III SA/Wa 1675/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2005-09-28
NSApodatkoweWysokawsa
podatek dochodowynadpłatazwolnienie podatkowezakład pracy chronionejinwestycjeosoby niepełnosprawneprawo budowlanerachunkowośćTrybunał KonstytucyjnyNSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Ministra Finansów dotyczącą odmowy stwierdzenia nadpłaty podatku dochodowego, uznając, że inwestycja na rzecz osób niepełnosprawnych rozpoczęła się przed kluczową datą, mimo braku pozwolenia na budowę.

Sprawa dotyczyła odmowy stwierdzenia nadpłaty w zaliczce na podatek dochodowy od osób fizycznych za sierpień 2000 r. Skarżący twierdził, że jego dochody były zwolnione z podatku jako dochody z zakładu pracy chronionej, a poniesione nakłady inwestycyjne na rzecz osób niepełnosprawnych kwalifikują się do zwolnienia. Organy podatkowe odmawiały stwierdzenia nadpłaty, uznając, że inwestycja nie została rozpoczęta przed datą wejścia w życie przepisów znoszących ulgi. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że Minister Finansów błędnie utożsamił rozpoczęcie inwestycji z procesem budowlanym i nie uwzględnił szerszego znaczenia pojęcia inwestycji zgodnie z przepisami o rachunkowości.

Skarżący, wspólnik spółki cywilnej "S.", domagał się stwierdzenia nadpłaty w zaliczce na podatek dochodowy od osób fizycznych za sierpień 2000 r., argumentując, że jego dochody z działalności gospodarczej były zwolnione z podatku na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 35 ustawy o PIT, jako dochody podatnika prowadzącego zakład pracy chronionej. Podkreślał poniesione nakłady inwestycyjne na budowę bazy rehabilitacyjno-wypoczynkowej dla osób niepełnosprawnych. Organy podatkowe, począwszy od Urzędu Skarbowego, a następnie Izba Skarbowa i Minister Finansów, odmawiały stwierdzenia nadpłaty, a także odmówiły stwierdzenia nieważności decyzji, argumentując, że przepisy zwalniające z podatku dochody z działalności zatrudniającej osoby niepełnosprawne zostały uchylone, a podatnik nie rozpoczął długookresowych inwestycji przed datą wejścia w życie nowych przepisów (30 listopada 1999 r.). Kluczowym elementem sporu było ustalenie, czy podatnik rozpoczął inwestycję przed tą datą, przy czym organy podatkowe utożsamiały rozpoczęcie inwestycji z formalnym rozpoczęciem procesu budowlanego po uzyskaniu pozwolenia na budowę. Sąd administracyjny, opierając się na wcześniejszych orzeczeniach NSA i wyroku Trybunału Konstytucyjnego, uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Finansów. Sąd uznał, że Minister Finansów błędnie zinterpretował pojęcie "rozpoczęcia inwestycji", utożsamiając je wyłącznie z procesem budowlanym. Sąd wskazał, że zgodnie z przepisami o rachunkowości (w brzmieniu obowiązującym w analizowanym okresie), pojęcie inwestycji jest szersze i obejmuje również działania podjęte przed rozpoczęciem budowy, takie jak przygotowanie placu budowy, sporządzanie projektów czy zakup materiałów. Dowody przedstawione przez skarżącego potwierdzały poniesienie znaczących wydatków na te cele przed 30 listopada 1999 r. W związku z tym Sąd stwierdził, że skarżący był podatnikiem, do którego odnosił się wyrok Trybunału Konstytucyjnego, i przysługuje mu prawo do stwierdzenia nadpłaty.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, poniesienie wydatków na przygotowanie placu budowy, sporządzenie projektów i zakup materiałów przed uzyskaniem pozwolenia na budowę może być uznane za rozpoczęcie długookresowej inwestycji, zgodnie z szerszą interpretacją pojęcia inwestycji w oparciu o przepisy o rachunkowości.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że pojęcie inwestycji jest szersze niż proces budowlany i obejmuje działania podjęte przed rozpoczęciem budowy, takie jak przygotowanie terenu, projekty czy zakup materiałów. Odwołano się do przepisów o rachunkowości, które definiują inwestycje jako ogół kosztów związanych z wytworzeniem nowych środków trwałych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (22)

Główne

u.p.d.o.f. art. 21 § 1 pkt 35

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Przepis stanowił o zwolnieniu dochodów z działalności gospodarczej osób zatrudniających osoby niepełnosprawne, w zakresie i na zasadach określonych w ustawie o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.

Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych art. 30 § ust. 1 i 2

Przepisy te, w brzmieniu obowiązującym w dniu 30 listopada 1999 r., określały zasady rozpoczęcia długookresowych inwestycji na rzecz osób niepełnosprawnych.

Ustawa o rachunkowości art. 3 § ust. 1 pkt 12

W brzmieniu obowiązującym do 1 stycznia 2002 r., definiował "inwestycje rozpoczęte" jako ogół poniesionych kosztów pozostających w bezpośrednim związku z nie zakończoną jeszcze budową, montażem lub przekazaniem do używania nowego lub ulepszonego środka trwałego. Sąd uznał, że pojęcie to jest szersze niż proces budowlany.

Ustawa o rachunkowości art. 3 § ust. 1 pkt 16

W brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2002 r., definiuje "środki trwałe w budowie" jako środki trwałe w okresie ich budowy, montażu lub ulepszenia.

Ustawa o rachunkowości art. 28 § ust. 1 pkt 2

Określa, że wartość środków trwałych w budowie tworzy ogół kosztów pozostających w bezpośrednim związku z ich nabyciem lub wytworzeniem.

u.p.d.o.f. art. 5a § pkt 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Dodany od 1 stycznia 2003 r., definiuje "inwestycje" jako środki trwałe w budowie w rozumieniu ustawy o rachunkowości. Sąd zaznaczył, że przepis ten nie miał zastosowania do stanu faktycznego sprzed jego wejścia w życie.

Pomocnicze

Ustawa o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych art. 2

Ustawa ta skreśliła art. 24 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych, który określał zasady zwolnienia od podatku dochodowego.

ord.pod. art. 247 § § 1 pkt 3

Ordynacja podatkowa

Podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa.

ord.pod. art. 72 § § 1 pkt 1

Ordynacja podatkowa

Dotyczy stwierdzenia nadpłaty.

ord.pod. art. 73

Ordynacja podatkowa

Dotyczy zwrotu nadpłaty.

ord.pod. art. 75 § § 2 pkt 1 lit. a

Ordynacja podatkowa

Dotyczy obowiązku składania deklaracji i wpłacania kwot.

ord.pod. art. 122

Ordynacja podatkowa

Obowiązek organów podatkowych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

ord.pod. art. 181

Ordynacja podatkowa

Dowody w postępowaniu podatkowym.

ord.pod. art. 187 § § 1

Ordynacja podatkowa

Uzasadnienie decyzji podatkowej.

ord.pod. art. 188

Ordynacja podatkowa

Dowody w postępowaniu podatkowym.

ord.pod. art. 210 § § 1 pkt 6 i § 4

Ordynacja podatkowa

Wymogi formalne decyzji podatkowej.

u.p.p.s.a. art. 119

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Tryb uproszczony rozpoznawania spraw.

u.p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt lit. a. i c.

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji administracyjnej.

u.p.p.s.a. art. 152

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasądzenie kosztów postępowania.

u.p.p.s.a. art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasądzenie kosztów postępowania.

Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 99

Przepis określający moc wiążącą orzeczeń sądów administracyjnych.

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej art. 2 § § 2

Dotyczy Zakładowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rozpoczęcie inwestycji na rzecz osób niepełnosprawnych przed 30 listopada 1999 r., zgodnie z szerszą interpretacją pojęcia inwestycji obejmującą działania przygotowawcze. Prawo do zwolnienia podatkowego wynikające z wyroku Trybunału Konstytucyjnego K 45/01.

Odrzucone argumenty

Argumentacja organów podatkowych utożsamiająca rozpoczęcie inwestycji z formalnym rozpoczęciem procesu budowlanego po uzyskaniu pozwolenia na budowę. Stwierdzenie, że podatnik nie rozpoczął inwestycji przed datą wejścia w życie przepisów znoszących ulgi.

Godne uwagi sformułowania

Minister Finansów błędnie ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy i w sposób nieuprawniony stwierdził w zaskarżonej decyzji, że skarżący przed dniem 30 listopada 1999 r. nie rozpoczął długookresowej inwestycji związanej z zatrudnianiem przez niego osób niepełnosprawnych. W ocenie Sądu założenie to jest błędne. Zakres pojęcia inwestycja jest szerszy od pojęcia budowa i obejmuje również działania podejmowane przed rozpoczęciem budowy w celu stworzenia warunków do jej prowadzenia. Z tych względów zdaniem Sądu należało stwierdzić, że zaskarżoną decyzją Minister Finansów naruszył mające zastosowanie w sprawie przepisy art. 3 ust. 1 pkt 12 ustawy o rachunkowości w treści obowiązującej do dnia 1 stycznia 2002 r., w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

Skład orzekający

Jakub Pinkowski

przewodniczący

Krystyna Chustecka

członek

Sylwester Golec

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"rozpoczęcia inwestycji\" na gruncie przepisów podatkowych i rachunkowości, zwłaszcza w kontekście ulg dla zakładów pracy chronionej i orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego związanego z okresem przejściowym po zmianach przepisów dotyczących ulg podatkowych dla zatrudniających osoby niepełnosprawne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowa może być precyzyjna interpretacja przepisów i definicji prawnych (np. "inwestycja") w kontekście ulg podatkowych, a także jak orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego wpływa na indywidualne sprawy podatników.

Czy przygotowanie placu budowy to już inwestycja? Sąd rozstrzyga spór o ulgi podatkowe dla zakładu pracy chronionej.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Wa 1675/05 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-09-28
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2005-06-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Jakub Pinkowski /przewodniczący/
Krystyna Chustecka
Sylwester Golec /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Sygn. powiązane
II FSK 214/06 - Wyrok NSA z 2007-02-09
II FSK 216/06 - Wyrok NSA z 2007-02-08
III SA 3431/03 - Wyrok WSA w Warszawie z 2004-10-18
Skarżony organ
Minister Finansów
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
W dniu 9 lutego 2007r. NSA Izba Finansowa w sprawie II FSK 214/06 uchylił wyrok do ponownego rozpoznania. W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 września 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Pinkowski, Sędzia NSA Krystyna Chustecka, Asesor WSA Sylwester Golec (spr.), Protokolant Marcin Bącal, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2005 r. sprawy ze skargi R. R. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o odmowie stwierdzenia nadpłaty w zaliczce na podatek dochodowy od osób fizycznych za sierpień 2000 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Ministra Finansów na rzecz skarżącego kwotę 480 zł (czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
W dniu 18 lutego 1999 r. wspólnicy spółki cywilnej "S." podjęli uchwałę, że środki gromadzone na Zakładowym Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych przeznaczą na tworzenie bazy rehabilitacyjno-wypoczynkowej dla pracowników niepełnosprawnych zakładu.
Po otrzymaniu w dniu 23 kwietnia 1999 r. decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu zlecono sporządzenie następujących projektów: budowlanego, technicznego instalacji elektrycznej, technicznego kotłowni opalanej olejem, technologicznego instalacji uzdalniania wody basenu rekreacyjnego i wanny SPA oraz rozpoczęto gromadzenie na placu budowy niezbędnych materiałów do budowy obiektu.
Decyzją z dnia [...] grudnia 1999r zatwierdzono sporządzony projekt budowlany i wydano zezwolenie na budowę.
W związku z likwidacją ulg i brakiem środków finansowych na dokończenie inwestycji, doprowadzając je do stanu surowego tak, aby nie zmarnować poniesionych nakładów, w dniu 15 listopada 2000 r. przerwano budowę.
Pismem z dnia 20 września 2000 r. R. R.– wspólnik spółki cywilnej "S.", w związku z poniesionymi nakładami inwestycyjnymi, złożył żądanie stwierdzenia nadpłaty z tytułu nienależnie dokonanej wpłaty zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych w kwocie [...] zł za miesiąc sierpień 2000 r. W uzasadnieniu pisma wskazano, że osiągnięty dochód z działalności gospodarczej jest zwolniony z podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 35 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.- w dalszej części uzasadnienia powoływana jako u.p.d.o.f.). Wpłacona na poczet tego podatku kwota stanowi, więc nadpłatę.
Urząd Skarbowy w S. decyzją z dnia [...] października 2000 r. Nr [...] odmówił stwierdzenia nadpłaty. Organ I instancji uznał, że dochody podatnika nie są zwolnione od podatku, ponieważ od dnia 1 stycznia 2000 r. nie obowiązują już przepisy określające zakresie zasady zwolnienia dochodów z działalności gospodarczej osób zatrudniających osoby niepełnosprawne, do których odsyła przepis art. 21 ust. 1 pkt 35 u.p.d.o.f.
Od decyzji tej podatnik wniósł odwołanie.
Izba Skarbowa we W. decyzją z dnia [...] grudnia 2000 r. Nr [...] utrzymała w mocy decyzję organu I instancji.
Wnioskiem z dnia 20 grudnia 2000 r. podatnik wystąpił do Ministra Finansów o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji Izby Skarbowej, na podstawie art. 247 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm. – w dalszej części uzasadnienia powoływana jako ord.pod.). Rozstrygnięciu Izby Skarbowej strona zarzuciła rażące naruszenie przepisów art. 79 § 2 pkt 1 lit. c, art. 72 § 1 pkt 1, art. 73 i art. 3 pkt 2 ord.pod. oraz art. 2 i art. 7 Konstytucji RP. Podatnik powołując się na treść przepisu art. 21 ust. 1 pkt 35 u.p.d.o.f. wywodził, że zgodnie z tym przepisem osiągane przez niego dochody w roku 2000 były zwolnione od podatku dchodowego od osób fizycznych, gdyż były to dochody osiągane przez podatnika prowadzącego zakład pracy chronionej. Z tego powdu zdaniem podatnika organ bezp-rawnie z rażącym naruszeniem wymienionych przepisów prawa odmówił mu stwierdzenia nadpłaty.
Minister Finansów decyzją z dnia [...] sierpnia 2001 r. Nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Izby Skarbowej, wskazując w uzasadnieniu, iż podnoszone przez pełnomocnika strony zarzuty nie stanowią przesłanki do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji Izby na podstawie art. 247 § 1 pkt 3 ord.pod.. Minister Finansów stwierdził, że przepis ten pozwala na stwierdzenie nieważności decyzji w przypadku, gdy decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, czyli tylko wówczas, gdy została ona wydana wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisie prawa. Innymi słowy tylko wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy jest ewidentnie sprzeczne z wyraźnym i niebudzącym wątpliwości przepisem prawa. W ocenie organu w rozpoznawanej sprawie sytuacja taka nie wystąpiła, gdyż przepis art. 21 ust. 1 pkt 35 u.p.d.o.f. co prawda stanowił, że wolne od podatku sądochody z działalności gospodarczej osób zatrudniających osoby niepełnosprawne, w zakresie i na zasadach określonych w ustawie o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, to na mocy art. 2 ustawy z dnia 20 listopada 1999 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. Nr 95, poz. 1101) skreślony został art. 24 ustawy o rechabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 ze zm.), który określał zasady zwolnienia od podatku dochodowego podatników zatrudniających osoby niepełnosprawne.
Od decyzji Ministra Finansów strona złożyła odwołanie z dnia 27 sierpnia 2001 r. do Ministra Finansów, który decyzją z dnia [...] października 2001 r. Nr [...] utrzymał w mocy swoją decyzję wydaną w I instancji.
Ostateczną decyzję Ministra Finansów z dnia [...] października 2001 r. podatnik zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 18 września 2002 r. sygn. akt III SA 3391/01 uchylił zaskarżoną decyzję.
Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że skarga zasługuje na uwzględnienie wyłącznie z uwagi na wydanie przez Trybunał Konstytucyjny (sygn. akt K 45/01) wyroku z dnia 25 czerwca 2002 r. w przedmiocie konstytucyjności art. 2 pkt 2 w związku z art. 4 ustawy z dnia 20 listopada 1999 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych ( Dz. U. Nr 95, poz. 1101). Sąd uznał, że w sytuacji, gdy Trybunał Konstytucyjny stwierdził niekonstytuctyjność przepisów powołanej ustawy z dnia 20 listopada 1999 r. w zakresie w jakim ustawa ta zniosła ulgi w podatku dochodowym przysługujące podatnikom zatrudniającym osoby niepełnosprawne, którzy w okresie przewidzianym w art. 30 ust. 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz o zatrudnianiu osób niepełnosprawnych rozpoczęli długookresowe inwestycje na rzecz osób niepełnosprawnych, podatnikom tym na podstawie art. 250 § 1 ord. Pod. Przysługuje prawo do stwierdzenia nieważności decyzji w przedmiocie nadpłat zaliczek na podatek za rok 2000.
Sąd podkreślił ponadto, że wywody samych skarg co do nielegalności zaskarżonej decyzji odmawiającej stwierdzenie nieważności decyzji Izby Skarbowej we W. nie uwzględniających żądania stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 r. nie są uzasadnione.
Biorąc pod uwagą orzeczenie Sądu, Minister Finansów w wyniku ponownego rozpatrzenia odwołania z dnia 27 sierpnia 2001 r. od decyzji z dnia [...] sierpnia 2001 r. i po przeprowadzeniu postępowania podatkowego w sprawie, wydał decyzję z dnia [...] listopada 2003 r. Nr [...] utrzymującą w mocy swoją decyzję z dnia [...] sierpnia 2001 r.
Ostateczną decyzję Ministra Finansów z dnia [...] listopada 2003 r. podatnik zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który po wprowadzeniu II-instancyjnego sądownictwa administracyjnego stał się właściwy w sprawie, wyrokiem z dnia 18 października 2004 r. sygn. akt III SA 3445/03 uchylił decyzję Ministra Finansów z dnia [...] listopada 2003 r. W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że organ nie wyjaśnił w decyzji powodów dla, których uznał w zaskarżonej decyzji, że podatnik przed dniem wejścia w życie powołanej ustawy z dnia 20 listopada 1999 r. nie rozpoczął długookresowych inwestycji na rzecz osób niepełnosprawnych, przez co w sprawie nie zostało wyjaśnione czy podatnik zaliczał się do podatników do których odnosił się wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 czerwca 2002 r., sygn. akt K 45/01.
Uwzględniając orzeczenie Sądu, Minister Finansów przeprowadził uzupełniające postępowanie dowodowe i wyniku kolejnego rozpatrzenia odwołania z dnia 27 sierpnia 2001 r. wydał decyzję z dnia [...] kwietnia 2005 r. Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję z dnia [...] sierpnia 2001 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2000 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w zaliczce na podatek dochodowym od osób fizycznych za sierpień 2000 r. W uzasadnieniu decyzji Minister Finansów stwierdził, że zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. –Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.) roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji w sprawie pozwolenia na budowę. W stosunku do podatnika pozwolenie na budowę zostało wydane w dniu 14 grudnia 1999 r. a dziennik budowy w dniu 30 grudnia 1999 r. i z tą datą zamieszczono w nim wpis o rozpoczęciu budowy. Z tego względu zdaniem Ministra należało uznać, że podatnik nie rozpoczął inwestycji na rzecz osób niepełnosprawnych przed dniem 30 listopada 1999 r. to jest przed dniem ogłoszenia w Dzienniku Ustaw powołanej ustawy z dnia 20 listopada 1999 r. a zatem nie był podatnikiem, który w zaufaniu do dotychczasowych przepisów przyznających zwolnienie od podatku dochodowego osobom zatrudniającym niepełnosprawnych rozpoczął długookresowe inwestycje na rzecz tych osób.
Strona nie zgodziła się z argumentacją zawartą w powyższej decyzji i w dniu 19 maja 2005 r. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153,poz. 1270 ze zm. – w dalszej części uzasadnienia powoływana jako u.p.p.s.a.) i uchylenie zaskarżonej decyzji w I i II instancji oraz zasądzenie na rzecz Strony skarżącej kosztów postępowania sądowego, w tym zastępstwa prawnego, według norm przypisanych.
W skardze strona podtrzymała wszystkie wnioski i wyjaśnienia składane w trakcie postępowania i stwierdziła, że zaskarżone decyzje naruszają art. 122 art. 181, art. 188, art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 ord.pod. poprzez nienależyte zebranie dowodów i nie podjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego. W ocenie strony skarżącej nie wskazano faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę oraz przyczyn, dla których innym dowodom, w tym wyjaśnieniom strony i przedstawionych przez nią dowodom, odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Dotyczyło to faktów wynikających z dostarczonych przez stronę dokumentów, świadczących o rozpoczęciu procesu inwestycyjnego i ponoszenia wydatków z nim związanych od kwietnia 1999 r. Ponadto w zaskarżonej decyzji Minister Finansów nie podał, które przepisy prawa określają, co oznacza rozpoczęcie realizacji długookresowego przedsięwzięcia na rzecz osób niepełnosprawnych zatrudnionych w zakładzie pracy chronionej, od kiedy przedsięwzięcie zaczyna swój bieg i kiedy się kończy, nie wskazał dowodów uzasadniających stanowisko, że strona nie rozpoczęła przed dniem 30 listopada 1999 r. długotrwałego przedsięwzięcia na rzecz niepełnosprawnych. Zdaniem strony, w zaskarżonych decyzjach nie przedstawiono uzasadnienia faktycznego i prawnego, jak również jakichkolwiek dowodów, które dowodziłyby, że tak wydana decyzja ostateczna przez Dyrektora Izby Skarbowej nie pozostaje w sprzeczności z treścią obowiązujących przepisów prawa i że tak wydana decyzja może być akceptowana jako akt administracyjny wydany przez organ praworządnego państwa, co powoduje że według Ministra Finansów brak było podstaw prawnych do stwierdzenia jej nieważności pomimo, że tak wydane decyzje ostateczne przez Izbę Skarbową w rażący sposób naruszają następujące przepisy prawa:
- art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z l997 r., Nr 123, poz. 776 ze zm.) w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 czerwca 2002 r. (Dz.U. Nr 100, poz. 923) w związku z art. 2 pkt 2 w związku z art. 4 ustawy z dnia 20 listopada 1999 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, w związku z art. 30 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych w brzmieniu obowiązującym w dniu 30 listopada 1999 r. (Dz.U. Nr 123, poz.776 ze zm.) w związku z art. 21 ust. 1 pkt 35 u.p.d.p.o.f. i § 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 31 grudnia 1998 r. w sprawie Zakładowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (Dz.U. z 1999 r., Nr 3, poz. 22), poprzez nie zastosowanie w/w przepisów, co spowodowało, że organy skarbowe żądają zapłaty podatku od dochodu, który w spornym okresie zgodnie z w/w przepisami prawa był wolny od podatku;
- art.72 § 1 pkt ord.pod. w związku z art. 3 pkt 3 tej ustawy poprzez niewłaściwe zastosowanie normy prawnej określonej w tych przepisach do stanu faktycznego jaki miał miejsc, co spowodowało, że Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził w zaskarżonej decyzji, że w przedmiotowej sprawie nie mamy do czynienia z nadpłatą, gdy według strony skarżącej faktycznie kwota zapłacona przez podatnika na wezwanie organu I instancji stanowi kwotę nienależnego podatku (kwota ta nie może być traktowana jako zaliczka, gdyż podatnik zwolniony był ze składania deklaracji i wpłacania jakichkolwiek kwot podatku czy zaliczek, wpłacone kwoty były nienależne, gdyż podatnik zwolniony był na takich samych zasadach jak w 1999 r .) stanowiące nadpłatę;
- art.73 § 2 i art.75 § 2 pkt 1 lit. a ord.pod. w związku z art. 3 pkt 3 tej ustawy poprzez niewłaściwe zastosowanie normy prawnej określonej w tych przepisach do stanu faktycznego, jaki miał miejsce, co spowodowało, że Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że w przedmiotowej sprawie podatnik był obowiązany do składania deklaracji z tytułu podatku dochodowego i wpłacania kwot wynikających ze złożonych deklaracji, gdy według strony skarżącej podatnik nie był obowiązany do składania deklaracji miesięcznych i wpłacania kwot wynikających z deklaracji, co powoduje, że w przedmiotowej sprawie nie może mieć zastosowania art. 73 § 2 i art. 75 § 2 pkt 2 lit. a ord.pod., a powinien mieć zastosowanie art. 73 § 1 pkt 1 ord.pod., z którego wynika, że zapłacona przez podatnika kwota stanowi nadpłatę, która powinna być zwrócona podatnikowi.
Odpowiadając na skargę Minister Finansów, nie zgadzając się na rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Na wstępie należy zaznaczyć, że w sprawie został wydany przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrok o sygnaturze III SA 3391/01 w uzasadnieniu tego wyroku Sąd stwierdził, że skarżącemu w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 czerwca 2002 r. sygn. akt K 45/01 przysługuje uprawnienie do stwierdzenia nieważności decyzji Izby Skarbowej odmawiającej mu stwierdzenia nadpłaty w zaliczce na podatek dochodowy od osób fizycznych z wrzesień 2000 r. Zatem z wyroku tego w stosunku do Ministra Finansów wnikał obowiązek ustalenia w toku postępowania podatkowego w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Izby Skarbowej, czy skarżący był podatnikiem który przed dniem 30 listopada 1999 r. rozpoczął realizacje długookresowych inwestycji na rzecz osób niepełnosprawnych. Ocena prawna wyrażona w tym wyroku na podstawie art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) wiąże wojewódzki Sąd Administracyjny oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia.
Rozpatrując niniejsza sprawę Sąd doszedł do wniosku, że Minister Finansów błędnie ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy i w sposób nieuprawniony stwierdził w zaskarżonej decyzji, że skarżący przed dniem 30 listopada 1999 r. nie rozpoczął długookresowej inwestycji związanej z zatrudnianiem przez niego osób niepełnosprawnych. W ocenie Ministra w sprawie do rozpoczęcia przedmiotowej inwestycji doszło po dniu 30 listopada 1999 r. kiedy, to podatnik otrzymał pozwolenie na budowę budynków objętych ta inwestycję oraz dziennik budowy. W zaskarżonej decyzji Minister prowadzenie inwestycji utożsamił z procesem budowlanym prowadzonym zgodnie z przepisami prawa budowlanego. W ocenie Sądu założenie to jest błędne.
Rozpatrując niniejszą sprawę Sąd zważył, że w dodanym od 1 stycznia 2003 r. przepise art. 5a pkt 1 u.p.d.o.f. ustawodawca stanowi, że ilekroć w ustawie tej jest mowa o inwestycjach - oznacza to środki trwałe w budowie w rozumieniu ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 2002 r. Nr 76, poz. 694), zwanej dalej "ustawą o rachunkowości". Analogiczna regulacja zawarta jest w art. 4a pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. W art. 3 ust. 1 pkt 16 ustawy o rachunkowości ustawodawca stnowi, że przez środki trwałe w budowie rozumie się zaliczane do aktywów trwałych środki trwałe w okresie ich budowy, montażu lub ulepszenia już istniejącego środka trwałego. W tym brzmieniu przepis ten funkcjonuje w ustawie o rachunkowości od 1 stycznia 2002 r. po zmianie wprowadzonej przez przepisy ustawy z dnia 9 listopada 2000 r. o zmianie ustawy o rachunkowości (Dz. U. Nr 113, poz. 1186 ze zm.). Przed tą zamianą w ustwie o rachunkowości w art. 3 ust. 1 pkt 12 ustawodwca stnowił, że przez inwestycje rozpoczęte rozumie się ogół poniesionych kosztów pozostających w bezpośrednim związku z nie zakończoną jeszcze: budową, montażem lub przekazaniem do używania nowego lub ulepszonego już istniejącego środka trwałego. Po wejściu w zycie powołanej ustawy zmieniającej ustawę o rachunkowości pojęcie inwestycje rozpoczęte zostało usunięte z tej ustawy, jednakże treść art. 3 ust. 1 pkt 16 i art. 28 ust. 1 pkt 2 ustawy o rachunkowości w stanie obowiązującym od 1 stycznia 2002 r. wskazuję, że przepisy te stanowią odpowiednik dawnego przepisu art. 3 ust. 1 pkt 12 ustawy o rachunkowości. W przepise art. 3 ust. 1 pk 16 ustawy o rachunkowości ustawodawca nie wskazuje jakie koszty tworzą wartość środków trwałych w budowie, jednakże w art. 28 ust. 1 pkt 2 stanowi, że wartość tę tworzy ogół kosztów pozostających w bezpośrednnim związku z ich nabyciem lub wytworzeniem, pomniejszonych o odpisy z tytułu trwałej utraty wartości. Należało również zważyc, że przepis art. 5a pkt 1 u.p.d.o.f. został dodany przez przepis art. 1 pkt 4 ustawy z dnia 27 lipca 2002 r. o zmanie ustawy o podatku dochodowym oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 141, poz. 1182) z mocą obowiązującą od 1 stycznia 2003 r. a zatem jako przepis prawa materialnego nie mógł mieć zastosowania do stanów faktycznych zaistniałych przed dniem jego wejścua w życie. Oceniane przez Ministra Finansów w toku postepowania w sprawie stweirdzenia nieważności decyzji, podjęte przez podatnika przedsięwzięcia gospodarcze maiły miejsce przed tą datą. Skoro jak już wskazano w czsie w którym podatnik podjął działania inwestycyjne nie funkcjonował jeszcze w sytemie prawa przepis art. 5a pkt 1 u.p.d.o.f. to pojęcie to należało zinterpretować w drodze wykładni systemowej w oparciu o przepisy z innych dziedzin prawa niż prawo podatkowe definiujące pojęcie inwestycji, to jest w drodze wykładni językowej przepisu art. 3 ust. 1 pkt 12 ustawy o rachunkowości. Zdaniem Sądu odwołnie się przy rozpstrsayganiu przedmiotowej kwestii do przepisów o rachunkowości jest uzasadnone tym, że ustawa ta reguluje sposób ewidencjonowania zdarzeń gospodarczych między innymi dla celów podobory podatku dochodowego o czym świadczy treść przepisu art. 24 ust. 1 u o p.d.o.f. oraz art. 24 ust. 5 pkt 1 ustawy o rachunkowości.
Zdaniem Sądu przepis art. 3 ust. 1 pkt 12 w treści obowiązującej w dacie poniesienia przez podatnika wydatków na budowę ośrodka wypoczynkowo-rehabilitacyjnego wskazuje wprost, że przez pojęcie inwestycji dla potrzeb niniejszej sprawy należy rozumieć wszelkie działania podjęte w związku z wytworzeniem nowych środków trwałych, a zatem nie tylko działania składające się na proces budowlany. Zakres pojęcia inwestycja jest szerszy od pojęcia budowa i obejmuje również działania podejmowane przed rozpoczęciem budowy w celu stworzenia warunków do jej prowadzenia. Z tego względu do procesu inwestycyjnego zaliczyć należy również działania podatnika, które nie wchodzą w zakres jego zwykłej bieżącej działalności a są podejmowane w związku z zamierzoną budową środków trwałych. Dlatego do działań inwestycyjnych należy zaliczyć prace związane z przygotowaniem placu budowy, prowadzenie uzgodnień technicznych związanych z planowana budową, tworzenie projektów realizacyjnych przyszłej budowy. W rozpoznanej sprawie podatnik przedłożył Ministrowi Finansów dowody źródłowe potwierdzające, że przed uzyskaniem pozwolenia na budowę podatnik poniósł znaczne wydatki związane z przygotowaniem i zabezpieczeniem przyszłego procesu budowlanego. Do wydatków tych zaliczały się koszty ogrodzenia placu budowy, koszty sporządzenia projektów budynków oraz instalacji w tych budynkach, koszty uzgodnień technicznych a także koszty zakupu różnych materiałów budowlanych. Z dowodów źródłowych wynika, że wydatki te zostały poniesione przed dniem 30 listopada 1999 r. A zatem nie ulega wątpliwości, że przed tą datą podatnik rozpoczął inwestowanie w budowę nowych obiektów przeznaczonych do wykorzystania przez osoby niepełnosprawne. Inwestowanie to polegało na przeznaczeniu aktywów podatnika w postaci gruntu środków pieniężnych oraz materiałów budowlanych na cele przyszłej budowy.
Z tych względów zdaniem Sądu należało stwierdzić, że zaskarżoną decyzją Minister Finansów naruszył mające zastosowanie w sprawie przepisy art. 3 ust. 1 pkt 12 ustawy o rachunkowości w treści obowiązującej do dnia 1 stycznia 2002 r., w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Zdaniem Sądu Minister Finansów wydając zaskarżoną decyzję w sposób nieuzasadniony w decyzji tej utożsamił inwestycję z procesem budowlanym, który jest pojęciem o węższym zakresie. W zaskarżonej decyzji Minister nie wskazał przesłanek pozwalających na zrównanie zakresu tych pojęć i tylko ograniczył się do wskazania okoliczność faktycznych potwierdzających, że podatnik proces budowlany rozpoczął po dniu 30 listopada 1999 r. Z tych powodów należało uznać, że w sprawie doszło do naruszenia powołanych w skardze przepisów art. 122, 181, 210 § 4 ord. pod. a także przepisu art. 187 § 1 ord. pod. które miało istotny wpływ na wynik sprawy.
W ocenie Sądu w sprawie nie doszło tak jak to podnoszono w skardze, do naruszenia przepisu art. 188 ord. pod., gdyż zebrany w toku postępowania materiał dowodowy pozwalał na rozstrzygnięcie w przedmiocie prowadzenia przez skarżącego inwestycji.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt lit. a. i c. art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI