III SA/WA 1673/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła interpretacji indywidualnej w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych, w której Skarżący zapytał, czy przeniesienie własności akcji w zamian za zwolnienie z długu (pożyczki) w ramach świadczenia w miejsce wykonania (datio in solutum) stanowi odpłatne zbycie tych akcji i podlega opodatkowaniu. Skarżący zawarł umowę pożyczki na kwotę 2 750 000 zł, a następnie, w celu spłaty, przeniósł na pożyczkodawcę własność 25 000 akcji o tej samej wartości, co skutkowało wygaśnięciem zobowiązania. Skarżący argumentował, że taka operacja nie jest odpłatnym zbyciem, gdyż nie powoduje przysporzenia majątkowego, a jedynie zmianę struktury aktywów i spłatę długu. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał stanowisko Skarżącego za nieprawidłowe, twierdząc, że przeniesienie własności akcji w ramach datio in solutum jest równoznaczne ze zbyciem i generuje przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną interpretację. Sąd podkreślił, że instytucja datio in solutum (art. 453 k.c.) służy wykonaniu zobowiązania i zaspokojeniu wierzyciela, a nie generowaniu przysporzenia po stronie dłużnika. W przeciwieństwie do zwolnienia z długu (art. 508 k.c.), datio in solutum nie powoduje powstania przychodu, ponieważ nie dochodzi do powiększenia aktywów podatnika. Sąd uznał, że organ podatkowy bezpodstawnie dokonał sztucznego podziału transakcji i błędnie zastosował przepisy dotyczące odpłatnego zbycia akcji, podczas gdy celem czynności było uregulowanie zobowiązania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie, że transakcje datio in solutum w celu spłaty zobowiązań nie generują przychodu podatkowego, jeśli nie dochodzi do przysporzenia majątkowego po stronie dłużnika.
Dotyczy sytuacji, gdy celem transakcji jest wyłącznie spłata istniejącego długu, a nie osiągnięcie zysku ze zbycia akcji.
Zagadnienia prawne (1)
Czy przeniesienie własności akcji w zamian za zwolnienie z długu (pożyczki) w ramach świadczenia w miejsce wykonania (datio in solutum) stanowi odpłatne zbycie tych akcji w rozumieniu art. 30b ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i podlega opodatkowaniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nie stanowi odpłatnego zbycia podlegającego opodatkowaniu.
Uzasadnienie
Datio in solutum jest formą wykonania zobowiązania i zaspokojenia wierzyciela, a nie przysporzenia majątkowego po stronie dłużnika. Nie dochodzi do powiększenia aktywów podatnika, co jest kluczowe dla powstania przychodu podatkowego.
Przepisy (4)
Główne
u.p.d.o.f. art. 30b § ust. 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Podatek dochodowy od dochodów uzyskanych z odpłatnego zbycia udziałów (akcji) wynosi 19% uzyskanego dochodu.
k.c. art. 453
Kodeks cywilny
Jeżeli dłużnik w celu zwolnienia się z zobowiązania spełnia za zgodą wierzyciela inne świadczenie, zobowiązanie wygasa.
Pomocnicze
u.p.d.o.f. art. 17 § ust. 1 pkt 6 lit. a
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Za przychody z kapitałów pieniężnych uważa się przychody z odpłatnego zbycia udziałów (akcji) oraz papierów wartościowych.
k.c. art. 508
Kodeks cywilny
Zobowiązanie wygasa, gdy wierzyciel zwalnia dłużnika z długu, a dłużnik zwolnienie przyjmuje. (Sąd wskazał, że tej instytucji nie należy mylić z datio in solutum).
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przeniesienie akcji w ramach datio in solutum w celu spłaty pożyczki nie stanowi przysporzenia majątkowego po stronie dłużnika. • Datio in solutum jest formą wykonania zobowiązania, a nie odpłatnego zbycia. • Spłata długu poprzez przeniesienie akcji nie zwiększa aktywów podatnika.
Odrzucone argumenty
Przeniesienie akcji w ramach datio in solutum jest równoznaczne z odpłatnym zbyciem i generuje przychód podlegający opodatkowaniu PIT (argumentacja organu interpretacyjnego).
Godne uwagi sformułowania
datio in solutum jest formą jego zaspokojenia i co do zasady nie powoduje żadnego przysporzenia po stronie spełniającego świadczenie dłużnika. • nie ma podstaw do zrównania tych dwóch instytucji prawa cywilnego w zakresie skutków podatkowych. • nie doszło do powstania żadnego przysporzenia majątkowego. • organ interpretacyjny dokonał sztucznego podziału dokonanej czynności prawnej, który miał na celu wyłącznie generowanie przychodu
Skład orzekający
Marta Waksmundzka-Karasińska
przewodniczący sprawozdawca
Dariusz Czarkowski
sędzia
Ewa Izabela Fiedorowicz
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że transakcje datio in solutum w celu spłaty zobowiązań nie generują przychodu podatkowego, jeśli nie dochodzi do przysporzenia majątkowego po stronie dłużnika."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy celem transakcji jest wyłącznie spłata istniejącego długu, a nie osiągnięcie zysku ze zbycia akcji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia podatkowego związanego z nietypowymi formami spłaty zobowiązań i ich konsekwencjami podatkowymi, co jest istotne dla wielu podatników i doradców podatkowych.
“Spłaciłeś dług akcjami? Uważaj na podatek! WSA wyjaśnia, kiedy datio in solutum nie generuje przychodu.”
Dane finansowe
WPS: 2 750 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.