III SA/Wa 1766/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpatrzył skargę N.K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W., która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego w W. odmawiającą skarżącej prawa do odliczenia podatku naliczonego VAT za okres od stycznia do grudnia 2020 r. Organy podatkowe zakwestionowały prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez I. sp. z o.o., uznając, że transakcje te nie zostały faktycznie dokonane, a skarżąca nie dochowała należytej staranności. Ustalono, że spółka I. była podmiotem pozorującym działalność gospodarczą, zarejestrowanym w biurze wirtualnym, nie składającym sprawozdań finansowych i wykreślonym z rejestru VAT z powodu podejrzenia udziału w oszustwach podatkowych. Sąd, analizując zgromadzony materiał dowodowy, w tym zeznania świadków, dokumentację spółki I. oraz ustalenia organów dotyczące jej działalności, uznał, że spółka ta nie była faktycznym dostawcą towaru, a jedynie podmiotem legalizującym nabycie towaru niewiadomego pochodzenia poprzez wystawianie fikcyjnych faktur. Sąd podkreślił, że skarżąca, mimo prowadzenia działalności na W., nie dochowała wymaganej staranności przy weryfikacji kontrahenta, nie znała jego siedziby, sposobu rozliczeń (gotówkowych) ani nie weryfikowała danych osób reprezentujących spółkę. Sąd uznał, że skarżąca, przy zachowaniu należytej staranności, powinna była wiedzieć o nieprawidłowościach związanych z transakcjami. W związku z tym, sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo zastosowały art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT, odmawiając prawa do odliczenia podatku naliczonego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWeryfikacja kontrahentów, należyta staranność w transakcjach VAT, odpowiedzialność podatnika za udział w oszustwach podatkowych, interpretacja art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a u.p.t.u.
Sprawa dotyczy specyficznego schematu oszustwa podatkowego z wykorzystaniem 'pustych faktur' i podmiotu pozorującego działalność. Konieczność indywidualnej oceny każdego przypadku pod kątem dochowania należytej staranności.
Zagadnienia prawne (3)
Czy podatnik dochował należytej staranności przy weryfikacji kontrahenta, który okazał się podmiotem pozorującym działalność gospodarczą i uczestniczącym w oszustwie podatkowym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, podatnik nie dochował należytej staranności. Mimo prowadzenia intensywnej współpracy z kontrahentem, nie podjął podstawowych czynności weryfikacyjnych, które pozwoliłyby mu na stwierdzenie nierzetelności transakcji.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że skarżąca nie wykazała należytej staranności, ponieważ nie zweryfikowała danych kontrahenta, jego siedziby, sposobu rozliczeń (gotówkowych) ani nie zbadała, czy podmiot ten faktycznie prowadzi działalność w miejscach wskazanych na fakturach. Skala współpracy i brak podstawowych działań weryfikacyjnych świadczyły o obojętności na ryzyko związane z nierzetelnymi transakcjami.
Czy prawo do odliczenia podatku naliczonego może być odmówione, jeśli transakcje, choć formalnie udokumentowane fakturami, wiążą się z oszustwem podatkowym, a podatnik nie dochował należytej staranności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, prawo do odliczenia podatku naliczonego może być odmówione, jeśli obiektywne przesłanki wskazują, że podatnik wiedział lub powinien był wiedzieć, iż transakcja wiązała się z przestępstwem lub nadużyciem w zakresie podatku VAT, a także w przypadku braku należytej staranności.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo TSUE, zgodnie z którym odmowa prawa do odliczenia jest dopuszczalna, gdy podatnik wiedział lub powinien był wiedzieć o oszustwie podatkowym na wcześniejszych etapach obrotu. W przypadku braku należytej staranności, nawet jeśli podatnik nie miał bezpośredniej wiedzy o oszustwie, prawo do odliczenia może zostać odmówione.
Czy faktury wystawione przez podmiot pozorujący działalność gospodarczą, który nie był faktycznym dostawcą towaru, mogą stanowić podstawę do odliczenia podatku naliczonego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, faktury dokumentujące transakcje, które nie zaistniały między ujawnionym dostawcą a odbiorcą, nie mogą stanowić podstawy do odliczenia podatku naliczonego.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że spółka I. nie była faktycznym dostawcą towaru, a jedynie podmiotem legalizującym nabycie towaru niewiadomego pochodzenia. W związku z tym faktury przez nią wystawione nie dokumentowały rzeczywistych transakcji gospodarczych i nie mogły generować prawa do odliczenia.
Przepisy (20)
Główne
u.p.t.u. art. 86 § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Prawo do odliczenia podatku naliczonego stanowi podstawową zasadę systemu VAT, ale nie może być interpretowane w sposób sprzeczny z celami zwalczania przestępczości podatkowej i nadużyć.
u.p.t.u. art. 88 § ust. 3a pkt 4 lit. a
Ustawa o podatku od towarów i usług
Nie można odliczyć podatku naliczonego z faktur, które dokumentują czynności niezgodne z rzeczywistością.
Pomocnicze
u.p.t.u. art. 15 § ust. 1 i 2
Ustawa o podatku od towarów i usług
Definicja podatnika VAT i prowadzenia działalności gospodarczej, która nie została naruszona przez cel transakcji.
u.p.t.u. art. 7 § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Definicja dostawy towarów, która nie została naruszona przez cel transakcji.
u.p.t.u. art. 5 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Definicja odpłatnej dostawy towarów, która nie została naruszona przez cel transakcji.
u.p.t.u. art. 86 § ust. 2 pkt 1 lit. a
Ustawa o podatku od towarów i usług
Określenie warunków powstania prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
u.p.t.u. art. 88 § ust. 3a pkt 4 lit. a
Ustawa o podatku od towarów i usług
Określenie przypadków, w których nie powstaje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego.
u.p.t.u. art. 151
Ustawa o podatku od towarów i usług
Przepis Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dotyczący oddalenia skargi.
Op art. 233 § § 1 pkt 1
Ordynacja podatkowa
Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.
Op art. 187 § § 1
Ordynacja podatkowa
Obowiązek wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
Op art. 122
Ordynacja podatkowa
Zasada prawdy obiektywnej.
Op art. 121 § § 1
Ordynacja podatkowa
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.
Op art. 210 § § 4
Ordynacja podatkowa
Wymogi formalne uzasadnienia decyzji.
Op art. 191
Ordynacja podatkowa
Zasada swobodnej oceny dowodów.
Op art. 180 § § 1
Ordynacja podatkowa
Dowody w postępowaniu podatkowym.
Op art. 188
Ordynacja podatkowa
Dowody w postępowaniu podatkowym.
Op art. 120
Ordynacja podatkowa
Zasada legalizmu.
Op art. 123 § § 1
Ordynacja podatkowa
Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu.
Op art. 167
Ordynacja podatkowa
Prawo do odliczenia podatku naliczonego.
Op art. 168
Ordynacja podatkowa
Prawo do odliczenia podatku naliczonego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Spółka I. nie prowadziła rzeczywistej działalności gospodarczej. • Transakcje udokumentowane fakturami nie odzwierciedlały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. • Skarżąca nie dochowała należytej staranności przy weryfikacji kontrahenta. • Skarżąca uczestniczyła w oszustwie podatkowym lub powinna była o nim wiedzieć.
Odrzucone argumenty
Skarżąca dochowała należytej staranności. • Organy podatkowe nie zebrały wszechstronnie materiału dowodowego. • Organy podatkowe naruszyły zasady postępowania podatkowego. • Faktury wystawione przez I. dokumentowały rzeczywiste transakcje.
Godne uwagi sformułowania
podmiot legalizujący nabycie towaru niewiadomego pochodzenia • podmioty pozorujące prowadzenie działalności gospodarczej • nie dochowała należytej staranności • powinna była wiedzieć o oszustwie podatkowym • zasada neutralności podatku od wartości dodanej • zwalczanie przestępczości podatkowej, uchylania się od opodatkowania oraz ewentualnych nadużyć
Skład orzekający
Katarzyna Owsiak
przewodniczący
Piotr Dębkowski
sprawozdawca
Tomasz Grzybowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Weryfikacja kontrahentów, należyta staranność w transakcjach VAT, odpowiedzialność podatnika za udział w oszustwach podatkowych, interpretacja art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a u.p.t.u."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego schematu oszustwa podatkowego z wykorzystaniem 'pustych faktur' i podmiotu pozorującego działalność. Konieczność indywidualnej oceny każdego przypadku pod kątem dochowania należytej staranności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne sprawdzanie kontrahentów w obrocie gospodarczym, zwłaszcza w kontekście VAT. Pokazuje mechanizmy oszustw podatkowych i konsekwencje dla podatników, którzy nie zachowują należytej staranności.
“Czy Twoi kontrahenci są legalni? Sąd pokazał, jak łatwo stracić prawo do odliczenia VAT przez brak czujności.”
Dane finansowe
WPS: 701 202 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.