VIII SA/Wa 255/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki akcyjnej na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, odmawiającą zwrotu podatku VAT za październik 2002 r., uznając, że spółka posiadała zaległości podatkowe przewyższające kwotę ewentualnego zwrotu.
Spółka akcyjna złożyła wniosek o zwrot podatku VAT za październik 2002 r., jednak organ podatkowy odmówił zwrotu, wskazując na istniejące zaległości podatkowe spółki. Spółka argumentowała, że organ podatkowy zalegał jej ze zwrotem VAT za październik 1998 r., co zgodnie z art. 14a ust. 8 ustawy o VAT powinno wykluczać odmowę zwrotu. Sąd administracyjny oddalił skargę, interpretując przepis art. 14a ust. 8 ustawy o VAT w sposób zawężający – zwrot podatku nie przysługuje, gdy zaległości podatkowe podatnika przewyższają kwotę, której zwrotu się domaga, nawet jeśli organ podatkowy zalegał z jakimkolwiek zwrotem.
Sprawa dotyczyła skargi spółki akcyjnej na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego odmawiającą zwrotu podatku od towarów i usług za październik 2002 r. w kwocie [...] zł. Organ podatkowy argumentował, że na dzień złożenia wniosku o zwrot, spółka posiadała zaległości podatkowe w łącznej kwocie [...] zł, co zgodnie z art. 14a ust. 7 pkt 2 ustawy o VAT stanowiło podstawę do odmowy zwrotu. Spółka podnosiła, że organ podatkowy zalegał jej ze zwrotem podatku za październik 1998 r., co na mocy art. 14a ust. 8 ustawy o VAT powinno wyłączać zastosowanie ograniczenia wynikającego z posiadania zaległości. Sąd administracyjny, po ponownym rozpoznaniu sprawy (po wcześniejszych uchyleniach wyroków), oddalił skargę. Sąd dokonał wykładni art. 14a ust. 7 pkt 2 w związku z ust. 8 ustawy o VAT, uznając, że ograniczenie prawa do zwrotu podatku nie dotyczy podatników, wobec których urząd skarbowy zalega ze zwrotem podatku, tylko w sytuacji, gdy kwota, której zwrotu domaga się podatnik, jest wyższa od jego zaległości podatkowych. W niniejszej sprawie zaległości spółki znacznie przewyższały kwotę wnioskowanego zwrotu, co czyniło argumentację spółki o zaległościach organu w zwrocie VAT za 1998 r. nieistotną dla rozstrzygnięcia. Sąd podkreślił, że racjonalny ustawodawca nie przewidział sytuacji, w której podatnik z dużymi zaległościami mógłby uzyskać zwrot podatku tylko dlatego, że organ podatkowy zalegał mu z jakimkolwiek, nawet symbolicznym zwrotem.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, ograniczenie prawa do zwrotu podatku VAT z powodu posiadania zaległości podatkowych nie jest wyłączone, jeśli organ podatkowy zalega podatnikowi ze zwrotem jakiejkolwiek kwoty podatku. Zwrot jest możliwy tylko wtedy, gdy kwota, której zwrotu domaga się podatnik, jest wyższa od jego zaległości podatkowych.
Uzasadnienie
Sąd dokonał wykładni art. 14a ust. 7 pkt 2 w związku z ust. 8 ustawy o VAT, uznając, że racjonalny ustawodawca nie przewidział możliwości uzyskania zwrotu podatku przez podatnika z dużymi zaległościami, nawet jeśli organ podatkowy zalegał mu z jakimkolwiek zwrotem. Kluczowe jest, aby kwota zwrotu przewyższała zaległości podatnika.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (14)
Główne
ustawa o VAT art. 14a § ust. 7
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Nie stosuje się do podatników, u których w dniu złożenia wniosku o zwrot występują zaległości w podatkach stanowiących dochód budżetu państwa.
ustawa o VAT art. 14a § ust. 7 pkt 2
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
ustawa o VAT art. 14a § ust. 8
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Ograniczenie prawa do zwrotu, o którym mowa w ust. 7 pkt 2, nie dotyczy podatników, wobec których urząd skarbowy zalega ze zwrotem podatku, w dniu złożenia przez nich wniosku o zwrot, z wyjątkiem sytuacji wynikających z ust. 6a. Sąd interpretuje to zawężająco: ograniczenie nie ma zastosowania, gdy kwota zwrotu od organu jest wyższa od zaległości podatnika.
Pomocnicze
ustawa o VAT art. 14a § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
ustawa o VAT art. 14a § ust. 6a
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
ustawa o VAT art. 21 § ust. 6
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
ustawa o VAT art. 14a § ust. 6a
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
ustawa o VAT art. 14a § ust. 7
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
ustawa o VAT art. 21 § ust. 8b
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Ordynacja podatkowa art. 233 § § 1 pkt 1
Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 76
Ordynacja podatkowa
Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1
Ustawa – Prawo o ustroju sądów administracyjnych
u.p.p.s.a. art. 134
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.p.s.a. art. 151
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zaległości podatkowe skarżącej w kwocie przewyższającej kwotę wnioskowanego zwrotu VAT uniemożliwiają jego dokonanie, nawet jeśli organ podatkowy zalegał z jakimkolwiek zwrotem. Wykładnia art. 14a ust. 8 ustawy o VAT powinna uwzględniać wykładnię systemową i celowościową, a nie tylko językową, co prowadzi do wniosku, że zwrot jest możliwy tylko gdy kwota zwrotu od organu jest wyższa od zaległości podatnika.
Odrzucone argumenty
Prawo do zwrotu podatku VAT przysługuje skarżącej, ponieważ organ podatkowy zalegał jej ze zwrotem podatku za październik 1998 r., co na mocy art. 14a ust. 8 ustawy o VAT wyłącza zastosowanie ograniczenia wynikającego z posiadania zaległości. Nienależnie pobrany podatek wraz z odsetkami stanowi nadpłatę, a zwłoka organu w jego zwrocie stanowi samoistną przesłankę do uznania, że podlega zwrotowi wpłacony podatek za październik 2002 r. Postanowienie Urzędu Skarbowego w P. T. o przedłużeniu terminu zwrotu podatku za październik 1998 r. było nieskuteczne, ponieważ zostało wydane przez niewłaściwy organ.
Godne uwagi sformułowania
Skoro racjonalny ustawodawca obwarował zwrot podatku warunkiem nieposiadania przez wnioskodawcę zaległości podatkowych (...), to w ocenie Sądu nie do przyjęcia jest pogląd, iż ograniczenie prawa do zwrotu VAT posiadającemu zaległości podatkowe wnioskodawcy (...) nie dotyczy podatników, wobec których urząd skarbowy zalega ze zwrotem podatku w jakiejkolwiek wysokości, choćby przysłowiowej złotówki. Przepis art. 14a ust. 8 ustawy o VAT należy rozumieć w taki sposób, iż ograniczenie wskazane w ust. 7 pkt 2 nie ma zastosowania wówczas, gdy urząd skarbowy zalega wobec podatnika ze zwrotem podatku w kwocie wyższej od jego zaległości podatkowych.
Skład orzekający
Marek Wroczyński
przewodniczący
Andrzej Kuna
członek
Artur Kot
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 14a ust. 7 i 8 ustawy o VAT w kontekście zwrotu VAT przy istnieniu zaległości podatkowych i ewentualnych zwrotów od organu."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w dacie orzekania (ustawa o VAT z 1993 r.). Interpretacja może być pomocna przy analizie podobnych przepisów lub zasad ogólnych dotyczących potrącania zaległości z należnościami.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia zwrotu VAT i jego powiązania z zaległościami podatkowymi, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców. Wykładnia przepisów przez sąd jest kluczowa dla zrozumienia praktycznych aspektów prawa podatkowego.
“Czy zaległości podatkowe zawsze blokują zwrot VAT? Sąd wyjaśnia kluczową interpretację przepisów.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVIII SA/Wa 255/07 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2007-04-26 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2007-02-28 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Andrzej Kuna Artur Kot /sprawozdawca/ Marek Wroczyński /przewodniczący/ Symbol z opisem 6110 Podatek od towarów i usług Sygn. powiązane I FSK 1531/07 - Wyrok NSA z 2008-09-09 Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński, Sędziowie Asesor WSA Andrzej Kuna, Asesor WSA Artur Kot /sprawozdawca/, Protokolant Mariola Pronobis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi [...] S.A. z siedzibą w B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług oddala skargę. Uzasadnienie Decyzją z [...] grudnia 2006 r., działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz na podstawie art. 14a ustawy z 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm. – zwanej dalej "ustawą o VAT"), po rozpatrzeniu odwołania [...] Spółka Akcyjna z siedzibą w B., Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z [...] września 2006 r., odmawiającą skarżącej dokonania zwrotu podatku od towarów i usług za październik 2002 r. w kwocie [...] zł. Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy wskazał, że skarżąca złożyła w przewidzianym terminie deklarację VAT – 7 za październik 2002 r. wykazując kwotę [...] zł podlegającą wpłacie na rachunek właściwego miejscowo urzędu skarbowego tytułem podatku od towarów i usług. Wraz z deklaracją, tj. [...] listopada 2002 r., skarżąca złożyła wniosek o dokonanie zwrotu uiszczonego przez nią tego samego dnia podatku za październik 2002 r., wskazując na art. 14a ustawy o VAT. Zdaniem organu I instancji brak było podstaw do dokonania zwrotu podatku w kwocie [...] zł, gdyż na dzień złożenia wniosku skarżąca posiadała zaległości podatkowe w kwocie [...] zł z tytułu podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące lat 2000 – 2002. Zaległości podatkowe za okres od 1 lutego do 31 maja 2002 r. w kwocie [...] zł objęte zostały na wniosek skarżącej postępowaniem restrukturyzacyjnym. Zaległości podatkowe w kwocie [...] zł zostały natomiast rozłożone na raty decyzją z [...] grudnia 2002 r. w związku z wnioskiem skarżącej zawartym w piśmie z [...] grudnia 2002 r. Podkreślił, że urząd skarbowy nie zalegał skarżącej ze zwrotem VAT za poszczególne miesiące lat 1998 – 2000, gdyż stosowne decyzje Urzędu Skarbowego w P. T. zostały uchylone decyzją Izby Skarbowej w Ł. dopiero [...] grudnia 2002 r., tj. po złożeniu przez skarżącą wniosku o zwrot podatku za październik 2002 r., jak również po wydaniu pierwszej decyzji odmawiającej zwrotu podatku ([...] grudnia 2002 r.). Odnosząc się do zarzutów i argumentacji, które zostały podniesione w odwołaniu od decyzji piewszoinstancyjnej, organ odwoławczy przedstawił sposób zaliczenia poszczególnych kwot na poczet zaległości podatkowych skarżącej, powołując się przy tym na stosowne akty administracyjne (postanowienia). Stwierdził, że bezspornym jest, iż na dzień złożenia wniosku o zwrot VAT Spółka posiadała zaległości podatkowe, choć skarżąca powoływała się na to, że organ podatkowy posiadał w stosunku do niej zaległości związane ze zwrotem VAT za październik 1998 r. Zdaniem organu odwoławczego w sprawie nie ma zastosowania przepis art. 14a ust. 8 ustawy o VAT, na który to przepis powoływała się skarżąca podnosząc, iż urząd skarbowy zalegał w stosunku do niej ze zwrotem VAT za październik 1998 r. Dodał, że istotnego wpływu na wynik niniejszej sprawy nie miał również wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi z 30 września 2002 r., sygn. akt I SA/Łd 431/01, stwierdzający nieważność aktów administracyjnych dotyczących rozliczenia skarżącej za październik 1998 r. z powodu ich wydania z naruszeniem przepisów o właściwości. Sprawa ta została przekazana bowiem inspektorowi kontroli skarbowej i na dzień złożenia wniosku wszczynającego postępowanie podatkowe w niniejszej sprawie, tj. na dzień [...] listopada 2002 r. nie została zakończona. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w W. wynikiem kontroli z [...] października 2003 r. potwierdził prawidłowość rozliczenia skarżącej w zakresie VAT za październik 1998 r. Stwierdził, że Spółka w deklaracji VAT – 7 wykazała zasadnie nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym w kwocie [...] zł. Organ odwoławczy dodał jednocześnie, że Urząd Skarbowy w P. T. postanowieniem z [...] czerwca 1999 r. przedłużył termin zwrotu różnicy VAT za październik 1998 r., powołując się na art. 21 ust. 6 ustawy o VAT. Postanowienie to obowiązywało w ocenie organu odwoławczego na dzień złożenia przez skarżącą wniosku o zwrot podatku za październik 2002 r., tj. na dzień [...] listopada 2002 r. Odwołał się przy tym do art. 14a ust. 6a i ust. 7 pkt 2, czyli do przepisów wskazanych w ust. 8 ustawy o VAT. Dodatkowo podniósł, że nadwyżka podatku naliczonego nad należnym za październik 1998 r. ([...] zł) jest kwotą znacznie mniejszą od zaległości skarżącej ([...] zł) istniejących na dzień złożenia wniosku o zwrot VAT w kwocie [...] zł za październik 2002 r. Z takim rozstrzygnięciem nie zgodziła się skarżąca, która pismem z [...] lutego 2007 r. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ostateczną w administracyjnym toku instancji decyzję organu odwoławczego. Występując o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, postawiła jej zarzuty naruszenia przepisów art. 14a ustawy o VAT. Uzasadniając swoje stanowisko powtórzyła w zasadzie argumentację faktyczną i prawną przedstawioną w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej. Podniosła, że bezsporne jest, iż wpłaciła w przewidzianym terminie zobowiązanie w podatku od towarów i usług za październik 2002 r., zgodnie z kwotą do zapłaty wykazaną w deklaracji VAT – 7. Na dzień złożenia wniosku o zwrot VAT posiadała zaległości podatkowe. Wbrew jednak ocenie organów podatkowych, w świetle art. 14a ust. 8 ustawy o VAT przysługiwał jej zwrot podatku, gdyż urząd skarbowy zalegał jej ze zwrotem podatku, w związku z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 września 2002 r., sygn. akt I SA/Łd 431/01, stwierdzającym nieważność aktów administracyjnych wydanych w sprawie zwrotu VAT za październik 1998 r. Z tej przyczyny zdaniem skarżącej nie istnieje podstawa do odmowy dokonania zwrotu podatku "ze względu na ewentualne zaległości podatkowe". Odpowiadając na skargę, organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Pismem z [...] kwietnia 2007 r. skarżąca uzupełniła skargę, powołując się na nienależnie pobrane od niej dodatkowe zobowiązanie podatkowe w kwietniu 1999 r. Nienależnie pobrany podatek wraz z odsetkami stanowił jej zdaniem nadpłatę, o której mowa w art. 76 Ordynacji podatkowej. Podniosła, że skoro urząd skarbowy zalegał spółce ze zwrotem podatku, to w świetle art. 14a ust. 8 ustawy o VAT istnienie bezspornych zaległości podatkowych skarżącej nie stanowiło samoistnej przesłanki do odmowy zwrotu podatku za październik 2002 r. Skarżąca wniosła o dopuszczenie dowodów z dokumentów na okoliczność pobrania przez organ I instancji nienależnego podatku w kwietniu 1999 r. oraz sposobach rozliczenia poszczególnych kwot w latach 2003 – 2004. Wystąpiła o dopuszczenie jako dowodu w sprawie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 września 2002 r., sygn. akt I SA/Łd 431/01, na który to wyrok powoływała się w trakcie postępowania administracyjnego oraz w piśmie zawierającym skargę. Zdaniem skarżącej, ze względu na wyraźne wskazanie ustawodawcy, nie jest istotna dla oceny prawa do zwrotu podatku proporcja kwoty zaległości podatkowych skarżącej i niezwróconej jej kwoty z tytułu nienależnie pobranych podatków. Powołana przez nią okoliczność faktyczna dotycząca zwłoki organu I instancji co do zwrotu nienależnie pobranego podatku w kwietniu 1999 r. (za październik 1998 r.), stanowi zdaniem skarżącej samoistną przesłankę do uznania, że podlega zwrotowi wpłacony przez nią podatek za październik 2002 r. Spełnione zostały bowiem przez nią wszelkie wymogi formalne konieczne do zwrotu podatku, zgodnie z jej wnioskiem. Zdaniem skarżącej, nie ma znaczenia dla sprawy postanowienie Urzędu Skarbowego w P. T. przedłużające termin do zwrotu podatku. Dotyczy bowiem obowiązków innego, niewłaściwego miejscowo organu podatkowego, co wynika z powołanego przez skarżącą wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarżąca dodała, że nieskuteczne jest przedłużenie materialnoprawnego terminu po jego wyekspirowaniu, na co zwracały jej zdaniem wielokrotnie uwagę sądy administracyjne. W trakcie rozprawy w dniu 26 kwietnia 2007 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniosek skarżącej o przeprowadzenie dowodów z dokumentów załączonych do pisma z [...] kwietnia 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga nie zasługuje na uwzględnienie. I. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu podlegają zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku decyzji) zarówno z przepisami prawa materialne go jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – powoływanej dalej jako "u.p.p.s.a."), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Po rozpoznaniu sprawy Sąd stwierdził, że brak jest wystarczających podstaw do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. Nie dopatrzył się bowiem naruszenia przez organy podatkowe prawa materialnego. Nie dostrzegł również naruszenia przez organy przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. II. Zauważyć w pierwszej kolejności należy, że akty administracyjne w sprawie zwrotu skarżącej podatku od towarów i usług za październik 2002 r. były uprzednio poddane dwukrotnej kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wyrokiem z 24 czerwca 2004 r., sygn. akt III SA 2207/02, Sąd oddalił skargę na niekorzystną dla skarżącej decyzję organu odwoławczego. Wyrok ten został jednak uchylony przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 31 maja 2005 r. (sygn. akt FSK 2371/04). Sprawa została jednocześnie przekazana do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który wyrokiem z 8 grudnia 2005 r. uchylił decyzję organu odwoławczego z 25 lutego 2003 r. w sprawie odmowy dokonania zwrotu podatku od towarów i usług za październik 2002 r., powołując się przy tym na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż zarówno Sąd I instancji, jak i organy podatkowe, nie zbadały wystarczająco kwestii zaległości podatkowych skarżącej w sytuacji, gdy wpłaciła ona deklarowany podatek za październik 2002 r. Z powodu braku niezbędnych ustaleń faktycznych Sąd odstąpił jednocześnie od rozstrzygania na potrzeby niniejszej sprawy zagadnień materialnoprawnych związanych z wykładnią art. 14a ust. 7 pkt 2 i ust. 8 ustawy o VAT, gdyż za przedwczesną uznał wypowiedź co do zasadności zarzutów skarżącej w tym zakresie w związku z koniecznością uzupełnienia materiału dowodowego oraz usunięcia braków uzasadnienia uchylonej decyzji. Ponownie rozpoznając sprawę, organy podatkowe uzupełniły materiał dowodowy. Ustaliły bezspornie, wykonując zalecenia Sądu, że skarżąca posiadała na dzień złożenia wniosku o zwrot VAT zaległości podatkowe w łącznej kwocie [...] zł. Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się zatem do wykładni art. 14a ust. 7 pkt 2 w związku z ust. 8 ówcześnie obowiązującej ustawy o VAT. Stan faktyczny sprawy jest bowiem bezsporny. Strony postępowania sądowoadministracyjnego zgodnie podnoszą, że skarżąca posiadała zaległości podatkowe ( [...] zł) na dzień złożenie wniosku o zwrot VAT za październik 2002 r. Kwotę, której zwrotu domaga się, wpłaciła w dniu złożenia deklaracji VAT – 7 wraz z wnioskiem o jej zwrot ([...] zł). Strony prezentują natomiast odmienne stanowiska (oceny) co do tego, czy rzeczywiście urząd skarbowy zalegał Spółce ze zwrotem jakiejkolwiek kwoty podatku na dzień złożenia przez nią wniosku o zwrot VAT. Spór prowadzony jest zatem co do wykładni przepisów materialnoprawnych oraz oceny wcześniejszych działań organów podatkowych, w tym braku tychże działań. Podkreślenia wymaga przy tym, że zdaniem skarżącej, decydujące znaczenie dla sprawy ma to, że urząd skarbowy zalegał wobec niej ze zwrotem podatku za październik 1998 r. Nie ma zaś w jej ocenie znaczenia dla sprawy fakt istnienia zaległości podatkowych skarżącej w kwocie znacznie przewyższającej jej ewentualne należności, które nie zostały jej zwrócone przez urząd skarbowy. Wynika to zdaniem skarżącej wprost z art. 14a ust. 8 ustawy o VAT. III. W świetle art. 14a ust. 1 ustawy o VAT, prowadzący zakład pracy chronionej lub zakład aktywności zawodowej ma prawo w zakresie działalności tego zakładu do otrzymania częściowego lub całkowitego zwrotu wpłaconej kwoty podatku od towarów i usług według zasad określonych w ust. 2-6a. Zgodnie z art. 14a ust. 7 pkt 2, przepisu ust. 1 nie stosuje się do podatników, u których w dniu złożenia wniosku o dokonanie zwrotu kwoty, o której mowa w ust. 1, występują zaległości w podatkach stanowiących dochód budżetu państwa; dotyczy to również zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych wspólników spółek niebędących osobami prawnymi. Z dyspozycji powołanego przepisu art. 14a ust. 8 ustawy o VAT wynika natomiast, że ograniczenie prawa do zwrotu, o którym mowa w ust. 7 pkt 2, nie dotyczy podatników, wobec których urząd skarbowy zalega ze zwrotem podatku, w dniu złożenia przez nich wniosku o dokonanie zwrotu kwoty, o której mowa w ust. 1, z wyjątkiem sytuacji wynikających z ust. 6a. Z tego zaś przepisu wynika, że jeżeli zasadność zwrotu kwoty, o której mowa w ust. 1, wymaga sprawdzenia, przepis art. 21 ust. 6 zdanie drugie i trzecie stosuje się odpowiednio. Na tle ustalonego w sprawie, bezspornego stanu faktycznego dokonać zatem należy wykładni mających kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia przepisów art. 14a ust. 7 pkt 2 w związku z ust. 8 ustawy o VAT. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że punktem wyjścia wykładni powinien być tekst prawny, poprzez który prawodawca przekazuje adresatom normy postępowania. W procesie stosowania prawa należy zatem w pierwszej kolejności dokonywać wykładni językowej przepisu, oczywiście w granicach sensu danych słów, uzupełnionej jednak wykładnią systemową i celowościową (zob. R. Mastalski, Prawo podatkowe I – część ogólna, Warszawa 1998, Wydawnictwo C.H. Beck, s. 85 – 86). Dokonując zatem wykładni przepisów prawa podatkowego należy stosować równocześnie wykładnię językową, jak też wykładnię systemową i celowościową. W procesie stosowania prawa poszczególnych rodzajów wykładni nie należy bowiem traktować w sposób odrębny, lecz jako części składowe tego samego procesu. Tylko w taki sposób realizować można skutecznie postulat dokonywania wykładni prawa w sposób kompleksowy, prowadzący w konsekwencji do prawidłowego (zgodnego z zasadami logiki, doświadczenia życiowego i zdrowego rozsądku) ustalenia normy prawnej mającej zastosowanie na tle określonego stanu faktycznego. W ocenie Sądu, podstawowe znaczenie w niniejszej sprawie należy przypisać temu, że skarżąca obiektywnie rzecz biorąc posiadała zaległości podatkowe na dzień złożenia wniosku o zwrot VAT za październik 2002 r., czego nie kwestionuje. Posiadała zaległości podatkowe nawet wówczas, gdyby przyjąć, że urząd skarbowy zalegał wobec niej ze zwrotem podatku za październik 1998 r. W tej sytuacji nie sposób przyznać skarżącej racji co do tego, że z dyspozycji art. 14a ust. 8 ustawy o VAT wynika, iż ograniczenie prawa do zwrotu, o którym mowa w ust. 7 pkt 2, nie dotyczy podatników, wobec których urząd skarbowy zalega ze zwrotem jakiejkolwiek kwoty podatku [podkreślenie Sądu]. Taki wniosek można próbować wyprowadzić z wykładni językowej art. 14 ust. 8 ustawy o VAT, ale tylko wówczas, gdy pominie się inne rodzaje wykładni, czyli wykładnię systemową i celowościową. Z wcześniejszych rozważań wynika zaś, że wykładni językowej przepisu należy dokonywać w granicach sensu danych słów, stosując jednocześnie wykładnię systemową i celowościową. Skoro racjonalny ustawodawca obwarował zwrot podatku warunkiem nieposiadania przez wnioskodawcę zaległości podatkowych (art. 14a ust. 7 pkt 2 i ust. 7a oraz obowiązujący wówczas art. 21 ust. 8b ustawy o VAT), to w ocenie Sądu nie do przyjęcia jest pogląd, iż ograniczenie prawa do zwrotu VAT posiadającemu zaległości podatkowe wnioskodawcy (ust. 7 pkt 2), nie dotyczy podatników, wobec których urząd skarbowy zalega ze zwrotem podatku w jakiejkolwiek wysokości, choćby przysłowiowej złotówki. Przepis art. 14a ust. 8 ustawy o VAT należy rozumieć w taki sposób, iż ograniczenie wskazane w ust. 7 pkt 2 nie ma zastosowania wówczas, gdy urząd skarbowy zalega wobec podatnika ze zwrotem podatku w kwocie wyższej od jego zaległości podatkowych. Drugorzędne dla sprawy znaczenie ma w związku z powyższym rozstrzyganie sporu co do tego, czy rzeczywiście urząd skarbowy zalegał wobec niej ze zwrotem podatku za październik 1998 r. lub inne okresy rozliczeniowe. Skarżąca posiadała bowiem zaległości podatkowe w kwocie przewyższającej kwotę, której zwrotu domaga się, bez względu na rozstrzygniecie kwestii ewentualnego zalegania urzędu ze zwrotem Spółce podatku. Zauważyć tylko należy, że Urząd Skarbowy w B., do którego skarżąca wystąpiła o zwrot VAT za październik 2002 r., nie mógł z przyczyn od niego niezależnych wydać niezwłocznie po złożeniu przez nią wniosku o zwrot kwoty [...] zł stosownego postanowienia w sprawie o zwrot VAT za październik 1998 r. na podstawie art. 14a ust. 6a ustawy o VAT. Nie dysponował bowiem aktami tejże sprawy. O tym zaś świadczy niekwestionowany przez skarżącą przebieg postępowania w sprawie oraz data wydania znanego Sądowi z urzędu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie o sygn. akt I SA/Łd 431/01, tj. 30 września 2002 r. Wyrokiem tym Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził nieważność decyzji Izby Skarbowej w Ł. Ośrodek Zamiejscowy w P. T. oraz poprzedzających ją decyzji Urzędu Skarbowego w P. T. i Inspektora Kontroli Skarbowej w Urzędzie Kontroli Skarbowej w W., gdyż decyzje te zostały wydane z naruszeniem przepisów o właściwości miejscowej. Z uzasadnienie tego wyroku wynika przy tym, że sprawa miała zostać przekazana przez Izbę Skarbową w Ł. Dyrektorowi Urzędu Kontroli Skarbowej w W. celem zakończenia postępowania kontrolnego. W obrocie prawnym pozostawało nadto postanowienie Urzędu Skarbowego w P. T. z dnia [...] czerwca 1999 r. o przedłużeniu terminu zwrotu różnicy podatku za październik 1999 r. (wydane na podstawie art. 21 ust. 6 ustawy o VAT), gdyż Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż tegoż postanowienia nie można uznać za akt wydany w granicach sprawy określenia zwrotu różnicy VAT. Nieuzasadniony jest zatem zarzut skarżącej również w tym zakresie. Wydanie postanowienia przez organ niewłaściwy nie oznacza bowiem, że w rozpoznawanej nie istniały przesłanki do wydania identycznego rozstrzygnięcia przez organ właściwy. Skoro z jednej strony właściwy organ posiadał wiedzę o istniejących zaległościach podatkowych skarżącej w kwocie [...] zł, a drugiej strony toczyło się postępowanie w sprawie z jej wniosku o zwrot VAT, to organ I instancji nie mógł zaspokoić żądań skarżącej bez ostatecznego sprawdzenia zasadności tego zwrotu. Mógł zatem albo od razu odmówić skarżącej dokonania zwrotu podatku, co też uczynił decyzją z [...] grudnia 2002 r., albo przedłużyć termin zwrotu podatku do czasu zakończenia tych postępowań, których wyniki mogłyby mieć istotny wpływ na wysokość jej zaległości podatkowych rozumianych w kategoriach obiektywnych. Urząd skarbowy mógł zatem dokonać zwrotu VAT, gdyby skarżąca spełniła warunek wskazany w art. 14a ust. 7a, bądź też gdyby okazało się, że zalega wobec niej z kwotą wyższą od jej zaległości podatkowych. Wówczas spełniona zostałaby przesłanka wskazana w art. 14a ust. 8 ustawy o VAT. Mając na uwadze powyższe, działając na podstawie art. 151 u.p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI