III SA/WA 1669/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił interpretację indywidualną Dyrektora KIS, uznając, że cesja umowy leasingu nie stanowi jej zmiany lub odnowienia w rozumieniu przepisów przejściowych, co pozwala na stosowanie przepisów podatkowych obowiązujących przed 2019 r.
Sprawa dotyczyła interpretacji indywidualnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, która uznała, że umowa cesji (przejęcia) umowy leasingu operacyjnego, zawartej przed 1 stycznia 2019 r., stanowi jej zmianę lub odnowienie. W konsekwencji Dyrektor KIS stwierdził, że do takiej umowy należy stosować przepisy podatkowe w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił tę interpretację, uznając, że sama zmiana podmiotu leasingobiorcy w drodze cesji nie jest zmianą lub odnowieniem umowy w rozumieniu przepisów przejściowych, co oznacza, że do umowy nadal stosuje się przepisy obowiązujące przed 1 stycznia 2019 r.
Sprawa rozpatrywana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dotyczyła skargi M. M. na indywidualną interpretację Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (DKIS) z dnia 26 czerwca 2020 r. Wnioskodawca prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą i zawarł umowę leasingu operacyjnego niekonsumenckiego przed 1 stycznia 2019 r. Następnie, w dniu 3 marca 2020 r., zawarł umowę przejęcia przedmiotu leasingu (cesji), wstępując w prawa i obowiązki dotychczasowego leasingobiorcy na tych samych warunkach. Wnioskodawca pytał, czy taka cesja stanowi zmianę lub odnowienie umowy w rozumieniu art. 8 ustawy zmieniającej z 23 października 2018 r., a co za tym idzie, czy do umowy należy stosować przepisy podatkowe obowiązujące przed 1 stycznia 2019 r. Zdaniem wnioskodawcy, cesja nie jest zmianą ani odnowieniem umowy, a zatem powinny obowiązywać dotychczasowe przepisy. DKIS uznał jednak stanowisko wnioskodawcy za nieprawidłowe, argumentując, że zmiana stron umowy leasingu w drodze cesji jest zmianą umowy w rozumieniu art. 8 ust. 2 ustawy zmieniającej, co skutkuje koniecznością stosowania nowych przepisów od 1 stycznia 2019 r. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną interpretację. Sąd uznał, że kluczową kwestią jest interpretacja art. 8 ust. 2 ustawy zmieniającej, który stanowi, że do umów leasingu zawartych przed 1 stycznia 2019 r., ale zmienionych lub odnowionych od tej daty, stosuje się nowe przepisy. Sąd przyznał rację skarżącemu, że podmiotowa zmiana w umowie leasingu, polegająca na zastąpieniu dotychczasowego korzystającego innym, nie stanowi zmiany lub odnowienia umowy w rozumieniu tego przepisu. Sąd odwołał się do uchwały NSA z dnia 15 lutego 1992 r. (sygn. II FPS 1/16), która, choć dotyczyła podatku dochodowego od osób prawnych i zmiany po stronie leasingodawcy, ustanowiła uniwersalną zasadę, że ciągłość podmiotowa po żadnej ze stron umowy leasingu nie jest konieczna dla zachowania uprawnień do podatkowego rozliczania umowy według przepisów obowiązujących przed zmianą. Sąd stwierdził, że zmiana stron umowy leasingu, bez zmiany jej treści, nie powinna generować skutków podatkowych związanych ze stosowaniem nowych przepisów. W związku z tym, nowy leasingobiorca (wnioskodawca) może korzystać z ochrony praw nabytych na podstawie przepisów obowiązujących przed 1 stycznia 2019 r. Sąd uchylił interpretację DKIS i zasądził zwrot kosztów postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, umowa przejęcia przedmiotu leasingu (cesja) nie stanowi zmiany lub odnowienia umowy leasingu w rozumieniu art. 8 ust. 2 ustawy zmieniającej. W związku z tym do umowy leasingu zawartej przed 1 stycznia 2019 r. stosuje się przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym do końca 2018 r., nawet jeśli nastąpiła zmiana podmiotu leasingobiorcy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że podmiotowa zmiana w umowie leasingu, polegająca na wstąpieniu nowego leasingobiorcy w miejsce dotychczasowego, nie jest zmianą lub odnowieniem umowy w rozumieniu przepisów przejściowych. Odwołał się do uchwały NSA, która ustanowiła zasadę, że ciągłość podmiotowa nie jest konieczna dla zachowania uprawnień podatkowych. Zmiana stron umowy, bez zmiany jej treści, nie powinna generować skutków podatkowych związanych ze stosowaniem nowych przepisów.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (18)
Główne
ustawa zmieniająca art. 8 § ust. 1 i 2
Ustawa o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw
Przepis ten reguluje stosowanie przepisów podatkowych do umów leasingu zawartych przed 1 stycznia 2019 r. w przypadku ich zmiany lub odnowienia po tej dacie. Sąd uznał, że cesja umowy leasingu nie jest zmianą ani odnowieniem w rozumieniu tego przepisu.
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna uchylenia zaskarżonej interpretacji.
P.p.s.a. art. 146 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna uchylenia zaskarżonej interpretacji.
Pomocnicze
u.p.d.o.f. art. 23 § ust. 1 pkt 47a
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Przepis ten, wprowadzony od 1 stycznia 2019 r., dotyczy limitowania kosztów uzyskania przychodów związanych z leasingiem samochodów osobowych. Sąd uznał, że nie ma zastosowania do umowy, która nie została zmieniona lub odnowiona w rozumieniu przepisów przejściowych.
u.p.d.o.f. art. 23b
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Przepis określający warunki umowy leasingu operacyjnego.
Ord. pr. art. 14a § § 1a
Ordynacja podatkowa
Dotyczy wymogów stawianych interpretacjom ogólnym, które nie miały zastosowania w sprawie interpretacji indywidualnej.
Ord. pr. art. 14c § § 1
Ordynacja podatkowa
Dotyczy obowiązku organu interpretacyjnego do wyczerpującego uzasadnienia stanowiska.
P.p.s.a. art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna orzekania o kosztach postępowania.
P.p.s.a. art. 205 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna orzekania o kosztach postępowania.
P.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Określa zakres kognicji sądów administracyjnych.
P.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 4a
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres kontroli sądu administracyjnego nad działalnością administracji publicznej.
P.p.s.a. art. 57a
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa dopuszczalne zarzuty w skardze na indywidualną interpretację przepisów prawa podatkowego.
ustawa COVID-19 art. 15zzs4 § ust. 3
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Podstawa prawna rozpoznania skargi na posiedzeniu niejawnym.
k.c. art. 506
Kodeks cywilny
Przywołany w skardze w kontekście cywilnych konstrukcji prawnych.
k.c. art. 509
Kodeks cywilny
Przywołany w skardze w kontekście cywilnych konstrukcji prawnych.
k.c. art. 511
Kodeks cywilny
Przywołany w skardze w kontekście cywilnych konstrukcji prawnych.
k.c. art. 519
Kodeks cywilny
Przywołany w skardze w kontekście cywilnych konstrukcji prawnych.
k.c. art. 70914
Kodeks cywilny
Przywołany w skardze w kontekście cywilnych konstrukcji prawnych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Cesja umowy leasingu nie stanowi zmiany lub odnowienia umowy w rozumieniu art. 8 ust. 2 ustawy zmieniającej, co pozwala na stosowanie przepisów podatkowych obowiązujących przed 1 stycznia 2019 r. Zmiana podmiotu leasingobiorcy w drodze cesji, bez zmiany treści umowy, nie powinna generować skutków podatkowych związanych ze stosowaniem nowych przepisów. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi na interpretację podatkową.
Odrzucone argumenty
Dyrektor KIS uznał, że cesja umowy leasingu jest zmianą umowy w rozumieniu art. 8 ust. 2 ustawy zmieniającej, co skutkuje koniecznością stosowania nowych przepisów od 1 stycznia 2019 r. Organ nie odniósł się w sposób wyczerpujący do cywilnych konstrukcji prawnych zmiany i odnowienia umowy, a także do orzecznictwa NSA w podobnych sprawach.
Godne uwagi sformułowania
podmiotowa zmiana w umowie leasingu, polegająca na zastąpieniu dotychczasowego korzystającego innym korzystającym, może być uznana za zmianę lub nowację umowy leasingu w rozumieniu art. 8 ust. 2 ustawy nowelizującej ustawodawca wśród warunków, których spełnienie jest konieczne, aby daną umowę można było traktować, jako umowę leasingu, nie wymienia ciągłości podmiotowej po stronie korzystającego lub finansującego, a tym samym nie przeciwstawia się możliwości zmiany stron tej umowy. Prawa i obowiązki w zakresie prawa podatkowego odnoszą się do treści umowy leasingu, która w omawianym przypadku nie ulega zmianie.
Skład orzekający
Marta Waksmundzka-Karasińska
przewodniczący
Piotr Dębkowski
członek
Jarosław Trelka
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że cesja umowy leasingu zawartej przed 2019 r. nie powoduje konieczności stosowania nowych przepisów podatkowych, jeśli umowa nie została zmieniona merytorycznie."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przepisami przejściowymi ustawy nowelizującej z 2018 r. i może wymagać analizy w kontekście aktualnych przepisów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia podatkowego związanego z leasingiem i zmianami przepisów, a rozstrzygnięcie sądu jest korzystne dla podatników, którzy dokonali cesji umowy.
“Cesja leasingu po 2019 r. – czy nadal obowiązują stare przepisy podatkowe?”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Wa 1669/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2020-12-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-09-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Jarosław Trelka /sprawozdawca/
Marta Waksmundzka-Karasińska /przewodniczący/
Piotr Dębkowski
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
6560
Sygn. powiązane
II FSK 477/21 - Wyrok NSA z 2024-01-18
Skarżony organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną interpretację
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska, Sędziowie asesor WSA Piotr Dębkowski, sędzia WSA Jarosław Trelka (sprawozdawca), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi M. M. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 26 czerwca 2020 r. nr 0114-KDIP3-2.4011.296.2020.1.MG w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych 1) uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną; 2) zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz M. M. kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, interpretacją indywidualną z dnia 26 czerwca 2020 r., po rozpatrzeniu stanowiska M. M. ("Skarżący", "Wnioskodawca" lub "Strona"), przedstawionego we wniosku o wydanie interpretacji dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych, uznał stanowisko Strony za nieprawidłowe.
We wniosku Skarżący przedstawił następujący stan faktyczny:
Wnioskodawca prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą i jest czynnym podatnikiem zarejestrowanym na potrzeby podatku od towarów i usług w Polsce. Prowadzona na terytorium kraju działalność gospodarcza obejmuje jako przeważającą działalność prawniczą (kod PKD 69.10.Z). Umowa leasingu operacyjnego niekonsumenckiego pomiędzy Finansującym – V. L. GmbH z siedzibą w B., Oddział w Polsce – V. L. GmbH sp. z o.o. z siedzibą w W. (KRS: [...]), a Korzystającym: T. W. S. s.j. z siedzibą w T. (KRS: [...]), została zawarta w dniu 12 kwietnia 2018 r. na czas oznaczony, tj. okres 60 miesięcy. Umowę zawarto przed zmianami wprowadzonymi ustawą z dnia 23 października 2018 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r., poz. 2159, dalej "ustawa zmieniająca"), które weszły w życiu w dniu 1 stycznia 2019 r. Umową przejęcia przedmiotu leasingu (cesji) umowy leasingu zawartą w dniu 3 marca 2020 r. Wnioskodawca wszedł w prawa i obowiązki dotyczące korzystania z przedmiotu leasingu, tj. z samochodu osobowego. Cesja obejmowała wstąpienie w prawa i obowiązki na tych samych zasadach z zachowaniem określonego w umowie terminu i wysokości rat leasingowych. Dotychczasowy leasingobiorca (Korzystający), leasingodawca (Finansujący) oraz nowy leasingobiorca (Przejmujący) zawarli umowę przejęcia przedmiotu leasingu, nie wprowadzając żadnych zmian do jakichkolwiek warunków umowy. Umowa leasingu spełnia warunki określone w art. 23b ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1387, ze zm., dalej "ustawa" lub "u.p.d.o.f."), a mianowicie: jest zawarta na czas oznaczony, przekraczający 40% normatywnego okresu amortyzacji dla rzeczy ruchomej, jaką jest przedmiot leasingu, a suma ustalonych w niej opłat odpowiada co najmniej wartości początkowej środka trwałego (przewyższa ją).
W związku z powyższym opisem Skarżący zadał pytani, czy w stanie faktycznym sprawy, wskutek zawartej umowy przejęcia przedmiotu leasingu doszło do zmiany lub odnowienia umowy leasingu, o której mowa w art. 8 ustawy zmieniającej, a co za tym idzie, czy w stanie faktycznym sprawy do opisanej umowy leasingu stosować się będzie ustawę o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2019 r. (a w szczególności art. 23 ust. 1 pkt 47a tej ustawy).
Zdaniem Wnioskodawcy umowa przejęcia przedmiotu leasingu (cesja) w całości nie stanowi zmiany lub odnowienia umowy leasingu w rozumieniu art. 8 ustawy zmieniającej, bowiem przejmuje on wszystkie prawa i obowiązki wynikające z zawartej umowy w tym samym brzmieniu, a zatem będą miały zastosowanie przepisy obowiązujące przed zmianą, która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2019 r. W przedstawionym stanie faktycznym zmiana umowy co do podmiotu korzystającego (leasingobiorcy) nie wpływa na prawa i obowiązki w zakresie prawa podatkowego odnoszące się do treści umowy leasingu, która w tym zakresie nie uległa zmianie, bowiem nie dokonano np. zmiany przedmiotu umowy lub jego wartości, czy też ilości lub wysokości rat. Nie doszło do zmiany umowy w znaczeniu art. 8 ust. 2 ustawy zmieniającej. Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy zmieniającej, rozliczenie umowy leasingu podlega zasadom określonym w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym do końca 2018 r. W stanie faktycznym zaprezentowanym we wniosku nie będzie miał zastosowania art. 23 ust. 1 pkt 47a u.p.d.o.f., gdyż wszedł on w życie dopiero z dniem 1 stycznia 2019 r. Koszt uzyskania przychodu pozostanie na tym samym poziomie, z tą jedynie różnicą, że będzie rozliczany przez Wnioskodawcę.
W uzasadnieniu wymienionej na wstępie, zaskarżonej interpretacji indywidualnej, Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej powołał się na art. 22 ust. 1, art. 23a pkt 1 i pkt 2, art. 23b ust. 1 oraz art. 23 ust. 1 pkt 4, pkt 46, pkt 46a, pkt 47, pkt 47a u.p.d.o.f. w brzmieniu od 1 stycznia 2018 r. Stwierdził, że w przypadku, gdy opłata, w tym czynsz z tytułu umowy leasingu, o której mowa w art. 23a pkt 1 umowy najmu, dzierżawy lub innej umowy o podobnym charakterze, została skalkulowana w sposób obejmujący koszty eksploatacji samochodu osobowego, przepis ust. 1 pkt 46a stosuje się do tej części opłaty, która obejmuje koszty eksploatacji samochodu osobowego (art. 23 ust. 3b ustawy w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2019 r.). Dyrektor wskazał, że ustawą zmieniającą wprowadzono obowiązujące od 1 stycznia 2019 r. regulacje do ustawy o podatku dochodowego od osób fizycznych, zawarte w art. 23 ust. 5a-5h. Natomiast na mocy art. 8 ust. 1 ustawy zmieniającej do umów leasingu, najmu, dzierżawy oraz innych umów o podobnym charakterze, dotyczących samochodu osobowego, zawartych przed dniem 1 stycznia 2019 r., stosuje się przepisy ustaw zmienianych w art. 1 i art. 2 w brzmieniu dotychczasowym. Do umów, o których mowa w ust. 1, zmienionych lub odnowionych po dniu 31 grudnia 2018 r., stosuje się przepisy ustaw zmienianych w art. 1 i art. 2, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą (art. 8 ust. 2 tej ustawy). Stosownie do art. 16 ustawy zmieniającej przepisy ustaw zmienianych w art. 1-3, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2019 r., z wyjątkiem art. 6 i art. 6a ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, oraz art. 7b ust. 2 ustawy zmienianej w art. 2, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, które stosuje się do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2018 r. Jak stanowi art. 17 tej ustawy, ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2019 r., z wyjątkiem art. 11 i art. 12, które wchodzą w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.
Organ zauważył, że z treści art. 8 ust. 1 i 2 ustawy zmieniającej nie wynika wprost, kiedy umowę można uznać za zmienioną lub odnowioną. Organ wyjaśnił, że zmianą m.in. umowy leasingu - w rozumieniu art. 8 ustawy zmieniającej - jest zmiana, która ma lub może mieć istotny wpływ na skutki w podatku dochodowym, np. wpływa na wysokość kosztów uzyskania przychodów. W konsekwencji tylko zmiana zapisów w zawartych przed 1 stycznia 2019 r. umowach, która nie wywołuje skutków w podatku dochodowym, nie będzie automatycznie oznaczała konieczności stosowania nowych przepisów. Istotna jest dla cesjonariusza - z punku widzenia art. 8 ust. 1 ustawy zmieniającej - data zawarcia pierwotnej umowy leasingu, czy data zawarcia umowy cesji, oraz czy zmiana stron umowy leasingu dokonana w wyniku umowy cesji stanowi zmianę umowy, o której mowa w art. 8 ust. 2 ustawy zmieniającej. Pomimo tego, że na podstawie cesji nie zostają zmienione kluczowe warunki umowy, to w miejsce dotychczasowego leasingobiorcy wstępuje nowy podmiot, a więc następuje zmiana jednej ze stron umowy leasingu. W konsekwencji Organ wskazał, że cesjonariusz będzie zobligowany do stosowania nowych regulacji, niezależnie od tego, kiedy cedent zawarł pierwotną umowę leasingu. Wobec tego w wyniku cesji umów leasingu zmianie ulegnie strona umów, tj. w miejsce dotychczasowego korzystającego pojawia się nowy podmiot (przejmujący - Wnioskodawca). Nie jest zatem możliwe, aby z przepisu przejściowego mógł korzystać inny podmiot ( Wnioskodawca), przejmujący w drodze cesji, po 1 stycznia 2019 r., prawa i obowiązki związane z umowami leasingu. Zatem nowy leasingobiorca nie może korzystać z ochrony praw nabytych do końca 2018 r. W tej sytuacji należy zastosować "nowe" przepisy obowiązujące od 2019 r. Natomiast data zawarcia umowy pierwotnej leasingu nie ma wpływu na stosowanie przepisów "starych". W konsekwencji cesjonariusz (Wnioskodawca) będzie zobligowany do stosowania nowych regulacji, niezależnie od tego, kiedy cedent zawarł umowę.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej interpretacji indywidualnej. Zaskarżonej interpretacji indywidualnej zarzucił naruszenie prawa materialnego w postaci:
1. art. 8 ust. 1 i 2 ustawy zmieniającej, poprzez dokonanie błędnej wykładni polegającej na uznaniu, że zawarcie umowy przejęcia przedmiotu leasingu stanowi zmianę lub odnowienie umowy, o którym mowa w tym przepisie, a w konsekwencji uznanie, że do sytuacji Skarżącego nie będą miały zastosowania przepisy w brzmieniu dotychczasowym,
2. art. 23 ust. 1 pkt 47a u.p.d.o.f., poprzez dokonanie niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu do stanu faktycznego przedstawionego we wniosku o wydanie interpretacji,
3. art. 3 pkt 1) Ordynacji podatkowej w zw. z art. 23a pkt 1 i 2 u.p.d.o.f. i z art. 70914, art. 506, art. 509, art. 511 i art. 519 Kodeksu cywilnego, poprzez niezastosowanie i brak wyjścia poza ustawę zmieniającą i Ordynację podatkową celem wyjaśnienia użytych w niej pojęć zmiany lub odnowienia umowy, podczas gdy z przepisu pośrednio wynika, że ustawą podatkową jest również ustawa regulująca prawa i obowiązki podatników, którą jest w tym przypadku Kodeks cywilny, a także poprzez brak odniesienia się do cywilnych konstrukcji odnowienia, zmiany i przeniesienia ogółu praw i obowiązków z umowy (cesja).
Skarżący zarzucił też naruszenie przepisów postępowania w postaci tj. art. 14a § 1a w zw. z art. 124 Ordynacji podatkowej, poprzez niewłaściwe zastosowanie i niewyjaśnienie w sposób klarowny zakresu oraz sposobu stosowania interpretowanych przepisów prawa podatkowego do opisanego zagadnienia wraz z uzasadnieniem prawnym, przejawiające się niewskazaniem umotywowania przyjętej interpretacji w zakresie uznania umowy przejęcia przedmiotu leasingu za zmianę lub odnowienie umowy.
W uzasadnieniu skargi Skarżący wskazał, że zaskarżona interpretacja nie zawiera wyjaśnienia ani uzasadnienia, dlaczego Organ uznaje wejście w prawa i obowiązki innego podmiotu za zmianę lub odnowienie umowy leasingu i nie odnosi się w tym zakresie do dość wyczerpującego opisu zagadnienia, jakiego dokonał Naczelny Sąd Administracyjny, a na który wskazywał Skarżący. Zdaniem Skarżącego na gruncie rozpatrywanej sprawy Organ powinien w sposób wyczerpujący rozwinąć problematykę stosowania nowych przepisów do sytuacji Skarżącego, mając na względzie art. 8 ust. 1 i 2 ustawy zmieniającej. Artykuł 8 ust. 2 ustawy zmieniającej wyłącza stosowanie przepisów dotychczasowych do umów zmienionych lub odnowionych. Artykuł 8 ust. 2 ma na celu powstrzymanie działań zmierzających do obejścia prawa, polegającego na zmienianiu czy odnawianiu umów leasingowych w celu przedłużenia możliwości stosowania wobec nich przepisów dotychczasowych. Z treści art. 23a pkt 2 u.p.d.o.f. wynika, że zmiana umowy jedynie w zakresie stron nie generuje skutków podatkowych w rozumieniu tego przepisu. W znaczeniu art. 8 ustawy zmieniającej zmiana stron umowy, bez zmiany innych postanowień, również nie powinna generować skutków, o jakich mowa w tym przepisie. Oznacza to, że nowy leasingobiorca, tj. Wnioskodawca, może korzystać z ochrony praw nabytych.
Zdaniem Skarżącego, gdyby Ustawodawca miał w zamiarze wskazanie konieczności stosowania przepisów zmienionych, oprócz do umów zmienionych lub odnowionych po dniu 31 grudnia 2018 r., również do umów, w których doszło do zmiany strony lub stron umowy, zrobiłby to wskazując taki przypadek wprost w tym przepisie. W stanie faktycznym sprawy zmiana umowy co do podmiotu korzystającego (leasingobiorcy) nie ma wpływu na prawa i obowiązki w zakresie prawa podatkowego odnoszące się do treści umowy leasingu, która w tym zakresie nie uległa zmianie, bowiem nie dokonano np. zmiany przedmiotu umowy lub jego wartości, czy też ilości lub wysokości rat. Nie doszło do zmiany umowy w znaczeniu art. 8 ust. 2 ustawy zmieniającej. Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy zmieniającej, rozliczenie umowy leasingu podlega zasadom określonym w u.p.d.o.f. w brzmieniu obowiązującym do końca 2018 r. W stanie faktycznym zaprezentowanym we wniosku nie będzie miał zastosowania art. 23 ust. 1 pkt 47a u.p.d.o.f., gdyż wszedł on w życie dopiero z dniem 1 stycznia 2019 r. Koszt uzyskania przychodu pozostanie na tym samym poziomie, z tą jedynie różnicą, że będzie rozliczany przez Skarżącego w miejsce dotychczasowego korzystającego.
Skarżący wskazał, że zgodnie z art. 14a § 1a pkt 1 i 2 Ordynacji podatkowej interpretacja ogólna powinna zawierać w szczególności: opis zagadnienia, w związku z którym jest dokonywana interpretacja przepisów prawa podatkowego, i wyjaśnienie zakresu oraz sposobu stosowania interpretowanych przepisów prawa podatkowego do opisanego zagadnienia wraz z uzasadnieniem prawnym. Wydana interpretacja w żaden sposób nie spełnia tych wymogów, bowiem nie zawiera kluczowego rozważania w przedmiocie rozumienia pojęć zmiany lub odnowienia umowy, o której mowa w art. 8 ustawy zmieniającej. Jednocześnie prowadzone przez Organ rozważania są oderwane od dotychczasowego dorobku judykatury oraz punktu widzenia prawa cywilnego. Skarżący podkreślił, że w momencie cesji praw i obowiązków korzystającego (cedenta) wynikających z umowy leasingu na nowego korzystającego (cesjonariusza) nie dochodzi do rozwiązania dotychczasowej umowy leasingu, której wykonywanie jest kontynuowane przez nowego korzystającego. W identyczny sposób powinny być oceniane skutki cesji w zakresie praw i obowiązków podatkowych związanych z umową leasingu podlegającą takiej cesji.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej interpretacji indywidualnej i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie do art. 3 § 2 punkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Jednakże, stosownie do art. 57a tej ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi na taką interpretację oraz powołaną podstawą prawną skargi.
Skarga zasługiwała na uwzględnienie, pomimo niezasadności niektórych jej zarzutów.
Spór w sprawie polegał przede wszystkim na ustaleniu, czy podmiotowa zmiana w umowie leasingu, polegająca na zastąpieniu dotychczasowego korzystającego innym korzystającym, może być uznana za zmianę lub nowację umowy leasingu w rozumieniu art. 8 ust. 2 ustawy nowelizującej z 23 października 2018 r. Przepis ten stanowi, że do umów leasingu zawartych przed 1 stycznia 2019 r., ale zmienionych lub odnowionych od tej daty, stosuje się przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w nowym brzmieniu, nadanym ustawą nowelizującą, która weszła wżycie 1 stycznia 2019 r.
Skarżący sformułował w skardze zarzuty naruszenia prawa materialnego, wśród których znalazł się art. 8 ust. 2 ustawy zmieniającej. Zarzut ten jest trafny, został też on wystarczająco, choć lakonicznie uzasadniony.
Otóż należy przyznać, że kwestia zmian podmiotowych w umowach leasingu i ich wpływu na sytuację prawnopodatkową leasingobiorców i leasingodawców, a także podmiotów wstępujących w prawa i ich obowiązki w wyniku umowy cesji, była przedmiotem rozbieżności w orzecznictwie sądowym. Doprowadziło to do podjęcia przez NSA uchwały o sygn. II FPS 1/16, w której Sąd orzekł, że zmiana leasingodawcy poprzez zbycie i nabycie przez inny podmiot przedmiotu trwającej umowy leasingu nie uzasadnia przeprowadzania z tego tylko powodu weryfikacji tej umowy na podstawie art. 17a pkt 1 i 2 oraz art. 17b ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (...) w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2013 r.".
Skarżący w skardze, a wcześniej we wniosku o wydanie interpretacji, powołał się na tę uchwałę. W skardze zabrakło jednak odnotowania, że została ona wydana na gruncie podatku dochodowego od osób prawnych, a nadto, że dotyczy sytuacji, w której zmiana podmiotowa umowy leasingu nastąpiła po stronie leasingodawcy, a nie leasingobiorcy (jak w niniejszej sprawie). Mimo braku tego wyraźnego zastrzeżenia istniejących różnic Sąd uznał, że Skarżący upatruje daleko idącej analogii pomiędzy sprawą niniejszą, a problemem prawnym rozstrzygniętym uchwałą. Dlatego Sąd uznał za uprawnione wyrażenie poglądu, że – istotnie – podjęta uchwała NSA jest w pełni aktualna i przydatna na gruncie sprawy niniejszej. Wyraża ona bowiem uniwersalną zasadę, że "...ustawodawca wśród warunków, których spełnienie jest konieczne, aby daną umowę można było traktować, jako umowę leasingu, nie wymienia ciągłości podmiotowej po stronie korzystającego lub finansującego, a tym samym nie przeciwstawia się możliwości zmiany stron tej umowy. Nie można więc twierdzić, że cesja umowy leasingu jest kontynuacją pierwotnej umowy jedynie na gruncie prawa cywilnego. Opowiedzenie się za odmiennym poglądem doprowadziłoby do sytuacji, w której ponoszone przez nowego korzystającego wydatki dotyczące przedmiotu umowy leasingu (niepodlegające – co do zasady – wykluczeniu według kryteriów z art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p.), nie mogłyby być traktowane, jako koszty uzyskania przychodów, tylko z tej racji, że wywodzą się one ze zdarzeń prawnych mających miejsce u pierwotnie korzystającego. Następstwem przejęcia umowy leasingu przez osobę trzecią byłoby wobec tego "zaniknięcie określonych kosztów uzyskania przychodów, pomimo poniesionych, niezbędnych wydatków służących osiąganiu przychodów. Wydatki te nie mogłyby być bowiem kosztem u przejmującego leasing, a tym bardziej u poprzedniego korzystającego". W dalszej części uzasadnienia uchwały NSA ocenił, że "(p)rawa i obowiązki w zakresie prawa podatkowego odnoszą się do treści umowy leasingu, która w omawianym przypadku nie ulega zmianie. Nie są natomiast uzależnione od tego, kto jest leasingodawcą, jeżeli wykonuje on zgodną z wymogami prawa cywilnego i prawa podatkowego niezmienioną przedmiotowo umowę, w której w szczególności nie ulega zmianie osoba leasingobiorcy, czyli korzystającego, który z tytułu wykonania tej umowy posiada zasadniczo prawo zaliczania rat leasingowych do kosztów uzyskania przychodu, podczas gdy przychód leasingodawcy, niezależnie od tego, kto nim jest, stanowić będzie jego przychód do opodatkowania.". Co prawda Sąd zaakcentował w tym fragmencie brak zmiany leasingobiorcy ("...w szczególności nie ulega zmianie osoba leasingobiorcy..."), podczas gdy z taką zmianą mieliśmy do czynienia w niniejszej sprawie, to jednak nie wpływa to na wyżej przytoczoną, generalną ocenę NSA, iż ciągłość podmiotowa po którejkolwiek stronie umowy leasingowej nie jest konieczna dla zachowania uprawnienia tych stron do podatkowego rozliczania umowy według przepisów, które obowiązywały przed zmianą. Ta konstatacja NSA ma zasadnicze znaczenie także dla sprawy niniejszej.
W dalszym postępowaniu stanowisko Skarżącego powinno więc zostać uznane za prawidłowe.
Pozostałe zarzuty skargi są chybione lub stanowią prostą konsekwencję powyżej wskazanego błędu w zakresie wykładni prawa materialnego.
Otóż naruszenie art. 23 ust. 1 pkt 47a ustawy, skoro został on dodany do ustawy z dniem 1 stycznia 2019 r., polegało na tym, że Organ w ogóle, poprzez wadliwą interpretację art. 8. ust. 2 ustawy zmieniającej, uznał za konieczne stosowanie przez Skarżącego ustawy w brzmieniu od tej daty. Zarzut ten ma więc charakter wtórny.
W wydanej interpretacji Organ nie kwestionował faktu, że przepisy wymienione w punkcie I.3. petitum skargi należą do przepisów prawa podatkowego, albo że wymagają interpretacji z powodu ścisłego związku z przedmiotem niniejszej sprawy interpretacyjnej. Ściśle rzecz biorąc – Organ wprost w tej kwestii w ogóle się nie wypowiedział, w tym nie kwestionował, że cesji praw i obowiązków może dokonać także korzystający w umowie leasingu. W tym miejscu skargi zarzuty zmierzają w istocie do oceny, że Dyrektor wadliwie uzasadnił swoją interpretację ("...brak odniesienia się do cywilnych konstrukcji odnowienia, zmiany i przeniesienia ogółu praw i obowiązków..."). Tak sformułowany zarzut wymagałby jednak przytoczenia jako podstawy art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, a takiego zarzutu zabrakło. Przytoczenia tej podstawy zabrakło też w odniesieniu do wprost przewijającego się w skardze zarzutu zdawkowości rozważań Dyrektora, braku wyjaśnienia i uzasadnienia jego stanowiska. Z kolei, odnośnie do pozostałych zarzutów procesowych (naruszenie art. 14a § 1a O.p. oraz art. 124 O.p.), to Organ nie mógł naruszyć tych przepisów już tego względu, że – jak trafnie odnotowano w odpowiedzi na skargę – tych przepisów w ogóle nie stosuje się w postępowaniu dotyczącym wydania indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego (te przepisy są dedykowane wydaniu interpretacji ogólnej). Art. 2a Ordynacji nie wymagał natomiast zastosowania już dlatego, że postawione przez Skarżącego zagadnienie prawne nie generuje "niedających się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego.".
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 146 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uchylił zaskarżoną interpretację.
W kwestii kosztów Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a. Na koszty te złożył się jedynie uiszczony wpis od skargi (200 zł).
Podstawą rozpoznania skargi na posiedzeniu niejawnym był art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374).Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI