III SA/Wa 1685/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2005-10-27
NSAAdministracyjneWysokawsa
postępowanie egzekucyjnewłaściwość organuorgan egzekucyjnyurzędy skarbowespółkapodatkinieważnośćkontrola sądowa

Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność postanowień organów egzekucyjnych, uznając je za niewłaściwe miejscowo i rzeczowo do prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

Spółka złożyła skargi na postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego dotyczące zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Spółka zarzucała prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ. Sąd uznał, że Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego nie był właściwy do prowadzenia postępowania egzekucyjnego, ponieważ właściwość miejscową organu egzekucyjnego ustala się według siedziby zobowiązanego, a siedziba spółki znajdowała się w dzielnicy W., co czyniło właściwym Naczelnika Urzędu Skarbowego W. W konsekwencji sąd stwierdził nieważność postanowień obu instancji.

Sprawa dotyczyła skarg spółki "U." Sp. z o.o. (obecnie "M." Sp. z o.o.) na postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w W., które utrzymały w mocy postanowienia Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. odmawiające uznania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Spółka podnosiła, że Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego był niewłaściwy miejscowo i rzeczowo do wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego, argumentując, że zmiana właściwości organu podatkowego na tzw. "duży urząd skarbowy" nastąpiła dopiero z dniem 1 stycznia 2005 r., podczas gdy tytuły wykonawcze wystawiono w listopadzie i grudniu 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po połączeniu trzech podobnych spraw, uwzględnił skargi. Sąd uznał, że kluczowe znaczenie ma przepis art. 22 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, który określa właściwość miejscową organu egzekucyjnego według siedziby zobowiązanego. Ponieważ siedziba spółki znajdowała się w dzielnicy W., właściwym organem egzekucyjnym był Naczelnik Urzędu Skarbowego W., a nie Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego. Sąd stwierdził rażące naruszenie przepisów o właściwości, co na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. skutkowało stwierdzeniem nieważności postanowień organów obu instancji. Sąd oddalił również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej, wskazując, że nie mają one zastosowania w postępowaniu egzekucyjnym, a także zarzuty naruszenia art. 7 i 9 k.p.a., gdyż specyfika postępowania egzekucyjnego wyklucza prowadzenie postępowania wyjaśniającego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, Naczelnik Urzędu Skarbowego nie był właściwy miejscowo i rzeczowo do prowadzenia postępowania egzekucyjnego, ponieważ właściwość organu egzekucyjnego ustala się według siedziby zobowiązanego, a nie według miejsca działania tzw. "dużego urzędu skarbowego" w sprawach podatkowych.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na art. 22 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, który jednoznacznie wskazuje, że właściwość miejscową organu egzekucyjnego ustala się według siedziby zobowiązanego. Przepisy dotyczące właściwości tzw. "dużych urzędów skarbowych" nie wyłączają w sposób wyraźny stosowania tego przepisu w postępowaniu egzekucyjnym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (14)

Główne

u.p.e.a. art. 22 § § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Właściwość miejscową organu egzekucyjnego w egzekucji należności pieniężnych z praw majątkowych lub ruchomości ustala się według miejsca zamieszkania lub siedziby zobowiązanego.

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Stwierdzenie nieważności decyzji lub postanowienia, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kpa.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd wyrokiem stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia, o ile zachodzą przyczyny określone w art. 156 kpa lub w innych przepisach.

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 22 § § 3

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Jeżeli znany przed wszczęciem egzekucji majątek zobowiązanego lub większa jego część nie znajduje się na terenie działania organu egzekucyjnego ustalonego zgodnie z § 2, właściwość miejscową ustala się według miejsca położenia składników tego majątku.

u.p.e.a. art. 18

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Przepisy k.p.a. stosowane są do postępowania egzekucyjnego.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzekanie o kosztach postępowania sądowego.

p.p.s.a. art. 152

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Stwierdzenie, że postanowienia objęte wyrokiem nie mogą być wykonane.

u.u.i.s. art. 5 § ust. 9b pkt 7 lit a

Ustawa o urzędach i izbach skarbowych

Kryterium zmiany właściwości naczelnika urzędu skarbowego dla tzw. "dużych podatników" na podstawie przychodu netto.

u.u.i.s. art. 5a § ust. 1 pkt 2

Ustawa o urzędach i izbach skarbowych

Termin wejścia w życie zmiany właściwości organu podatkowego dla podatników spełniających kryterium przychodu.

u.u.i.s. art. 5 § ust. 6 pkt 7

Ustawa o urzędach i izbach skarbowych

Ogólne przyznanie kompetencji do prowadzenia egzekucji administracyjnej naczelnikom urzędów skarbowych.

u.u.i.s. art. 9a § pkt 2

Ustawa o urzędach i izbach skarbowych

Terytorialny zasięg działania określonego urzędu skarbowego może obejmować terytorialny zasięg działania innych urzędów skarbowych, w zakresie wykonywania niektórych zadań.

Ustawa z dnia 27 czerwca 2003 r. o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych oraz o zmianie niektórych ustaw regulujących zadania i kompetencje organów oraz organizację jednostek organizacyjnych podległych ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych art. 40 § pkt 2

Przepisy dotyczące zmiany właściwości organów weszły w życie z dniem 1 stycznia 2004 r.

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 19 listopada 2003 r. w sprawie terytorialnego zasięgu działania oraz siedzib naczelników urzędów skarbowych i dyrektorów izb skarbowych

Określa terytorialny zasięg działania urzędów skarbowych, w tym tzw. "dużych urzędów skarbowych".

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. nie był właściwy miejscowo i rzeczowo do prowadzenia postępowania egzekucyjnego, ponieważ właściwość organu egzekucyjnego ustala się według siedziby zobowiązanego, a siedziba spółki znajdowała się w dzielnicy W., co czyniło właściwym Naczelnika Urzędu Skarbowego W.

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej (art. 122, art. 247 § 1 w związku z art. 15 ust. 1) nie mogły być uwzględnione, gdyż przepisy te nie znajdują zastosowania w postępowaniu egzekucyjnym. Zarzuty naruszenia art. 7 i 9 Kodeksu postępowania administracyjnego uznano za nietrafne, gdyż specyfika postępowania egzekucyjnego wyklucza możliwość prowadzenia postępowania wyjaśniającego.

Godne uwagi sformułowania

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Właściwość miejscową organu egzekucyjnego ustala się według miejsca zamieszkania lub siedziby zobowiązanego. Działania tego przepisu nie wyłącza ustawa o urzędach i izbach skarbowych w żadnym zakresie. Działanie danego przepisu w randze ustawy wykluczyć może jedynie inny przepis ustawowy i to w sposób wyraźny, a jak wywiedziono, z taką sytuacją w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia. Doszło do rażącego naruszenia przepisu art. 22 § 2 i § 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, co stosownie do art. 156 § 1 pkt 1 w zw. z art. 126 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego winno było spowodować wydanie przez Dyrektora Izby Skarbowej uchylenie postanowień Naczelnika [...] Urzędu wobec naruszenia przepisów o właściwości.

Skład orzekający

Krystyna Kleiber

przewodniczący sprawozdawca

Jolanta Sokołowska

sędzia

Sylwester Golec

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości miejscowej organu egzekucyjnego w administracji, zwłaszcza w kontekście przepisów dotyczących tzw. \"dużych urzędów skarbowych\" i ich kompetencji w postępowaniu egzekucyjnym."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej ze zmianą właściwości organów podatkowych i egzekucyjnych w okresie przejściowym, zgodnie z przepisami obowiązującymi w 2004/2005 roku. Interpretacja przepisów może ewoluować wraz ze zmianami legislacyjnymi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest prawidłowe ustalenie właściwości organu w postępowaniu egzekucyjnym, co może prowadzić do stwierdzenia nieważności całego postępowania. Jest to istotne dla praktyków prawa administracyjnego i podatkowego.

Niewłaściwy organ egzekucyjny? Sąd stwierdza nieważność postępowania!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Wa 1685/05 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-10-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-06-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Jolanta Sokołowska
Krystyna Kleiber /przewodniczący sprawozdawca/
Sylwester Golec
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność postanowienia I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Krystyna Kleiber (spr.), sędzia WSA Jolanta Sokołowska, asesor WSA Sylwester Golec, Protokolant Ewa Rutkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2005 r. sprawy ze skargi "U." Sp. z o.o. obecnie "M." Sp. z o.o. na postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uznania zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne 1. stwierdza nieważność postanowień Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2005r. Nr [...] oraz poprzedzających je postanowień Naczelnika [...] M. Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] marca 20905r. Nr [...], [...], [...], 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienia nie mogą być wykonane w całości, 3. zasądza od Dyrektora izby Skarbowej w W. na rzecz "M." Sp. z o.o. kwotę 1020 zł (jeden tysiąc dwadzieścia złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Dyrektor Izby Skarbowej w W. po rozpatrzeniu trzech zażaleń U. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. od trzech postanowień Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] marca 2005 r., kolejnymi postanowieniami z dnia [...] kwietnia 2005 r. utrzymał zaskarżone postanowienia w mocy. Wydane przez Dyrektora Izby Skarbowej postanowienie nr [...] dotyczyło postanowienia nr [...]; postanowienie nr [...] – postanowienia nr [...]; a postanowienie [...] – postanowienia nr [...].
Dyrektor Izby Skarbowej w uzasadnieniu kolejnych postanowień stwierdził, że wobec zaległości Spółki z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. wystawił w sprawie [...] tytuł wykonawczy o numerze [...] z dnia [...] grudnia 2004 r. dotyczący zaległości za lipiec 2004 r. i wrzesień 2004 r., w kwocie [...]; w sprawie [...] tytuł wykonawczy o numerze [...] z dnia [...] grudnia 2004 r. za zaległość od kwietnia do maja 2002 roku, od lutego do lipca 2003 oraz od marca do lipca 2004 w łącznej kwocie [...], a w sprawie [...] tytuł wykonawczy o numerze [...] z dnia [...] listopada 2004 r. za zaległość obejmującą okres od sierpnia do listopada 2003 r., a także za miesiące grudzień 2003, styczeń 2004, luty 2004 i marzec 2004 w łącznej kwocie [...]. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W., będący jednocześnie dla Spółki organem egzekucyjnym na podstawie opisanych tytułów wszczął postępowanie egzekucyjne.
U. pismem z dnia 3 stycznia 2005 r. oraz pismami z 9, 10, 14 i 16 grudnia 2004r. jak też 23 listopada 2004 r. wniosła zarzuty dotyczące naruszenia przepisu art. 33 pkt 9 cyt. ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji to jest prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny .
Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. jako wierzyciel opisanych zobowiązań podatkowych uznał, że zarzuty są bezzasadne. Jako organ egzekucyjny opisanymi postanowieniami z dnia [...] marca 2005 r. konsekwentnie nie uznał zarzutów zobowiązanej Spółki. W uzasadnieniu postanowień stwierdził, że Spółka objęta jest właściwością Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. od dnia 1 stycznia 2004 r. , na podstawie art. 5 ust. 9b pkt 7 lit a) ustawy z dnia 2 1 czerwca 1996 r. o urzędach i izbach skarbowych (Dz.U. Nr 106, poz. 489 ze zm. ), zgodnie z którym właściwości naczelników wyspecjalizowanych urzędów skarbowych podporządkowano między innymi osoby prawne lub jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, które w ostatnim roku podatkowym osiągnęły przychód netto , w rozumieniu przepisów o rachunkowości, ze sprzedaży towarów, wyrobów i usług o równowartości co najmniej 5 mln euro według kursu średniego ogłaszanego przez NBP na koniec roku podatkowego. Ponieważ w ostatnim zatwierdzonym sprawozdaniu finansowym Strony (za 2002 r.) przychód przekraczał równowartość 5 mln euro, z dniem 1 stycznia 2004 r. nastąpiła zmiana właściwości organu podatkowego na Naczelnika [...] Mazowieckiego Urzędu Skarbowego w W..
Dyrektor Izby Skarbowej w W. w postanowieniach utrzymujących w mocy zaskarżone postanowienia dodatkowo wyjaśnił, że zgodnie z przepisem art. 22 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, właściwość miejscową organu egzekucyjnego w egzekucji należności pieniężnych z praw majątkowych lub ruchomości ustala się według miejsca zamieszkania lub siedziby zobowiązanego. Wykonując delegację ustawową zawartą w art. 9c ustawy z dnia 21 czerwca 1996 r. o urzędach i izbach skarbowych (Dz. U. Nr 106 , poz. 489, z późń. zm.), Minister Finansów w porozumieniu z Ministrem Spraw Wewnętrznych i Administracji wydal rozporządzenie z dnia 19 listopada 2003 r. w sprawie terytorialnego zasięgu działania oraz siedzib naczelników urzędów skarbowych i dyrektorów izb skarbowych. Z powyższego rozporządzenia wynika, iż urzędy skarbowe wskazane w załączniku nr 2 do tego rozporządzenia, są właściwe w sprawach dotyczących podatników określonych w art. 5 ust. 9 powołanej ustawy, tzw. dużych podatników . Należy zatem uznać, iż są one również uprawnione do wszczęcia i prowadzenia egzekucji należności pieniężnych przysługujących od tych podatników, a więc do poboru których są właściwe. Mają one również pełne uprawnienia organu egzekucyjnego, a zatem przy dochodzeniu należności mogą korzystać ze wszystkich środków egzekucyjnych wskazanych w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968, z późń. zm.).
U. Sp. z. o. o., nie godząc się z rozstrzygnięciami, złożyła w dniu 30 maja 2005 r. na opisane postanowienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
W skargach zarzuciła naruszenie następujących przepisów:
1. art. 23 § 4 pkt 2, art. 33 pkt 9 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U.02.110.968), poprzez ich nadinterpretacje,
2. art. 5 i 5a ustawy z dnia 21 czerwca 1996 r. o urzędach i izbach skarbowych (Dz.U.04.121.1267), poprzez prowadzenie postępowania podatkowego i egzekucyjnego przez organ niewłaściwy,
3. ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926, ze zm.), a to:
- art. 122 poprzez niepodjęcie przez organ administracji publicznej wszelkich niezbędnych działań mających na celu wyjaśnienie stanu faktycznego i nieuwzględnienie wszystkich okoliczności sprawy,
- art. 247 § 1 w związku z art. 15 ust. 1 poprzez prowadzenie postępowania przez organ niewłaściwy;
3. art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niepodjęcie działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, co jednoczenie stanowi naruszenie art. 9 tegoż kodeksu.
W konsekwencji Spółka wnosiła o:
- uchylenie zaskarżonych postanowień Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2005 r. oraz poprzedzających ich postanowień Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] marca 2005 r.
W uzasadnieniu skarg podkreślono, że z zasady, przepisy obowiązują od daty ich wejścia w życie, a datę tę ustala normodawca w akcie prawnym, który ma wejść do obrotu prawnego. Przepisy te, zgodnie z zasadą bezpośredniego działania nowego prawa, obowiązują na przyszłość. Przepisy, od których zależy rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy, tj. art. 5 ust. 9a i 9b ustawy z dnia 21 czerwca 1996 r. o urzędach i izbach skarbowych (Dz.U. z 2004 r., Nr 121, poz. 1267 j.t.), zgodnie z art. 40 pkt 2 ustawy z dnia 27 czerwca 2003 r. o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych oraz o zmianie niektórych ustaw regulujących zadania i kompetencje organów oraz organizację jednostek organizacyjnych podległych ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych (Dz.U. z 2003 r., Nr 137, poz. 1302), weszły w życie z dniem 1 stycznia 2004 r.
Z treści art. 5a ust. 1 ustawy wynika, że dla podatników, o których mowa w art. 5 ust. 9b, zmiana właściwości naczelnika urzędu skarbowego na właściwego wyłącznie w zakresie określonych kategorii podatników następuje:
1) z dniem 1 stycznia roku następującego po roku, w którym nastąpiło ich włączenie do danej kategorii podatników - w przypadku podatników wymienionych w art. 5 ust. 9b pkt 1-6 oraz w pkt 7 lit. b-d;
2) z dniem 1 stycznia drugiego roku następującego po roku, w którym nastąpiło przekroczenie kwoty, o której mowa w art. 5 ust. 9b pkt 7 lit. a - w przypadku podatników wymienionych w tym przepisie.
Skoro kryteria zmiany właściwości urzędu skarbowego weszły w życie 1 stycznia 2004 r., a przepis art. 5 ust. 9b pkt 7a stanowi o obrocie 5 mln euro w ostatnim roku podatkowym, to trzeba przyjąć, że ostatnim rokiem, o którym mowa w tym przepisie jest rok 2003. Odnosząc to na grunt art. 5a ust. 1 pkt 2 ustawy stwierdzić należy, iż zmiana właściwości organu podatkowego dla Spółki nastąpiła z dniem 1 stycznia drugiego roku następującego po roku w którym miało miejsce przekroczenie kwoty 5 mlm euro, to jest z dniem 1 stycznia 2005 r. Zgodnie z art. 5a ust. 3 podatnicy, o których mowa w art. 5 ust. 9b są zobowiązani w przypadku ustalenia właściwości zgodnie z art. 5 ust. 94 pkt 1 zawiadomić o zmianie właściwości dotychczas właściwego naczelnika urzędu skarbowego w terminie do dnia 31 października roku poprzedzającego zmianę właściwości, składając zawiadomienie na ustalonym wzorze. Wzór stanowiący zawiadomienie o zmianie właściwości został ustalony przez Ministra Finansów w rozporządzeniu z dnia 23 września 2003 r. w sprawie wzoru zawiadomienia o zmianie właściwości naczelnika urzędu skarbowego (Dz.U. z dnia 8 października 2003 r.), które weszło w życie w dniu 23 października 2003 r. Nie było więc możliwe złożenia zawiadomienia o zmianie właściwości organu do dnia 15 października 2003 r., nie tylko ze względu na datę wejścia w życie rozporządzenia normującego wzór zawiadomienia, ale też z powodu braku możliwości ustalenia w roku 2003 zmiany właściwości, z uwagi na nieobowiązywanie w tym czasie art. 5 ust. 9a i ust. 9b omawianej ustawy, a także aktu wykonawczego, ustalającego zakres działania i siedzibę "dużych urzędów skarbowych.
Dyrektor Izby Skarbowej w W. wnosił o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zawarte w wydanych postanowieniach.
Opisane skargi Spółki zostały zarejestrowane w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym pod kolejnymi sygnaturami – III SA/Wa 1685/05, III SA/Wa 1686/05 i III SA/Wa 1687/05. Przed rozpoznaniem spraw Spółka złożyła wypisy z Krajowego Rejestru Sądowego, z których wynika, że aktualnie jej nazwa brzmi M. Sp. z o.o., posiada ten sam kapitał [...] zł, a zmiana z dniem 1 marca 2005 r. objęła przesunięcia kapitałowe pomiędzy wspólnikami oraz siedzibę Spółki, obecnie funkcjonuje ona w B..
Postanowieniem z dnia 20 października 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny, na zasadzie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) połączył sprawy do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia nadając im wspólny numer sygn. akt III SA/Wa 1685/05.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył.
Sprawy ze skarg U. Sp. z o.o., obecnie M. Sp. z o.o. należało połączyć bowiem dotyczą tych samych stron, tego samego przedmiotu, a we wszystkich, wniesionych skargach spółka postawiła postanowieniom Dyrektora Izby Skarbowej w W. ten sam zarzut – utrzymanie w mocy postanowień wydanych przez organ egzekucyjny niewłaściwy miejscowo i rzeczowo do rozstrzygnięcia sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, który zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, a sprawuję ją, o ile ustawy nie stanowią inaczej, pod względem zgodności z prawem, w pierwszej kolejności ma obowiązek zbadać podstawę wydanych przez organy administracji publicznej, rozstrzygnięć. Zaznaczyć przy tym należy, że stosownie do przepisu art. 134 § 1 cytowanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W rozpatrywanych sprawach zaskarżone zostały postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w W., utrzymujące w mocy postanowienia Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego jako organu pierwszej instancji w przedmiocie zarzutów Spółki zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym.
W sprawie sygn. akt III SA/Wa 1685/05 – postanowienie nr [...] dotyczące postanowienia nr [...] i tytułu wykonawczego [...] z dnia [...] grudnia 2004 r.
W sprawie sygn. akt III SA/Wa 1686/05 postanowienia nr [...] dotyczącego postanowienia nr [...] i tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] listopada 2004 r.
W sprawie sygn. akt III SA/Wa 1687/05 postanowienia nr [...] dotyczącego postanowienia nr [...] i tytułów wykonawczych nr [...] z dnia [...] grudnia 2004 r.
Spółka wywodzi, że Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. nie był właściwy miejscowo i rzeczowo do wystawienia tytułów wykonawczych i prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Zdaniem Spółki z uwagi na brzmienie wprowadzonego z dniem 1 stycznia 2004 r. w życie, przepisu art. 5 ust. 9 "a" i 9 "b" ustawy z dnia 21 czerwca 1996 r. o urzędach i izbach skarbowych, jak też art. 40 pkt 2 ustawy z dnia 27 czerwca 2003 r. o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych oraz o zmianie niektórych ustaw - wobec osiągnięcia przez Spółkę w roku podatkowym 2003-cim, kwoty [...] euro – właściwość Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego mogło rozciągnąć się na Spółkę z dniem 1 stycznia 2005 r., gdy tymczasem tytuły wykonawcze wystawił w listopadzie i grudniu 2004 r., prowadząc następnie postępowanie egzekucyjne.
Natomiast Dyrektor Izby Skarbowej dowodził, że w myśl art. 5 ust. 6 ustawy z dnia 21 czerwca 1996 r. o urzędach i izbach skarbowych oraz Rozporządzenia Ministra Finansów wydanego w porozumieniu z Ministrem Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 listopada 2003 r. ( Dz.U. Nr 209, poz. 2027 ze zmianami) w sprawie terytorialnego zasięgu działania oraz siedzib naczelników izb urzędów skarbowych i dyrektorów izb skarbowych, urzędy skarbowe wskazane w załączniku nr 2 do tego rozporządzenia, są właściwe w sprawach dotyczących podatników określonych w art. 5 ust. 9 powołanej ustawy, tzw. dużych podatników. Tym samym są uprawnione do wszczęcia i prowadzenia egzekucji należności pieniężnych przysługujących od tych podatników, a więc do poboru których są właściwi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny nie do końca podzielając prezentowane poglądy i organu i Spółki, uwzględnił skargi chociaż nie tylko z przyczyn w nich wskazanych i z pominięciem wniosków w nich zawartych.
Właściwość organu egzekucyjnego została określona w art. 22 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zgodnie z którym właściwość miejscową organu egzekucyjnego w egzekucji należności pieniężnych z praw majątkowych lub ruchomości ustala się według miejsca zamieszkania lub siedziby zobowiązanego, z zastrzeżeniem § 3, który stanowi, iż jeżeli znany przed wszczęciem egzekucji majątek zobowiązanego lub większa jego część nie znajduje się na terenie działania organu egzekucyjnego ustalonego zgodnie z § 2, właściwość miejscową ustala się według miejsca położenia składników tego majątku. Jest to jedyny obowiązujący przepis, który określa właściwość organu egzekucyjnego. Działania tego przepisu nie wyłącza ustawa o urzędach i izbach skarbowych w żadnym zakresie. Według postanowień art. 5 ust. 6 pkt 7 tej ustawy do zakresu działania naczelników urzędów skarbowych należy wykonywanie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych. Przepis ten w sposób ogólny przyznaje kompetencje do prowadzenia egzekucji administracyjnej naczelnikom urzędów skarbowych. Zważywszy, iż w niniejszej sprawie spór dotyczy właściwości tzw. "dużego urzędu skarbowego" jako organu egzekucyjnego, niezbędne jest rozważenie, czy przepisy normujące zadania tego urzędu przyznają mu uprawnienie do prowadzenia egzekucji, wyłączając w ten sposób działanie art. 22 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Istotne znaczenie dla tych rozważań ma treść art. 9a pkt 2 ustawy o urzędach i izbach skarbowych, który stanowili, iż terytorialny zasięg działania określonego urzędu skarbowego może obejmować terytorialny zasięg działania innych urzędów skarbowych. Użyte w tym przepisie sformułowanie "wykonywania niektórych zadań określonych w ust. 6 oznacza, że nie wszystkie zadania wymienione w art. 5 ust. 6 tej ustawy przechodzą do kompetencji "dużych urzędów skarbowych". Ustawodawca nie określił, które z tych zadań nie należą do właściwości dużych urzędów skarbowych, w związku z tym należy mieć na względzie przepisy innych ustaw, do stosowania których zobowiązane są organy podatkowe. Jak już wcześniej powiedziano, takim przepisem jest art. 22 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, określający właściwość organu egzekucyjnego. Dodać trzeba, że działanie danego przepisu w randze ustawy wykluczyć może jedynie inny przepis ustawowy i to w sposób wyraźny, a jak wywiedziono, z taką sytuacją w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia.
Zestawiając unormowania zawarte art. 22 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji z zawartymi w art. 9a pkt 2, ustawy o urzędach i izbach skarbowych i biorąc pod uwagę kryterium siedziby Spółki z daty postanowienia należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego nie jest organem właściwym do prowadzenia postępowania egzekucyjnego.
Oceniając właściwość organu wyłącznie przez pryzmat przesłanek określonych w art. 22 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w stwierdzić trzeba, iż skoro siedziba skarżącej Spółki mieściła się w dzielnicy W., to według załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 19 listopada 2003r. w sprawie terytorialnego zasięgu działania oraz siedzib naczelników urzędów skarbowych i dyrektorów izb skarbowych (Dz.U. Nr 209, poz. 2027 ze zm.) - właściwym organem egzekucyjnym dla skarżącej jest Naczelnik Urzędu Skarbowego W.. Należy więc uznać, że doszło do rażącego naruszenia przepisu art. 22 § 2 i § 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, co stosownie do art. 156 § 1 pkt 1 w zw. z art. 126 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071) winno było spowodować wydanie przez Dyrektora Izy Skarbowej uchylenie postanowień Naczelnika [...] Urzędu wobec naruszenia przepisów o właściwości.
Zaś przepisy te stosowane są do postępowania egzekucyjnego zgodnie z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r.
Natomiast przepis art. 145 § 1 pkt 2 cytowanej już ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, iż Sąd wyrokiem stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia, o ile zachodzą przyczyny określone w art. 156 kpa lub w innych przepisach. Z tych przyczyn Sąd stwierdził nieważność postanowień organów administracji publicznej obu instancji.
Co do zarzutów skargi należy wyjaśnić, że wymienione w pkt 3 – dotyczące naruszenia art. 122, art. 247 § 1 i art. 15 § 1 Ordynacji podatkowej nie mogły być uwzględnione, a to z tej przyczyny, iż przepisy tej ustawy nie znajdują zastosowania w postępowaniu egzekucyjnym. Jak wyjaśniono w postępowaniu egzekucyjnym w administracji stosuje się przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Jako nietrafny należy też uznać zarzut naruszenia art. 7 i art. 9 Kodeksu postępowania administracyjnego. Specyfika postępowania egzekucyjnego wyklucza możliwość prowadzenia postępowania wyjaśniającego. Postępowanie takie jest prowadzone w postępowaniu administracyjnym (podatkowym), które kończy się wydaniem decyzji określającej obowiązki podlegające egzekucji. Postępowanie egzekucyjne przebiega według reguł określonych w przepisach ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i ma na celu wyegzekwowanie obowiązków określonych w odrębnym postępowaniu.
Sąd uwzględniając skargę orzekł, o kosztach na zasadzie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obejmując nimi wpis sądowy w trzech sprawach oraz koszty zastępstwa procesowego radcy prawnego również w trzech sprawach wg stawek wynikających z Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. zn 163, poz. 349 ze zm.). Sąd stwierdził też, na podstawie art. 152 wymienionej ustawy, że postanowienia objęte wyrokiem nie mogą być wykonane.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI