III SA/Wa 1745/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2005-06-21
NSApodatkoweWysokawsa
podatek rolnyulga podatkowaugorowanie gruntówzwolnienie podatkoweustawa o podatku rolnymuchwała rady gminypostępowanie podatkoweskarżącyorgan administracjiWSA

WSA uchylił decyzję SKO odmawiającą przyznania ulgi w podatku rolnym, wskazując na konieczność ponownego ustalenia stanu faktycznego w kontekście nowelizacji przepisów dotyczących zwolnień dla ugorowanych gruntów.

Skarżący J.S. domagał się przyznania ulgi w podatku rolnym z powodu ugorowania gruntów, argumentując swoje inwalidztwo i koszty utrzymania gruntów w dobrej kulturze. Organy odmówiły, powołując się na wcześniejsze korzystanie z ulgi i lokalną uchwałę ograniczającą możliwość ponownego jej przyznania. WSA uchylił decyzję SKO, stwierdzając, że organy nie ustaliły należycie stanu faktycznego w kontekście nowelizacji przepisów, która dopuściła możliwość zwolnienia innych gruntów, a nie tylko tych samych, które były już objęte ulgą.

Sprawa dotyczyła skargi J.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w S., która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy S. odmawiającą przyznania ulgi w podatku rolnym z tytułu ugorowania gruntów. Skarżący, będący inwalidą, argumentował, że ugorowanie gruntów wymaga nakładów finansowych i ubiegał się o ulgę. Organy odmówiły, powołując się na uchwałę Rady Gminy, która dopuszczała tylko jedno zwolnienie dla tych samych gruntów. WSA w Warszawie, rozpoznając sprawę po raz drugi (po wcześniejszym uchyleniu decyzji), stwierdził, że organy nie zastosowały się do jego wskazań dotyczących oceny uchwał Rady Gminy. Kluczowe dla rozstrzygnięcia okazała się nowelizacja art. 12 ust. 1 pkt 7 ustawy o podatku rolnym, która weszła w życie 1 stycznia 2003 r. i dodała sformułowanie "w stosunku do tych samych gruntów". Sąd uznał, że oznacza to możliwość udzielenia zwolnienia dla innych gruntów, a nie tylko tych, które były już objęte ulgą. Organy nie ustaliły jednak, czy grunty, o których zwolnienie wnioskował skarżący, były tymi samymi, które były objęte ulgą w latach 1999-2001. WSA uchylił zaskarżoną decyzję z powodu naruszenia przepisów postępowania, w szczególności braku dokładnego ustalenia stanu faktycznego i należytego uzasadnienia decyzji, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, możliwe jest przyznanie ulgi w podatku rolnym na inne grunty, jeśli podatnik już wcześniej korzystał z takiej ulgi na inne grunty. Nowelizacja przepisów doprecyzowała, że ograniczenie dotyczy "tych samych gruntów".

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że nowelizacja art. 12 ust. 1 pkt 7 ustawy o podatku rolnym dodała sformułowanie "w stosunku do tych samych gruntów", co oznacza, że zwolnienie może być przyznane dla innych gruntów, jeśli podatnik już korzystał z ulgi na inne grunty.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (11)

Główne

u.p.r. art. 12 § 1 pkt 7

Ustawa o podatku rolnym

Po nowelizacji z 1 stycznia 2003 r. zwolnienie dotyczy "tych samych gruntów", co oznacza możliwość przyznania ulgi na inne grunty, jeśli podatnik już korzystał z ulgi na inne grunty.

Pomocnicze

u.p.r. art. 12 § 7

Ustawa o podatku rolnym

Uprawnia rady gmin do ustalenia trybu i warunków zwolnienia.

u.p.r. art. 4

Ustawa o podatku rolnym

Dotyczy kwoty podatku rolnego.

p.p.s.a. art. 153

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wiążąca moc oceny prawnej i wskazówek sądu dla sądu i organu.

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa uchylenia decyzji z powodu naruszenia przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 152

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określenie zakresu, w jakim uchylona decyzja nie podlega wykonaniu.

Ord.pod. art. 122

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Zasada prawdy obiektywnej.

Ord.pod. art. 187 § 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Obowiązek zgromadzenia i rozważenia całokształtu materiału dowodowego.

Ord.pod. art. 191

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Stwierdzenie faktu na podstawie całego zebranego materiału dowodowego.

Ord.pod. art. 210 § 4

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Wymogi uzasadnienia decyzji.

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1

Zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nowelizacja art. 12 ust. 1 pkt 7 ustawy o podatku rolnym dopuszcza możliwość przyznania ulgi na inne grunty, niż te, które były już objęte zwolnieniem. Organy nie ustaliły, czy grunty objęte wnioskiem o zwolnienie są tymi samymi gruntami, które były już objęte ulgą. Decyzja organu odwoławczego nie została należycie uzasadniona i nie uwzględniała w pełni zmiany stanu prawnego.

Odrzucone argumenty

Organy administracji argumentowały, że wcześniejsze korzystanie z ulgi na te same grunty wyklucza możliwość ponownego jej przyznania, zgodnie z uchwałą Rady Gminy. Koszty ugorowania gruntów nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia o przyznaniu ulgi.

Godne uwagi sformułowania

"w stosunku do tych samych gruntów" "zasada prawdy obiektywnej" "nie został ustalony stan faktyczny" "uchwała Rady Gminy musi być interpretowana z uwzględnieniem zmienionego brzmienia ustawy"

Skład orzekający

Bożena Dziełak

przewodniczący sprawozdawca

Barbara Kołodziejczak-Osetek

członek

Marta Waksmundzka-Karasińska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ulg w podatku rolnym, zwłaszcza w kontekście nowelizacji i stosowania uchwał rad gmin."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ugorowania gruntów i możliwości ponownego korzystania z ulg podatkowych. Wymaga analizy konkretnych uchwał rad gmin i stanu faktycznego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak istotna jest precyzyjna interpretacja przepisów podatkowych i jak zmiana jednego sformułowania w ustawie może wpłynąć na prawa podatników. Podkreśla również znaczenie prawidłowego ustalenia stanu faktycznego przez organy administracji.

Czy można dostać ulgę na ugorowane grunty dwa razy? Sąd wyjaśnia kluczową zmianę w prawie podatkowym.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Wa 1745/04 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-06-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-09-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Barbara Kołodziejczak-Osetek
Bożena Dziełak /przewodniczący sprawozdawca/
Marta Waksmundzka-Karasińska
Symbol z opisem
6117 Ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Dziełak (spr.), Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, Asesor WSA Marta Waksmundzka-Karasińska, Protokolant Robert Powojski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] lipca 2004 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania ulgi w podatku rolnym 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości.
Uzasadnienie
Podaniem z dnia 14 sierpnia 2002 r. J. S. wystąpił o przyznanie kilkuletniej ulgi w podatku gruntowym z uwagi na ugorowanie gruntów składających się na działki [...] i [...] w S. oraz [...], [...], [...], [...], [...] i [...] w D., co do których nigdy nie korzystał z tego rodzaju ulgi. Skarżący wyjaśnił, że jest inwalidą o trwałym inwalidztwie, nie utrzymuje się z rolnictwa, a właściwe ugorowanie gruntów (prace agrotechniczne, odchwaszczanie) wymaga nakładów finansowych.
Wójt Gminy S. decyzją z dnia [...] sierpnia 2002 r. odmówił Skarżącemu przyznania ulgi w podatku rolnym od użytków, na których zaprzestano produkcji rolnej.
Powodem odmowy był fakt korzystania przez Skarżącego w latach 1999-2001 z ulgi podatkowej z tytułu zaprzestania produkcji rolnej. Zgodnie bowiem z § 2 pkt 4 Uchwały Rady Gminy w S. Nr XXXVI/159/01 z dnia 31 grudnia 2001 r. w sprawie trybu, szczegółowych warunków zwolnienia od podatku rolnego użytków rolnych, na których zaprzestano produkcji rolnej, w okresie obowiązywania ustawy o podatku rolnym, przysługuje tylko jedno zwolnienie.
Od decyzji tej Skarżący złożył odwołanie (uzupełnione pismem z dnia 23 października 2002 r.), w którym wniósł o dokonanie oceny stanowiska Wójta Gminy i ww. uchwały Rady Gminy. Zdaniem Skarżącego odmowa przyznania ulgi świadczy o braku dłuższej ochrony najlepszych gruntów i kompleksów uprawnych w sytuacji, gdy ze względów zdrowotnych grunty te nie są przez niego uprawiane. Skarżący podniósł, że przyznanie ulgi umożliwi mu właściwe ugorowanie gruntów tj. utrzymanie ich w gotowości do produkcji. Ochrona przed chwastami i samozalesieniem wymaga jednakże ponoszenia znacznych kosztów, przewyższających ulgę przyznaną w latach ubiegłych. Skarżący przedstawił wyliczenie tych kosztów w porównaniu do kwoty ulgi, z jakiej korzystał.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] października 2002 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Podzieliło stanowisko Wójta Gminy, że fakt skorzystania przez Skarżącego z ulgi w podatku rolnym, przez okres 3 lat, w latach 1999-2001, w związku z zaprzestaniem produkcji rolnej na 20% powierzchni użytków rolnych, wykluczał możliwość ponownego udzielenia ulgi. Wynikało to z treści § 2 ust. 4 ww. uchwały Rady Gminy w S. z dnia 31 grudnia 2001 r. Uchwała ta wydana została na podstawie art. 12 ust. 7 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 1993 r. Nr 94, poz. 431 ze zm.; powoływanej dalej jako "u.p.r.").
Na decyzję tę Skarżący wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który stał się właściwy do rozpoznania sprawy, wyrokiem z dnia 6 stycznia 2004 r. sygn.akt III SA 560/03 uchylił zaskarżoną decyzję.
W postępowaniu sądowym Skarżący przedłożył bowiem drugą uchwałę Rady Gminy w S. Nr XIV/69/92 z dnia 31 marca 1992 r. wydaną, podobnie jak powołana w zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 12 ust. 7 ustawy o podatku rolnym, która ma zastosowanie do podatku rolnego poczynając od 1992 r. Zdaniem Sądu, ponieważ uchwała późniejsza nie zawiera norm kolizyjnych, ocenie organu podatkowego podlegać będzie czy uchyla ona uchwałę poprzednią, jako prawo nowe czy też stanowi jej uzupełniającą nowelizację.
Decyzją z dnia [...] lipca 2004 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. ponownie utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy S. z dnia [...] sierpnia 2002 r.
Podniosło, że ulgę, określoną w art. 12 ust. 1 pkt 7 u.p.r., stanowi zwolnienie z podatku rolnego określonego areału gospodarstwa rolnego w wyznaczonym czasie. W ślad za Sądem organ odwoławczy uznał zatem, że dla treści decyzji rozstrzygającej wniosek Skarżącego o przyznanie ulgi nie mają znaczenia rzeczywiste koszty ponoszone w czasie ugorowania. Z tego względu ich ustalenie, czego domagał się Skarżący, nie miało związku ze sprawą.
Podstawą odmowy udzielenia Skarżącemu zwolnienia z podatku rolnego od ugorowanych gruntów było ustalenie, że korzystał on z takiego zwolnienia w latach 1999-2001 na mocy decyzji Wójta Gminy S. z dnia [...] października 1999 r., co wykluczało powtórne udzielenie zwolnienia z uwagi na treść § 2 ust. 4 uchwały Rady Gminy w S. z dnia 31 grudnia 2001 r.
Odnosząc się natomiast do wskazanej przez Sąd kwestii obowiązywania uchwały Rady Gminy w S. Nr XIV/69/92 z dnia 31 marca 1992 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, że rady gmin podejmując w oparciu o art. 12 ust. 7 u.p.r. uchwały określające tryb i warunki zwolnienia użytków rolnych, na których zaprzestano produkcji rolnej na okres nie dłuższy niż trzy lata, mogą określić okres ich obowiązywania. W przeciwnym razie uchwała będzie obowiązywała do momentu podjęcia nowej uchwały, wyraźnie uchylającej tą wcześniejszą lub regulującej w sposób odmienny tryb i zasady zwolnienia, nawet bez wyraźnego uchylenia uchwały wcześniej obowiązującej. Wynika to z jednej z tzw. reguł kolizyjnych lex posterior derogat legi priori.
Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w znowelizowanym art. 12 ust. 1 pkt 7 u.p.r. sprecyzowano ile razy podatnik może korzystać ze zwolnienia od podatku rolnego użytków rolnych, na których zaprzestano produkcji rolnej zaznaczając, że zwalnia się grunty odłogujące na okres nie dłuższy niż trzy lata w stosunku do tych samych gruntów. Ponowne zastosowanie zwolnienia do tych samych gruntów prowadziłoby do preferencyjnego opodatkowania osób, które nie wykorzystują gruntów rolnych zgodnie z ich przeznaczeniem.
Na decyzję tę Skarżący złożył skargę.
Za przekonywującą uznał zawartą w uzasadnieniu decyzji wykładnię art. 12 ust. 1 pkt 7 u.p.r., że nie jest możliwe zastosowanie zwolnienia do gruntów odłogujących, które były już zwolnione przez 3 lata. Podkreślił w związku z tym, że nie ubiegał się o zwolnienie tych samych gruntów. Jego zdaniem, z uwagi na przysługujący mu "limit gruntowy tj. 1 hektar", jako 20 % z całości użytków rolnych może być uznana druga część działki nr [...] w S., ponieważ ma ona ogólną powierzchnię 2,87 ha i jest ugorowana w całości.
Ponieważ wszystkie użytki rolne są ugorowane zgodnie z zasadami, a Urząd Gminy w S. nigdy nie zastosował zwolnienia do pozostałych działek posiadanych i nabytych, Skarżący wniósł o ochronę jego interesu prawnego i przyznanie mu prawa do zwolnienia od podatku rolnego na okres 3 lat od gruntów, które zwolnieniem nie były objęte, zgodnie z wykładnią Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Skarżący wyjaśnił również, że zwolnieniem objęta była "powierzchnia 1,20 ha działki nr [...] w S. od strony zachodniej i nie ma więcej według poprzedniego stanu gruntów". Zdaniem Skarżącego według nowego stanu gruntów przysługuje mu prawo do "zwiększonego limitu".
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie.
Za bezzasadny uznało argument Skarżącego, że grunty objęte decyzją o zwolnieniu nie były tymi samymi, o których zwolnienie od podatku ubiegał się w niniejszej sprawie. Ani przepisy ustawy o podatku rolnym, ani też uchwała Rady Gminy nie dają możliwości dzielenia gruntów zwalnianych w zależności od ich położenia czy wielkości działek. Zwolnieniem może być objęta powierzchnia użytków rolnych posiadanego gospodarstwa rolnego tylko do 20%. Stwierdziło, że jak wynika z akt sprawy Skarżący jest właścicielem 6,08 ha użytków rolnych, a zwolnieniem objęto 1,20 ha użytków rolnych, co stanowi 19,74% ich powierzchni.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
skarga zasługuje na uwzględnienie.
Sprawa niniejsza była już przedmiotem rozpoznania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (wyrok z dnia 6 stycznia 2004 r. sygn.akt III SA 560/03). Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270; z 2004 r. Nr 162, poz. 1692; dalej powoływanej jako "p.p.s.a.") ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.
W powyższym wyroku Sąd nakazał organowi odwoławczemu dokonanie oceny, czy wobec braku przepisów przejściowych, uchwała Rady Gminy w S. z dnia 31 grudnia 2001 r. uchylała uchwałę tejże Rady z dnia 31 marca 1992 r., jako prawo nowe, czy też stanowiła jej uzupełniającą nowelizację.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, że uchwała Rady Gminy obowiązuje do momentu podjęcia nowej uchwały, wyraźnie uchylającej tę wcześniejszą lub regulującej w sposób odmienny tryb i zasady zwolnienia, nawet bez wyraźnego uchylenia uchwały wcześniej obowiązującej. Wskazało przy tym na regułę kolizyjną lex posterior derogat legi priori.
Sąd zauważa przy tym, że zgodność z prawem uchwały Rady Gminy w S. z dnia 31 grudnia 2001 r. była już przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 22 listopada 2004 r. sygn.akt III SA 2929/03 oddalił skargę Skarżącego na tę uchwałę. W wyroku tym Sąd wyraził pogląd taki sam, jak zaprezentowany przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Za pozbawiony podstaw uznał zarzut Skarżącego, że uchwała z dnia 31 marca 1992 r. obowiązywała równolegle z uchwałą z dnia 31 grudnia 2001 r., ponieważ późniejsza uchwała nie zawierała przepisów derogujących. Zdaniem Sądu prawidłowe było stanowisko Rady Gminy w S., że w tego rodzaju sytuacjach przepisy późniejsze derogują przepisy wcześniejsze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 stycznia 2004 r. uznał też, że dla treści decyzji rozstrzygającej wniosek o przyznanie zwolnienia z podatku rolnego, określonego w art. 12 ust. 1 pkt 7 u.p.r. nie mają znaczenia rzeczywiste koszty ponoszone w okresie ugorowania. Stanowisko to powtórzone zostało w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W świetle powyższego Sąd stwierdza, że organ odwoławczy zastosował się do oceny prawnej i wskazówek zawartych w wyroku z dnia 6 stycznia 2004 r. Podkreślić przy tym należy, że Sąd uchylił poprzednią decyzję z uwagi na brak w niej oceny, która z dwóch uchwał Rady Gminy w S. mogła mieć zastosowanie w sprawie, a zatem okoliczności istotnej dla rozstrzygnięcia, Sąd nie wypowiedział się natomiast w przedmiocie zasadności odmowy udzielenia Skarżącemu zwolnienia.
Uznanie zatem, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze zastosowało się do wskazówek zawartych w wyroku z dnia 6 stycznia 2004 r. nie ogranicza Sądu w ocenie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Zważyć przy tym należało i to, że w okresie pomiędzy wydaniem decyzji przez organ I instancji w dniu [...] sierpnia 2002 r. i w II instancji w dniu [...] października 2002 r., a ponownym wydaniem decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, co nastąpiło w dniu [...] lipca 2004 r., uległ zmianie stan prawny, stanowiący podstawę rozstrzygnięcia organów podatkowych.
W dacie wydania decyzji przez Wójta Gminy art. 12 ust. 1 pkt 7 u.p.r. stanowił: zwalnia się od podatku rolnego użytki rolne, na których zaprzestano produkcji rolnej, z tym że zwolnienie może dotyczyć nie więcej niż 20% powierzchni użytków rolnych gospodarstwa rolnego, lecz nie więcej niż 10 ha - na okres nie dłuższy niż 3 lata. Z dniem 1 stycznia 2003 r. do przepisu tego dodano wyrazy "w stosunku do tych samych gruntów" (ustawa z dnia 10 października 2002 r. o zmianie ustawy o podatku rolnym - Dz.U. Nr 200, poz. 1680).
Dokonując zmiany art. 12 ust. 1 pkt 7 u.p.r. ustawodawca określił zakres, w jakim podatnikowi nie może być ponownie udzielone zwolnienie, poprzez wskazanie warunków tego zwolnienia w stosunku do tych samych gruntów. Uznać zatem należało, że istnieje możliwość udzielenia podatnikowi zwolnienia w stosunku do innych gruntów. Ustawodawca ograniczając możliwość ponownego udzielenia zwolnienia wskazał na "te same grunty", a nie np. osobę podatnika, czy też grunty należące do tego samego podatnika, czy chociażby wchodzące w skład tego samego gospodarstwa rolnego.
Zdaniem Sądu "te same grunty" to grunty, które już były objęte zwolnieniem z podatku rolnego z uwagi na ich odłogowanie. Bez wątpienia grunty te nie mogą ponownie korzystać ze zwolnienia. Rację ma Samorządowe Kolegium Odwoławcze twierdząc, że dopuszczenie możliwości ponownego zwolnienia tych gruntów z podatku prowadziłoby do preferencyjnego opodatkowania osób, które nie wykorzystują gruntów rolnych zgodnie z ich przeznaczeniem. Jednakże w aktualnie obowiązującym stanie prawnym argumentacja ta jest zasadna w sytuacji, gdyby zwolnieniu miały podlegać te same grunty.
Wójt Gminy odmowę przyznania Skarżącemu ulgi w podatku rolnym uzasadnił treścią § 2 ust. 4 uchwały Rady Gminy w S. z dnia 31 grudnia 2001 r., zgodnie z którym w okresie obowiązywania ustawy przysługuje tylko jedno zwolnienie.
Ani z treści decyzji organu odwoławczego, ani też z akt sprawy nie wynika, aby w związku ze zmianą art. 12 ust. 1 pkt 7 u.p.r. znowelizowano tę uchwałę. Skoro tego nie uczyniono, to § 2 ust. 4 uchwały należy interpretować z uwzględnieniem zmienionego brzmienia art. 17 ust. 1 pkt 7 u.p.r. Oznacza to, że § 2 ust. 4 ustawy powinien być odczytany w ten sposób, iż wyrażone w nim ograniczenie, tak jak w ustawie o podatku rolnym, dotyczy tych samych gruntów. Zarówno bowiem art. 12 ust. 7 u.p.r. w brzmieniu obowiązującym do 1 stycznia 2003 r., jak i aktualnie obowiązujący art. 12 ust. 1 pkt 9 u.p.r., uprawniają rady gmin do ustalenia w drodze uchwały trybu i szczegółowych warunków przedmiotowego zwolnienia, co nie stwarza im możliwości ograniczania zakresu zwolnienia wynikającego z ustawy. Skoro ustawa dopuszcza możliwość udzielenia zwolnienia od innych gruntów, to odmienna wykładnia § 2 ust. 4 uchwały byłaby sprzeczna z art. 12 ust. 1 pkt 7 tejże uchwały. Podkreślić przy tym należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 22 listopada 2004 r. oceniając zgodność z prawem uchwały z dnia 31 grudnia 2001 r. czynił to według stanu prawnego obowiązującego w dniu jej podjęcia.
Uchwała powyższa w § 2 ust. 1 określa elementy, jakie winien zawierać wniosek o udzielenie ulgi, a mianowicie dane dotyczące gruntu, którego ulga ma dotyczyć, w szczególności zaś numer działki według ewidencji gruntów, powierzchnię i klasę gruntu. Dane te są istotne z uwagi na fakt, że zwolnienie przyznawane jest w drodze decyzji o zaniechaniu poboru podatku rolnego za okres objęty zwolnieniem. Powierzchnia i klasa gruntu są okolicznościami bez których znajomości nie jest możliwe określenie kwoty podatku objętej zaniechaniem poboru. Umożliwiają też one identyfikację gruntu i ocenę, czy grunt wskazany przez podatnika jest tym samym, co do którego korzystał już on ze zwolnienia.
Organ odwoławczy obowiązany jest przy rozpatrywaniu sprawy uwzględnić zmianę stanu prawnego zaistniałą po wydaniu decyzji przez organ I instancji, co oznacza też obowiązek poczynienia ustaleń faktycznych istotnych dla podjęcia rozstrzygnięcia w zmienionym stanie prawnym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze powołało się wprawdzie na art. 12 ust. 1 pkt 7 u.p.r. w nowym brzmieniu i wyraziło oparty na nim pogląd, że nie można ponownie zastosować zwolnienia do gruntów, które już podlegały zwolnieniu, jednakże ani z akt sprawy, ani też z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego nie wynika, aby dokonano jakichkolwiek ustaleń w tym zakresie.
W decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego wskazano decyzję Wójta Gminy S. z dnia [...] października 1999 r. Nr [...] przyznającą Skarżącemu ulgę w podatku rolnym w latach od 1999-2001. Jest to jedyna okoliczność faktyczna powołana dla uzasadnienia stanowiska organu odwoławczego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w żaden sposób nie ustaliło, czy grunt objęty zwolnieniem na podstawie tej decyzji jest tym samym gruntem, o którego zwolnienie z podatku wnioskował Skarżący pismem z dnia 14 sierpnia 2002 r. Okoliczności tej nie da się ustalić w oparciu o samo porównanie tego pisma i powyższą decyzją, jako że nie określono w niej gruntów objętych zwolnieniem. Niezbędne jest zatem przeprowadzenie w tym zakresie postępowania dowodowego, polegającego chociażby na zbadaniu treści wniosku Skarżącego stanowiącego podstawę wydania decyzji z [...] października 1999 r. Skarżący bowiem we wniosku z dnia 14 sierpnia 2002 r. podał numery i położenie działek, których zwolnienie miałoby dotyczyć i stwierdził, że w stosunku do tych działek nie korzystał ze zwolnienia W odwołaniu wskazał też na "nowy stan gruntów od 1.01.2002 r.". Twierdzenia te nie zostały zweryfikowane. Ustalenie kwoty ulgi wymaga odniesienia jej do konkretnego gruntu, o konkretnej klasie i powierzchni, jako że są to okoliczności, od których zależy wymiar podatku rolnego, a przecież kwoty tego podatku dotyczy przedmiotowa ulga art. 4 u.p.r.).
Podkreślić przy tym należy, że ocenie Sądu podlega tylko argumentacja podnoszona w zaskarżonej decyzji. Odpowiedź na skargę nie może służyć uzupełnianiu uzasadnienia decyzji. Jak wynika z jej nazwy umożliwia ona organowi przedstawienie swojego stanowiska co do zarzutów zgłoszonych w skardze. Za bezskuteczne uznać należy natomiast powoływanie nowych faktów, czy też okoliczności przemawiających za zasadnością stanowiska organów podatkowych, a nie znajdujących odzwierciedlenia w materiale dowodowym sprawy.
Zdaniem Sądu zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przede wszystkim nie został ustalony stan faktyczny, a tylko bezsporne ustalenie wskazanych wyżej faktów, mających znaczenie dla sprawy, mogło stanowić podstawę do podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia.
W art. 122 Ordynacji podatkowej ustanowiono zasadę prawdy obiektywnej, zgodnie z którą w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Realizacji tej zasady służy przepis art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej nakładający na organy podatkowe obowiązek zgromadzenia i wyczerpującego rozważenia całokształtu materiału dowodowego sprawy. Obowiązek ten jest niezależny od tego, czy niezbędny materiał dowodowy potwierdza stanowisko podatnika, czy też je podważa. Obciąża on zarówno organ pierwszej instancji, jak i organ odwoławczy, niejako ponownie rozstrzygający sprawę.
Naruszenie art. 122 i 187 § 2 Ordynacji podatkowej skutkować musiało także naruszeniem art. 191 tejże ustawy stanowiącym, że fakt udowodnienia danej okoliczności organ stwierdza na podstawie całego zebranego materiału dowodowego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze skoncentrowało się na ocenie okoliczności wskazanych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 stycznia 2004 r. Tymczasem uchylenie wcześniejszej decyzji miało ten skutek, że wyeliminowana ona została z obrotu i w ponownie wydanej decyzji należało na nowo ocenić całokształt sprawy i ocenę tę wyrazić w uzasadnieniu decyzji.
Zaskarżona decyzja wydana więc została także z naruszeniem art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej. W przepisie tym określono warunki, jakim winno odpowiadać uzasadnienie decyzji. I tak, uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, uzasadnienie prawne zaś zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.
Uzasadnienie zaskarżonej decyzji wymogów tych nie spełnia. Nie uzasadniono stwierdzenia, że Skarżącemu nie przysługiwało zwolnienie, ponieważ miałoby ono dotyczyć tych samych gruntów. Nie odniesiono się również do twierdzeń Skarżącego, że tożsamość gruntów nie istnieje. Nie oceniono też znaczenia dla sprawy podnoszonej przez niego okoliczności zmiany stanu gruntów, w szczególności zaś czy istotnie Skarżący nabywał nowe grunty i czy należały do nich wskazane we wniosku działki położone w S. i D.
Brak należytego uzasadnienia zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy ponadto nie ustalono stanu faktycznego sprawy niemożliwą czyni wypowiedź Sądu co do merytorycznej zasadności rozstrzygnięcia podjętego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w tej sprawie, a także zarzutów skargi.
Wyjaśnić jednakże należy, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych; Dz.U. Nr 153, poz. 1269). Tak określony zakres właściwości Sądu uniemożliwia orzeczenie o przyznaniu Skarżącemu ulgi w podatku rolnym. O uprawnieniach i obowiązkach stron postępowania wynikających z przepisów prawa materialnego rozstrzygają organy administracji publicznej. Oznacza to, że rozstrzygnięcie co do ulgi należy wyłącznie do kompetencji organów podatkowych.
Ponownie prowadząc postępowanie należy ustalić stan faktyczny sprawy w zakresie wskazanym wyżej przez Sąd.
Ponieważ Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania tj. art. 122. art. 187 § 1, art. 191 i art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, podlegała ona uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.
Zakres w jakim uchylona decyzja nie podlega wykonaniu określono w oparciu o przepis art. 152 p.p.s.a.
Skarżący nie wnosił o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania sądowego.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI