III SA/Wa 1738/16

III SA/Wa 1738/16 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2017-05-31
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2016-06-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Dariusz Zalewski /sprawozdawca/
Katarzyna Owsiak /przewodniczący/
Sylwester Golec
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
6560
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
I FSK 671/18 - Wyrok NSA z 2021-06-22
Skarżony organ
Minister Finansów
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2011 nr 177 poz 1054
art. 43 ust. 1 pkt 12
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jednolity
Dz.U.UE.L 2006 nr 347 poz 1 art. 135 ust. 1 lit. g
Dyrektywa Rady z dnia  28 listopada 2006 r. Nr 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej
Dz.U.UE.L 1977 nr 145 poz 1 art. 13
Szósta Dyrektywa Rady z dnia 17 maja 1977 r. Nr 77/388/EWG w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich w odniesieniu do  podatków obrotowych - wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku
Dz.U. 2015 poz 613
art. 14c
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Katarzyna Owsiak, Sędziowie sędzia WSA Sylwester Golec, sędzia WSA Dariusz Zalewski (sprawozdawca), Protokolant referent stażysta Joanna Wodzińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2017 r. sprawy ze skargi T. S.A. z siedzibą w W. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 10 lutego 2016 r. nr IPPP3/4512-1027/15-2/ISZ w przedmiocie podatku od towarów i usług oddala skargę
Uzasadnienie
I. Stan sprawy przedstawia się następująco:
1. W dniu 14 grudnia 2015 r. T. S.A. z siedzibą w W. (dalej także: "Wnioskodawca", "Skarżący") wystąpiło do Ministra Finansów o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie rozpoznania importu usług oraz zwolnienia z opodatkowania nabywanej usługi, a więc na gruncie przepisów ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jedn.: Dz.U. z 2016 r., poz. 760 z późn. zm.), dalej jako: "ustawy VAT".
W treści przedstawionego we wniosku opisu stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego Wnioskodawca wskazał, że jest osobą prawną, towarzystwem funduszy inwestycyjnych z siedzibą w Polsce. Wnioskodawca zawarł umowę z B. L.p. z siedzibą w Stanach Zjednoczonych (Kontrahent), na podstawie której na rzecz Wnioskodawcy świadczona jest usługa dostarczania informacji m.in. w czasie realnym w przedmiocie notowań na giełdach, danych i wskaźników z różnych rynków finansowych, etc. (Umowa). Jak wynika z postanowień Umowy i składanych do niej poszczególnych zamówień, istotą powyższej usługi dostępu do informacji jest zapewnienie przez Kontrahenta na rzecz Wnioskodawcy dostępu do serwisu informacyjnego B., na potrzeby, którego to dostępu Kontrahent udostępnia stosowne oprogramowanie oraz sprzęt, bez których ww. dostęp (z przyczyn technicznych) byłby niemożliwy.
Wnioskodawca - celem korzystania z przedmiotowej usługi dostępu do informacji - korzysta z zainstalowanego na własnym sprzęcie oprogramowania B. za pomocą, którego uzyskuje on bezpośredni dostęp do notowań, danych i informacji z rynków finansowych, danych i informacji dotyczących podmiotów notowanych na tych rynkach, komunikatów dotyczących notowań (dostęp ten dotyczy ww. danych i informacji w czasie realnym, jak i przeszłym (dane archiwalne). Serwis B. jest jednym z dwóch (obok serwisu R.) dostarczycieli najbardziej kompleksowych informacji z zakresu rynków finansowych, których używają uczestnicy rynków na całym świecie. Wnioskodawca ma również możliwość składania zleceń kupna/sprzedaży instrumentów finansowych - za ów terminal ponoszona jest opłata miesięczna, Wnioskodawca wskazał, że uiścił już takie opłaty. Wynagrodzenie Kontrahenta z tytułu przedmiotowej usługi może ulec zwiększeniu m.in. w przypadku, gdy:
1) Wnioskodawca zgłosi chęć uzyskania dostępu do określonych (szczególnych, specyficznych) rynków, instrumentów lub indeksów, do których dostęp nie mieści się w standardowym zakresie przedmiotowej usługi. Wnioskodawca poniósł już takie opłaty (tj. opłata za W. tytułem dostarczania pakietu danych oznaczonych jako W. (bieżące notowania i karnet zleceń w czasie rzeczywistym),
2) kosztów instalacji terminala, "upgrade'a" oprogramowania, relokacji, usunięcia sprzętu, modyfikacji sprzętowych, etc, a wynikających ze zmiany sposobu korzystania przez
Wnioskodawcę z przedmiotowej usługi. Wnioskodawca poniósł już opłatę R. Standard tytułem zmiany miejsca instalacji i korzystania z oprogramowania. Dzięki nabyciu ww. usługi Wnioskodawca może m.in.:
a) uzyskiwać bezpośredni dostęp do notowań, oraz kompleksowych danych i informacji z rynków finansowych, kompleksowych danych i informacji dotyczących podmiotów notowanych na tych rynkach,
b) dokonywać na potrzeby wewnętrzne w czasie rzeczywistym wyceny portfela inwestycyjnego funduszu,
c) komunikować się za pośrednictwem B. z innymi uczestnikami rynków finansowych (w tym przede wszystkim z domami maklerskimi pośredniczącymi w obrocie),
d) zawierać transakcje w imieniu funduszy na rynkach finansowych.
Do tak przedstawionego stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego Wnioskodawca zadał następujące pytania:
1) Czy nabycie, jak i nabywanie w przyszłości od Kontrahenta, usługi dostępu do informacji, o której mowa w niniejszym wniosku, powinno być klasyfikowane przez Wnioskodawcę jako import ww. usługi w rozumieniu art. 2 pkt 9 ustawy o VAT, z tytułu którego podatnikiem jest Wnioskodawca?
2) Jeżeli odpowiedź na pytanie nr 1 jest pozytywna, to czy import powyższej usługi dostępu do informacji dokonywany przez Wnioskodawcę będącego towarzystwem funduszy inwestycyjnych, zarządzającym funduszami inwestycyjnymi, podlega zwolnieniu od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a) ustawy o VAT w zw. z art. 135 ust. 1 lit. g) Dyrektywy 112?
3) Jeżeli odpowiedź na pytanie nr 2 jest pozytywna, to czy na Wnioskodawcy ciąży i będzie ciążył w przyszłości obowiązek składania właściwemu dla niego organowi podatkowemu stosownej deklaracji na potrzeby podatku VAT, tj. deklaracji VAT-9M, w której wykazaniu podlega i podlegać będzie import przedmiotowej usługi korzystającej ze zwolnienia od podatku VAT?
Zdaniem Wnioskodawcy, nabycie od Kontrahenta mającego siedzibę na terytorium USA przedmiotowej usługi dostępu do informacji zobowiązuje Wnioskodawcę do rozpoznania importu (tej) usługi, o którym mowa w art. 2 pkt 9 w zw. z art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o VAT, z tego względu że:
a) miejscem świadczenia przedmiotowej usługi jest terytorium państwa siedziby usługobiorcy, tj. Wnioskodawcy - a więc terytorium Polski (art. 28b ust. 1 ustawy o VAT);
b) usługodawcą jest podatnik nie posiadający w ogóle siedziby działalności gospodarczej ani stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju;
c) usługobiorcą jest podatnik, o którym mowa w art. 15 ustawy o VAT, czyli Wnioskodawca.
Jednocześnie w ocenie Wnioskodawcy, nabywając przedmiotową usługę dostępu do informacji, o której mowa w niniejszym wniosku, wprawdzie jest on obowiązany do rozpoznania jej (tj. usługi) importu, jednakże czynność ta (import usługi) podlega zwolnieniu od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a) ustawy o VAT w zw. z art. 135 ust. 1 lit. g) Dyrektywy 112. Ponadto, zdaniem Wnioskodawcy, w związku z nabyciem od Kontrahenta przedmiotowej usługi dostępu do informacji generującej obowiązek rozpoznania importu owej usługi, aczkolwiek korzystającej wówczas ze zwolnienia od podatku VAT, na Wnioskodawcy nie ciąży obowiązek składania z tego tytułu stosownej deklaracji dla celów podatku VAT, której dotyczy art. 99 ust. 9 ustawy o VAT, tj. deklaracji VAT-9M. Za powyższym przemawia sama treść ww. deklaracji, która nie przewiduje możliwości wykazywania importu usługi zwolnionego z opodatkowania podatkiem VAT.
2. Dyrektor Izby Skarbowej w W., działający w imieniu Ministra Finansów, po rozpatrzeniu wniosku, w dniu 10 lutego 2016 r. wydał interpretację sygn. IPPP3/4512-1027/15-2/ISZ, w której uznał stanowisko Wnioskodawcy w zakresie rozpoznania importu usług - za prawidłowe, a w zakresie zwolnienia z opodatkowania nabywanej usługi - za nieprawidłowe.
Organ wskazał w interpretacji, że zgodnie z art. 28b ust. 1 ustawy o VAT, miejsce opodatkowania nabywanych przez Wnioskodawcę usług dostępu do informacji świadczonych przez Kontrahenta mającego siedzibę na terytorium Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej znajduje się na terytorium Polski. Zatem nabycie, jak i nabywanie w przyszłości od Kontrahenta, usługi dostępu do informacji, o której mowa w niniejszym wniosku, powinno być klasyfikowane przez Wnioskodawcę jako import ww. usługi w rozumieniu art. 2 pkt 9 ustawy o VAT, z tytułu którego podatnikiem, zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o VAT, jest Wnioskodawca.
Zdaniem Organu, nie można zgodzić się jednak z Wnioskodawcą, że nabywana od B. L.p. z siedzibą w Stanach Zjednoczonych usługa ma bezpośrednie znaczenie dla zarządzania funduszami inwestycyjnymi. Opisana we wniosku usługa świadczona przez B. L.p. z siedzibą w USA nie spełnia kryteriów usług doradczych i informacyjnych w procesie zarządzania i administrowania funduszami inwestycyjnymi, w stosunku do których zastosowanie ma zwolnienie od podatku o którym mowa w art. 43 ust. 12 ustawy o VAT.
Wobec powyższego, Organ uznał, że import nabywanej usługi dokonywany przez Wnioskodawcę będącego towarzystwem funduszy inwestycyjnych, zarządzającym funduszami inwestycyjnymi - nie nosi znamion usług w zakresie zarządzania funduszami, wymienionych w art. 43 ust. 1 pkt 12 ustawy w zw. z art. 135 ust. 1 lit. g) Dyrektywy 112, a zatem nie jest objęty na mocy tego przepisu zwolnieniem od podatku. W konsekwencji czynności będące przedmiotem wniosku będą podlegały opodatkowaniu zgodnie z art. 41 ust. 1 w zw. z art. 146a pkt 1 ustawy stawką podstawową VAT 23%.
W odniesieniu do pytania oznaczonego we wniosku numerem 3 Organ uznał, że w związku z rozstrzygnięciem dokonanym w niniejszej interpretacji w zakresie pytania oznaczonego we wniosku numerem 2 (stanowisko Wnioskodawcy uznano za nieprawidłowe), pytanie Spółki oznaczone we wniosku numerem 3: "Jeżeli odpowiedź na pytanie nr 2 jest pozytywna, to czy na Wnioskodawcy ciąży i będzie ciążył w przyszłości obowiązek składania właściwemu dla niego organowi podatkowemu stosownej deklaracji na potrzeby podatku VAT, tj. deklaracji VAT-9M, w której wykazaniu podlega i podlegać będzie import przedmiotowej usługi korzystającej ze zwolnienia od podatku VAT?" - stało się bezprzedmiotowe.
3. W związku z wydaniem interpretacji, w dniu 1 marca 2016 r. (data wpływu 4 marca 2016 r.) Skarżąca złożyła wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z dnia 24 marca 2016 r. znak IPPP3/4512-1-14/16-2/ISZ (data doręczenia 30 marca 2016 r.) - w wyniku ponownej analizy sprawy, z uwzględnieniem zarzutów przytoczonych w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa - stwierdzono brak podstaw do zmiany ww. indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w części dotyczącej zwolnienia z opodatkowania nabywanej usługi oraz w zakresie obowiązku składania przez Wnioskodawcę właściwemu dla niego organowi podatkowemu stosownej deklaracji na potrzeby podatku VAT, tj. deklaracji VAT-9M.
4. W dniu 28 kwietnia 2016 r. (data wpływu 2 maja 2016 r.) na ww. interpretację złożono skargę, w której wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonej interpretacji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Skarżonej interpretacji zarzucono:
1) błędną wykładnię art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a) ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług w zw. z art. 135 ust. 1 lit. g) Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UEL.2006.347.1, z późn. zm., dalej: "Dyrektywa") polegającą na uznaniu, iż usługa dostarczania informacji (bieżących oraz archiwalnych) w przedmiocie notowań giełdowych, danych i wskaźników z różnych rynków finansowych etc., co do której po stronie Strony skarżącej zachodzi obowiązek rozpoznania jej importu na gruncie podatku VAT, nie mieści się w hipotezie (hipotezach) ww. przepisów, skutkiem czego import tej usługi nie podlega zwolnieniu od podatku VAT, lecz opodatkowaniu według stawki podstawowej ww. podatku (aktualnie: 23%);
2) niewłaściwą ocenę co do zastosowania art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a) ustawy o VAT w zw. z art. 135 ust. 1 lit. g) Dyrektywy polegającą na błędnej subsumpcji stanu faktycznego do norm prawnych wynikających z tych przepisów, a przez to odstąpienie od zastosowania art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a) ustawy o VAT;
3) niewłaściwą - z uwagi na art. 14c § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz.U. z 2015 r., poz. 613 z późn.zm.) - ocenę co do zastosowania art. 99 ust. 9 ustawy o VAT, poprzez odstąpienie od wykładni i oceny ww. przepisu oraz uzasadnienia prawnego oceny istnienia obowiązku (bądź jego braku) stosowania tego przepisu przez Stronę skarżącą, czego bezpośrednim skutkiem jest odstąpienie przez organ podatkowy od udzielenia odpowiedzi na pytanie czy na Stronie skarżącej ciąży i będzie ciążył w przyszłości obowiązek składania właściwemu dla niego organowi podatkowemu stosownej deklaracji na potrzeby podatku VAT, tj. deklaracji VAT-9M, w której wykazaniu podlega (podlegałby) import przedmiotowej usługi korzystającej ze zwolnienia od podatku VAT;
4) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej polegające na niezamieszczeniu w ramach zaskarżanej interpretacji oceny stanowiska Strony skarżącej w zakresie kwestii poruszonej w pytaniu nr 3 zawartym we wniosku oraz uzasadnienia prawnego owej oceny.
Zdaniem Skarżącego spór sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy w zakres zwolnionych z VAT usług zarządzania funduszami inwestycyjnymi mogą wchodzić usługi stanowiące jedynie element usługi zarządzania świadczone przez inny podmiot niż bezpośrednio zarządzający funduszem oraz, czy uznaniu danej usługi za wchodzącą w zakres usługi zarządzania funduszami inwestycyjnymi stoi na przeszkodzie fakt, że usługa ta świadczona jest "na poprzednim etapie opodatkowania, w systemie podatku od towarów i usług i łańcuchu kolejno po sobie następujących transakcji", tj., że usługa ta świadczona jest na rzecz bezpośrednio zarządzającego funduszem (T.), który dzięki nabywaniu tych usług zwolniony jest z obowiązku wykonywania we własnym zakresie części czynności wchodzących w zakres zarządzania funduszami inwestycyjnymi.
Zdaniem Skarżącego fakt, że usługa doradcza i informacyjna świadczona jest przez inny podmiot, niż bezpośrednio zarządzającego funduszem, w żaden sposób nie przeszkadza w traktowaniu tej usługi jako wchodzącej w zakres usług zarządzania funduszami inwestycyjnymi. Co więcej, z orzecznictwa TSUE wynika, że definicja usługi zarządzania została przez to orzecznictwo wypracowana właśnie w celu objęcia nią różnych modeli prowadzenia działalności w zakresie zarządzania funduszami.
Skarżący podnosi, że interpretacja przedstawiona przez organ narusza cel art. 135 (1) (g) Dyrektywy 2006/112/WE, jakim jest zrównanie sytuacji podatkowej podmiotów inwestujących bezpośrednio w papiery wartościowe z sytuacją podmiotów inwestujących za pośrednictwem instytucji zbiorowego inwestowania, a tym samym również podstawową zasadę konstrukcyjną podatku VAT, jaką jest zasada neutralności.
Skarżący, uzasadniając skargę wskazał także m.in., że przedmiotowa usługa nabywana przez Stronę skarżąca od Kontrahenta i składające się na nią świadczenia (w tym udostępnienie oprogramowania B. koniecznego dla uzyskania dostępu do informacji zapewnianych przez Kontrahenta, etc.), nierozerwalnie związana jest z działalnością funduszu inwestycyjnego. Usługa ta stanowi bowiem element składowy procesu zarządzania (administrowania) funduszem, na który składa się m.in. tak jak to wskazano w Dyrektywie UCITS, zarządzanie inwestycjami (bez stosownej szeroko rozumianej informacji gospodarczej, trudno Stronie skarżącej zarządzającej funduszami inwestycyjnymi podejmować jakiekolwiek decyzje inwestycyjne), wycena i wyznaczanie ceny, wyplata zysków, etc. Oczywiste jest przy tym, że decyzje inwestycyjne nie mogą być podejmowane w oderwaniu od realiów gospodarczych i sytuacji panującej na poszczególnych rynkach i następować bez stosownej wiedzy i informacji o gospodarce.
Dodatkowo za zastosowaniem analizowanego zwolnienia podatkowego w przedmiotowej sprawie przemawia sam cel regulacji art. 135 ust. 1 lit. g) Dyrektywy. W sprawie A. TSUE wskazał, że celem analizowanego zwolnienia jest ułatwienie małym inwestorom inwestowania w papiery wartościowe za pomocą przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania. W ocenie Skarżącego zaprezentowana w skardze prawidłowa wykładnia przepisów prawa, prowadzi do jednoznacznego wniosku, iż nabycie (import) przedmiotowej usługi przez Stronę skarżącą od Kontrahenta podlega zwolnieniu od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a) ustawy o VAT w zw. z art. 135 ust. 1 lit. g) Dyrektywy.
5. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej interpretacji indywidualnej.
II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
1. Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c p.p.s.a.).
2. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków Sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia.
3. Stosownie do art. 146 § 1 p.p.s.a., Sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, uchyla ten akt lub interpretację albo stwierdza bezskuteczność czynności. Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów należy uznać, że skarga nie jest zasadna.
4. Przedmiotem skargi jest wydana przez Ministra Finansów interpretacja indywidualna, w której na tle przedstawionego przez Skarżącego stanu faktycznego (zdarzenie przyszłe). Kontroli Sądu poddana została interpretacja indywidualna w przedmiocie zwolnienia od podatku od towarów i usług, świadczonych na rzecz Skarżącego usług, polegających na pozyskiwaniu, opracowywaniu i dostarczaniu aktualnych informacji ekonomicznych, danych i analiz gospodarczych, w tym giełdowych oraz informacji politycznych mających wpływ na światowe rynki kapitałowe (usługa B.).
Skarżąca uważała, że usługi te zwolnione są z podatku od towarów i usług jako mieszczące się w zakresie usług zarządzania funduszami inwestycyjnymi (art. 43 ust. 1 pkt 12 ustawy o VAT), stanowiąc usługę doradczą i informacyjną.
Zdaniem Ministra Finansów, usługa opisana w stanie faktycznym wniosku o interpretację stanowi dla Skarżącego jedynie i wyłącznie jedno z narzędzi umożliwiających i wykorzystywanych do efektywnego świadczenia przez Skarżącego usług na rzecz funduszy inwestycyjnych. Jest to typowa kompleksowa usługa odpłatnego nabywania informacji w określonym i pożądanym zakresie oraz praktycznego ich zastosowania w obrocie gospodarczym.
5. W związku z tak zarysowanym sporem wskazać należy, że zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 12 ustawy o VAT zwalnia się od podatku usługi zarządzania:
a) funduszami inwestycyjnymi i zbiorczymi portfelami papierów wartościowych – w rozumieniu przepisów o funduszach inwestycyjnych,
b) portfelami inwestycyjnymi funduszy inwestycyjnych, o których mowa w lit. a, lub ich częścią,
c) ubezpieczeniowymi funduszami kapitałowymi w rozumieniu przepisów o działalności ubezpieczeniowej,
d) otwartymi funduszami emerytalnymi oraz dobrowolnymi funduszami emerytalnymi w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, a także Funduszem Gwarancyjnym utworzonym na podstawie tych przepisów,
e) pracowniczymi programami emerytalnymi w rozumieniu przepisów o pracowniczych programach emerytalnych,
f) obowiązkowym systemem rekompensat oraz funduszem rozliczeniowym utworzonymi na podstawie przepisów prawa o publicznym obrocie papierami wartościowymi, a także innymi środkami i funduszami, które są gromadzone lub tworzone w celu zabezpieczenia prawidłowego rozliczenia transakcji zawartych w obrocie na rynku regulowanym w rozumieniu tych przepisów albo w obrocie na giełdach towarowych w rozumieniu przepisów o giełdach towarowych, przez partnera centralnego, agenta rozrachunkowego lub izbę rozliczeniową w rozumieniu przepisów o ostateczności rozrachunku w systemach płatności i systemach rozrachunku papierów wartościowych oraz zasadach nadzoru nad tymi systemami.
Zgodnie z art. 135 ust. 1 lit. g) Dyrektywy 112, państwa członkowskie zwalniają transakcje zarządzania specjalnymi funduszami inwestycyjnymi, określonymi przez państwa członkowskie.
6. W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości i nie jest przedmiotem sporu, że pojęcie "zarządzanie" użyte w ww. przepisie należy interpretować zgodnie z jego wspólnotowym znaczeniem wypracowanym przez orzecznictwo TSUE. W świetle bowiem orzecznictwa TSUE pojęcie "zarządzania" specjalnymi funduszami inwestycyjnymi, użyte w art. 135 ust. 1 lit. g) Dyrektywy 112, stanowi autonomiczne pojęcie prawa wspólnotowego, a zatem jego treść nie może być zmieniana przepisami prawa krajowego poszczególnych państw członkowskich. TSUE stwierdził to wprost w wyroku z 4 maja 2006 r. w sprawie C-169/04 Abbey National plc, Inscape Investment Fund przeciwko Commissioners of Customs & Excise – dalej: "wyrok w sprawie Abbey National" (Lex nr 180606).
Tożsame stanowisko w tej sprawie zajmują sądy administracyjne - por. wyrok WSA w Warszawie z 17 stycznia 2013 r., sygn. akt III SA/Wa 1466/12 i WSA we Wrocławiu z 21 listopada 2011 r., sygn. akt 1370/11 (dostępne w bazie orzeczeń NSA na http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: CBOSA).
Z wyroku w sprawie Abbey National wynika przy tym, że wykładnia art. 13 część B lit. d) pkt 6 VI Dyrektywy powinna być dokonywana z uwzględnieniem kontekstu, w jaki się wpisuje, celów oraz układu tej dyrektywy oraz z uwzględnieniem zwłaszcza ratio legis zwolnienia, które przewiduje (pkt 59). Przepis art. 135 ust. 1 lit. g) Dyrektywy 112 stanowi odpowiednik ww. przepisu VI Dyrektywy (por. Tabela korelacji, załącznik XII do Dyrektywy 112), a zatem tezy tego orzeczenia pozostają aktualne także na gruncie dyrektywy obecnie obowiązującej. W wyroku tym TSUE wskazał, iż celem zwolnienia z opodatkowania transakcji związanych z zarządzaniem funduszami powierniczymi jest w szczególności ułatwienie małym inwestorom inwestowania w papiery wartościowe za pomocą przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania – zapewnienie neutralności podatkowej wspólnego systemu podatku VAT w kwestii wyboru między inwestowaniem bezpośrednim w papiery wartościowe a inwestowaniem za pośrednictwem przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania (pkt 62-64).
TSUE wywiódł następnie, że pojęcie "zarządzania funduszami powierniczymi" obejmuje usługi w zakresie administracyjnego zarządzania i prowadzenia rachunkowości funduszy, świadczone przez podmiot zarządzający będący osobą trzecią, jeżeli – gdy oceniać je globalnie – tworzą one odrębną całość oraz są specyficzne i istotne dla zarządzania tymi funduszami. Świadczone usługi powinny zatem dotyczyć specyficznych i istotnych elementów związanych z zarządzaniem funduszami powierniczymi. Samo świadczenie usług o charakterze materialnym czy też technicznym, takie jak udostępnienie systemu informatycznego, nie jest objęte zakresem art. 13 część B lit. d) pkt 6 VI Dyrektywy.
Na takie rozumienie usług zarządzania świadczonych przez osobę trzecią TSUE powołał się także w wyroku z 7 marca 2013 r. w sprawie C-275/11 GfBk Gesellschaft für Börsenkommunikation mbH przeciwko Finanzamt Bayreuth – pkt 20 i 28 – dalej: "wyrok w sprawie GfBk" (Lex nr 1341793).
W punktach 22, 23, 24 i 25 tego wyroku TSUE wskazał również, że poza czynnościami polegającymi na zarządzaniu portfelem, do szczególnych funkcji przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania należą funkcje administrowania samymi przedsiębiorstwami zbiorowego inwestowania, takie jak te wymienione w załączniku II do dyrektywy 85/611 zmienionej dyrektywą 2001/107 w rubryce "Administracja" (zob. ww. wyrok w sprawie Abbey National, pkt 64). Z powyższego wynika, że w celu ustalenia, czy usługi doradztwa inwestycyjnego w zakresie inwestowania w zbywalne papiery wartościowe świadczone przez osobę trzecią na rzecz TFI mieszczą się w zakresie pojęcia "zarządzania specjalnymi funduszami inwestycyjnymi" do celów zwolnienia ustanowionego w art. 13 część B lit. d) pkt 6 szóstej dyrektywy, należy, jak zauważył rzecznik generalny w pkt 27 i 31 opinii, zbadać, czy doradztwo inwestycyjne w zakresie inwestowania w zbywalne papiery wartościowe świadczone przez osobę trzecią jest nierozerwalnie związane z działalnością właściwą dla TFI, tak że jego skutkiem jest spełnianie szczególnych i istotnych funkcji zarządzania specjalnym funduszem inwestycyjnym. W tym względzie TSUE zauważył, że usługi polegające na udzielaniu TFI zaleceń w sprawie kupna i sprzedaży aktywów (takich jak opisane sprawie rozpatrywanej przez TSUE czyli w sprawie spółki GfBk – przyp. Sądu) są nierozerwalnie związane z jego szczególną działalnością. Okoliczność, że usługi doradcze i informacyjne nie zostały wymienione w załączniku II do dyrektywy 85/611 zmienionej dyrektywą 2001/107, nie stanowi przeszkody w zaliczeniu ich do kategorii specyficznych usług objętych zakresem czynności "zarządzania" specjalnym funduszem inwestycyjnym w rozumieniu art. 13 część B lit. d) pkt 6 szóstej dyrektywy, ponieważ art. 5 ust. 2 dyrektywy 85/611 zmienionej dyrektywą 2001/107 sam wskazuje, że wyliczenie w omawianym załączniku "nie [jest] wyczerpujące".
7. Zdaniem Sądu usługi doradcze tworzące odrębną całość oraz dotyczące specyficznych i istotnych elementów związanych z zarządzaniem funduszami powierniczymi objęte są przedmiotowym zwolnieniem.
Podkreślenia również wymaga, że usługi zarządzania funduszem inwestycyjnym mogą być powierzone osobom trzecim i powierzenie takie samo w sobie nie ma wpływu na możliwość zastosowania zwolnienia – nie wyklucza tej możliwości.
Rzecz jednak w tym, że usługi opisane we wniosku o interpretację nie są tego typu usługami, a więc nie spełniają kryteriów powyżej wskazanych dla uznania ich za usługi zarządzania funduszami inwestycyjnymi. Usługi te, jak zasadnie wskazał Minister Finansów, stanowią jedynie jedno z narzędzi umożliwiających i wykorzystywanych do efektywnego świadczenia przez Skarżącego usług na rzecz funduszy inwestycyjnych. Jest to typowa usługa odpłatnego nabywania informacji w określonym i pożądanym zakresie oraz praktycznego ich zastosowania w obrocie gospodarczym.
Z samej istoty tej usługi wynika, że ma ona ogólny charakter, a nie zindywidualizowany, dotyczący specyficznej działalności zarządzania funduszem inwestycyjnym. Otrzymywana przez Skarżącego usługa może bowiem być przydatna nie tylko dla Skarżącego, ale taką usługę mogą nabywać inne podmioty, którym informacje mieszczące się w opisanej usłudze mogą być przydatne, np. choćby prywatni inwestorzy, gracze giełdowi lub inne osoby. A zatem opisana usługa nie spełnia podstawowego kryterium wynikającego z przywołanego powyżej orzecznictwa TSUE, a mianowicie kryterium bycia specyficzną i istotną dla zarządzania tymi funduszami.
Opisana usługa, jak słusznie zauważył Minister Finansów, nie zawiera elementu doradczego do konkretnego procesu inwestycyjnego Skarżącego. To odróżnia tę usługę od usług świadczonych przez spółkę G., której dotyczył wyrok w sprawie G., na którym Skarżący opiera swoje stanowisko. Zauważenia wymaga, że spółka G. świadczyła na rzecz T. usługi polegające na udzielaniu wspomnianemu T. zaleceń w zakresie kupna i sprzedaży papierów wartościowych. Powyższe zalecenia T. wprowadzało do swojego systemu zleceń kupna i sprzedaży, a po zbadaniu, czy nie naruszają one żadnych ustawowych ograniczeń w zakresie inwestowania dotyczących specjalnych funduszy inwestycyjnych, realizowało je, nierzadko w ciągu kilku minut od ich otrzymania. Mimo że wskazane T. nie dokonywało żadnych własnych wyborów w zakresie zarządzania funduszem inwestycyjnym, to jednak w jego gestii pozostawały wciąż uprawnienia decyzyjne i ostateczna odpowiedzialność.
Z powyższego wynika, że G. przekazywała gotowy, zindywidualizowany produkt, który – jak wynika z tego wyroku – nierzadko był przez T. realizowany w ciągu kilku minut od jego otrzymania. Poza tym wynagrodzenie spółki G. było ustalane jako procent średniej miesięcznej wartości funduszu, a więc było związane z wynikiem finansowym funduszu, inaczej niż w niniejszej sprawie, gdzie wynagrodzenie stanowiło z góry ustalone opłaty za świadczoną usługę, nie związane z wynikami finansowymi Skarżącego czy określonego funduszu.
Powyższe oznacza, że nie można stwierdzić, że podmiot świadczący usługę będącą przedmiotem wniosku o interpretację uczestniczy w działalności towarzystwa funduszy inwestycyjnych. Zdaniem Sądu, podmiot ten przekazuje tylko informacje w ustalonym wcześniej zakresie. Sąd podziela pogląd Ministra Finansów o konieczności odróżnienia usług doradczych, które związane są z prowadzeniem funduszu jako takiego, tzn. służą określeniu polityki inwestycyjnej polegającej m.in. na kupnie i sprzedaży aktywów, od świadczonych na rzecz Skarżącego usług o charakterze informacyjnym, ogólnego przeznaczenia, która może być nabywana przez dowolne osoby fizyczne lub prawne do różnych celów, a nie jedynie dla potrzeb zarządzania funduszami inwestycyjnymi.
Zdaniem Sądu, "zarządzanie" funduszami inwestycyjnymi, bez względu na to, jak szerokie znaczenie nadać temu pojęciu, z istoty swej wymaga bieżącego uczestniczenia w działalności specyficznej, typowej dla tego funduszu. Jednak opisana we wniosku usługa z istoty swej nie stanowi usługi mieszczącej się w zarządzaniu funduszami inwestycyjnymi i ta okoliczność wyklucza zastosowanie do niej zwolnienia przewidzianego w art. 43 ust. 12 ustawy o VAT. W tej sprawie Sąd podziela stanowisko i ocenę prawną wyrażoną przez WSA w Warszawie w wyroku z dnia 4 marca 2016 r., III SA/Wa 624/15, CBOSA.
Usługa opisana przez Skarżącego, nie zawiera elementu doradczego do konkretnego procesu inwestycyjnego Skarżącego. To odróżnia tę usługę od usług świadczonych przez Skarżącego (fundusz inwestycyjny). Pozyskane informacje, przetworzone lub nieprzetworzone, nie są elementem autonomicznego pojęcia zarządzania funduszami inwestycyjnymi, zdefiniowanego w cytowanych wcześniej orzeczeniach TSUE, gdyż nie są nierozerwalnie i bezpośrednio związane z transakcjami zwolnionymi o których mowa w art. 135 ust. 1 lit. g) Dyrektywy oraz w art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a ustawy o podatku od towarów i usług. Brak więc tutaj elementu bezpośredniego zarządzania.
Nabywane usług nie są też usługami polegającymi na udzielaniu przez Bloomberg Finance L.p. Stronie dyspozycji wykonania za pośrednictwem udostępnianego Terminala zaleceń w zakresie kupna i sprzedaży papierów wartościowych. Strona we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej wskazała wprawdzie, że Wnioskodawca ma również możliwość składania zleceń kupna/sprzedaży instrumentów finansowych. Jednakże oprócz przyjęcia tego zlecenia usługodawca (B. L.p.) nie dokonuje żadnych własnych wyborów w zakresie zarządzania funduszem inwestycyjnym, to w gestii funduszu inwestycyjnego, a nie B. L.p. pozostają wciąż uprawnienia decyzyjne i ostateczna odpowiedzialność.
Z powyższego wynika, że B. L.p. przekazuje gotowy, zindywidualizowany produkt, w postaci danych rynkowych udostępnianych poprzez narzędzia informatyczne. Poza tym wynagrodzenie Strony nie jest ustalane jako procent średniej miesięcznej wartości funduszu, a więc nie jest związane z wynikiem finansowym funduszu. Wynagrodzenie to stanowi z góry ustalone opłaty za świadczoną usługę, nie związane z wynikami finansowymi Skarżącej.
Zatem nie można stwierdzić, że podmiot świadczący usługę będącą przedmiotem wniosku o interpretację uczestniczy w działalności towarzystwa funduszy inwestycyjnych. Podmiot ten przekazuje tylko informacje ekonomiczno-gospodarcze w ustalonym wcześniej zakresie. Pozyskane informacje, przetworzone lub nieprzetworzone, nie są elementem autonomicznego pojęcia zarządzania funduszami inwestycyjnymi, zdefiniowanego w cytowanych wcześniej orzeczeniach TSUE, gdyż nie są nierozerwalnie i bezpośrednio związane z transakcjami zwolnionymi o których mowa w art. 135 ust. 1 lit. g) Dyrektywy oraz w art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a ustawy o podatku od towarów i usług. Nie jest to usługa doradczą w rozumieniu cytowanych orzeczeń TSUE. O tym, że pozyskiwane z Bloomberg informacje ekonomiczne nie są nierozerwalnie i bezpośrednio związane z transakcjami zwolnionymi świadczy fakt, że ich źródłem może być serwis Reuters,serwis ekonomiczny PAP, czy choćby serwisy internetowe.
8. Z uwagi na postawione przez samą Stronę pytanie oznaczone we wniosku numerem 3, w ocenie Sądu zasadne jest stwierdzenie organu, że Strona oczekiwała na nie odpowiedzi, wyłącznie w przypadku, gdy Organ uzna jej stanowisko w zakresie pytania nr 2 za prawidłowe.
W przedmiotowej sprawie, w związku z rozstrzygnięciem dokonanym w skarżonej interpretacji w zakresie pytania oznaczonego we wniosku numerem 2 (stanowisko Wnioskodawcy Organ uznał za nieprawidłowe), pytanie Spółki oznaczone we wniosku numerem 3: "Jeżeli odpowiedź na pytanie nr 2 jest pozytywna, to czy na Wnioskodawcy ciąży i będzie ciążył w przyszłości obowiązek składania właściwemu dla niego organowi podatkowemu stosownej deklaracji na potrzeby podatku VAT, tj. deklaracji VAT-9M, w której wykazaniu podlega i podlegać będzie import przedmiotowej usługi korzystającej ze zwolnienia od podatku VAT?" - stało się w sposób oczywisty bezprzedmiotowe.
9. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd nie stwierdził, aby w rozpoznanej sprawie doszło do naruszenia prawa, które miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżący otrzymał interpretację indywidualną zawierającą prawidłową ocenę jej stanowiska oraz prawidłowe stanowisko Ministra Finansów co do możliwości objęcia opisanych przez nią usług zwolnieniem od podatku od towarów i usług, przewidzianym w art. 43 ust. 1 pkt 12 ustawy o VAT. Zarzuty co do naruszenia przepisów postępowanie i art. 14c O.p. zawarte w skardze są więc niezasadne.
Reasumując Sąd uznał, że organ interpretacyjny, w przedstawionych przez wnioskodawcę okolicznościach faktycznych, właściwie zastosował przepisy prawa materialnego, dokonując ich prawidłowej wykładni i subsumpcji. Tym samym postawiony w skardze zarzuty naruszenia prawa materialnego okazały się bezzasadny. Skarga nie zawierała natomiast zarzutów procesowych, samo wydanie interpretacji, jej uzasadnienie i postępowanie w sprawie wydania zaskarżonego aktu, nie spowodowały powstania żadnych kwestii spornych pomiędzy skarżącą, a organem.
10. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.