III SA/Wa 1749/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie przywrócenia terminu do wyboru formy opodatkowania ryczałtem, uznając, że przepisy dotyczące COVID-19 mogą mieć zastosowanie do terminów prawa podatkowego.
Skarżąca J.B. wniosła o przywrócenie terminu do wyboru formy opodatkowania ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych na rok 2022, argumentując, że przepisy dotyczące COVID-19 powinny umożliwić złożenie wniosku. Organy podatkowe odmówiły wszczęcia postępowania, uznając, że art. 15zzzzzn2 ustawy o COVID-19 nie dotyczy terminów prawa podatkowego ani materialnego. WSA w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie, stwierdzając, że przepisy te mogą obejmować również terminy podatkowe i organy podatkowe, a kwestia przywrócenia terminu powinna zostać rozpatrzona merytorycznie.
Sprawa dotyczyła wniosku J.B. o przywrócenie terminu do wyboru formy opodatkowania ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych na rok 2022. Skarżąca pierwotnie wybrała podatek liniowy, a następnie, po upływie terminu, chciała zmienić formę opodatkowania. Wniosła o przywrócenie terminu, powołując się na przepisy ustawy o COVID-19 (art. 15zzzzzn2), które miały umożliwić zawiadomienie o uchybieniu terminu i wyznaczenie nowego terminu na złożenie wniosku o przywrócenie. Organy podatkowe, w tym Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, odmówiły wszczęcia postępowania, argumentując, że wspomniany przepis dotyczy terminów prawa administracyjnego, a nie podatkowego, a terminy prawa materialnego nie podlegają przywróceniu. Dodatkowo, organ wskazał na ramy czasowe stosowania przepisu, które zakończyły się wraz z odwołaniem stanu epidemii. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie. Sąd uznał, że przepisy dotyczące COVID-19, w tym art. 15zzzzzn2, mogą być interpretowane jako obejmujące również terminy prawa podatkowego i organy podatkowe. Sąd podkreślił, że kwestia przywrócenia terminu materialnego powinna zostać rozpatrzona merytorycznie, a nie poprzez odmowę wszczęcia postępowania. Sąd powołał się na własne orzecznictwo oraz orzecznictwo NSA, wskazując na potrzebę uwzględnienia nadzwyczajnej sytuacji związanej z pandemią. W konsekwencji, sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania przez organ, który ma uwzględnić wykładnię prawa przedstawioną w wyroku.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, przepisy te mogą być interpretowane jako obejmujące również terminy prawa podatkowego i organy podatkowe, a kwestia przywrócenia terminu powinna być rozpatrzona merytorycznie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że użyte w art. 15zzzzzn2 ustawy o COVID-19 określenia "przepisy prawa administracyjnego" i "organ administracji publicznej" należy rozumieć odpowiednio jako obejmujące także "przepisy prawa podatkowego" i "organy podatkowe". Podkreślono, że przepis ten wprowadził nowe uprawnienie do złożenia wniosku o przywrócenie terminu prawa materialnego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (8)
Główne
ustawa o COVID art. 15zzzzzn2
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Przepis ten może być interpretowany jako obejmujący terminy prawa podatkowego i organy podatkowe, umożliwiając przywrócenie terminu prawa materialnego.
Pomocnicze
O.p. art. 2a
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Zasada in dubio pro tributario - wątpliwości interpretacyjne powinny być rozstrzygane na korzyść podatnika.
O.p. art. 162
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Przepis dotyczący przywrócenia terminu, ale w kontekście sprawy kluczowy był art. 15zzzzzn2 ustawy o COVID.
ustawa o PIT art. 9a
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Określa obowiązek wyboru sposobu opodatkowania przez podatnika.
ustawa o ryczałcie art. 9
Ustawa z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne
Termin do złożenia oświadczenia o wyborze formy opodatkowania.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uchylenia zaskarżonego aktu przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 134
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu administracyjnego.
k.p.a. art. 58 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Art. 15zzzzzn2 ustawy o COVID-19 powinien być stosowany do terminów prawa podatkowego i organów podatkowych. Kwestia przywrócenia terminu powinna być rozpatrzona merytorycznie, a nie poprzez odmowę wszczęcia postępowania. Należy uwzględnić nadzwyczajną sytuację związaną z pandemią COVID-19.
Odrzucone argumenty
Art. 15zzzzzn2 ustawy o COVID-19 nie dotyczy terminów prawa podatkowego ani materialnego. Terminy prawa materialnego nie podlegają przywróceniu. Przepis art. 15zzzzzn2 ustawy o COVID-19 miał zastosowanie tylko do zdarzeń, które wystąpiły w czasie trwania stanu epidemii.
Godne uwagi sformułowania
przepisy prawa administracyjnego" oraz "organ administracji publicznej" należy rozumieć odpowiednio jako obejmujące także "przepisy prawa podatkowego" i "organy podatkowe" nie uwzględnia nadzwyczajnej sytuacji jaka obowiązywała na terenie kraju, wywołanej koronawirusem termin wynikający z ww. art. 9 ustawy o ryczałcie jest terminem prawa materialnego, co oznacza, że nie podlega on przywróceniu
Skład orzekający
Dariusz Czarkowski
przewodniczący sprawozdawca
Ewa Izabela Fiedorowicz
członek
Jacek Kaute
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących COVID-19 w kontekście prawa podatkowego, możliwość przywrócenia terminów materialnych w sprawach podatkowych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego okresu pandemii i przepisów przejściowych. Interpretacja może być ograniczona do podobnych stanów faktycznych i prawnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia interpretacji przepisów pandemicznych w prawie podatkowym, co jest nadal aktualne dla wielu podatników. Pokazuje, jak sądy administracyjne podchodzą do nadzwyczajnych regulacji w kontekście standardowych procedur podatkowych.
“Czy przepisy COVID-19 ratują terminy podatkowe? WSA w Warszawie odpowiada.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Wa 1749/25 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2026-02-11 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2025-07-30 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Dariusz Czarkowski /przewodniczący sprawozdawca/ Ewa Izabela Fiedorowicz Jacek Kaute Symbol z opisem 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania Hasła tematyczne Podatkowe postępowanie Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Uchylono zaskarżone postanowienie Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 1327 art. 15zzzzzn2 Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Czarkowski (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Ewa Izabela Fiedorowicz, sędzia WSA Jacek Kaute, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 lutego 2026 r. sprawy ze skargi J. B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2025 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o przywrócenie terminu do wyboru formy opodatkowania 1) uchyla zaskarżone postanowienie; 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. na rzecz J. B. kwotę 597 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (dalej "CEiDG") wynika, że J. B. (dalej "Strona" lub "Skarżąca") od 5 października 2018 r. rozpoczęła działalność gospodarczą w zakresie wykonywania instalacji elektrycznych (43.21.Z). We wniosku o wpis do CEiDG z 5 października 2018 r. oświadczyła, że podatek dochodowy od osób fizycznych będzie opłacała w formie liniowej. Strona wnioskiem z 5 listopada 2024 r. zwróciła się do Naczelnika Urzędu Skarbowego W. (dalej "Naczelnik US") o przywrócenie terminu, o którym mowa w art. 9 ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (dalej "ustawa o ryczałcie"). Jednocześnie oświadczyła, że od 1 stycznia 2022 r. wybrała opodatkowanie przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych. W konsekwencji wniosła o uznanie wybranej formy opodatkowania. Jej zdaniem, treść składanych deklaracji ZUS-DRA oraz zeznań podatkowych PIT-28 za lata 2022 i 2023 stanowi pisemne oświadczenie woli o wyborze formy opodatkowania, które zostało złożone zarówno w organie podatkowym jak i w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych. Uznała, że jeśli organ podatkowy miał wątpliwości w tej kwestii, to powinien ją zawiadomić o uchybieniu w zakresie złożenia oświadczenia woli, a następnie wyznaczyć 30-dniowy termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Według Strony taki obowiązek, nakłada na organ art. 15 zzzzzn2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn.: Dz. U. z 2020 r., poz. 374; "ustawa o COVID"). Naczelnik US postanowieniem z [...] grudnia 2024 r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie przywrócenia wskazanego terminu prawa materialnego podatkowego. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej "Dyrektor"), postanowieniem z [...] marca 2025 r. stwierdził niedopuszczalność zażalenia. Następnie Naczelnik US postanowieniem z [...] marca 2025 r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie przywrócenia wskazanego terminu prawa materialnego podatkowego. Strona, nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem, w zażaleniu z 18 marca 2025 r. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie: 1) art. 15zzzzzn2 ust. 1 i 2 ustawy o COVID w związku z art. 2a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r., poz. 2383 z późn. zm.; dalej "O.p.") poprzez uznanie, że stanowisko organów interpretacyjnych oraz sądów administracyjnych w kwestii stosowania art. 15zzzzzn2 jest niejednolite, co sugeruje wątpliwości w zakresie interpretacji ww. regulacji i powinno skutkować rozstrzygnięciem tych wątpliwości na korzyść podatniczki zgodnie z zasadą in dubio pro tributario, 2) art. 162 O.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że przepis ten mógłby stanowić podstawę przywrócenia terminu w tej sprawie, podczas gdy podstawę przywrócenia terminu w związku z uchybieniem dokonanym w okresie obowiązywania stanu epidemii stanowi art. 15 zzzzzn2 ust. 1 i 2 ustawy o COVID, 3) art. 15zzzzzn2 ust. 2 ustawy o COVID poprzez jego niezastosowanie oraz brak zawiadomienia Strony o uchybieniu terminowi na złożenie oświadczenia woli co do zmiany formy opodatkowania i brak wyznaczenia terminu na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Dyrektor postanowieniem z dnia [...] czerwca 2025 r. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazał, że przepisy ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r., poz. 2647 ze zm., dalej "ustawa o PIT") nakładają obowiązek zawiadomienia naczelnika urzędu skarbowego o zmianie formy opodatkowania z podatku liniowego na opodatkowanie w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych w terminie do 20 dnia następującego po miesiącu, w którym osiągnięto pierwszy przychód w nowym roku. W przypadku, gdy pierwszy taki przychód został osiągnięty w grudniu roku podatkowego, zmiany należy dokonać do końca tego roku. Zawiadomienie o zmianie formy opodatkowania może zostać złożone za pośrednictwem wniosku o wpis do CEIDG. Z kolei zgłoszenie tych informacji poprzez wpis do CDEIG należy uznać za skuteczne, o ile złożenie wniosku CEIDG-1 nastąpiło z zachowaniem wskazanych w przepisach podatkowych terminów. W konsekwencji organ stwierdził, że stosownie do art. 9a ustawy o PIT, wyłączna inicjatywa, co do wyboru sposobu opodatkowania należy do podatnika. Chcąc zatem skorzystać z prawa do opodatkowania przychodu w formie ryczałtu ewidencjonowanego w danym roku podatkowym podatnik musi w zakreślonym przepisami terminie złożyć właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego oświadczenie o stosownej treści i okoliczność ta nie może być sporna. Dyrektor w związku z powyższym zauważył, że Strona we wpisie do CEIDG z 5 października 2018 r., jako formę opodatkowania wybrała podatek liniowy, natomiast nie złożyła w terminie zarówno poprzez CEIDG ani w formie pisemnej właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego oświadczenia o zmianie formy opodatkowania na ryczałt od przychodów ewidencjonowanych. Złożyła jedynie deklaracje ZUS-DRA oraz zeznania podatkowe PIT-28 za lata 2022 i 2023. Z płatności dokonywanych przez Stronę wynika, że opłacała podatek liniowy. Strona nie złożyła zatem w terminie oświadczenia o zmianie formy opodatkowania. We wniosku z 5 listopada 2024 r. wniosła o przywrócenie terminu do złożenia oświadczenia o wyborze opodatkowania przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, tj. art. 9 ustawy o ryczałcie. Według organu nadzoru w sprawie zaistniała przeszkoda uniemożliwiająca organowi pierwszej instancji wszczęcie postępowania podatkowego na wniosek Strony z 5 listopada 2025 r. w sprawie przywrócenia terminu do złożenia oświadczenia o wyborze opodatkowania przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, tj. art. 9 ustawy o ryczałcie. Wskazał przy tym, że termin wynikający z ww. art. 9 ustawy o ryczałcie jest terminem prawa materialnego, co oznacza, że nie podlega on przywróceniu. Zatem podatnicy, którzy nie złożą na czas we właściwiej formie oświadczenia o wyborze ryczałtowego sposobu opodatkowania dochodów z pozarolniczej działalności bezpowrotnie, tracą w danym roku podatkowym możliwość skorzystania z tego opodatkowania. Dyrektor odnosząc się do zarzutu Strony wskazanego w zażaleniu z 18 marca 2025 r. oraz we wniosku z 5 listopada 2024 r. dotyczącego możliwości zastosowania w sprawie art. 15zzzzzn2 ustawy o COVID mając na uwadze uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 marca 2023 r. o sygn. akt I FPS 2/22 doszedł do przekonania, że przepis ten nie dotyczy w swej istocie terminów prawa podatkowego, przede wszystkim terminów prawa materialnego. Stojąc na stanowisku zgodnie z którym sprawdzenie prawidłowości rozliczenia podatkowego może nastąpić w ramach czynności sprawdzających lub kontrolnych, ewentualnie w ramach prowadzonego z udziałem podatnika postępowania podatkowego, za niedopuszczalne uznał wszczęcie (na wniosek) postępowania w sprawie przywrócenia terminu do złożenia oświadczenia o zmianie sposobu opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych na rok podatkowy 2022 oraz możliwości rozliczenia działalności podatnika w formie ryczałtu. Dyrektor stwierdził jednocześnie, że wbrew stanowisku Strony, w sprawie nie mógł znaleźć zastosowania art. 15 zzzzzn2 ust. 1 ustawy o COVID (regulujący obowiązek zawiadomienia strony o uchybieniu terminu przewidzianego przepisami prawa administracyjnego), gdyż przepis ten mógł być stosowany jedynie do zdarzeń (przypadków uchybienia terminom), które wystąpiły w czasie trwania stanu epidemii, co wprost wynika z jego treści. Podkreślił, że rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 12 maja 2022 r. w sprawie odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz.U. poz. 1027), ze skutkiem od 16 maja 2022 r. odwołano stan epidemii na terenie RP. W rezultacie granice czasowe stosowania art. 15zzzzzn2 ww. ustawy wyznaczają daty: początkowa wejścia w życie przepisu, tj. 16 grudnia 2020 r. oraz końcowa 16 maja 2022 r., czyli dzień odwołania stanu epidemii. Natomiast wniosek o przywrócenie terminu do złożenia oświadczenia o zmianie sposobu opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych na rok podatkowy 2022 Strona złożyła dopiero 5 listopada 2024 r., przy czym nie udowodniła, że w czasie epidemii COVID rzeczywiście wybrała z uchybieniem terminu ryczałtową formę opodatkowania. Biorąc pod uwagę powyższe, stanął na stanowisku, że Naczelnik US nie miał podstaw prawnych do wszczęcia postępowania w zakresie przywrócenia terminu do złożenia oświadczenia o wyborze opodatkowania przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych i zasadnie odmówił wszczęcia postępowania podatkowego. Strona w skardze z dnia 16 lipca 2025 r., wnosząc o uchylenie w całości postanowienia Dyrektora z dnia [...] czerwca 2025 r. oraz poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji, a także zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania, zarzuciła naruszenie: 1) art. 15zzzzzn2 ust. 1 i 2 ustawy o COVID poprzez uznanie, że przepis ten nie ma zastosowania do terminów prawa podatkowego, a w szczególności prawa materialnego, co nie znajduje uzasadnienia ani w brzmieniu tej regulacji, ani w przywołanych wyrokach sądów administracyjnych (w szczególności Naczelnego Sądu Administracyjnego); 2) art. 120 O.p. w zw. z art. 121 § 1 O.p. poprzez pominięcie wyjaśnień Skarżącej oraz konsekwentne ignorowanie przywoływanego orzecznictwa sądów administracyjnych potwierdzającego możliwość zastosowania art. 15zzzzzn2 ust. 1 i 2 ustawy o COVID w niniejszej sprawie; 3) art. 2a O.p. w zw. z art. 15zzzzzn2 ust. 1 i 2 ustawy o COVID poprzez brak rozstrzygnięcia ewentualnych wątpliwości co do interpretacji art. 15zzzzzn2 ust. 1 i 2 ustawy o COVID zgodnie z zasadą in dubio pro tributario, a więc na korzyść Skarżącej. W odpowiedzi na skargę Dyrektor wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu i powtórzył przedstawione w nim argumenty. Zarzuty skargi uznał za niezasadne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do badania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa. W wyniku kontroli sądu administracyjnego decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności naruszających prawo i przez to mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") lub też wystąpiło naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia jej nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Stosownie zaś do treści art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest kwestia czy Stronie słusznie odmówiono wszczęcia postępowania w sprawie przywrócenia wskazanego terminu prawa materialnego podatkowego. DIAS uznał, iż w niniejszej sprawie nie może mieć zastosowanie art. 15zzzzzn2 ustawy o COVID, mając na uwadze uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 marca 2023 r. o sygn. akt I FPS 2/22, tym samym doszedł do przekonania, że przepis ten nie dotyczy w swej istocie terminów prawa podatkowego. Zgodnie z art. 15zzzzzn(2) w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów: 1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej, 2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki, 3) przedawnienia, 4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie, 5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony, 6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju - organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu (ust. 1 powyższego przepisu). W zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu (ust. 2 w/w normy prawnej). DIAS wyjaśnił, że przedmiotowa norma prawna nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie, bowiem odnosi się ona do przepisów prawa administracyjnego, a nie przepisów prawa podatkowego. Sąd w składzie niniejszym podziela pogląd zawarty w wyroku NSA z dnia 1 września 2022 r., sygn. akt II FSK 1370/21. Zgodnie z nim stanowisko przedstawione przez organy podatkowe, takie jak w niniejszej sprawie, nie uwzględnia nadzwyczajnej sytuacji, jaka obowiązywała na terenie kraju, wywołanej koronawirusem, co wynika także z tytułu ustawy z dnia 9 grudnia 2022 r. Skoro ustawa zawiera regulacje szczególne i zmienia ustawę z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 z późn. zm.), to trudno zrozumieć stanowisko organów podatkowych w niniejszej sprawie, dlaczego rozwiązanie zawarte w art. 15zzzzzn2 uCOVID-19 nie mogło by się odnosić spraw podatkowych, albo dlaczego ustawodawca nie objął tych spraw także rozwiązaniem szczególnym, skoro takimi objął inne rozwiązania korzystne dla podatników, na przykład: - wyłączenie naliczania opłat prolongacyjnych w sytuacji opisanej w art. 15 za ust. 1 uCOVID-19, – złożenia wniosku o ulgę w spłacie w okresie obowiązywania stanu zagrożenia albo stanu epidemii, - art. 15 za ust. 2 i 3 uCOVID-19 upoważniający Ministra Finansów do zawieszenia poboru odsetek od zaległości podatkowych, - art. 15 zs4 uCOVID-19 - w zakresie przesłanek przyznania świadczenia postojowego, - art. 15 zzj ust. 1 i 2 i art. 15 zzja uCOVID-19 - wyłączającego podatnikowi terminy do złożenia zeznań podatkowych oraz ich skutków z art. 16 § 4 k.k.s., - art. 15 zzn uCOVID-19 wydłużający niektóre terminy postępowania podatkowego (terminy prawa materialnego, a nie terminy postępowania). Za nietrafne uznać należy stanowisko organu, że przepis art. 15zzzzzn2 uCOVID-19 nie dotyczy terminów określonych w przepisach prawa podatkowego, gdyż przepis ten, wyraźnie posługuje się określeniem "przepisy prawa administracyjnego". Poza tym regulacja zawarta w art. 15zzzzzn2 ust. 1-3 uCOVID-19 jest jasna i brak jest powodów, by wskazywać organowi podatkowemu szczególny sposób postępowania. Przepis wyraźnie wskazuje na: - obowiązek zawiadomienia strony, która uchybiła terminowi, - obowiązek zamieszczenia w tym zawiadomieniu pouczenia o wyznaczeniu jej 30-dniowego terminu na złożenie wniosku o przywrócenie terminu, a jeżeli - w sprawie wystąpiłaby sytuacja, o której mowa w art. 58 § 2 k.p.a. wskazana w nim, że wniosek o przywrócenie terminu należy złożyć w terminie 30 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. W konsekwencji wyrazić należy pogląd, że użyte w przypisie art. 15zzzzzn2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 1842) w brzmieniu nadanym przez ustawę zmieniającą z dnia 9 grudnia 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 i innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r., poz. 2255) określenia "przepisy prawa administracyjnego" oraz "organ administracji publicznej" należy rozumieć odpowiednio jako obejmujące także "przepisy prawa podatkowego" i "organy podatkowe". Sąd nie podzielił stanowiska Dyrektora IAS, iż art. 15 zzzzzn2 ustawy o COVID nie daje podstaw do przywrócenia terminu prawa materialnego. Wbrew prezentowanemu poglądowi, przepis ten wprowadził nowe, nie przysługujące dotąd uprawnienie w postaci złożenia wniosku o przywrócenie terminu prawa materialnego. W ust. 1 omawianego przepisu mowa jest o terminach prawa materialnego, co już wskazuje, że chodzi o wszystkie terminy. Z kolei w sześciu punktach tego ustępu zostały wymienione terminy, które mogą być przywrócone, a ich cechą wspólną jest to, że ich niedochowanie prowadzi do utraty: ochrony prawnej, praw i obowiązków, prawa żądania ukształtowania sytuacji prawnej oraz innych ujemnych skutków prawnych. Dyrektor stwierdził jednocześnie, że wbrew stanowisku Strony, w sprawie nie mógł znaleźć zastosowania art. 15 zzzzzn2 ust. 1 ustawy o COVID (regulujący obowiązek zawiadomienia strony o uchybieniu terminu przewidzianego przepisami prawa administracyjnego), gdyż przepis ten mógł być stosowany jedynie do zdarzeń (przypadków uchybienia terminom), które wystąpiły w czasie trwania stanu epidemii, co wprost wynika z jego treści. Podkreślił, że rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 12 maja 2022 r. w sprawie odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz.U. poz. 1027), ze skutkiem od 16 maja 2022 r. odwołano stan epidemii na terenie RP. W rezultacie granice czasowe stosowania art. 15zzzzzn2 ww. ustawy wyznaczają daty: początkowa wejścia w życie przepisu, tj. 16 grudnia 2020 r. oraz końcowa 16 maja 2022 r., czyli dzień odwołania stanu epidemii. Natomiast wniosek o przywrócenie terminu do złożenia oświadczenia o zmianie sposobu opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych na rok podatkowy 2022 Strona złożyła dopiero 5 listopada 2024 r., przy czym nie udowodniła, że w czasie epidemii COVID rzeczywiście wybrała z uchybieniem terminu ryczałtową formę opodatkowania. Nie można jednak pominąć, że powyższa ocena nie może być dokonywana w ramach odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przywrócenia wskazanego terminu prawa materialnego podatkowego. Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że zaskarżona decyzja narusza prawo w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy i z tego powodu podlega uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni wykładnię prawa i oceny prawne wyrażone w niniejszym wyroku przez Sąd. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Orzeczenia powołane w niniejszym uzasadnieniu są opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (CBOSA) pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI