III SA/Wa 174/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę A. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 r. Spór dotyczył możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodu kwoty 498 150 zł, stanowiącej wynagrodzenie należne spółce F. Sp. z o.o. Sp. k. z tytułu pośrednictwa w sprzedaży udziałów. Podatnik argumentował, że wydatek ten był niezbędny do uzyskania przychodu i został poniesiony w celu zachowania źródła przychodu, a jego ekonomiczne uzasadnienie potwierdza nakaz zapłaty wydany przez Sąd Okręgowy. Organ podatkowy kwestionował związek przyczynowo-skutkowy między wydatkiem a przychodem oraz wskazywał, że koszt został poniesiony w 2014 r., a nie w roku podatkowym 2010, którego dotyczyło postępowanie. Sąd administracyjny, analizując sprawę, zgodził się z podatnikiem co do tego, że umowa pośrednictwa została zawarta w celu osiągnięcia przychodu i że jej rozwiązanie było ekonomicznie uzasadnione, a także że nakaz zapłaty potwierdza zasadność poniesienia wydatku. Jednakże, Sąd oddalił skargę, opierając się na przepisach art. 22 ust. 4 i 5b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, które determinują datę poniesienia kosztu uzyskania przychodu. Sąd uznał, że koszt został faktycznie poniesiony w 2014 r., a zatem mógł być potrącony w roku podatkowym następującym po roku, za który złożono zeznanie (tj. w 2011 r.), a nie w roku 2010. Tym samym, żądanie podatnika nie mogło zostać uwzględnione.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących daty poniesienia kosztu uzyskania przychodu przez osoby fizyczne nieprowadzące działalności gospodarczej oraz kwalifikacji wydatków na usługi pośrednictwa jako kosztów uzyskania przychodu.
Dotyczy specyficznej sytuacji podatnika nieprowadzącego działalności gospodarczej i specyfiki umowy pośrednictwa. Interpretacja daty poniesienia kosztu ma szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wydatek na prowizję pośrednika, poniesiony w związku z umową pośrednictwa zawartą w celu uzyskania przychodu ze sprzedaży udziałów, może zostać zaliczony do kosztów uzyskania przychodu w roku podatkowym, w którym złożono zeznanie podatkowe, jeśli faktyczna zapłata nastąpiła w późniejszym roku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wydatek na prowizję pośrednika, faktycznie poniesiony w 2014 r., nie mógł zostać zaliczony do kosztów uzyskania przychodu za rok 2010, ponieważ zgodnie z przepisami ustawy o PIT, koszt uzyskania przychodu jest potrącalny w roku jego faktycznego poniesienia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że koszt uzyskania przychodu jest potrącalny w roku jego faktycznego poniesienia. Ponieważ zapłata prowizji nastąpiła w 2014 r., nie można było jej zaliczyć do kosztów roku 2010, mimo że umowa pośrednictwa była zawarta wcześniej i dotyczyła sprzedaży udziałów w tym roku.
Czy wydatek na prowizję pośrednika, wynikający z umowy cywilnoprawnej, może być uznany za koszt zbycia praw majątkowych w rozumieniu art. 19 ust. 1 ustawy o PIT?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, prowizja wynikająca z umowy cywilnoprawnej, która nie jest obligatoryjna i nie wynika z przepisów prawa, nie stanowi kosztu zbycia praw majątkowych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że kosztami zbycia są wydatki prawnie niezbędne do zawarcia transakcji, wynikające z przepisów prawa (np. opłaty notarialne, sądowe), a nie z postanowień umownych. Prowizja dla pośrednika, wynikająca z umowy, nie spełnia tych kryteriów.
Czy organ podatkowy naruszył zasady swobody działalności gospodarczej, kwestionując ekonomiczne uzasadnienie zawarcia lub rozwiązania umowy pośrednictwa przez podatnika?
Odpowiedź sądu
Tak, organ podatkowy nie powinien kwestionować gospodarczego uzasadnienia zawarcia lub rozwiązania umowy, chyba że działanie podatnika nosi cechy absurdu lub oczywiście wyklucza osiągnięcie przychodu.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że organ podatkowy nie powinien ingerować w swobodę działalności gospodarczej podatnika poprzez arbitralną ocenę racjonalności zawartych umów. W tej sprawie nie wystąpiły okoliczności wskazujące na absurdalne działanie podatnika.
Przepisy (9)
Główne
u.p.d.o.f. art. 22 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Wydatek musi być poniesiony w celu osiągnięcia przychodu lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodu.
u.p.d.o.f. art. 22 § 4
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Koszty uzyskania przychodów są potrącane tylko w tym roku podatkowym, w którym zostały poniesione.
u.p.d.o.f. art. 22 § 5b
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Koszty poniesione po dniu upływu terminu określonego dla złożenia zeznania podatkowego są potrącane w roku następującym po roku, za który złożono zeznanie.
Pomocnicze
u.p.d.o.f. art. 19 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Koszty zbycia praw majątkowych obejmują wydatki prawnie niezbędne do zawarcia transakcji, wynikające z przepisów prawa.
o.p. art. 70 § 1, 4, 6, 7
Ordynacja podatkowa
Przepisy dotyczące przedawnienia zobowiązania podatkowego i jego zawieszenia.
Ppsa art. 153
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie sądu oceną prawną wyrażoną w poprzednim orzeczeniu.
Pusa art. 1 § 1 i 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kognicji sądów administracyjnych.
Ppsa art. 134
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Granice rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.
Ppsa art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa oddalenia skargi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umowa pośrednictwa zawarta była w celu osiągnięcia przychodu. • Rozwiązanie umowy pośrednictwa było ekonomicznie korzystne dla podatnika. • Nakaz zapłaty wydany przez Sąd Okręgowy potwierdza zasadność poniesienia wydatku na prowizję.
Odrzucone argumenty
Wydatek na prowizję pośrednika powinien zostać zaliczony do kosztów uzyskania przychodu za rok 2010. • Wydatek na prowizję pośrednika stanowi koszt zbycia praw majątkowych. • Organ naruszył zasady swobody działalności gospodarczej, kwestionując racjonalność umowy.
Godne uwagi sformułowania
Nie jest przy tym uprawnieniem Organu decydować o gospodarczym uzasadnieniu zawarcia umowy pośrednictwa. • Stwierdzenie Organu, że Skarżący działał nieracjonalnie zawierając umowę albo rozwiązując ją, nosi cechy arbitralnej, bezpodstawnej ingerencji w zasadę swobody działalności gospodarczej. • Koszt poniesiony to koszt poniesiony faktycznie, kasowo, chyba, że ustawa wiąże datę poniesienia kosztu z jakimś innym zdarzeniem.
Skład orzekający
Honorata Łopianowska
przewodnicząca
Agnieszka Baran
sędzia
Jarosław Trelka
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących daty poniesienia kosztu uzyskania przychodu przez osoby fizyczne nieprowadzące działalności gospodarczej oraz kwalifikacji wydatków na usługi pośrednictwa jako kosztów uzyskania przychodu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podatnika nieprowadzącego działalności gospodarczej i specyfiki umowy pośrednictwa. Interpretacja daty poniesienia kosztu ma szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowa jest precyzyjna interpretacja daty poniesienia kosztu uzyskania przychodu, nawet jeśli wydatek jest ekonomicznie uzasadniony i związany z osiągnięciem przychodu. Pokazuje też granice ingerencji organów podatkowych w swobodę umów.
“Czy zapłacona prowizja pośrednika to koszt uzyskania przychodu? Kluczowa jest data jej poniesienia!”
Dane finansowe
WPS: 329 354 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.