to stanowisko, zdaniem składu orzekającego, jest uprawnione.
Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega m.in. odpłatna dostawa towarów. Wniesienie aportu (wkładu niepieniężnego) do spółek prawa handlowego lub cywilnego spełnia definicję dostawy towarów - następuje tutaj przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel.
W myśl § 8 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia zwalnia się od podatku od towarów i usług wkłady niepieniężne (aporty) wnoszone do spółek prawa handlowego i cywilnego. Unormowanie to rodzi dla podatników niekorzystne konsekwencje w sferze prawa do odliczenia podatku, gdy przedmiot aportu przed realizacją tej czynności nie służył podatnikowi przy wykonywaniu sprzedaży opodatkowanej (nie był wykorzystywany do czynności opodatkowanych), np. w przypadku środków obrotowych podatnika.
Zgodnie bowiem z art. 86 ust. 1 ustawy, podatnikom przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego tylko w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Zgodnie z tym przepisem wyłączona jest możliwość dokonywania odliczenia podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są w ogóle wykorzystywane do czynności opodatkowanych czyli w przypadku ich wykorzystywania do czynności zwolnionych od podatku niepodlegających temu podatkowi. Podatek naliczony podlega odliczeniu, gdy towar lub usługi, z których nabyciem podatek został naliczony są wykorzystywane do czynności opodatkowanych w sposób bezpośredni, a tym samym bezsporny.
ETS podkreślając, że istnienie bezpośredniego związku pomiędzy konkretną transakcji zakupu i konkretną transakcją sprzedaży jest niezbędnym wymogiem prawa do odliczenia podatku wskazuje, że jedynie w niektórych przypadkach brak transakcji opodatkowanej nie musi powodować utraty prawa do odliczenia podatku naliczonego (tak, na przykład w orzeczeniu w sprawie C-37/95 pomiędzy Państwem Belgijskim a Ghent Coal Terminal N V — patrz VI Dyrektywa VAT. Komentarz, K. Sachs (red.), C.H. Beck, Warszawa 2004, s. 443), gdy z powodów od niego niezależnych podatnik nigdy nie wykorzystał nabytych towarów i usług do prowadzenia działalności opodatkowanej.
Stosownie do art. 86 ust. 1 ustawy o VAT w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124. Z uregulowania tego wynika, iż prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje podatnikom w związku z zakupem towarów i usług wykorzystywanych do wykonywania czynności opodatkowanych. Regulacja ta wyklucza możliwość odliczenia podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które są wykorzystywane do czynności zwolnionych.
W związku z powyższym istotna jest kwestia rozliczenia podatku naliczonego od towarów handlowych oraz środków trwałych nabytych z przeznaczeniem do realizacji czynności opodatkowanych, który w momencie ich zakupu podlegał odliczeniu. Jeżeli okaże się ostatecznie, że towary te nie posłużyły działalności opodatkowanej podatnika, ponieważ zmieniło się ich przeznaczenie i stały się one przedmiotem czynności zwolnionej od podatku, jak to ma miejsce w przypadku wniesienia ich aportem do spółki prawa handlowego, zastosowanie znajdzie art. 91 ust. 7 ustawy o VAT.
Zgodnie z tym przepisem zasady dokonywania korekt, określone w art. 91 ust. 1-5 ustawy stosuje się odpowiednio, w przypadku gdy:
1) podatnik miał prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o całą kwotę podatku naliczonego od wykorzystywanego przez siebie towaru lub usługi i dokonał takiego obniżenia, albo
2) nie miał takiego prawa, a następnie zmieniło się to prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od tego towaru lub usługi.
Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy przypomnieć należy, że w stanie faktycznym wniosku o udzielenie interpretacji Skarżący wskazał, iż materiały i towary nabyte do produkcji łączników będących przedmiotem aportu służyły sprzedaży opodatkowanej, zatem miał on prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z ich nabyciem.
Zdaniem Sądu, Skarżący wnosząc przedmiotowe łączniki aportem do nowopowstałej spółki z o. o., w sytuacji gdy ta czynność korzysta ze zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie § 8 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia wykonawczego, zmienił ich wykorzystanie z czynności, w związku z którymi przysługuje prawo do obniżenia podatku należnego na czynności w związku z którymi takie prawo nie przysługuje. Zatem warunek konieczny do uzyskania prawa do odliczenia, o którym mowa w art. 86 ust. 1 ustawy o VAT nie został w rezultacie zrealizowany. W tej sytuacji Minister Finansów prawidłowo wskazał, że w sprawie zastosowanie ma przepis art. 91 ust. 7 ustawy o VAT.
Wskazać przy tym należy, że poprzednim stanie prawnym, obowiązującym przed 1 maja 2004 r. przyjmowano, iż w sytuacji jeżeli środki trwałe służyły działalności opodatkowanej podatnika, nawet przez krótki okres czasu, że wniesienie ich aportem do spółki, nie pozbawiało podatnika prawa do wcześniej dokonanego odliczenia podatku.
Wobec jednak obecnego unormowania art. 91 ustawy o VAT reguła ta nie może znaleźć już zastosowania. Z tego też względu Sąd nie podziela stanowiska Skarżącego, które odwołuje się do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 czerwca 2004 r., sygn. akt FSK 87/04. Powołane orzeczenie odnosi się bowiem do art. 19 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. z 1993 r. Nr 11, poz. 50 ze zm.), a więc do przepisu ustawy obowiązującej do dnia 30 kwietnia 2004 r.
W ocenie składu orzekającego, za chybione należało uznać także zarzuty odnoszące się do naruszenia przepisów prawa wspólnotowego.
W szczególności należy wyjaśnić, że zasada neutralności opodatkowania znalazła swoje odzwierciedlenie w ww. art. 86 ust. 1 ustawy o VAT. Prawo to, zgodnie z treścią powyższego przepisu, przysługuje wyłącznie w zakresie, w jakim towary i usługi są używane do wykonywania czynności opodatkowanych. Związek ten musi być bezpośredni i bezsporny. Ponadto podkreślenia wymaga, że zarówno przepisy polskie jak i wspólnotowe nie uzależniają konieczności dokonania korekty od faktu, do jakiej działalności przeznaczy nabywane towary nabywca. Obowiązek przeprowadzenia korekty w sytuacji, gdy zakupione towary (środki trwałe, towary handlowe), związane z działalnością pozwalającą na odliczenie podatku, zostaną sprzedane, a sprzedaż ta będzie podlegać zwolnieniu z opodatkowania (bez prawa do odliczenia) lub wyłączeniu od opodatkowania, wynika z przepisów prawa wspólnotowego, których powieleniem w znacznej części są polskie przepisy.
O ile Sąd zgadza się ze Skarżącym, że przystępując do wykładni spornych przepisów ustawy o VAT po wejściu Polski do Unii Europejskiej nie wystarczy już ich interpretacja koncentrująca się na wykładni językowej należy brać bowiem także pod uwagę przepisy prawa wspólnotowego, to jednak skład orzekający nie podziela jego stanowiska co do zarzutu naruszenia art. 19 w zw. z art. 1 ust. 2 Dyrektywy 2006/112/WE, która zastąpiła Dyrektywę Rady z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji przepisów Państw Członkowskich dotyczących podatków obrotowych – wspólny system podatku od wartości dodanej ujednolicona podstawa wymiaru podatku (77/388/EEC, dalej " VI Dyrektywa").
Należy zwrócić uwagę, iż art. 18 - 20 VI Dyrektywy uzupełniają i doprecyzowują przepisy zawarte w art. 17. Szczegółowe zasady proporcjonalnego rozliczania podatku naliczonego i zasady dokonywania korekt podatku naliczonego, który odliczył podatnik, zawarto w art. 19 i 20 VI Dyrektywy. Przepisy art. 19 i art. 20 VI Dyrektywy zawierają regulacje dotyczące obowiązku dokonania korekty pierwotnego rozliczenia podatku przez podatników w sytuacji, gdy po złożeniu rozliczenia zmieniły się czynniki mające wpływ na obliczenie kwoty przysługującego odliczenia Korekty te dotyczą wszelkich nabytych towarów i usług, jednak dla towarów zaliczanych do środków trwałych przewidziane są szczególne sposoby korygowania. Należy również zauważyć, iż powyższe regulacje związane są z faktem, że we wspólnym systemie podatku od wartości dodanej obowiązuje zasada odliczenia niezwłocznego tzn. następującego z chwila powstania obowiązku podatkowego u dostawcy czy świadczącego usługę. W tym momencie czasowym, związek podatku do odliczenia z poszczególnymi rodzajami czynności ma charakter prognozowany, planowany i może się zmienić. W związku z powyższym należy oceniać ostateczny zakres prawa do odliczenia w oparciu o docelowe przeznaczenie towaru lub usługi w cenie której zawarty był podatek podlegający odliczeniu. Art. 20 (1)(b) VI Dyrektywy wymienia jednak przypadki, kiedy podatnik nie jest zobowiązany do korekty odliczenia podatku, pomimo że zaszły pewne zdarzenia mogące mieć wpływ na wysokość odliczenia podatku VAT. Są to m. in. udokumentowane przypadki zniszczenia, utraty lub kradzieży towarów. W orzecznictwie ETS ukształtował się pogląd, iż istnieje konieczność korekty w sytuacji, gdy zmiana prawa do odliczenia jest skutkiem uzewnętrznionej woli podatnika - następuje na skutek jego zachowania. W sytuacji gdy podatnik nie ma wpływu na okoliczności, następujące po skorzystaniu z tego prawa, brak jest podstaw do jego zmiany. W tym kontekście w obecnym stanie prawnym (obowiązującym od 1 maja 2004 r.) częściowo straciły na aktualności poglądy, w myśl których późniejsza zmiana przeznaczenia towaru bądź usługi nie wpływa na zakres prawa do odliczenia podatku naliczonego przy ich nabyciu.
Odpowiednikiem wskazanych powyżej przepisów VI Dyrektywy są obecnie przepisy art. 167 i następne (tytuł X-Odliczenia) Dyrektywy 2006/112/WE.
Zdaniem Sądu, przywołane przez Skarżącego orzeczenia Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (w tym powoływane już orzeczenie w sprawie C-37/95 oraz w sprawie C-110/94 JNZO a państwem Belgijskim) pozostają bez wpływu na. rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie. Dotyczą one bowiem sytuacji, w których podatnik zachowuje prawo do odliczenia podatku naliczonego z tytułu nabycia towarów zakupionych z zamiarem wykorzystania ich do działalności opodatkowanej, ponieważ okoliczności w związku z którymi musiał on zrezygnować z dalszego ich wykorzystywania do działalności opodatkowanej były niezależne od jego woli, powstały niezależnie od podatnika. Z kolei z przedstawionego przez Skarżącego stanu faktycznego wynika, iż wnosząc przedmiotowe łączniki do spółki z o.o., świadomie dokonał zmiany przeznaczenia, pierwotnego wykorzystania ich do opodatkowanej działalności gospodarczej. Zgodnie z jego wolą nastąpiła zatem zmiana wykorzystania łączników, które stały się przedmiotem aportu, a co za tym idzie przedmiotem czynności zwolnionej od podatku VAT. Konsekwencją powyższego jest konieczność skorygowania podatku naliczonego, który został odliczony z tytułu nabycia towarów i materiałów do produkcji tych łączników. Bez znaczenia pozostaje fakt, że "nabywca towarów będzie dalej wykorzystywał je w działalności opodatkowanej". Korekta podatku naliczonego dotyczy tylko tych podatników, którzy rozliczyli ten podatek w swojej działalność gospodarczej (poza oczywiście przypadkami zbycia całego przedsiębiorstwa lub zakładu).
Skład orzekający, nie podzielając stanowiska zaprezentowanego przez Wojewódzki Sądu Administracyjny w Olsztynie z 7 grudnia 2006 r., sygn. akt. I SA/Ol 528/06, zauważa, że uzasadnienie niniejszego wyroku wpisuje się w linię orzeczniczą wytyczoną przez orzeczenia innych sądów administracyjnych (tj. wyrok WSA w Łodzi z 21 lutego 2007 r., I SA/Łd 1948/06, wyrok WSA we Wrocławiu z 1 marca 2007 r., I SA/Wr 1422/06 oraz wyrok WSA w Warszawie z 21 listopada 2007 r., III SA/Wa 1478/07).
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), Sąd orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI