III SA/WA 1769/19

III SA/Wa 1769/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2020-01-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-08-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Aneta Trochim-Tuchorska
Elżbieta Olechniewicz /przewodniczący/
Włodzimierz Gurba /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Sygn. powiązane
III FSK 2533/21 - Wyrok NSA z 2023-09-26
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 900
art. 70 § 6 pkt 2, 67a § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz, Sędziowie sędzia WSA Włodzimierz Gurba (sprawozdawca), sędzia WSA Aneta Trochim-Tuchorska, Protokolant referent Katarzyna Dorota Wielgosz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi B. K. i K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi za poszczególne okresy od października 2013 r. do grudnia 2017 r. oddala skargę
Uzasadnienie
Pismem z 3 lipca 2019 r. B. K. i K. K. (zwani dalej: "Strony", "Skarżący") wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na wydaną przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. (dalej: "SKO", "organ odwoławczy") decyzję z [...] maja 2019 r. w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi za poszczególne okresy od października 2013 r. do grudnia 2017 r.
Zaskarżona decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
1. Skarżący wnioskiem z 4 stycznia 2019 r. zwrócili się do Wójta Gminy S. o umorzenie w całości zaległości wraz z odsetkami opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od 1 października 2013 r. do 31 grudnia 2017 r. określonych w upomnieniu z 20 grudnia 2018 r. na kwotę 3105,17 zł.
2. Wójt Gminy S. decyzją z [...] kwietnia 2019 r. odmówił Skarżącym umorzenia zaległości z tytułu opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi.
3. Pismem z 25 kwietnia 2019 r. Skarżący złożyli odwołanie, w którym podnieśli, że 22 grudnia 2018 r. otrzymali od Wójta Gminy S. upomnienie z 20 grudnia 2018 r. Wyjaśnili, że złożyli sprzeciw, gdyż nie znaleźli podstawy prawnej dochodzonej należności na wystawionym upomnieniu. W ocenie odwołujących uchylona w pkt 3 decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. Nr [...] z 2017 r. powinna znaleźć odzwierciedlenie w ponownej decyzji Wójta Gminy S. - czego Wójt zaniechał. Skarżący zarzucili ponadto, że Wójt Gminy S. wydając decyzję z [...] marca 2017 r. powołał się na uchwałę Rady Gminy S. z 25 listopada 2016 r., która obowiązywała od 1 stycznia 2017 r. i ten przepis prawa miejscowego zastosował do wydanej decyzji z mocą obowiązującą od 1 października 2013 r. - czyli 4 lata wstecz. Zdaniem Skarżących zarówno Wójt Gminy S., jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze przekroczyły w sposób rażący swoje uprawnienia co znajdzie swoje odzwierciedlenie w postępowaniu karnym. Wnieśli o pozytywne rozpatrzenie ich odwołania.
4. SKO decyzją z [...] maja 2019 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że Skarżący nie złożyli deklaracji za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Wysokość miesięcznych opłat za okres od 1 października 2013 r. została określona przez Wójta Gminy S. decyzją z [...] marca 2017 r. Decyzja ta w części punktu 1 i punktu 2 została utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z [...] kwietnia 2017 r.
SKO wyjaśniło ponadto, iż co do zasady termin przedawnienia zobowiązań za 2013 r. upłynął. Jednak w rozpatrywanym przypadku zobowiązanie z tytułu opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi za 2013 r., którego termin płatności upłynął w dniu 31 października 2013 r. nie uległo przedawnieniu z uwagi na złożenie skargi na ww. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z [...] kwietnia 2017 r.
Następnie organ odwoławczy wskazał, że we wniosku z 4 stycznia 2019 r. Skarżący wnieśli o umorzenie ww. należności z uwagi na to, że ich zdaniem Wójt Gminy S. powinien wydać decyzję dotyczącą wysokości opłaty za 2017 r. Wniosek motywowali ponadto tym, że fakt odbioru odpadów z ich nieruchomości nie nastąpił oraz trudną sytuacją materialną. W toku prowadzonego postępowania Wnioskodawcy złożyli oświadczenie o sytuacji majątkowej. Z oświadczenia tego wynika, że Skarżący posiadają gospodarstwo rolne o powierzchni 3,20 ha przel. (własne) i 2 ha dzierżawią od Gminy S.. B. K. otrzymuje rentę chorobową. Gospodarstwo domowe tworzą trzy osoby: Wnioskodawcy oraz ich 20-letnia córka. Dochód rodziny wynosi wg oświadczenia 1961,58 zł miesięcznie za 2017 r. i został podany na podstawie decyzji GOPS S. w sprawie przyznania zasiłku rodzinnego. Wnioskodawcy wskazali, że na dochód składają się renta - 930 zł oraz z pomocy społecznej 204 zł. Skarżący posiadają dom o powierzchni 100 m2, samochody: F. C. (r. prod.1996) o wartości 500 zł, D. N. (r. prod.1997) o wartości 500 zł oraz ciągnik rolniczy C. o wartości 4 000 zł.
Z akt sprawy wynika, że wnioskodawcy nie korzystali z ulg w spłacie zaległych zobowiązań. Wg oświadczenia o stanie majątkowym miesięczne wydatki rodziny wynoszą: energia elektryczna 200 zł, gaz 60 zł, telefon 90 zł, utrzymanie rodziny 1.200 zł, pożyczka bankowa 85 zł oraz utrzymanie samochodu 200 zł. Łącznie wydatki rodziny stanowią kwotę 1 835 zł. Z danych wykazanych w oświadczeniu o stanie majątkowym wynika, iż po opłaceniu wymienionych przez wnioskodawców wydatków rodzinie pozostaje kwota ok. 126,58 zł.
Organ odwoławczy zwrócił jednak uwagę, że dochód z gospodarstwa rolnego przyjmowany do wyliczenia kryterium dochodowego na potrzeby przyznania zasiłku rodzinnego jest dochodem szacunkowym. Zgodnie z obwieszczeniem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z 21 września 2018 r. w sprawie przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego w 2017 r. (M.P. poz. 911) wyniósł 3 399 zł. Do akt sprawy wnioskodawcy dołączyli protokół nr 58 z oszacowania zakresu i wysokości i szkód w gospodarstwie rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej spowodowanym wystąpieniem niekorzystnego zjawiska atmosferycznego, sporządzony na okoliczność szkody zgłoszonej w 28 czerwca 2018 r. Z protokołu tego wynika, że na skutek suszy wystąpiło obniżenie dochodu z produkcji roślinnej w gospodarstwie Skarżących o 16 656,72 zł, co stanowi 24,03% średniej rocznej produkcji. Wg ustaleń komisji ds. oszacowania szkód w gospodarstwach rolnych wyliczona na podstawie powierzchni upraw średnioroczna wartość produkcji wynosi 69.311,14 zł. W ocenie SKO dochody uzyskiwane przez rodzinę Skarżących pozwalają na spłatę zaległych zobowiązań z tytułu opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi wraz z odsetkami za zwłokę, jeśli nie jednorazowo, to w ratach bez zagrożenia dla egzystencji rodziny.
Rozpoznając sprawę organ odwoławczy miał na uwadze również okoliczności powstania zaległości. Skarżący nie złożyli deklaracji za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Jak wynika z akt sprawy, nigdy w okresie powstania obowiązku od 1 lipca 2013 r. nie uiszczali przedmiotowych opłat. W toku postępowania w przedmiocie określenia wysokości opłaty Skarżący byli informowani, że opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi należy do dochodów publicznych i jest przeznaczona na realizację celów publicznych.
Organ odwoławczy w decyzji z dnia [...] kwietnia 2017 r. wyjaśnił, że Skarżący z mocy ustawy zostali objęci systemem gospodarowania odpadami, z mocy ustawy zobowiązani są też ponosić na rzecz gminy, na terenie której jest położona jego nieruchomość, opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi.
SKO podkreśliło, iż przedmiotowa opłata jest opłatą za gospodarowanie odpadami, a nie opłatą za "odbiór" odpadów komunalnych. Z tych względów podniesiona we wniosku o umorzenie okoliczność, że na nieruchomości nie powstają odpady i dlatego Skarżący nie czują się zobowiązani do złożenia deklaracji, pozostaje bez znaczenia.
W ocenie Kolegium, umorzenie wnioskowanej kwoty w rozpatrywanym przypadku byłoby sprzeczne z interesem publicznym, gdyż stawiałoby Strony w pozycji uprzywilejowanej w stosunku do innych podatników, którzy mimo trudnej sytuacji finansowej i zdrowotnej na bieżąco regulują swoje należności podatkowe. Fakt, że właściciel nieruchomości objęty z mocy prawa systemem gospodarowania odpadami komunalnymi twierdzi, że nie korzysta z oferowanych przez gminę usług nie może być podstawą do zwolnienia z obowiązku zapłaty opłaty.
2.1. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący wnieśli o uchylenie decyzji SKO z [...] maja 2019 r.
W uzasadnieniu Skarżący podnieśli, że są obciążani opłatą za okres od 1 października 2013 r. do 31 grudnia 2017 r., podczas gdy w tym okresie odpady nie były od nich odbierane, pomimo że nie złożyli deklaracji o ilości odpadów. Wyjaśnili przy tym, że złożą deklarację, kiedy te odpady powstaną. Skarżacy wskazali, że jako jednoosobowe podmioty gospodarcze rozliczają się (przekazują ewentualne odpady) do podmiotów, z którymi wcześniej zawarli umowy i nakładanie na nich dodatkowych kosztów uważają za rażące nadużycie, a tym samym przekroczenie uprawnień. Podnieśli, że Wójt Gminy S. ma wiedzę odnośnie rozliczania się przez nich i przekazywania odpadów jako podmioty gospodarcze, a jednocześnie zmusza ich jako mieszkańców do bezpodstawnego opłacania za nieodebrane odpady.
2.2. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
2.3. Na rozprawie poniesiono też zarzut błędnej oceny przesłanek ważnego interesu Stron oraz interesu publicznego oraz wadliwość oceny ich sytuacji materialnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
3. Zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Innymi słowy, kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do badania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa. W wyniku takiej kontroli decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności naruszających prawo i przez to mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. - Dz. U. z 2019, poz. 2325, zwanej dalej: "P.p.s.a.") lub też wystąpiło naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia jej nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
Stosownie zaś do treści art. 134 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
4. Przedmiotem sporu w rozpoznawanej sprawie jest ustalenie czy organ prawidłowo ocenił dowody odnośnie do kwestii braku istnienia ważnego interesu podatnika oraz interesu publicznego przemawiającego z umorzeniem zaległości z tytułu opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi.
5. Skarga jest niezasadna. W świetle zebranych dowodów ocena organu co do braku istnienia ważnego interesu podatnika oraz interesu publicznego jest prawidłowa. Skarżący nie udowodnili, że istnieją ważne powody przemawiające za umorzeniem zaległości, w tym że zapłata zaległych opłat zagrażałby ich egzystencji.
Poza granicami niniejszej sprawy leży ocena podstaw do nałożenia obowiązku uiszczania opłat.
6. 1. Z uwagi na treść skargi, która jest ukierunkowana na zwalczanie obowiązku uiszczania opłaty oraz podstaw nałożenia jej w drodze decyzji Wójta, Sąd uznaje za konieczne wyjaśnienie granic niniejszej sprawy.
Przedmiotem postępowania podatkowego zakończonego skarżoną decyzją była sprawa umorzenia zaległych opłat. Nie można tego postępowania i decyzji odmawiającej umorzenia utożsamiać ze sprawą określenia wysokości opłat. Sprawa wymiaru opłat a sprawa umorzenia zaległych opłat, zasadzają się na odrębnych przepisach, wydane decyzje mają odrębne podstawy prawne oraz inny jest przedmiot obu tych postępowań. Sprawa umorzenia zaległych opłat nie może stać się "okazją" do roztrząsania prawidłowości określenia obowiązku ponoszenia opłat. Jeżeli Strony negują istnienie obowiązku uiszczania opłat to powinny zwalczać decyzję określającą ich wysokość (decyzja Wójta z [...] marca 2017 r.) i jak wynika z akt sprawy, stosowne środki zaskarżenia w tamtej sprawie Strony wniosły. Nie przekłada się to jednak na sprawę umorzenia zaległości podatkowych, o ile – w odrębnym postępowaniu – nie zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego decyzja określająca te opłaty.
Sąd wie z urzędu, że Skarżący wnieśli skargę na ostateczną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] kwietnia 2017 r. w przedmiocie określenia wysokości opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] kwietnia 2017 r. utrzymuje w mocy decyzję Wójta wymierzającą opłatę (pkt 1 i 2); uchylenie przez SKO w pkt 3 obejmuje jedynie część decyzji wskazującą na sposób zapłaty opłaty za 2017 r. Skarga na tę decyzję została przez tutejszy Sąd odrzucona postanowieniem z 8 sierpnia 2018 r., III SA/Wa 2437/17; postanowienie Sądu jest prawomocne.
6.2. Organ prawidłowo wskazuje też okoliczność zaskarżenia decyzji w sprawie określenia opłat, jako zawieszającą bieg terminu przedawnienia zobowiązań, w świetle art. 70 § 6 pkt 2 oraz § 7 pkt 2 O.p., a więc wydłużającą bieg terminu przedawnienia opłat, co oznacza, że nie były one przedawnione w czasie wydawania decyzji w sprawie umorzeniowej.
6.3. Obowiązek uiszczenia opłat wynika więc z decyzji określającej wysokość tych opłat, a decyzja ta pozostaje w obrocie prawnym i nie można jej skutecznie zwalczać w ramach sprawy umorzeniowej. Z powyższych powodów, w granicach niniejszej sprawy, Sąd nie może oceniać podstaw prawnych decyzji określającej wysokość opłat, w tym oceniać, czy odpady były faktycznie odbierane od Skarżących i jak to przenosi się na treść decyzji określającej wysokość opłat.
7. 1. Wyjaśniając podstawy prawne niniejszego orzeczenia – dotyczącego sprawy umorzenia zaległych opłat - należy wskazać, że zgodnie z art. 6q ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz. U. z 2013, poz. 1399 ze zm.), w sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosuje się przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta. Jakkolwiek przedmiotem skarżonej decyzji jest umarzanie opłat za gospodarowanie odpadami, a nie umarzanie zaległości podatkowych to jednak z uwagi na posiłkowe stosowanie Ordynacji podatkowej, posłużyć się w tej sprawie należy zasadami ukształtowanymi w sprawach umorzeniowych, na gruncie spraw zaległości podatkowych. Ilekroć poniżej mowa o zaległościach podatkowych odnosi się to zatem do przedmiotowych opłat za gospodarowanie odpadami.
7.2. Jak stanowi art. 67a § 1 pkt 2 i 3 O.p., organ podatkowy, na wniosek podatnika, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, a także umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną.
Sąd podziela utrwalony już w orzecznictwie pogląd o wyjątkowym charakterze ulg w spłacie należności podatkowych, nakazującym stosować je w sytuacji, gdy z powodów równie wyjątkowych podatnik nie może wywiązać się z obowiązku uiszczenia obciążających go zaległości podatkowych. Ulgi w spłacie należności stanowią – aczkolwiek dopuszczone przez ustawodawcę i niezbędne z punktu widzenia kompletności systemu podatkowego – to jednak odstępstwo od zasady powszechności opodatkowania. Dlatego szczególny charakter muszą mieć także okoliczności uzasadniające umorzenie zaległości podatkowych skutkujące wygaśnięciem zobowiązania podatkowego, co oznacza w istocie rezygnację Skarbu Państwa (lub gminy) z należnych im wpływów.
Ulgi podatkowe wymienione w art. 67a § 1 O.p. nie stanowią przywileju samego w sobie. Jest to forma pomocy udzielonej przez Państwo podatnikowi po to, by poprzez stosowanie zasady (egzekwowanie podatku) nie doprowadzić do skutków niepożądanych z punktu widzenia tak społecznego, jak i indywidualnego, odnoszącego się do osoby podatnika oraz jego najbliższych, a także osób zależnych od podatnika. Chodzi zatem o to, by wskutek dochodzenia zaległości podatkowych, Państwo nie poniosło w efekcie kosztów większych, niż w wypadku zaniechania korzystania z tego uprawnienia. Zwrócił na to uwagę m.in. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 lipca 2007 r., sygn. akt I FSK 1026/06 (powołane są wyroki publikowane w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej zwanej "CBOSA").
7.3. "Ważny interes podatnika" jest przesłanką związaną bezpośrednio z sytuacją określonej osoby. Musi on być na tyle istotny i wyjątkowy, aby jego pominięcie przyniosło dla tej osoby wyraźnie dostrzegalne negatywne skutki. Uzyskanie ulgi w spłacie należności w istocie zawsze leży w interesie podatnika prowadząc bądź to do zmniejszenia jego obciążeń podatkowych, bądź to do takiego ich rozłożenia w czasie, aby były możliwe do spełnienia. Jednakże interes ten nie jest równoznaczny z przesłanką "ważnego interesu podatnika", o jakiej mowa w art. 67a § 1 O.p. Ustawodawca określił ten interes przymiotnikiem "ważny", co podkreśla jego doniosłość. O istnieniu ważnego interesu podatnika decydują obiektywne kryteria i nie można go utożsamiać z subiektywnym odczuciem podatnika, że jego sytuacja życiowa i materialna uzasadnia zastosowanie ulgi.
Dla uznania zaistnienia "ważnego interesu podatnika" nie wystarczy ustalenie trudnej sytuacji finansowo-osobistej, ale musi mieć ona charakter wyjątkowy, różniący się od sytuacji innych podatników. Ważny interes podatnika należy rozpatrywać przy uwzględnieniu nie tylko z osiąganych dochodów, ale także z posiadanego majątku, który może stanowić zabezpieczenie spłaty zobowiązań (tak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w wyroku z dnia 19 grudnia 2013 r., sygn. akt I SA/Ke 615/13, CBOSA). Będzie to np. utrata możliwości zarobkowania, utrata losowa majątku (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 kwietnia 1999 r., sygn. akt SA/Sz 850/98, CBOSA). Sam notoryczny brak środków pieniężnych na zapłatę podatku nie jest przesłanką do umorzenia zaległości ze względu na ważny interes podatnika (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 20 maja 2004 r., sygn. akt III SA 2919/03, CBOSA). Ważnego interesu podatnika, będącego jedną z przesłanek udzielenia ulgi w postaci umorzenia zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę nie można utożsamiać z subiektywnym przekonaniem podatnika o potrzebie umorzenia zaległości podatkowej. To po stronie podatnika, który ubiega się o przyznanie ulgi w postaci umorzenia zaległości, jako tego, kto występuje o określone uprawnienie, leży obowiązek wykazania, że w dotyczącej go sprawie spełnione są przesłanki, o których mowa w art. 67a § 1 O.p. (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 29 maja 2009 r., sygn. akt I SA/Łd 173/09, CBOSA).
7.4. Zdaniem Sądu, przesłankę "interesu publicznego" najpełniej charakteryzuje natomiast pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 lutego 2003 r., sygn. akt III SA 1838/01 (CBOSA) w którym interes ten określono jako "dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego, korektę błędnych decyzji itp.". Przy jej ocenie należy również uwzględnić zasadność obciążenia państwa, a w rezultacie całego społeczeństwa kosztami udzielonej w ten sposób pomocy. Z reguły interes publiczny przemawia za tym, aby ulgi podatnikowi nie udzielać. Unika się w ten sposób obniżenia potencjalnych wpływów z podatków, jak i nie wprowadza się różnic w traktowaniu poszczególnych podatników, w szczególności zaś - nie premiuje się tych podatników, którzy zaniechali regulowania należności publicznoprawnych.
Organ podatkowy musi mieć na uwadze i to, że między innymi względy społeczne wymagają również, żeby zobowiązanie podatkowe było realizowane, a podatnik pochopnie nie był z nich zwalniany (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 marca 2001 r., sygn. akt I SA/Ka 577/00, CBOSA).
Organ podatkowy, ustalając istnienie przesłanki "interesu publicznego" nie może też abstrahować od innych wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, jak sprawiedliwość, zasady etyki, zaufanie do organów państwa itp. (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lutego 2013 r., sygn. akt II FSK 1351/11, CBOSA).
7.5. Wyjątkowy charakter ulg w spłacie należności przejawia się również w oparciu decyzji w tym przedmiocie na tzw. uznaniu administracyjnym. Oznacza ono, że nawet w przypadku wystąpienia przesłanek umorzenia zaległości podatkowych, organ podatkowy nie jest zobligowany do udzielenia wnioskowanej ulgi. Zaznaczyć należy, że zastosowanie tej instytucji prawa administracyjnego możliwe jest dopiero w sytuacji, gdy zostanie stwierdzone istnienie przesłanek, od których wystąpienia przepis prawa uzależnia podjęcie rozstrzygnięcia korzystnego dla strony. Wtedy to korzystając z uznania administracyjnego organ wydający decyzję dokonuje wyboru rozstrzygnięcia i może – mimo istnienia przesłanek – odmówić uwzględnienia wniosku strony. Natomiast stwierdzenie braku przesłanek zawsze skutkować będzie odmową uwzględnienia wniosku o zastosowanie ulgi (decyzja związana).
Uznanie administracyjne jest ograniczone jedynie dyrektywami wyboru – "interesem publicznym" oraz "ważnym interesem podatnika". Ważny interes podatnika oraz interes publiczny nie zostały zdefiniowane przez ustawodawcę. W każdej konkretnej sprawie ich istnienie może przejawiać się w odmienny sposób.
7.6. Ustawodawca pozostawił organom podatkowym swobodę w podejmowaniu rozstrzygnięcia w przedmiocie ulg w spłacie należności podatkowych, pod warunkiem jednak, że w toku postępowania dokonają szczegółowej analizy prowadzonej sprawy pod kątem wskazanych w art. 67a O.p. dyrektyw wyboru oraz prowadzenia postępowania zgodnie z art. 120 O.p., a więc na podstawie obowiązujących przepisów prawa.
8. W orzecznictwie sądów administracyjnych dotyczącym uznaniowych ulg w spłacie zobowiązań podatkowych utrwalony został pogląd, że ocenie przez Sąd podlega legalność działania organu podatkowego, a nie zasadność i celowość odmowy. Kontrolą Sądu objęta zatem będzie ta część postępowania administracyjnego, która odnosi się do ustalenia przez organy podatkowe co do istnienia przesłanek warunkujących zastosowanie ulgi przewidzianej w art. 67a § 1 O.p. Sąd nie ma uprawnienia przyznawania ulgi umorzenia, lecz może uchylić decyzję jeżeli stwierdziłby np. że postępowanie podatkowe poprzedzające decyzje wskazuje, że organ nie ustalił w jakiej sytuacji finansowej znajduje się podatnik lub wydana decyzja jest oderwana od tego, co w danej sprawie ustalono.
9. 1. Przenosząc wyżej wskazane poglądy, z którymi Sąd się identyfikuje, na treść zaskarżonej decyzji należy wskazać, że w postępowaniu dowodowym została ustalona sytuacja finansowa Skarżących, w takim zakresie, w jakim uznali oni za stosowne ją ujawnić. Podkreślić należy, że ciężar dowodu w tym zakresie spoczywał na Skarżących.
Za podstawę wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przyjął prawidłowe ustalenia stanu faktycznego dokonane w zaskarżonym rozstrzygnięciu.
9.2. Treść skarżonej decyzji i akta sprawy wskazują, że organ analizował sytuację finansową Skarżących, opierając się na ich oświadczeniu o sytuacji majątkowej i dochodach. Ocena organów co do tego, że sytuacja finansowa Skarżących nie jest zbyt dobra, ale nie jest też bardzo trudna jest prawidłowa. Skarżący mają własne gospodarstwo rolne o powierzchni 3,20 ha przeliczeniowych, nadto 2 ha dzierżawią od Gminy S.. Posiadają niewielkie, acz regularne dochody. Dochody z zasiłku rodzinnego i chorobowego oraz renty pozwalają na pokrycie niezbędnych wydatków Skarżących. Majątek ruchomy Skarżących (samochody) nie przedstawia większej wartości.
Sąd dostrzega, że w grupie tych wydatków mieści się też pożyczka bankowa, która jest spłacana w wysokości 85 zł miesięcznie, a więc w wysokości znacznie wyższej niż miesięczna opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Dobrowolnie zaciągane zobowiązania prywatne nie mogą mieć pierwszeństwa przed publicznoprawnymi.
Organ zaznaczył, że do akt sprawy wnioskodawcy dołączyli protokół nr 58 z oszacowania zakresu i wysokości i szkód w gospodarstwie rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej spowodowanym wystąpieniem niekorzystnego zjawiska atmosferycznego sporządzony na okoliczność szkody zgłoszonej w dniu 28 czerwca 2018 r. Z protokołu tego wynika, że na skutek suszy wystąpiło obniżenie dochodu z produkcji roślinnej w gospodarstwie Skarżących o 16.656,72 zł, co stanowi 24,03% średniej rocznej produkcji. Co istotne dla określenia dochodów Skarżących, według ustaleń komisji ds. oszacowania szkód w gospodarstwach rolnych wyliczona na podstawie powierzchni upraw średnioroczna wartość produkcji wynosi 69.311,14 zł.
Z tych względów, organ doszedł do prawidłowego wniosku, że dochody uzyskiwane przez Skarżących powalają na spłatę zaległych zobowiązań z tytułu opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi wraz z odsetkami za zwłokę, jeśli nie jednorazowo to w ratach. Nie można uznać, że sytuacja finansowa Skarżących w sposób znaczący jest gorsza niż sytuacja przeciętnej rodziny gospodarującej na podobnym areale. Zgodzić się trzeba z organem, że sytuacja majątkowa Skarżących pozwala na uiszczanie zaległej opłaty bez podważania materialnych podstaw egzystencji ich rodziny. Organ miał oparcie w materiale dowodowym, aby stwierdzić brak ważnego interesu Skarżących pozwalającego na umarzanie zaległości.
10. Organ prawidłowo ocenił też brak interesu publicznego przemawiającego za umorzeniem zaległych opłat. Skarżona decyzja wyjaśnia cel i funkcję opłat, które realizuje interes publiczny w należytym gospodarowaniu odpadami komunalnymi oraz utrzymywania czystości i porządku w Gminie. Organ doszedł do prawidłowego wniosku, że w interesie publicznym, w realiach tej sprawy, nie leży tworzenie dla Skarżących odstępstwa (poprzez umorzenie), od równości i powszechności uczestniczenia w realizacji celu ogólnospołecznego, który jest realizowany przez ponoszenie opłat za gospodarowanie odpadami.
11. Mając na względzie powyższe należy uznać, że organ prawidłowo przeprowadził postępowanie dowodowe, a oceny zawarte w skarżonej decyzji mają oparcie w zebranych dowodach.
Skarżący nie wykazali, popierając tego stosownymi dowodami, że istnieją ważne powody (ważny interes podatnika lub interes publiczny) przemawiające za umorzeniem im zaległości, w tym że obciążenie zaległą opłatą zagrozi podstawom ich egzystencji. Organ wie o sytuacji materialnej i finansowej Skarżących tyle ile Skarżący sami ujawnili. Sąd nie dostrzega, aby organy prowadziły postępowanie w sprawie umorzenia zaległych opłat stronniczo lub nieobiektywnie.
12. 1. Sąd nie znajduje powodów do stwierdzenia, że w zaskarżonej decyzji naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, a w szczególności naruszenia przepisów zarzuconych przez Skarżącego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy.
Sąd nie dopatruje się wystąpienia okoliczności naruszających prawo i mogących być podstawą wznowienia postępowania. Sąd nie znajduje też przesłanek uzasadniających stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w całości lub w części.
12.2. Z tych względów, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., należało skargę oddalić.